عوامل مصرفگرایی جامعه ایرانی
اصلاح الگوی مصرف را باید از چند جنبه نگاه کرد؛ اول، مفهوم اصلاح الگوی مصرف، دوم مصادیق مصرف نادرست و سوم ریشههای مصرفگرایی.
اصلاح الگوی مصرف، ضرورتی همیشگی برای اقتصاد ایران است اما امسال که کل جهان، سال سخت اقتصادی را میگذرانند، این ضرورت، ضروریتر شده است. کشور ما نیز بهواسطه کاهش درآمدهای نفتی، از بحران جهانی متاثر شده است.
همچنین مشکلاتی در شاخههایی از اقتصاد کشور از قبیل تولیدات ملی و رکود برخی فعالیتهای صنعتی پیش آمده که ضرورت اصلاح الگوی مصرف را بیشتر کرده است.
از بعد دیگر اگر به شیوههای مصرف در جامعه بنگریم متوجه میشویم که ما یک جامعه مصرفی هستیم و از طرف دیگر به هیچ وجه مصرف ما با تولید ملیمان تناسب ندارد و این شکاف میان مصرف و تولید از طریق درآمدهای نفتی پر میشود.
در واقع، درآمدهای نفتی از کارایی دولتهای متوالی کاسته است و چون به نفت متصل بودهاند بسیاری از سیاستهای عقلایی را که بدون نفت باید میگرفتند، از دست دادهاند؛ یعنی، میتوان سرچشمه مشکلات اقتصادی و مصرفگرایی در ایران را درآمدهای نفتی دانست.
اصلاح الگوی مصرف با فناوری تولید ساختمانهای سبز
زیستبوم- :
ساختمانهای سبز که تحت عنوان ساختمانهای سازگار با محیط زیست نیز معروف هستند از جمله سازههایی هستند که امکان بهرهبرداری بهینه از منابع ارزشمند طبیعی همانند انرژی آب، باد، خورشید و... در کنار مصالح مؤثر و قابل بازیافت ساختمانی را مهیا میکنند.
این ساختمانها در طول سالهای اخیر با پیشرفت فوق العادهای در طراحی و تکنولوژی نوین مواجه شده که این امر کاهش آلودگیهای زیستمحیطی و تبعا ایجاد محیط سالمتر در داخل و خارج ساختمانها را در پی دارد؛ آلودگیهایی که چه بر اثر تخریب و تجدید ساخت ساختمانها بهوجود آمده است و چه کیفیت هوا و خاک و مصرف انرژیهای غیرپاک را در پی داشته است.
با گسترش احداث ابنیه با تکنولوژی سبز در بخشهای دولتی و خصوصی و استقبال صنعتگران و متخصصان ساختمانی، نیاز به برنامهای مدون در این امر اجتناب ناپذیر شد.بدینمنظور در شورای ساختمان سبز ایالت متحده (USGBC) برنامهای طرحریزی شد تا اصول بهرهبرداری از ساختمانهای سبز را در کل گیتی قابل استفاده گرداند. این برنامه لید (LEED) نامیده میشود که مخففLeadership in Energy and Environmental Design به معنای رهبری در طراحی انرژی و محیطزیست است. این برنامه بر اصل انرژی و محیطزیست استوار شده و عامل توازن بین عملکردهای ضروری و مؤثر محیط است.
تیمهای پروژه (صاحبان، توسعه دهندگان، معماران و پیمانکاران) میتوانند با عنایت به اصول این برنامه بهعنوان ابزار قدرتمندی در جهت هدایت راهکارها اقتصادی و فیزیکی مدیریت کرده و به اهداف پروژههای سبز کمک کنند.
لید( LEED) چگونه کار میکند؟
انرژی، اولویت اول اصلاح الگوی مصرف
در شرایط کنونی ایران با جمعیت حدود 70 میلیون نفر معادل بیش از یک میلیارد نفر انرژی مصرف میکند که بیشترین میزان اتلاف انرژی مربوط به بخش ساختمان است و به عبارتی میتوان گفت که هزینه مصرف انرژی در کشور معادل دو برابر بودجه سالانه کل آن است.
از سوی دیگر درحالی که ایران سیزدهمین کشور پرمصرف انرژی در جهان شناخته شده است و با وجود درآمد بیش از 80 میلیارد دلاری از فروش نفتخام در سال گذشته، به گفته وزیر نفت مجموع یارانه آشکار و پنهان انرژی کشور در طول یکسال حدود 80 میلیارد دلار است.
براساس آخرین آمارهای اعلام شده از سوی کارشناسان بیش از 410 میلیون بشکه معادل نفتخام یعنی حدود 41 درصد از مصرف انرژی کل کشور ـ معادل 16 میلیارد دلار ـ بوده که حدود 70 درصد آن را گاز طبیعی و 20 درصد آن را فرآوردههای نفتی تشکیل داده است.
موسسه مطالعات بینالمللی انرژی هم با اشاره به وضعیت ناگوار مصرف انواع حاملهای انرژی در ایران اعلام کرده است: اگر در راستای اصلاح الگوی انرژی، قیمت حاملهای انرژی در ایران واقعی شود، پتانسیل کاهش مصرف انرژی تا حدود 47 درصد مصرف کنونی وجود دارد؛ بهطوری که در بخش خانگی این کاهش میتواند تا 30 درصد محقق شود.
مرور تمامی این گزارشها و در نظر گرفتن فرمایش مقام معظم رهبری مبنی بر اصلاح الگوی مصرف و حتی نام گذاری سال 1388 به همین عنوان این واقعیت را آشکار میسازد که اگر چارهای اساسی برای رشد فزاینده انرژی در کشور اندیشیده نشود، بزرگترین دارنده ذخایر هیدروکربوری دنیا به یک مصرفکننده صرف انرژی در دهههای آینده تبدیل خواهد شد.
| 