توکل یعنی چه؟ این توکل هم از آن کلمه های عجیب و پرمعنی است که در قرآن هست. قرآن تکل را با کلمۀ «علی» ذکر می کند نه با کلمۀ «الی». می گوید:

«توکلوا علی الله»، توکل به اصطلاح از باب تفعل هست، غیر از توکیل است. توکل یعنی به عهده گرفتن نه به عهده سپردن. توکل یعنی وظایفی که خدا برای انسان مشخص کرده است، مسئولیت هایی که خدا برای انسان معین کرده است، انسان همیشه دربارۀ آن مسئولیت ها و وظیفه ها بیندیشد و متعهد به مسئولیت ها و خودش بشود. خوب، سرنوشتم چه می شود؟ من دربارۀ مسئولیت هایم فکر کنم یا دربارۀ سرنوشتم؟ ما اغلب دربارۀ سرنوشت خودمان فکر می کنیم. این کار را بکنم فلان منفعت گیرم می آید و این کار را بکنم برای اینکه زندگی ام چنین بشود. آن کا را بکنم برای اینکه چنین، چنین بشود. دنبال سرنوشت خودمان هستیم.

توکل می گوید: آقا تو وظیفه را در نظر بگیر، تو متعهد و متوکل به وظیفه باش ولی علی الله. یعنی «اعتماداً علی الله».

استاد شهید مرتضی مطهری، اثبات وجود خدا، نشر ن والقلم، ص ۱۰ و ۱۱