سریال یوسف پیامبر (ع) و اصلاح الگوی مصرف
سریال حضرت یوسف این روزها تنها کارکرد یک برنامه تلویزیونی را ندارد چرا که از نحوه مدیریت یوسف نبی در سالهای قحطی و مواجهه با مسائل مختلف استنباط ها و نقدهای مختلفی شنیده می شود که هر کدام می تواند برای مدیریت جامعه درس آموز باشد. در واقع جدای از بحثهای فنی و نکات ریز ساخت این مجموعه، سریال از یک روایت کلی و معتبری بهره می برد که در جای خود می تواند درسهای مهمی را به همراه داشته باشد.
یکی از مهمترین درسهایی که شاید کمتر به آن پرداخته شده باشد، رویکرد و نحوه نگاه یوسف نبی به تحولات عرصه اجتماع است و اینکه این تحولات چگونه باید مدیریت شوند و در نتیجه منابع چگونه در این راستا هزینه گردند. نحوه نگاه مدیر یک مجموعه بزرگ به تحولات اجتماعی، مانند دولت، در اتخاذ سیاستهایی که خواهان اعمال تغییر در جامعه هستند بسیار مهم است. به عنوان نمونه، اگر جامعه مانند یک سیستم مهندسی قلمداد شود که برای تحول نیازمند تغییر اجزا و یا رابطه میان آنها بر طبق طرحهای از پیش مهندسی شده هستیم؛ سیاستهای پیشنهادی عمدتا از جنس تغییر یا حذف عناصر اجتماعی (نظیر سازمانها) و روابط میان آنها (نظیر قانون) خواهد بود. اما در یک نگاه پیچیده تر، عناصر اجتماعی همانند المانهای فیزیکی نگریسته نمی شوند چرا که انسانهایی هستند صاحب اندیشه، تفکر، بینش، علایق و سلایق مختلف که همگی در رفتار آنان موثر است و تغییر این شاخصه ها صرفا با تغییر قوانین و ساختارهای اجتماعی در یک زمان کوتاه میسر نخواهد نبود.
تقوا به معنای پرهیزگاری و خودداری نفس و برگرفته از کلمه وقایه، در کاربردهای قرآنی از چنان گستره معنایی برخوردار می باشد که برخی بر این عقیده هستند که بسیاری از مفاهیم کلیدی در حوزه های اعتقادی و رفتاری را می توان ازطریق این واژه بیان کرد. به این معنا که در کاربردهای قرآنی و فرهنگ آن، تقوا به مفهومی گسترده تر و فراگیرتر از آن است که بتوان با تک واژگانی چون پرهیزگاری آن را بیان کرد. از این رو، هنگامی که از تقوا در مصرف سخن به میان می آید، به معنای رعایت و حفظ حدود و ثغوری است که خداوند برای بهره مندی شخص از نعمت ها و رزق الهی بیان کرده است تا به این وسیله خود را از خشم و غضب الهی که نماد و مظهر آن دوزخ و عذاب های آن است حفظ کرده و نگه دارد. براین اساس می توان از تقوا در مصرف سخن گفت. نویسنده در این حوزه معنایی بر آن است تا شیوه ها و الگوهای درست مصرف را براساس آیات قرآنی بیان کند. با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم. ¤ ¤ ¤
بررسي اصلاح الگوي مصرف از ديدگاه امام رضا (ع)
در سالي كه به فرموده ي مقام معظم رهبري مد ظله العالی اصلاح الگوي مصرف نام گذاري شده است ، به بررسي ابعاد اسراف و صرفه جويي از منظر امام رضا ( ع ) مي پردازيم .
در ابتدا نظرات امام رضا ( ع ) و مقام معظم رهبري را در مورد اسراف جويا مي شويم :
مقام معظم رهبري : در مصارف گوناگون شخصي و خانوادگي، اسراف فردي صورت مي گيرد .تجمل گرايي ها، چشم و هم چشمي ها، هوسراني افراد خانواده، مرد خانواده، زن خانواده، جوان خانواده، چيزهاي غير لازم خريدن؛ اين ها از موارد اسراف است.وسايل تجملات، وسايل آرايش، مبلمان خانه، تزئينات داخل خانه؛ اين ها چيزهايي است كه ما براي آنها پول صرف مي كنيم.پولي كه مي تواند در توليد مصرف شود، سرمايه گذاري شود، كشور را پيش ببرد، به فقرا كمك كند، ثروت عمومي كشور را زياد كند، اين را ما صرف مي كنيم به اين چيزهاي ناشي شده ي از هوس، چشم و هم چشمي، آبروداري هاي خيالي. مسافرت مي روند، مي آيند، ميهماني درست مي كنند، گاهي خرج آن ميهماني، از مسافرت مكه اي كه رفته اند، بيشتر است!عروسي مي گيرند، عزا مي گيرند؛ هزينه اي كه براي اين ميهماني ها مصرف مي كنند، هزينه هاي گزافي است؛ انواع غذاها!چرا؟ چه خبر است؟ در كشور ما هنوز هستند كساني كه از اوليات هم محرومند.
|