خانواده در راس محور برنامه ريزي اصلاح الگوي مصرف است
 

اعضاي شوراي فرهنگي اجتماعي زنان در اولين جلسه خود در سال ‪ ۸۸‬با مرور مهمترين رويدادها و مباحث زنان در سال گذشته،با مهم دانستن نقش زنان در برنامه ريزي و مديريت صحيح مصرف و تاثير آن در حفظ منابع كشور، تصريح كردند:نهاد خانواده بايد در راس محور برنامه ريزي و الگوسازي قرار گيرد.

به گزارش روز شنبه خبرنگار اجتماعي ايرنا، شوراي فرهنگي اجتماعي زنان همچنين سبك زندگي خانواده‌هاي ايراني در ارائه الگوي صحيح مصرف را از موضوعاتي دانست كه بايد قبلا مورد مطالعه قرار گيرد تا براساس آن مرزهاي مصرف و اسراف شناخته شود.

اعضاي اين شورا اذعان داشتند:براي اصلاح الگوي مصرف، اصلاح الگوي توليد و اصلاح الگوي توزيع نيز حائز اهميت است و لازم است در چرخه اصلاح قرار گيرند.

اعضاي شوراي فرهنگي اجتماعي با مهم توصيف كردن نقش رسانه‌ها در اين امر مهم، الگوهاي اجتماعي، مربيان آموزش و پرورش، در فرهنگ‌سازي و نهادينه كردن الگوي صحيح مصرف را ، بسيار مهم و اساسي ارزيابي كرده و تصريح كردند :براي دست يابي به الگوي بهينه مصرف، اقداماتي نظير مفهوم سازي، ساختار سازي، قانونگذاري و آموزش و تبليغ، مقدماتي ضروري است.

اين شورا ، خانواده را مهمترين نهاد در آماده‌سازي جامعه براي آموزش، پذيرش الگوي صحيح، مديريت و كنترل مصرف عنوان كرد و افزود: نهاد خانواده بايد در راس محور برنامه ريزي و الگوسازي نهادهاي برنامه ريز و تصميم گيرنده قرار گيرد.

اين شورا، امكانات سنجي، شناسايي مصاديق اسراف در استفاده منابع، نظير انرژي، آب، نان و؟ و معرفي آن به خانواده‌ها براي فرهنگ‌سازي توسط رسانه ها و مسئولان و ورود آموزش و پرورش و مراكز علمي - دانشگاهي به اين عرصه را براي پايداري اين امر مهم ،ضروري دانست.



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 12:51 AM - روز جمعه 14 اسفند 1388    |   لينک ثابت
خانواده و اسراف
 کلوا و اشربوا ولاتسرفوا ان الله لا یحب المسرفین
بخورید و بیاشامید و اسراف نکنید همانا خدا اسرافکاران را دوست ندارد.1

اسراف در فرهنگ لغات به معنای افراط ، فراخ رفتاری ،تلف کردن مال و ول خرجی کردن و یا در مهر مورد زیاده روی کردن را آورده اند.2
و اما درحرمت اسراف و مذموم بودن آن هیچ بحث و حرفی نیست ولی کلام در اینست که چگونه تشخیص دهیم زیاده روی کرده و اسراف نمودیم ، یا قدم به میانه و اعتدال گذارده ایم . علی ـ علیه السلام ـ راه تشخیص و تمیز آن را به ما نشان داده وبرای شخص اسرافکار سه نشانه ذکر می فرمایند : « طعامی که در خور او نیست می خورد ، لباسی که در خور او نیست می پوشد و متاعی که در خور او نیست می خرد.»3 بنابراین مهمترین عامل شتافت مرز و حد بین اسرافکار و شخصی که مسرف نیست شأن و موقعیت اقتصادی شخص است یعنی چناننچه خوراک ،پوشاک و نوسایلی که فرد استفاده می کند فراخور حال وی باشد اسراف نبوده و در غیر این صورت اسم فاعل اسراف در مورد او تحقق می پذیرد . ( البته این قید شأن و موقعیت مربوط به اصل استفاده وسایل و متاع مورد نیاز است به این معنا که شخص متمول برای استفاده از وسایل گران قیمت و خوردنیهای رنگارنگ اسراف محسوب نمی شود تا زمانی که در حد نیاز و جزء وسایل زندگی او باشدو الا چنانچه همین فرد به مصرف گرایی بی رویه روی اورد مثل استفاده از چندین نوع غذا در یک نوبت و یا خرید وسایلی که هیچگاه به کار نمی آید یقینا عمل ااو اسراف است .)
اسراف یکی از گناهان کبیره است که چون سایر گناهان برای مبارزه با آن ابتدا باید عوامل پیدایش آن را شناخت و پس از آن با آثار و عوماقب سوء آن آشنا شد .
علل پیدایش اسراف دو عامل ذکر شده است :

1ـ عامل اخلاقی _ 2ـ عامل روانی


از جمله عوامل اخلاقی :

الف : ضعف ایمان است . مهمترین عاملی که انسان را درمقابل منکر مقاوم کرده و از افتادن در ورطه گناه باز می دارد ایمان است و شخصی که دچار اسراف شده بی تردید ایمان در قلب او آنگونه که باید قوت نگرفته است .
ب: پیروی از هوی نفس : « ان النفس لاماره بسوء الا ما رحم ربی »4
نفس انسان هماره انسان را به بدی می خواند مگر اینکه خدا رحم کند و شخص مسرف کسی است که مغلوب نفس اماره گشته است .
ج : کوته نظری : شخص مسرف گمان می کند هر چه پوشاک ، خوراک و وسایل زندگی اش در حد عالی باشد از ارزش و مقام بهتری در اجتماع و جلوی سایرین برخوردار است.
د: ریا : شخص مسرف برای نشان داددن خود یک سری خرجهای دهان پر کن ، بذل و بخششهای بی مورد که نه خود و نه دیگران نیازی به آن دارند انجام می دهد تا فقط به چشم بیاید .


و از جمله عوامل روانی :

الف : تجمل گرایی و تجمل پرستی
« حب الدنیا رأس کل خطیئه» فرد زیباییها را دوست دارد اما به حد افراط تا جایی که به مرحل پرستیدن و ستایش کردن می رسد . دوست دارد هر چیز زیبایی را که می بیند بخرد و آن را از آن خود می داند .
ب : الگوهای نادرست رفتاری و کرداری :
فرد به اسراف دچار می شود چون عملی مرسوم در خانواده است و یا تحت تأثیر اطرافیان چون دوستان و آَنایان و محیط پیرامون خود قرار گرفته و از آنان الگو برداری کرده است .
اسراف مذموم است و در دین اسلام هم نکوهش شده امام زمانی ترغیب به حذف این خصیصه در ما ایجاد خواهد شد که ضرورت آن بر ایمان ملموس و قطعی شود و آن میسر نخواهد بود تا زمانی که میزان قبح عمل و عواقب سوء آن برایمان روشن گردد . لذا برای ایجاد این حساسیت به ذکر چندین مورد از آثار سوء اجتماعی و آثار اخروی اسراف می پردازیم .


آثار سوء اجتماعی :

1ـ رفتن برکت از سفره بندگان و سلب نعمت ازایشان . پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ هر که در زندگی میانه روی کند خداوند او را نعمت دهد و هر که زیاده روی کند خدایش او را بی نصیب سازد.»5
2ـ سترش بی عدالتی و فقر : اسراف از خانواده به جامعه کشیده می شود که نتیجه آن فقر و بی عدالتی است . بازار یک جامعه تابع عرضه و تقاضا است . وقتی اسراف پیش آمد فرهنگ مصرف گرایی بالا می رود . در نتیجه تقاضا زیاد می شود درحال که ارز ثابت است . اینجاست که جامعه با مشکل اقتصادی روبرو خواهد شد . مسرفان یک جامعه کالا را می خرد به هر قیمتی که باشد . فروشنده هم از انی موضوع سوء استفاده کرده جنس و کالای خود را به بالاترین قیمت ممکن می فروشد پس گرانی و تورم پیش می آید در نتیجه اقشار کم درآمد جامعه قادر به بر آوردن مایحتاج زندگی خود نبوده و فقر دامنگیر آنان می گرددد . به دنبال فقر عدالت ازجامعه رخت بربسته ، فاصله طبقاتی و فساد اقتصادی که آثار مخرب آن بر همگان روشن است فراگیر می شود .


آثار سوء اخروی:

1ـ محروم شدن ازحب خداوند که در ابتدای بحث به آیه مورد نظر اشاره شد .
« خداوند اسرافکاران ار دوست ندارد .»
2ـ مستجاب نشدن دعا : پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ دعای چهار دسته از امت من مستجاب نمی شود که یکی از آنها مشخص مسرف است.6
3ـ محروم شدن از هدایت پروردگار : « پس خداوند عمل فرعون را جلوی او زیبا جلوه داد تا از هدایت خدا محروم گردد و از راه راست بازداشته است.»7
4ـ دور بودن از شفاعت ائمه : امام جواد ـ علیه السلام ـ به نقل از پدرانشان به نقل از امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ فرمودند : کیفر خدا را کوچک نشمارید زیرا شفاعت ما به برخی از اسرافکاران تنها پس از سیصد هزار سال می رسد.8
5ـ خوار شدن در قیامت : علی ـ علیه السلام ـ در نهج البلاغه می فرمایند : « آگاه باشید بخشیدن مال به آنها که استحقاق آن را ندارند ، زیاده روی و اسراف است و ممکن است در دنیا مقام بخشند . مال را بالا ببرد اما در آخرت او را پست خواهد کرد و درمیان مردم ممکن است گرامی باشد اما در پیشگاه خدا خوار و ذلیل است.9


پی نوشتها:

1- سوره اعراف ، آیه 31 .
2- محمد معین ، فرهنگ فارسی ، تهران ، امیر کبیر ، 1375 ، ج1 ، ص 266 .
3- خصال ، ج 1 ، ص 110 .
4- سوره یوسف
5- حسن بن علی بن شعبه ، تحف العقول عن آل الرسول ، صادق حسن زاده ، ص 76 .
6- حسن بن علی بن شعبه ، تحف العقول عن آل الرسول ، صادق حسن زاده ، ص 632 .
7- سوره مومن ، آیه 41 .
8- محمد باقر مجلسی ، بحار الانوار
9- نهج البلاغه ، محمد دشتی ، خطبه 126 ، ص 240 .

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 11:05 PM - روز یک شنبه 9 اسفند 1388    |   لينک ثابت
ضرورت تحول در الگوى مصرف خانوار
 در بازار وسايل الكتريكي خانگي هرجا كه سر برمي گرداني لوازم پرمصرف پشت ويترين ها رديف شده اند. يخچال هاي بزرگ علاوه بر اين كه از لحاظ مصرف برق نسبت به يخچال هاي قديمي چندپله بالاتر قرار مي گيرند، از سوي ديگر فرهنگ احتكار مواد غذايي را بين شهروندان رواج مي دهند. متأسفانه بايد گفت در شرايط فعلي اكثراً از مواد خوراكي يخ زده كه به نسبت زياد از ميزان ويتامين ها و پروتئين هايشان كاسته شده، استفاده مي كنيم. با شيوه اي كه درپيش گرفته ايم، هميشه زياد مصرف مي كنيم، زياد پول مي دهيم و مواد سالم هم به بدنمان نمي رسد.
كارشناسان اقتصادي معتقدند در بحث الگوي مصرف خانگي حقيقتاً نيازمند تحول هستيم. شيوه احتكار مواد غذايي يكي از عوامل افزايش قيمت ها در بازار است. كارشناسان تغذيه اي نيز بر اين باورند كه مي توانيم خيلي از اقلام خوراكي را جايگزين اقلام ديگري كرده تا هم به اقتصاد خانه كمك كنيم و هم پروتئين ها و مواد لازم را به بدنمان برسانيم. به عنوان مثال نقش حبوبات و لبنيات به اندازه ساير اقلام خوراكي درسبد خريد خانواده هاي ايراني پررنگ نيست.
در بحث راه حل هاي صنعتي در اصلاح الگوي مصرف دو منظر را مي توان پيگيري كرد: يكي روش توليد محصولات و كاهش مصرف حامل هاي انرژي (آب، برق و گاز) و ديگري توليد محصولات پربازده و كم مصرف مي باشد. لازم به توضيح است كه اگر تنها در بخش صنعت صددرصد صرفه جويي صورت گيرد، درحوزه برق مي توان سالانه 5 نيروگاه 900مگاواتي صرفه جويي كرد. به عنوان مثال در حال حاضر توليد فولاد از قراضه آهن آن هم با روش احياي مستقيم با استفاده از گاز انجام مي شود. درصورتي كه مي توان به جاي گاز از زغال سنگ و كك بهره گرفت كه طبق برآوردها 11ميليارد تن ذخيره زغال سنگ داريم. از سوي ديگر با راه اندازي كوره هاي بلند مي توان به جاي قراضه آهن مستقيماً سنگ آهن را از معادن استخراج كرده و در صنعت فولادسازي به كار گرفت.
انتقاد شهروندان را با تلاش بيشتر پاسخ مي دهيم
اگر تنها 10درصد صرفه جويي در حوزه برق مصرفي خانوارها داشته باشيم، مي توانيم از محل صرفه جويي ها 6 نيروگاه 800مگاواتي در سال راه اندازي كنيم. آمار نشان مي دهند كه ميزان مصرف برق خانگي ايران 3برابر مصرف خانگي دنياست.
بهزاد مديرعامل شركت توانير توضيح مي دهد: «ميزان متوسط مصرف برق خانگي در ايران 2900كيلووات ساعت است كه در دنيا اين رقم 900 كيلووات ساعت ثبت شده است. ما براي فصول خنك 200كيلووات ساعت و براي فصول گرم 300كيلووات ساعت پيش بيني كرده ايم كه در فصول گرم براي مناطق جنوبي اين رقم به 1500كيلووات ساعت مي رسد. تلاش سال گذشته شركت توانير براي كاهش متوسط مصرف برق خانگي در اين راستا بود كه 150ميليون لامپ كم مصرف در نقاط مختلف كشور به ويژه تهران توزيع شد كه امسال 50ميليون لامپ ديگر توزيع خواهيم كرد. ضمناً براي مقابله با مشتركين پرمصرف هشدار مي دهيم كه باتوجه به نرخ تعرفه سبز (تعرفه برق بادي 130 تومان براي هر كيلووات ساعت) هزينه هايشان برآورد خواهد شد. و بازهم تأكيد مي كنيم مشتركين پرمصرف انتظار جريمه به شيوه خاموشي و قطع برق را داشته باشند.»
سعيد ابراهيمي يك شهروند تهراني درحالي كه دو عدد لامپ كم مصرف 105وات هركدام به قيمت 25هزار تومان خريداري كرده و از مغازه الكتريكي خارج مي شود، در پاسخ به اين سؤال كه آيا طرح توزيع لامپ كم مصرف خانه به خانه شامل محله شما هم شده است، مي گويد «نه تنها شامل محله ما در منطقه پيروزي نشده، بلكه فاميل هايمان نيز در سايرمناطق چنين چيزي دريافت نكرده اند. ضمناً قيمت اين لامپ ها به ميزان چشمگيري هر ماه درحال افزايش است. قبل از عيد يك لامپ كم مصرف 105 وات به قيمت 21500 تومان خريداري كرده بودم كه الان به 25 هزار تومان رسيده است.»
يك شهروند خوزستاني با گلايه مي گويد: «شركت توانير شيوه هاي آموزشي مصرف بهينه را بايد در منطقه جنوب نيز با جديت بيشتري دنبال كند. در مناطق روستايي كه مردم از قدرت خريد كمتري برخوردارند، توزيع رايگان لامپ كم مصرف مي تواند قدم مؤثري لااقل در مسير آشنايي مردم با شيوه هاي مختلف باشد.»
مهندس بهزاد مديرعامل شركت توانير با اشاره به موفقيت كاهش مصرف در ساختمان هاي دولتي مي گويد: «نزديك به 3035 ساختمان دولتي را كنترل كرده ايم كه 5/12 درصد مصرف داشته اند و اين نشان مي دهد دولت ابتدا اصلاح الگوي مصرف را از خودش آغاز كرده است.»
ضمناً براي ترويج شيوه هاي مصرف بهينه در سال جاري تلاش دوچنداني خواهيم داشت.»
«پولش را مي دهم» اثبات سطحي نگري است
درباب صرفه جويي حوزه آب با اقدامات سال هاي اخير صدا و سيما از لحاظ ترويج فرهنگ مصرف گام هاي موثري برداشته شده است. زينب قديمي يك شهروند تهراني مي گويد: «چنانچه خانم هاي خانه دار متوجه اهميت موضوع شوند، حتي با نصب يك شير كم مصرف براي ظرف شويي آشپزخانه به جاي شيرآلات كلاسيك (قديمي) مي توان به ميزان بسيار زيادي در امر صرفه جويي خانگي موفق ظاهر شويم. شهروندان متوجه باشند كه اگر تا سال گذشته اصلاح الگوي مصرف يك وظيفه بوده، الان با فرمايشات مقام معظم رهبري يك تعهد شرعي است.»
اسلام حميدي كارشناس آب و فاضلاب نيز توضيح مي دهد: «هر چه قدر بتوانيم در خانه و نيز ساختمان هاي دولتي (دانشگاه ها، ادارات، مدارس، بيمارستان ها و...) از تجهيزات كم مصرف استفاده كنيم امكان صرفه جويي تا حد 30 درصد فراهم خواهد آمد. به نظر مي رسد نصب تجهيزات كم مصرف بايد در قوانين نظام مهندسي و شهرداري يك اصل اساسي تلقي شود. حتي مي توان به مراكز توليدي شيرآلات كم مصرف يارانه اختصاص داد.»
وي ادامه مي دهد: «علي رغم اين همه انيميشن سازي در زمينه اصلاح الگوي مصرف آب متأسفانه بايد گفت خودخواهي ها و سطحي نگري برخي افراد مانع از پيشبرد سريع تغيير الگوي مصرف شده است. اين كه با جمله پولش را مي دهم به خودمان حق بدهيم بي رويه مصرف كنيم، در واقع اعلام مي كنيم از بدنه ملت جدا افتاده ايم و مستحق جريمه هستيم.»
پاداش صرفه جويي روشنايي است
در ايران حدود 33 درصد توليدات برق به مصارف خانگي، 32 درصد به مصارف صنعتي و بقيه معطوف به حوزه كشاورزي است. در يك مقايسه آماري براي مثال ميزان مصرف برق خانگي تركيه 23 درصد، صنعتي 57 درصد و بقيه مصارف كشاورزي هستند. نتيجه حاصل اين است كه كشور تركيه با جمعيتي مشابه در حوزه مصرف خانگي به سطح بهينه رسيده اند و ما بايد واقعاً گام هاي جدي تري برداريم.
يكي از دلايل افزايش مصرف خانگي استفاده از تجهيزات الكتريكي خانگي است كه اكثراً وارداتي و پرمصرفند. بهزاد مديرعامل شركت توانير مي گويد: «در پي آنيم كه با همكاري وزارت بازرگاني، وزارت صنايع و ساير سازمان هاي مربوطه توليد داخل را تقويت كرده و مثلاً يخچال هاي سري F را به سري A و B ببريم البته همه اين اقدامات در چند سال آينده جواب مي دهند.»
وي عمده ترين دلايل مصرف بالاي خانگي را در اين موارد خلاصه مي كند: «در ايران براي هر كيلو وات ساعت برق خانگي 29/1 سنت دريافت مي شود، در حالي كه در برخي كشورها به 25 سنت هم مي رسد. در بخش صنعتي 02/2 سنت دريافت مي كنيم كه در برخي كشورها 11 سنت مطالبه مي شود.
متأسفانه كالاهاي وارداتي شدت مصرف انرژي شان بالاست و بايد تجهيزات داخل خانه ها را بهينه كنيم. ضمناً طرح تشويق و تنبيه مشتركين كم مصرف و پرمصرف بايد با جديت بيشتري دنبال شود».
مهندس بهزاد به طرح كارون 3 اشاره كرده و مي گويد: «با افزايش 50 متري سدها توانسته ايم توليد برق را از كارون 3 به نحو چشمگيري افزايش دهيم. البته مي پذيريم كه به خاطر خشكسالي در سال گذشته توليد برق آبي به ميزان 4/72 - درصد افت داشت. ما مي توانيم در حالت پرآبي 8000 مگاوات توليد برق آبي داشته باشيم و حد انتظار ما در پيك لااقل 6900 مگاوات است. سال گذشته زير 2000 مگاوات توليد كرديم. امسال با توجه به بارندگي هاي خوب بهاره انتظار داريم بين 3500 تا 6500 مگاوات توليد برق آبي داشته باشيم. فاصله ما تا پيك به دليل اين است كه در امر مهار آب ها در مخازن بايد اقدامات علمي بيشتري صورت گيرد.»
وي در پاسخ به اين سؤال كه آيا تابستان امسال خاموشي خواهيم داشت يا خير؟ مي گويد: «ما اميدواريم كمترين مشكل را داشته باشيم. بيش از اين چيزي نمي توان گفت. اگر صرفه جويي كنيم، پاداش اقدام دور انديشانه خود را خواهيم گرفت. ضمناً نصب كنتورهاي هوشمند كه به صورت پايلوت در مشهد (اطراف حرم)، كيش و خوزستان صورت گرفته مي تواند شيوه موثري براي مهار مصرف بي رويه باشد كه با جديت اين شيوه را دنبال خواهيم كرد.»
ميانه روي شيوه كارآمد ترقي اقتصادي
حيات انسان توأمان حيات مادي و معنوي است. اسلام كه كاملترين اديان است به تمامي شئون زندگي انسان عنايت دارد.
دكتر نجارپوريان استاد دانشگاه آموزشگاه هاي شيراز و دانشگاه شهيد رجايي تهران در زمينه علوم قرآني توضيح مي دهد: «اميرالمؤمنين (ع) يكي از اوصاف پارسايان را در خطبه متقين ميانه روي انسان در زندگي مي داند. پرهيزگاران ميانه روي را سرلوحه كار خود قرار مي دهند. نه زندگي را به خود سخت مي گيرند كه منجر به بخل بر خويشتن شود و نه افراط و تفريط مي كنند. اهل تقوا مسلك قناعت و الگوي مصرف را در زندگي پيش رو قرار مي دهند.
حضرت علي (ع) نهايت ميانه روي را قناعت مي دانند. به اين ترتيب مي توان نتيجه گرفت زندگي اي متعالي خواهد بود كه از مرز قناعت پايين تر و بالاتر نرود.»
اين استاد دانشگاه ادامه مي دهد: «اگر مردم به ويژه با تأكيد مقام معظم رهبري جوانب مختلف بهينه مصرف كردن را رعايت كنند و اين ميانه روي را وظيفه شرعي، ديني و اخلاقي خود بدانند، بدون شك كشور به رشد چشمگيري در فاصله زماني كوتاه مي رسد. اين خيال واهي است كه بپنداريم منابع نامحدودند. ضمناً اگر انسان ها عادلانه عمل كنند و عادلانه توزيع كنند در هيچ كجا فقري ديده نمي شود. يكي از شيوه هاي ترقي اقتصادي كشور همين موضوع صرفه جويي است.»
..........................................................................................................
منبع: كيهان

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 11:13 PM - روز پنج شنبه 6 اسفند 1388    |   لينک ثابت
شبي رويايي در کمال سادگي
 

اين روزها سبقت جستن در تجملات و چشم و هم چشمي هاي تشريفاتي ، به زحمت انداختن خانواده ها و تکلف هاي طاقت فرسا در افزودن هزينه هاي مراسم قبل، حين و بعد از ازدواج و… از جمله عوامل دور ساختن جوانان از ازدواج به هنگام و تأخير در زناشوئي است. اين مساله همچنين افزايش توقعات و غلبه مشکل و زرق و برق ماديات بر معنويت ها و کاهش بهره وري در ازدواج مي شود به طوري که ديگر کمتر کسي را مي توان يافت که با کمترين هزينه و ساده ترين مراسم تن به آغاز زندگي زناشويي و ازدواج دهد.

 
 

در همين راستا و با توجه به اينکه امسال به نام سال اصلاح الگوي مصرف نامگذاري شده است مي تواند فرصت را غنيمت شمرد و باتوجه به رهنمودهاي رهبرمعظم انقلاب مبني بر اينکه «سادگي را از مراسم ازدواج آغاز کنيد» بناي بسياري از ازدواج ها را مبني بر سادگي و با هزينه هاي کم گذاشت.
 

 

«سادگي را از مراسم ازدواج آغاز کنيد.»

 

آنچه مي خوانيد نکات کليدي از مجموعه ي سخنان مقام معظم رهبري در جلسات عقد يک دهه گذشته است: «در همه امور زندگي تان سادگي را رعايت کنيد . اولش هم از همين مراسم ازدواج است ، از اين جا شروع مي شود. اگر ساده برگزار کرديد ، قدم بعدي اش هم مي شود ساده و الّا شما که رفتيد آن مجلس کذايي ِ مثل اعيان و اشراف هاي زمان طاغوت را درست کرديد ، بعد ديگر نمي توانيد برويد توي خانه کوچکي مثلاً با وسايل مختصري زندگي کنيد . اين جور نمي شود ديگر. از اول، زندگي را پايه اش را بر اساس سادگي و ساده زيستي بگذاريد تا زندگي بر خودتان ، بر کسانتان و بر مردم جامعه ان شاءا... آسان شود».

 
ازدواج ساده است . البته جشن و سرور و اينها عيبي ندارد . هر کس هر مقداري که مايل است ، اما اينها جزو دين و جزو تشريفات رسمي و ديني ازدواج نيست . هر کس خواست مي تواند انجام بدهد ، هر کس نخواست، نه.
 
 

«اينکه حتماً بايستي بروند در يک معبد و زانو بزنند جلوي کسي و چه بکنند ، و مراسمي که در جاهاي ديگر وجود دارد، در اسلام نيست. در اسلام يک صيغه است شرعي که بايد خوانده شود . البته در اسلام براي معاملات گوناگون،معاملاتي که اهميتش کمتر از ازدواج است شاهد مي گيرند... حالا هم که مقررات ثبت و درج در محاکم. مراکز ثبت رسمي است و هيچ تشريفاتي ندارد؛ مي توانند خيلي راحت و بدون تشريفات اين ازدواج را انجام دهند».
 

 

مراسم عروسي، عرصه اي براي خودنمايي

 

بسياري از کارشناسان و متخصصان ازدواج و مسائل خانواده نيز با آسيب شناسي مباحث مربوط به ازدواج متفق القول معتقدند که ازدواج هايي که بر اساس ثروت و ميزان دارايي افراد صورت مي گيرد موفق نبوده و پس از گذشت مدتي اين ازدواج ها دچار مشکلات عديده اي مي شوند. اينها همچنين هزينه هايي را که براي شروع يک زندگي مشترک صرف مي شود را در حد معقول مطرح کرده و هزينه هاي گزاف را نيز بستر ساز مناسبي براي آغاز مشکلات در روابط بين زوجين مي دانند.

 

محمدجعفر غفراني، استاد دانشگاه و متخصص امور جوانان  مي گويد: به نظر مي رسد اصلاح الگوي مصرف بايد در رابطه با انواع پديده ها و هزينه هاي که در ابتداي ازدواج به زوج جوان تحميل مي شود و هيچ ارتباطي با موفقيت زن و شوهر ندارد وارد شود.

 

بسياري از هزينه هايي که در مراسم عقد و عروسي انجام مي شود بر مبناي چشم و همچشمي و مسبب گناه و مصيبت است. بسياري ديگر از هزينه هاي گزاف عروسي مانند انواع ماشين ها و لباس ها براي يک شب همچنين هزينه هاي فيلمبرداري و عکسبرداري مي تواند زمينه ساز انواع اختلافات در زندگي باشد.

 

اين استاد دانشگاه با اعتقاد بر اين که در روستاها فقط عروس و داماد لباس خود را عوض مي کنند و همه افراد با وضعيت و ظاهر طبيعي در مراسم عروسي شرکت مي کنند، ميهماني هاي شهري را عرصه اي براي ابراز وجود افراد دانست و اين مراسم را بدون در نظر گرفتن عروس و داماد و تنها براي خودنمايي افراد عنوان کرد.

 

خانواده ها اساس کار هستند و نقش اصلي را در اين وظيفه مهم با پيروي از سيره پيشوايان ديني در آسان سازي ازدواج، بر عهده داشته و نبايد با فرافکني و انداختن بار مسئوليت شانه خالي کنند .

 

مثلثي براي اجراي اصلاح الگوي مصرف

 

اما در پايان مي توان گفت اصلاح الگوي مصرف به خصوص الگوسازي اين مساله براي زوج هاي جوان و جوانان در آستانه ازدواج وظيفه اي است که براي اداي آن خانواده، جامعه و مسئولان همگي نقش دارند و براي شکل گيري اين مثلث سه ضلعي، همه اضلاع بايستي همگرايي داشته باشند.

 
 

خانواده ها اساس کار هستند و نقش اصلي را در اين وظيفه مهم با پيروي از سيره پيشوايان ديني در آسان سازي ازدواج، بر عهده داشته و نبايد با فرافکني و انداختن بار مسئوليت شانه خالي کنند . همان گونه که فرهنگسازان جامعه و مسئولان کشور نيز هر کدام بايستي نقش خويش را در اين ميان ايفا کنند و صرفاً مسئوليت را بر عهده خانواده ها قرار ندهند. 

 

منبع : برنا



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 9:41 PM - روز شنبه 1 اسفند 1388    |   لينک ثابت
اصلاح الگوی خرید
 

وقتی برای خرید لوازم خانگی روانه بازار می شوید چه چیزی برایتان از همه مهم تر است؟ اینکه بتوانید کالای مورد نظرتان را با ارزان ترین قیمت خریداری کنید؟ اینکه آن کالا دارای یک علامت تجاری (برند) خاص باشد؟ و یا اینکه متناسب با نیاز شما باشد و کیفیت بالایی هم داشته باشد؟

 
برای خرید لوازم خانگی عجله نکنید. ابتدا به نیاز خود فکر کنید و
 وسیله ای را انتخاب کنید که نیازتان را برآورده کند، با میزان مصرف و
 تعداد افراد خانواده تان متناسب باشد و مصرف انرژی کمی هم داشته باشد.  

نکاتی درباره خرید یخچال، ماشین لباسشویی، اجاق گاز و جاروبرقی را با هم مرور می کنیم:   

یخچال: یخچال برای حفظ مواد غذایی از فاسد شدن و برای سالم ماندن غذاها نقش مهمی دارد. برای خرید یخچال توجه به ظرفیت و میزان مصرف برق اهمیت زیادی دارد. هرچه تعداد افراد یک خانواده بیشتر باشد، به طور حتم ظرفیت یخچال نیز باید بزرگ تر باشد. همچنین هنگام خرید یخچال باید به نشان استاندارد و موارد ایمنی توجه کرد. توجه به محلی که باید یخچال را در آنجا قرار دهید نیز مهم است تا بدانید یخچالی که قرار است خریداری شود چه اندازه باشد. از آنجا که باز و بسته کردن در یخچال باعث استهلاک، فعالیت بیشتر موتور یخچال و همچنین مصرف برق بیشتری می شود، بهتر است تا حد امکان از یخچال هایی استفاده کرد که روی در آن آبسرد کن و یخ ساز وجود دارد.

لباس شویی: ماشین لباس شویی هم از لوازم خانگی است که در بیشتر خانه ها وجود دارد. حداکثر مصرف ماشین لباس شویی حدود 35 کیلو وات در ساعت است که بیشتر این انرژی صرف گرم کردن آب می شود. بنابراین در مورد خرید این وسیله نیز توجه به برچسب انرژی بسیار مهم است. ماشین های لباس شویی با خصوصیات و طرح های مختلفی تولید می شوند و تولید کنندگان این ماشین ها با تغییر مداوم اشکال و اجزای داخلی آنها سعی دارند از هر نظر تولیدات خود را کامل تر کنند. در حال حاضر ماشین های موجود در بازار به دو شکل تمام اتوماتیک و نیمه اتوماتیک بوده و نوع نیمه اتوماتیک نیز به دو صورت دو قلو (دارای قسمت شستشوی لباس) و قسمت خشک کن لباس و نوع ساده یا سطلی در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرد. برای خرید توصیه می شود ظرفیت ماشین لباس شویی را مطابق با تعداد نفرات خانواده و مقدار لباس های کثیف در هر هفته انتخاب کنید. 

اجاق گاز: گاز ارزان و در دسترس در کشور، مهم ترین عامل برای انتخاب اجاق آشپزی گازسوز است. در اغلب کشورهایی که از منابع گازی بی بهره هستند، اجاق های برقی مورد استفاده قرار می گیرد. مهم ترین نکته در اجاق گازها بالا بودن ایمنی آن است. برخی اجاق گازها دارای پیلوت هستند که برای ایمنی اجاق تعبیه شده است اما عده ای آن را دوست ندارد چون باید برای روشن ماندن شعله گاز کمی شیر تنظیم را نگه دارند تا پیلوت داغ شود. اما با این کار زمانی که گاز قطع شود و بعد از مدتی وصل شود و یا کتری آب یا شیرجوش سر بروند و شعله را خاموش کنند، بعد از چند ثانیه پیلوت فعال می شود و جریان گاز را قطع می کند. در غیر این صورت گاز در سراسر محیط آشپزخانه و خانه منتشر می شود و ممکن است انفجار و آتش سوزی اتفاق بیفتد.

جاروبرقی: جاروبرقی یکی از لوازم خانگی است که به نظافت خانه و سلامت افراد خانه کمک می کند. هرچه قدر میزان پاکیزگی خانه بیشتر باشد، سلامت و آرامش افراد آن خانه نیز بیشتر است. برای خرید یک جارو برقی باید به متراژ خانه، تعداد فرش، میزان کثیفی، تعداد جمعیت خانواده و تعداد دفعاتی که خانه تان را جارو می کنید توجه کرد. توان جاروبرقی ها از 1000 تا 2200 و بیشتر متغیر است البته چند سالی است که مدل های 1300 وات جای 1000 وات را پر کرده اند.

چند پیشنهاد 

بررسی ها نشان داده است 30 تا 45 درصد باز و بسته شدن در یخچال به خاطر برداشتن یخ یا آب سرد است و با خرید یخچال هایی که روی درشان آبسردکن تعبیه شده، می توان 5 تا 10 درصد از مصرف انرژی برق کاست.(امروزه مدل های یخچال های داخلی با اندازه های کوچک هم موجود است که بر روی درشان آبسردکن وجود دارد.) اگر خانواده ای کم جمعیت دارید نوع 5 کیلوگرمی ماشین لباس شویی مناسب است و اگر پرجمعیت هستید بهتر است نوع 7 کیلوگرمی را انتخاب کنید. اگر مساحت خانه زیر 60 متر باشد جارو برقی با توان 1300 وات، برای خانه هایی با مساحت 60 تا 90 متر 1500 وات، برای متراژ 90 تا 120 متر 1700 وات و برای خانه هایی با متراژ بالاتر از 120 متر و با ریخت و پاش بیشتر جاروبرقی با توان 2000 و 2200 وات انتخاب مناسبی است.

 

انتخاب صحیح وسیله ی موردنیاز بسیار پر اهمیت است زیرا در صورت انتخاب غلط در حقیقت سرمایه ی خانواده به هدر رفته است که کار بسیار اشتباهی است.

 
* همانطور که می دانید هر وسیله در خانه جایی دارد معمولا یخچال و گاز و لباس شویی در آشپزخانه و لابلای کابینت ها قرار دارند اما یکی از معضلات خانه های آپارتمان نشینی و کوچک ،جای لوازمی است مثل:میز اتو،جاروبرقی و...

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 9:40 PM - روز شنبه 1 اسفند 1388    |   لينک ثابت
لزوم رعايت اعتدال در زندگي
 
در اسلام همان طور كه تجمل گرايي افراطي كه از آن به تجمل پرستي تعبير شده، مردود است؛ محروم كردن خود از زيبايي هاي پاك و حلال مانند لباس زيبا و مناسب و زيبايي هاي طبيعت و... پسنديده نيست؛ زيرا انسان زيبايي پسند است. امام مجتبي(ع) هنگامي كه به نماز برمي خاست، بهترين لباس خود را مي پوشيد. پرسيدند: چرا بهترين لباس خود را مي پوشيد؟ فرمودند: «خداوند زيباست و زيبايي را دوست دارد.

از اين رو من لباس زيبا را براي راز و نياز با پروردگارم مي پوشم، همو كه دستور داده زينت خود را به هنگام بيرون رفتن به مساجد برگيريد.»
زندگي اسرافگرانه علاوه بر اينكه روح عاطفي و انساني را از بين مي برد و انسان را از درد و سوز ديگران بي خبر مي سازد، از نظر اقتصادي نيز به شخص مسرف و بلكه به اجتماع آسيب مي رساند؛ چرا كه سرمايه ها را پايان مي بخشد و فرد و جامعه را به نابودي مي كشاند. امام علي(ع) مي فرمايد: «هركس اعتدال و ميانه روي را خوب رعايت نكند، در اثر اسرافگري به نابودي كشيده مي شود.» بنابراين راه نجات و موفقيت در اعتدال است و اين روش باعث ثبات و بلكه پيشرفت مي شود. كسي كه آن را ترك كند، بي تريد گرفتار آفت ها مي شود و سرانجام به هلاكت معنوي از يك سو و تهي دستي از سوي ديگر دچار خواهد شد.
امام علي(ع) در اين باره فرموده اند: «ناديده گرفتن برنامه اعتدال در زندگي باعث فقر و بدبختي مي گردد.» دوري از خداوند و هدايت او، جزء ياران شيطان قرار گرفتن و هلاكت دنيوي و اخروي از جمله كيفرهايي است كه خداوند براي اسرافكاران درنظر گرفته است.
قرآن ميانه روي را الگوي مصرف و عامل پايداري خانواده و جامعه معرفي مي كند. «والذين اذا انفقوا لم يسرفوا و لم يقتروا و كان بين ذلك قواما» «قوام» به معناي حد وسط و اعتدال است. اقتصاد اسلامي براي افراد و جوامع دو ارمغان مهم دارد: بشر را از بزرگترين رنج تاريخي او كه مسئله معيشت و غصه تأمين مايحتاج زندگي است، نجات مي دهد. همچنين جامعه و فرد را از عوارض شوم فقر كه سوءاخلاق و فساد و فحشا و حتي كفر و بي ديني است، محفوظ نگه مي دارد.
يكي از تدابير مهم اسلام براي تأمين زندگي و جلوگيري از فقر ارائه الگوي صحيح است. امام صادق(ع) فرموده است: «ضمانت مي كنم كسي كه ميانه روي كند، فقير نشود.» رعايت اعتدال در هزينه هاي زندگي به قدري مهم است كه امام علي(ع) درك لذت ايمان واقعي را منوط به آن دانسته و فرموده اند: «انساني كه اين سه خصلت را نداشته باشد، حقيقت ايمان را نخواهد چشيد: ژرف انديشي در علم دين، شكيبايي در حوادث، اندازه گيري نيكو در امر معيشت.» امام كاظم(ع) نيز فرموده اند: «هيچ انساني با ميانه روي نيازمند نمي شود.»

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 8:12 PM - روز جمعه 30 بهمن 1388    |   لينک ثابت
نقش خانواده در اصلاح الگوی مصرف
 

پس از نامگذاري سال 1388 به سال «اصلاح الگوي مصرف» از سوي مقام معظم رهبري (مدظله العالي) تلاش‌هاي بسيار جهت تحقق بخشيدن و جامه عمل پوشانيدن به اين هدف والا صورت گرفته است.
ما نيز در اينجا بنا داريم با بررسي نقش خانواده در اصلاح الگوي مصرف گامي هر چند كوتاه در اين مسير برداريم.
خانواده يك نهاد اجتماعي است كه بيشترين نقش را در تربيت افراد هر جامعه بازي مي‌كند. بسياري از عادات و رفتارها چون در سنين كودكي و در كانون خانواده آموزش داده مي‌شوند، در انسان به صورت پايدار و دائم باقي مي ماند وتغيير آن بسيار دشوار است. حال چنانچه آموزش‌هاي خانوادگي صحيح بوده باشند، نتايج مثبت آن در طول زندگي پديدار مي‌شود و بالعكس چنانچه آموزش‌هاي خانوادگي نادرست بوده باشند پيامدهاي منفي آن علاوه بر اينكه زندگي فردي را تحت تاثير قرار مي‌دهد، زندگي اجتماعي را نيز با چالش مواجه مي‌نمايد.
در ادامه با برشمردن مثال‌هايي از زندگي روزمره، سعي مي‌شود راهكارهايي جهت مصرف صحيح در حوزه آموزش خانوادگي ارائه گردد:
ميانه روي در ميهماني‌هاي خانوادگي: اگر چه سخن در باب ميهماني‌هاي رسمي و مراسم جشن و عزا و وليمه و.... بسيار است اما كلام خود را به ميهماني‌هاي خانوادگي منحصر مي‌كنيم كه متاسفانه زياده‌روي و اسراف حتي بر اين نوع از ميهماني‌ها هم سايه گسترانيده است. اين تاسف هنگامي دو چندان مي‌شود كه رد پاي تجمل و تجملگرايي و چشم و هم چشمي را بر سر سفره‌هاي پر معنويتي همچون سفره‌هاي افطار نيز مشاهده مي‌كنيم. اما چگونه مي‌توان اين مشكل را بر طرف كرد؟ حقيقت اين است كه تغيير در چنين آداب و رسومي بسيار دشوار است، چرا كه خرده خرده وارد زندگي و اجتماع شده و به صورت جزئي از فرهنگ و سنت درآمده است. اما با اين وجود ايجاد تغيير در اين زمينه اگر چه دشوار است ولي غير ممكن نيست.
خانواده‌ها مي‌توانند با برگزاري ميهماني‌هاي ساده و به دور از تجمل اولا بر افزايش رفت و آمدهاي خانوادگي و برقراري صله رحم گام بردارند و ثانيا خود را نيز از قيد و بند تهيه چند نوع غذا و تجملات اضافي برهانند و مهم‌تر از همه فرهنگ ساده زيستي را نيز به فرزندان خود بياموزند.
مصرف صحيح نان: طبق آمار، كشور ما از جمله كشورهايي است كه بيشترين ميزان دور ريز نان را به خود اختصاص داده است. در بررسي علل و چرايي اين پديده ممكن است به دلايل و اي بسا توجيهاتي همچون بي‌كيفيت بودن نان در ايران پناه ببريم. اگر چه انكار اين حقيقت نادرست و شايد روي آوردن به توليد نان صنعتي خود شاهدي بر اين مدعا باشد اما يكي از پررنگ ترين عوامل دورريزنان، فرهنگ استفاده نادرست از اين بركت الهي در سفره‌هاي ايراني است.
خانواده‌ها مي‌توانند با بررسي ميزان نان مورد نياز خود سعي در تهيه نان تازه بكنند، چرا كه مصرف نان غير تازه احتمال دور ريز را بيشتر مي‌كند. چنانچه امكان تهيه نان تازه براي هر وعده مصرف فراهم نباشد بايد با به‌كارگيري شيوه‌هاي نگهداري نان، احتمال دور ريز در وعده‌هاي بعدي را به حداقل رساند. فراتر از تمامي اين موارد متاسفانه در بسياري از خانواده‌ها جدا كردن دور نان و مصرف وسط آن به صورت عادت درآمده كه اين عمل بسيار ناپسند به طور گسترده در جامعه ما خودنمايي مي‌كند. درمان اين مشكل جز در اصلاح رفتار و آموزش از طريق خانواده امكان پذير نمي‌باشد.
مصرف صحيح آب: همه ما از كودكي با اين جمله كه «آب مايه حيات است» آشنا هستيم و از سوي ديگر هم به خوبي مي‌دانيم كه كشورمان جزء كشورهاي كمآب دنيا محسوب مي‌شود، با اين همه، اسراف و زياده‌روي برخي در استفاده از اين موهبت الهي موجب شگفتي است. آنچه كه خانواده‌ها بايد از كودكي به فرزندان خود بياموزند، مصرف صحيح آب است. بازگذاشتن شير آب هنگام شستن دست و رو و يا هنگام مسواك زدن، استفاده از آب آشاميدني جهت شستشوي اتومبيل، حمام‌هاي طولاني مدت و در بسياري از موارد غير ضروري و... همگي مثال‌هايي از عادات نادرست ما ايرانيان در مصرف آب است.
در پايان ذكر اين نكته حائز اهميت است كه آموزش از دو طريق مستقيم و غير مستقيم صورت مي‌پذيرد. نبايد با خواندن اين سطور، اين تصور پديد آيد كه تمامي موارد فوق لزوما بايد از طريق آموزش مستقيم به فرزندان صورت بگيرد، اي بسا رفتارهاي صحيح ما اثر عميق‌تري در رفتار فرزندانمان ايجاد كند. پس بياييد با اصلاح رفتارهاي مسرفانه خود، نسلي پرورش دهيم كه مصرف صحيح را نه تنها هدف بلكه وظيفه خود بداند.

روزنامه رسالت

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:16 PM - روز چهارشنبه 28 بهمن 1388    |   لينک ثابت
زنان و خانواده، كانون عملياتی اصلاح الگوی مصرف
 
  دكتر فهيمه فرهمندپور*
درهم تنيدگی مسائل هريك از عرصه‌های اقتصاد، سياست، فرهنگ و فرد، خانواده، جامعه و... راه را برای محدود كردن حوزه‌ی مسؤوليت آحاد مرتبط با هريك از اين عرصه‌ها مشكل و شايد غيرممكن می‌سازد. به همين دليل داوری در اين خصوص كه اصلاح الگوی مصرف امری مرتبط با كدام يك از اين زمينه‌هاست بسيار دشوار است و تعيين سهم مسؤوليت هريك دشوارتر؛ اما بررسی ابعاد مختلف مسأله‌ می‌تواند به تسهيل اين امر دشوار بيانجامد.

اصلاح، تغييری جهت‌گيری شده يا كاهشی غيرهدفمند
بی‌گمان كاهش حجم و تنوع مصرف، نخستين برداشتی است كه از شعار اصلاح الگوی مصرف به ذهن متبادر می‌شود. اين در حالی است كه اساساً صرف كاهش، بدون در نظر گرفتن جهت‌گيری كلان جريان اصلاح، می‌تواند موجب آسيب‌رسانی به اين تلاش اصلاحی شود. برای نمونه چنانچه الگوی مصرف بسياری از مواد غذايی تعيين كننده در سلامت در كشور ما، با استانداردهای علمی پذيرفته شده‌ی جهانی آن‌ها مقايسه شود، می‌تواند زمينه‌ی شناسايی علل شيوع بسياری از بيماری‌هايی شود كه صرف نظر از همه‌ی پيامدهايش، هزينه‌ی مادی گزافی بر اقتصاد جامعه تحميل می‌كند؛ سرانه‌ی پايين مصرف لبنيات و نقش آن در بيماری‌های دهان و دندان يا پوكی استخوان و مصرف پايين استفاده از گوشت سفيد و تأثير آن در افزايش بيماری‌هايی چون فشار خون و مشكلات قلبی و عروقی در كشور، مثال‌های روشنی در اين زمينه هستند. روشن است كه تفسير سطحی واژه‌ی "اصلاح" به صِرف "كاهش"، در چنين مواردی اتفاقاً آثار مخرب بيشتری در پی خواهد داشت، در حالی كه اصلاح به معنای تغيير هدفمند، می‌تواند به معنای افزايش مصرف در زمينه‌هايی باشد كه در نهايت دستيابی به اهداف مطلوب را در درازمدت به دنبال دارد.

اصلاح الگوی مصرف كالا يا ثروت
مفهوم «كَنْز» در ادبيات قرآنی و به تبع آن در اقتصاد اسلامی به ثروتی اشاره دارد كه از جريان متعادل و متعارف توليد و مصرف خارج شده و به شكلی غيرمولد و تنها در خدمت ارضاء حس طمع‌ورزی و تكاثرِ افرادی با ضمير بيمار قرار گرفته، ميل به تفاخر را در آنان اشباع می‌كند. مخالفت فرهنگ دينی با چنين شيوه‌ای در استفاده از ثروت، نشان می‌دهد كه توجه به الگوی مصرف تنها مربوط به نوع استفاده از كالاهای مصرفی روزمره نيست، بلكه شيوه‌های بهره‌برداری از منابع ثروت نيز بايد مورد توجه قرار گيرد. پيشنهاد رهبر معظم انقلاب به سرمايه‌گذاری مازاد امكانات مادی در مسيری مولد- حتی اگر مايل به انفاق آن‌ها نيستيم- در واقع اشاره‌ای دقيق به لزوم بازنگری افراد و خانواده‌ها و البته دولت به شيوه‌های به‌كارگيری ثروت‌ خصوصی و عمومی است.

توليد، توزيع و مصرف، حلقه‌هايی از فرايند واحد
در برنامه‌ريزی برای عملياتی نمودن جريان اصلاح الگوی مصرف، تفكيك حلقه‌ی مصرف از ساير بخش‌های فرايندی كه شامل توليد و توزيع نيز می‌گردد، می‌تواند خطايی جدی به‌شمار آيد. تعابيری چون اسراف و تبذير در فرهنگ دينی ما می‌تواند در موارد مربوط به هريك از اين حلقه‌های به هم پيوسته صدق كند؛ همچنان‌كه وجود الگوهای ناسالم در جريان تحقق و اجرای هريك از آن‌ها به روشنی ممكن است.
شرايط حاكم بر نظام توليد و سازمان توزيع به‌عنوان اساسی‌ترين مقدمات مصرف- كه البته خود نيز متوقف بر مقدمات بسيارند- در موارد فراوان شرايطی اجتناب‌ناپذير را بر جريان مصرف تحميل نموده، شكل‌گيری الگويی نامتوازن در آن را موجب می‌گردد؛ الگويی كه به‌سرعت شكلی نسبتاً پايدار يافته، تغيير و اصلاح آن مشكل، زمان‌بَر و پرهزينه می‌گردد. شرايط نامناسب توليد نان يا جريان ناصحيح توزيع بسياری ديگر از موادغذايی در كشور از جمله‌ی اين مواردند. اصلاح اين بخش‌ها به‌طور طبيعی- اگرچه شايد نه در كوتاه‌مدت- به اصلاح اساسی الگوی مصرف در اين موارد ميانجامد.

الگوی توليد و الگوی مصرف؛ تأثير يا تأثر
به‌سختی می‌توان نوع و ميزان تعامل ميان قالب‌های نسبتاً پايدار هريك از بخش‌های توليد و مصرف را بر يكديگر معلوم نمود. اگر توليد و عرضه‌ی محصول به جامعه، پاسخی به خواست پيدا و پنهان مصرف‌كنندگان باشد، الگوی توليد را نيز تحت تأثير الگوی مصرف خواهيم دانست. در عين حال نمی‌توان از نظر دور داشت كه الگوی عرضه شده از جانب توليدكننده، نقش غيرقابل انكاری در شكل‌گيری نوع و حجم مطالبات جامعه‌ی مصرف‌كنندگان داشته و می‌تواند هوشمندانه آن را در جهت منافع اقتصادی(يا غيراقتصادی) خود برانگيزد. جريان مد و اثرگذاری بر سليقه و ذائقه‌ی مصرف‌كننده اساساً در همين راستا شكل می‌گيرد و مصرف‌كننده به‌سوی استفاده و مصرف شكل، نوع و حجمی از كالا سوق می‌يابد كه برنامه‌ريزان نظام توليد آن را پيش‌بينی كرده، در آن جهت گام برداشته‌اند؛ برنامه‌ريزی‌ای كه معمولاً به مدد شيوه‌های تبليغ آشكار و پنهان، به توفيقات جدی دست می‌يابد. بنابراين تلاش برای اصلاح الگوی مصرف، بايستی با توجه به اين تعامل دوسويه صورت گيرد.

مصرف، پاسخ به نيازهای واقعی يا كاذب
بعيد به نظر می‌رسد بتوان مصرف‌كننده‌ای را وادار كرد كه به غيرضروری بودن مصرف آنچه مورد استفاده قرار می‌دهد، اعتراف نمايد. اين نكته به آن معناست كه ما اصولاً معتقديم الگوی مصرف ما مبتنی بر نوع، شكل و حجم نياز ماست. اما به‌راستی كدام نياز؟ نيازی واقعی و مستند به شواهد و دلايل عقلی و علمی كه طبعاً مورد تأييد دين هم قرار می‌گيرد؟ يا احساسی متكی بر عادت، زياده‌طلبی و تلاش برای پاسخ به خلأهای شخصی و شخصيتی، و يا حتی همراهی با هنجارهای عرفيِ راه به خطا برده؟ به تعبير دقيق‌تر، كدام نياز؟ واقعی يا كاذب؟ از همين‌جا نقش تعيين‌كننده‌ی نظام تربيت و ساختار فرهنگ، آشكار گرديده و اصلاح الگوی مصرف متوقف بر يك جريان طولانی از اصلاح نگره‌های فرهنگی و الگوی تربيتی می‌شود.

اركان نظام تربيت
تربيت امری است كه به‌گونه‌ای تدريجی و غالباً ناخودآگاه شكل می‌گيرد و شكل‌گيری آن طبيعتاً متأثر از عوامل و زمينه‌های متعدد و متنوعی است. نقش خانواده، سازمان‌های رسمی آموزشی و تربيتی، رسانه‌های جمعی و دستگاه‌های تبليغاتی در تحقق يك الگوی نسبتاً پايدار تربيتی، غيرقابل انكار و طبعاً لزوم پاسخگويی آن‌ها در قبال شرايط فرهنگی موجود، اجتناب‌ناپذير است. لازم است هريك از اين مجموعه‌ها- بی‌آن‌كه با فرافكنی، قصد شانه خالی كردن از زير بار مسؤوليت خود را داشته باشند- به ارزيابی نقش مثبت يا منفی خود در اين شرايط بپردازند و نيز سهم خود را در مسؤوليت اصلاح الگوی تربيتی و فرهنگی كلان موجود و به‌طور خاص الگوی فعلی مصرف بازشناسند.
برای نمونه نقش رسانه‌ی ملی در معرفی، تأييد و ترويج قالب‌های متنوع مصرف‌زدگی، رفاه و تجمل- چه در قالب پخش پيام‌های بازرگانی كه بنا بر ضرورت نيازهای مالی رسانه توجيه می‌شود و چه در قالب ساخت برنامه‌های نمايشی كه ضرورت ايجاد جاذبه‌های بصری را بهانه‌ی بازنمايی آن می‌سازند- در افزايش انتظارات غيرواقع‌بينانه‌ی مردم به‌ويژه جوانان از زندگی، رفاه، تنوع و تكثر قالب‌های مصرف و... بسيار مؤثر است. ادامه‌ی اين روند می‌تواند مخاطره‌آميز و مانعی جدی در مسير اصلاح الگوی مصرف تلقی گردد. البته اين مثال نبايد موجب كوچك شمردن اثر ساير بخش‌های نظام تربيت و ناديده انگاشتن نقش تعيين‌كننده‌ی آنان- از جمله مراكز متولی تعليم و تربيت رسمی در جامعه مانند آموزش و پرورش و ساير بخش‌ها- شود.

الگوی مصرف دينی، يا الگوی مصرف برخی متدينان
متأسفانه گاه اشكالی از برداشت‌های دينی يا برداشت‌های تحميل شده به فكر و فرهنگ دينی نيز به كمك توجيه اين نيازهای كاذب می‌آيند. مانند آن‌كه در صورت كسب درآمد از راه حلال، برخورداری از حداكثر رفاه و آسايش، ممنوعيت يا محدوديتی ندارد؛ يا در صورتی كه برخورداری از حداكثر اين رفاه و حتی تجمل، موجب ارتكاب معصيتی نشود، منعی نخواهد داشت؛ يا حتی ميان ملاحظه‌ی شأن و شؤونات فرد يا خانواده و سطح اجتماعی خاص با آموزه‌های دينی تعارضی نيست! ...همين است كه حتی در ميان لايه‌های اجتماعی متدينان و متشرعان جامعه، می‌توان شكل‌گيری نوعی اشرافيت دينی يا اشرافيت متظاهر به تدين را بازشناخت كه علاوه بر گناه اسراف و تبذير و بی‌توجهی به اقشار دردمند جامعه، بايد گناه بدنما ساختن دين و اخلاق دينی و وارونه‌نمايی آموزه‌های دينی را نيز به كارنامه‌ی اعمال آنان افزود.
به‌راستی آيا آموزه‌های دينی تنها به توجه دادن انسان مسلمان نسبت به كسب حلال اكتفا نموده و به نوع مصرف اين امكانات برآمده از حلال بی‌توجهی نموده‌اند؟ مرز رفاه مشروع و به تعبير قرآن نصيب حلال از دنيا، با تجمل و اسراف و دنيازدگی چيست؟ استفاده نكردن از ثروت و امكانات در راه حلال يعنی چه؟ بی‌توجهی به نيازمندان و محرومان و بهره‌برداری حداكثری از تجمل و رفاه و تلذذ، در ادبيات دينی ما گناه شمرده می‌شود يا خير؟ و اساساً در جامعه‌ای كه بسياری از مردم از انواع محدوديت و محروميت رنج می‌برند، تكيه زدن انحصاری بر سرمايه‌های گسترده‌ی مادی به بهانه‌ی ملاحظه‌ی شؤون فردی و خانوادگی چه معنايی دارد؟ طبعاً دانشمندان علوم دينی و به‌خصوص خطبا و مبلغانی كه در ارتباط نزديك با افكار عمومی متدينان قرار دارند، بيش از همه می‌توانند در رفع چنين بدفهمی‌ها يا سوء تفاهم‌هايی مؤثر واقع شوند.

خانواده و اصلاح الگوی مصرف
بی‌آن‌كه بشود نقش مؤثر بخش‌های ديگر نظام تربيت را انكار نمود يا كوچك انگاشت، بايد نقش خانواده را در جهت‌دهی به هر جريان فكری، تربيتی و فرهنگی، بی‌بديل دانست و اعتراف نمود كه برغم ادعای بسياری از خانواده‌ها كه پررنگ شدن ميزان تأثير مناسبات اجتماعی در زندگی فرزندانشان را مانع پويايی و اثربخشی فرايند تربيتی خانواده می‌دانند، خوشبختانه در نظام اجتماعی كشور ما هنوز هم خانواده از نقشی تعيين‌كننده در نظام تربيت و ساختار فرهنگ برخوردار است؛ البته به شرط آن‌كه متوجه ظرفيت بالای اثربخشی خود بوده، استفاده‌ی درست از اين ظرفيت ارزشمند را مورد غفلت قرار ندهد. نبايد فراموش كرد كه حتی ذخيره‌ی انسانی و سرمايه‌ی فكری موجود در ساير بخش‌های نظام فرهنگی- مثلاً مديران دستگاه‌های آموزش رسمی و دست‌اندركاران رسانه و...- نيز خود پيش از هر چيز محصول فرايند تربيتی يك خانواده بوده‌اند. بنابراين بايد خانواده را چتری فراگير دانست كه می‌تواند بسياری ديگر از عرصه‌های آموزش و تربيت را تحت تأثير قرار دهد.

مادر، محور تحقق تربيت و تحول فرهنگ
چنانچه اصلاح فراگير الگوی مصرف را امری متوقف بر يك تحول فرهنگی عميق و ماندگار بدانيم و خانواده را اساسی‌ترين زمينه برای جهت‌دهی و تحقق اين تحول فرهنگی، برای هدفمند نمودن اين جريان و دستيابی به حداكثر نتيجه، بايد زنان به‌عنوان محوری‌ترين عضو در عرصه‌ی مناسبات تربيتی خانواده، كانون توجه كسانی قرار گيرند كه وظيفه‌ی برنامه‌ريزی كلان در جهت عملياتی كردن شعار اصلاح الگوی مصرف را به‌عهده دارند.
روشن است كه اين لزوم توجه به زنان در برنامه‌ريزی‌های آتی، نه به دليل نياز ويژه‌ی آنان به اين توجه، كه به دليل نياز جامعه به مداخله‌ی مؤثر زنان در اين حركت تعيين‌كننده‌ی اجتماعی است. كسانی كه چشم‌پوشی از ظرفيت بالای آنان در اثرگذاری بر تحولات فكری، تربيتی و فرهنگی در خانواده- و البته خارج از خانواده- می‌تواند از دست رفتن يك سرمايه‌ی ارزشمند و بی‌بديل انسانی و اجتماعی تلقی شود. بنابراين آموزش، فرهنگ‌سازی، فعال‌سازی و حمايت از زنان در جريان اصلاح الگوی مصرف می‌تواند راهبردی اساسی در اين زمينه تلقی شود.

*عضو هيأت علمی دانشگاه تهران


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:39 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
نقش زنان در مصرف بهينه انرژي
 

همان گونه كه مي‌دانيد امروزه زنان در تامي ابعاد اقتصادي- اجتماعي و تربيتي نقش بسيار مهمي ايفا مي‌كنند و توانسته‌اند اين وظيفه خطير را متناسب با نيازهاي هر زمان به نحو مطلوبي انجام دهند.

هم اكنون جمعيت كشور ا بيش از 70 ميليون نفر و تعداد خانوارهاي شهري و روستايي حدود 18 ميليون خانواده مي‌باشد و بافت فرهنگي- اجتماعي خانوارهاي ايراني به گونه‌اي است كه بانوان ما اصلي‌ترين نقش را در مديريت خانه و تحكيم بنياد خانواده ايفا مي‌كنند و بيشترين نقش را در تهيه و استفاده از وسايل خانه و ملزومات زندگي دارند.
علاوه بر اين با پيشرفتي كه در توليد و عرضه محصولات برقي رخ داده، بالطبع تحول فرهنگي زيادي نيز در گرايش مردم به استفاده از اين گونه وسايل در كشور ما به وجود آمده است. شايد در اكثر خانوارهاي ايراني و به ويژه خانوارهاي شهري بيش از 20 وسيله برقي وجود داشته باشد، وسايلي مثل تلويزيون، يخچال، فريزر، ماشين لباسشويي، چرخ گوشت، مايكروويو، سرخ‌كن، كامپيوتر، ويديو، راديو ضبط، اتو برقي، آب‌ميوه‌گيري، مخلوط‌كن، پلوپز، سشوار و ... .

در حال حاضر لوازم برقي خانگي از مهم‌ترين عوامل مصرف برق در اين بخش مي‌باشند كه طبعاً» تاثير بسزايي در هزينه‌هاي برق خانواده‌ها دارند.

لذا با وجود تعداد و تنوع اين وسايل در خانواده‌ها، مادران فهيم و با درايت ايراني بايد به عنوان مديران اقتصادي خانواده ضمن بهره‌مندي از اين گونه وسايل با استفاده صحيح، منطقي و ب موقع از آنها به راحتي هزينه‌هاي برق مصرفي خانواده خود را كاهش دهند و به اقتصاد كشور و بهره‌مندي ساير شهروندان و هم‌‌ميهنان از اين نعمت، كمك شاياني نمايند.
بايد به خاطر داشته باشيم كه استفاده بهينه قطعاً به منبع عدم استفاده از اين وسايل نيست بلكه صرفه‌جويي و استفاده بهينه به اين معني است از هر وسيله‌اي به مقدار نياز استفاده كنيم.
در حال حاضر لوازم برقي خانگي از مهم‌ترين عوامل مصرف برق در اين بخش مي‌باشند كه تاثير بسزايي در هزينه‌هاي برق خانواده‌ها دارند. از طرف ديگر تعداد وسايل خانگي در خانواده‌ها روز به روز در حال افزايش است بنابراين زنان با رعايت توصيه‌هاي زير مي‌توانند مطمئن شوند كه از وسايل برقي خود استفاده بهينه‌اي مي‌كنند.
برچسب انرژي
برچسب انرژي برچسبي است كه بر روي وسايل مصرف كننده انرژي الصاق مي‌شود و مصرف كننده را با ميزان كارايي و مصرف انرژي آن وسيله آشنا مي‌كند. اين برچسب از 7 فلش رنگي تشكيل شده كه روي هر كدام از آنها نشانگر كمترين و بيشترين مصرف انرژي درج شده است.
حرف G و A به ترتيب نشانگر بيشترين و كمترين مصرف انرژي به خريدار كمك مي‌كند كه در هنگام خريد وسيله‌اي را انتخاب كند كه در مقايسه با ساير وسايل موجود مصرف كمتر و كارايي بيشتري داشته باشد. به عنوان مثال وقتي خريداري براي خريد يك يخچال فريزر به فروشگاهي مراجعه مي‌كند و با دو يخچال كه از هر جهت مشخصات يكساني دارند مواجه شود، در اين شرايط اگر يكي از يخچال‌ها رتبه B داشته باشد مصرف برق كمتري نسبت به يخچال رتبه‌‍ C خواهد داشت.
آيا مي‌دانيد در يخچال و فريزرها به ازاي افزايش يك رتبه در برچسب انرژي حدود 14 درصد صرفه‌جويي در مصرف برق مي‌شود؟
علاوه بر اين استاندارد برچسب انرژي براي يخچال، يخچال فريزرهاي خانگي، ماشين لباسشويي، كولر آبي، كولر گازي، اتوي برقي، لامپ و ساير وسايل برقي كوچك آشپزخانه نيز تدوين شده است.
يخچال و فريزر
امروزه به جرات مي‌توان گفت كه تمام خانوارهاي شهري و بيش از 75 درصد از خانوارهاي روستايي از يخچال استفاده مي‌كنند. استفاده از فريزر نيز بويژه در خانوارهاي شهري رو به رشد است و در سال‌هاي اخير استفاده از يخچال- فريزرها در طول يك شبانه‌روز در حدود 12 ساعت كار مي‌كنند و اگر ميانگين مصرف برق يخچال- فريزرها در حدود 2 كيلو وات ساعت در شبانه‌‌روز در نظر بگيريم هر ساله در كشور حدود 22 ميليارد كيلو وات ساعت برق توسط اين وسايل مصرف مي‌شود.
نكاتي چند در استفاده بهينه از يخچال و فريزر
1.برفك يخچال- فريزر را به طور مرتب بازرسي كرده و در صورت لزوم برفك زدايي نماييد.
2. درجه ترموستات يخچال را در دماي 3 تا 5 درجه سانتيگراد تنظيم نماييد.
3.درجه ترموستات فريزر را در دماي 15- تا 18 درجه سانتيگراد تنظيم نماييد.
4.نوار درزگير درب يخچال و فريزر را به طور مرتب بازرسي كرده و در صورت لزوم تعويض نماييد.
5. تا حد امكان سعي شود يخچال و فريزر از وسايل گرمازاي داخل آشپزخانه و از تابش مستقيم نور خورشيد به دور باشند.
6.مواد غذايي درون يخچال و فريزر را با فاصله قرار دهيد تا هوا به خوبي بين آنها جريان يابد.
7. فاصله يخچال و فريزر تا ديوار پشت آن را حداقل 20 سانتيمتر در نظر بگيريد تا امكان گردش هوا در پشت آنها وجود داشته باشد.
8. از قرار دادن مواد غذايي گرم درون يخچال و فريزر خودداري كنيد. لازم است ابتدا آنها را به دماي محيط رسانيده و سپس درون يخچال و فريزر قرار داد.
9. بسته‌هاي مواد غذايي درون فريزر را با برچسب مشخص كنيد تا هنگام نياز به مدت طولاني باز نباشد.
هم اكنون در حدود 10 ميليون ماشين لباسشويي در كشور وجود دارد. توان الكتريكي ماشين‌هاي لباس‌شويي در طول سال حدود 200 كيلو وات ساعت برق مصرف مي‌كند و اگر اين مقدار را در تعداد ماشين لباسشويي‌هاي موجود ضرب كنيم، سالانه حدود 2 ميليارد كيلو وات ساعت برق توسط ماشين‌هاي لباسشويي مصرف مي‌شود.
نكاتي چند در استفاده بهينه از ماشين لباسشويي
1.    حتي‌الامكان از استفاده هم زمان ماشين لباسشويي و ديگر وسايل پرمصرف در ساعات اوج مصرف برق خودداري كنيد.
2.    در صورت امكان از ماشين لباسشويي با دو ورودي آب سرد و گرم استفاده كنيد تا از آب گرم خانه براي ماشين لباسشويي خود بهره ببريد زيرا آبگرم‌كن ماشين لباسشويي برق زيادي مصرف مي‌كند.
3.    از ماشين لباسشويي وقتي استفاده كنيد كه لباس به اندازه كافي براي شستن داشته باشيد.
4.    لباس‌ها را به نسبت ميزان كثيفي جداگانه بشوييد زيرا شستشوي لباس‌هايي كه كمتر كثيف هستند از لحاظ مصرف آب و برق كم مصرف‌تر مي‌باشند.
5.    به جاي استفاده از خشك‌كن ماشين لباسشويي در صورت امكان لباس‌هاي شسته شده را در هواي آزاد خشك نماييد.
ساير لوازم برقي خانگي
1.    در صورتي كه نياز به استفاده از وسايل صوتي و تصويري به مدت طولاني نداريد، آنها را كاملاً خاموش كنيد.
2.    لوازم صوتي و تصويري هم چون رايانه- چاپگر و تجهيزات جانبي آنها را تنها هنگامي روشن كنيد كه به آن نياز داريد.
3.    در صورت عدم نياز به تلويزيون در مجالس و ميهماني‌هاي خود آن را خاموش كنيد. و هنگام ترك منزل از خاموش بودن وسايل برقي مطمئن شويد.

گردآوري: خبرنگار پيام ساختمان و تاسيسات

برگرفته از: هفته‌نامه پيام ساختمان و تاسيسات

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:50 PM - روز شنبه 24 بهمن 1388    |   لينک ثابت
چه نوع وسايل خانگي خريداري كنيم؟
 یخچال و فریزر:
اولین نکته ‎ای که هنگام خرید یخچال – فریزر باید مورد توجه قرار گیرد، دقت به علامت استاندارد ایمنی و برچسب انرژی است.
  • اندازة یخچال – فریزر با توجه به تعداد افراد خانواده و شرایط زیست محیطی، گرمسیر یا سردسیر بودن منطقه، دوری و یا نزدیکی به مراکز فروش مواد غذایی، شهری یا روستایی بودن محل سکونت، از جمله نکاتی هستند که در انتخاب یخچال – فریزر باید در نظر گرفته شوند. بعنوان مثال، اگر ما در منطقه ای سردسیر زندگی می کنیم و امکان خرید مواد غذایی را از نزدیک محل سکونتمان داریم، خرید یک یخچال – فریزر بزرگ که از همة ظرفیت آن در بیشتر مواقع استفاده نشود، انتخاب درستی نخواهد بود. ‎ ‎
  • نوع تغذیة خانواده نیز مهم است، اگر خانواده ای پرجمعیت باشد و مواد پروتئینی زیادی استفاده می کند، بهتر است از یخچال – فریزرهایی که بخش فریزر آنها بزرگتر است و قدرت سرمایش بیشتری دارند، استفاده شود. در هر صورت، بهترین انتخاب در اندازه یخچال – فریزر آن است که بتوانیم از تمام حجم آن استفاده کنیم؛ زیرا اگر یخچال – فریزر ما خالی یا نیمه خالی بماند، در واقع انرژی را به هدر داده ایم.‎ ‎ ‎ ‎
در انتخاب یخچال – فریزر باید چند ویژگی را مد نظر قرار داد :
    مثلاً در اکثر یخچال- فریزرهای جدید سیستم برفک آب ‎کن اتوماتیک وجود دارد، بطوری که خود یخچال – فریزر بدون دخالت مصرف ‎کننده، در زمان لازم برفک ‎ها را آب می ‎کند و بدین ترتیب مصرف انرژی کاهش می ‎یابد. به میزان مصرف انرژی یخچال – فریزر نیز باید توجه شود. آزمایش ‎های علمی نشان داده ‎اند، یخچال – فریزرهایی با ظرفیت و امکانات مشابه ولی ساخت کارخانه ‎های متفاوت، دارای مصرف انرژی متفاوتی هستند، به طوری که گاه میزان مصرف انرژی یکی نسبت به دیگری به دو برابر می ‎رسد. در هنگام خرید، ضمن توجه به اطلاعات مندرج در برچسب انرژی، می ‎توان از فروشندة آن نیز در باره مصرف انرژی یخچال – فریزر سؤال کرد.

ماشین لباسشویی:
پیش از خرید به وجود علامت استاندارد ایمنی و برچسب مصرف انرژی دقت نمایید. موارد زیر نیز می ‎توانند در انتخاب شما مؤثر باشند :
  1. ماشین لباسشویی باید با میزان فضایی که برای آن در نظر گرفته اید، متناسب باشد. ماشین لباسشوییهایی که درِ آنها از جلو باز می شود معمولاً عریض ترند و جای بیشتری می گیرند، اما امکان استفاده از فضای بالای آنها وجود دارد، در حالی که دستگاه هایی که درِ ورودی آنها از بالا است، معمولاً عرض کمتری دارند و جای کمتری را اشغال می کنند، اما فضای بالای آنها بدون استفاده باقی می ماند. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
  2. باید توجه داشت که ماشین لباسشویی چه امکاناتی برای شستشو به شما می دهد، امکان شستشو با آب سرد، امکان شستشو با درجة حرارت پایین آب و امکان تعیین تعداد دور آبکشی در دقیقه، از جمله امکانات مفیدی هستند که می تواند در کاهش مصرف برق ماشین لباسشویی بسیار موثر باشد. ‎ ‎
  3. میزان مصرف برق ماشین لباسشویی به کارخانة سازندة آن بستگی دارد، پرمصرف ترین ماشین های لباسشویی، 5/3 کیلووات ساعت برق مصرف می کنند و کم مصرف ترین آنها حدود 5/1 کیلووات ساعت. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
ماشین ظرفشویی: 
ماشین ‎های ظرفشویی مقدار زیادی برق و آب مصرف می ‎کنند، بنابراین در خرید آنها باید به مصرف هر یک از این دو منبع توجه داشت. معمولاً ماشین ‎های ظرفشویی برای یک برنامة شستشوی معمولی که 1 تا 5/1 ساعت طول می ‎کشد، بین 6/1 تا 2 کیلووات ساعت و برای یک برنامة کوتاه که حدود 45 دقیقه طول می ‎کشد، بین 8/0 تا 2/1 کیلووات ساعت برق مصرف می ‎کنند. بنا بر محاسباتی که درکشورهای پیشرفته برای انواع ماشین ‎های ظرفشویی انجام شده است، میزان برق مصرفی انواع این دستگاه ‎ها از 6/1 تا 2 کیلووات ساعت و میزان آب از 22 تا 35 لیتر متغیر است. 

وسایل روشنایی:
هنگام خرید لامپ توجه داشته باشیم که لامپ ‎های رشته ‎ای ( معمولی ) بیش از 3 برابر لامپ ‎های فلورسنت معمولی (مهتابی) و حدود 5 برابر لامپ ‎های کم ‎مصرف برق مصرف می کنند. عمر لامپ ‎های رشته ‎ای نیز که حدود 1000 ساعت است، بسیار کمتر از لامپ ‎های مهتابی و یا لامپ ‎های کم ‎مصرف می ‎باشد.
بطور کلی لامپ ‎های مهتابی وکم ‎مصرف برای کار یا مطالعه مناسب ‎تر از لامپ ‎های معمولی هستند و در خانه می ‎توان ترکیبی از دو لامپ آفتابی و مهتابی کم ‎مصرف استفاده کرد.
انتخاب لامپ و میزان نور آن بستگی به نوع فعالیتی که انجام می ‎دهیم دارد. باید دانست که برای انجام کار به خصوص اگر کار ظریفی انجام می ‎دهیم، نور بیشتری مورد نیاز است تا سایه روشن ‎ها بهتر دیده شوند و سرعت دید افزایش یابد. از این گذشته سن افراد نیز در نوری که استفاده می ‎کنند مؤثر است، افراد مسن نیاز به نور بیشتری دارند. لازم به ذکر است که در اغلب این موارد بهتر است به جای افزایش روشنایی سقف، از نورهای موضعی ( چراغ مطالعه، آباژور، و ...) استفاده کرد.
بطور کلی اگر مبنای خود را یک میانگین بگیریم، بنا بر محاسبات انجام شده، بهترین نور برای هر متر مربع و در یک فضای عادی با رنگ ‎آمیزی معمولی، حدود 10 وات است، بنابراین یک سالن 20 متری را می ‎توان با دو لامپ 100 وات یا 3 لامپ 60 وات رشته ‎ای و یا دو لامپ 18 وات کم ‎مصرف روشن کرد.
اغلب دیده ‎ایم که بعضی از خانواده ‎ها در خانه یا آپارتمان خود از لوسترهای بزرگ با شاخه های متعدد استفاده می ‎کنند و از این گذشته بعضاً در هر لوستر از لامپ ‎های پرقدرت استفاده می ‎کنند، استفاده از چنین لوسترهایی نه فقط سبب بالا رفتن بی ‎رویة مصرف برق می ‎شود، بلکه فشار زیادی نیز بر سیم ‎کشی داخلی منزل ما وارد می ‎آورد.
مثالی می ‎آوریم تا این موضوع روشن ‎تر شود. خانواده ‎ای را در نظر بگیرید که در سالن نشیمن و سالن پذیرایی خود از دو لوستر 10 شاخه که بر هر شاخه آن یک لامپ 60 وات تعبیه شده استفاده می ‎کند و به علاوه 4 یا 5 لامپ 100 وات دیگر نیز در خانه روشن کرده باشد، در چنین حالتی ما فقط برای روشنایی محل سکونت خود نزدیک به 2 کیلووات ساعت برق یعنی تقریباً معادل مصرف یک یخچال – فریزر در طول یک شبانه ‎روز نیاز داریم. با این حال چنین مصرفی ممکن است چندان به نظر نیاید و در مقایسه با مصرف برق یک بخاری برقی توجه ما را چندان جلب نکند. بنابراین بهتر آن است که در صورت استفاده از لوسترهای با شاخه ‎های متعدد، از لامپ ‎های کم ‎مصرف ویژه لوستر استفاده کنیم و از این نوع لوسترها تنها در اتاق پذیرایی استفاده کنیم و در عین حال فقط به بکارگیری لامپ ‎های کم ‎مصرف اکتفا نکنیم، بلکه با نصب کلیدهای متعدد یا دیمر امکان روشنایی جزئی را نیز فراهم آوریم.
همانطور که گفته شد به جز لامپ ‎های رشته ‎ای و مهتابی، در چند سال گذشته تولید و استفاده از لامپ ‎های کم ‎مصرف نیز رواج زیادی پیدا کرده است. این نوع لامپ ‎ها که از لحاظ شکل و اندازه شبیه لامپ ‎های رشته ‎ای هستند، 8 برابر بیشتر از لامپ ‎های رشته ‎ای عمر می ‎کنند و گرچه قیمت آنها نسبت به بقیه لامپ ‎ها بیشتر است اما با توجه به عمر زیاد و مصرف کمی که دارند، بویژه برای مصرف ‎کنندگانی که بیشتر از 1000 کیلووات ساعت در ماه مصرف می ‎کنند، مقرون به صرفه هستند. در حال حاضر لامپ ‎های کم ‎مصرف 18 ، 20 ، 26 ، 40 و 50 وات در بازار موجود می ‎باشد بطور مثال یک لامپ 26 وات کم ‎مصرف معادل 130 وات نوردهی دارد و 8000 ساعت کار می ‎کند که معادل عمر 8 لامپ رشته ‎ای که هر کدام 1000 ساعت عمر می ‎کنند، می ‎باشد.

‎ ‎

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 5:55 AM - روز سه شنبه 20 بهمن 1388    |   لينک ثابت
چه خودرويي خريداري كنيم؟
 
  • خودرویی را انتخاب کرده و خریداری نمایید که توان آن متناسب با نیاز شما باشد . به طور کلی هر چه موتور خودرو کم حجم تر باشد از لحاظ مصرف انرژی بازدهی بهتری دارد ، اما توجه داشته باشید که انتخاب یک خودروی کوچک با توان کمتر از حد مورد نیاز شما از لحاظ مصرف سوخت نسبت به یک خودرو با توان متناسب ، صرفة‌ اقتصادی کمتری خواهد داشت .
  • از انتخاب و نصب بار بندهای ثابت (‌دائمی ) بر روی خودرو اجتناب نمایید . باربند و بارهای روی آن می توانند 5 تا 10 درصد در افزایش مصرف سوخت نقش داشته باشند . و در صورت نصب باربند پس از استفاده آن باز کنید .‎
  • حتی الامکان از لاستیک هایی که آج های پهن و عمیقی دارند ، استفاده نشده باشد .‎ ‎
  • در صورت امکان از لاستیک های رادیال استفاده شده باشد .‎
  • تاجایی که ممکن است از نصب سیستم های جانبی مصرف کنندة انرژی بر روی خودرو اجتناب نموده شده باشد .‎
  • در شرایط یکسان ، خودروهای دیزلی را به جای خودروهای بنزینی انتخاب کنید .
  • خودرویی را انتخاب کنید که در مقابل جریان هوا مقاومت کمتری داشته باشد .
  • خودرویی را انتخاب کرده که مصرف سوخت کمتری داشته باشد .


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 5:54 AM - روز سه شنبه 20 بهمن 1388    |   لينک ثابت
ميزان مصرف انرژي در بخش خانگي
  نگاهی به معضلات گذشته نشان می ‎دهد که بخش خانگی و تجاری یکی از عمده ‎ترین بخش ‎های مصرف ‎کننده انرژی می ‎باشد. مصرف انرژی در این بخش با رشد 5/7 درصد در دهه گذشته 39 درصد از کل انرژی مصرفی را درکشور به خود اختصاص می ‎دهد. بیشترین سهم حامل ‎های استفاده شده در این بخش در سال 1380 شامل 52 درصد گاز طبیعی و 36 درصد فرآورده ‎های نفتی، 11 درصد برق و 1 درصد سوخت ‎های جامد بوده است.
    در کشور ما نزدیک به برق تولید شده به مصرف روشنایی می ‎رسد که از این مقدار 70 درصد فقط برای روشنایی منازل به کار می ‎رود. برق مصرف شده برای روشنایی در سال 1380 در بخش خانگی و تجاری در حدود 20 میلیون بشکه معادل نفت خام یعنی در حدود 400 میلیارد تومان ( با احتساب هر دلار 800 تومان و هر بشکه نفت خام 23 دلار) است.
    کل برقی مصرفی در بخش خانگی و عمومی در سال 1380 حدود 4/51 میلیارد کیلووات ساعت است که جهت تولید این مقدار 110 میلیون بشکه معادل نفت خام سوخت مصرف شده است و ارزش برق مصرفی این بخش 2024 میلیارد ریال بوده است که اگر فقط 10 درصد در مصرف برق این بخش صرفه ‎جویی کنیم سالانه حدود 202 میلیارد ریال صرفه ‎جویی کرده ایم.

http://saba.org.ir
 ‎

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 5:52 AM - روز سه شنبه 20 بهمن 1388    |   لينک ثابت
چه خانه اي خريداري كنيم؟
  مصرف بالای انرژی در ساختمان ‎های مسکونی یکی از عمده ‎ترین مشکلات کشورهای در حال توسعه است که دارای اثرات اقتصادی و زیست محیطی می ‎باشد . مصرف انرژی در ایران بدلیل شرایط اجتماعی و فرهنگی در حد بالایی می ‎باشد. طبق آمار موجود سالانه حدود 150000 تا 200000 واحد مسکونی جدید در سطح کشور ساخته می ‎شود. از آنجائیکه بخش ساختمان با مصرف بیش از 40 درصد کل انرژی تولید شده در کشور و صرف هزینه ‎ای معادل 30 درصد از درآمد حاصل از فروش نفت، بیشترین میزان مصرف انرژی را به خود اختصاص داده است، لذا بهینه ‎سازی مصرف انرژی در ساختمان تأثیرات مثبتی بر اقتصاد خانواده و نیز ملی خواهد داشت. بیشترین تلفات انرژی در واحدهای مسکونی و آپارتمانی مربوط به دیوارهای خارجی می ‎باشد که می ‎توان با انجام راهکارهایی از اتلاف انرژی جلوگیری کرد.

امروزه ساختمان ‎های ساخته شده در کشورهای پیشرفته از لحاظ مصرف انرژی درجه ‎بندی می ‎شوند مثلاً در استرالیا منازل را به منظور استفاده بهینه از انرژی توسط برنامه کامپیوتری ارزیابی می ‎کنند و اصطلاحاً به آنها ستاره اعطا می ‎شود. یعنی به هر میزانی که یک ساختمان از لحاظ مصرف انرژی بهینه باشد به همان میزان به آن ساختمان ستاره داده می شود.
    در کشور ما نیز می ‎توان با انتخاب ساختمان بهینه در راستای بهره ‎وری انرژی قدم برداشت. ‎
  1. اتاق های نشیمن و اتاق هایی که از آنها بیشتر استفاده می شود در طرف جنوب ساختمان قرار گرفته باشد به این ترتیب از نور طبیعی خورشید استفاده کرده و در زمستان نیز بیشترین بهره را از گرمای خورشید ببرید.‎ ‎ ‎
  2. بهتر است اتاق های پذیرایی، ناهارخوری، خواب و نشیمن در طرف جنوب و بقیه جاها مانند آشپزخانه، سرویس بهداشتی. حمام، انباری و مانند آن در طرف شمال قرار گرفته باشد. ‎
  3. به منظور کاهش تلفات حرارتی، دودکش های موجود در ساختمان بسته شده باشند و به جای بخاری از سیستم حرارت مرکزی استفاده شده باشد. ‎
  4. مسیر مستقیمی برای حرکت هوای بیرون در ساختمان پیش بینی شده باشد که در تابستان به خنک کردن ساختمان کمک کند.‎
  5. اتاق هایی که کاربرد همانند دارند در کنار هم قرار گرفته باشد. بویژه اتاق هایی که کاربرد خاص دارند را از بقیه اتاق ها جدا شده باشد. این کار به شما کمک می کند تا فقط اتاق هایی را گرم کنید که در آنها زندگی می کنید .‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
  6. بخش هایی از ساختمان که نیاز به آب دارند نزدیک هم قرار گرفته باشد. این قسمت ها عبارتند از آشپزخانه، دستشویی و حمام . با اینکار طول لوله های آب کم می شود و در نتیجه حرارت کمتری از لوله های آب گرم به هدر می رود. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
  7. سقف تا ارتفاع 7/2 متر پایین باشد. اگر این کار انجام نشده است می توانید تمام و یا فقط سقف بعضی قسمت ها را پایین بیاورید. برای این کار می توانید از سقف های کاذب استفاده کنید. بالا بودن سقف باعث افزایش تلفات حرارتی می شود. بیشتر حرارت تولید شده توسط بخاری یا شوفاژ در سقف جمع میشود و قسمت پایین اتاق که ما در آن قرار داریم گرم نمی شود. در این حالت هم مصرف انرژی بالا میرود و هم آسایش ساکنین تأمین نمی شود. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
  8. در صورت عدم امکان کاهش ارتفاع سقف به 7/2 متر ، نصب یک پنکه سقفی کمک بسیار زیادی به گرم کردن خانه می کند. روشن کردن پنکه در زمستان با دور کم نه تنها خانه را سرد نمی کند، بلکه با راندن هوای گرم جمع شده زیر سقف به پایین، دمای اتاق را یکنواخت می کند و از تلفات حرارت میکاهد.‎ ‎ ‎ ‎
  9. در ساختمان چند طبقه نباید راه پله ها را در فضاهایی که نیاز به گرمایش دارند قرار داد زیرا در این صورت هوای گرم از مسیر راه پله بالا رفته و به هدر می رود. قسمت های راه پله باید به وسیله یک در از محیط زندگی جدا شود. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
  10. ساختمان از مصالح سنگین که، ظرفیت حرارتی بالا دارند، مانند بتن و آجر که باعث افزایش پایداری حرارتی خانه می شود یعنی با تغییر دمای هوای بیرون، هوای داخل زیاد سرد یا گرم نشود، ساخته شده باشد. ‎
  11. تا جایی که امکان دارد پنجره ها در سمت جنوب ساختمان نصب و از قرار دادن هر گونه مانع بر سر راه ورود نور و گرمای خورشید خودداری شده باشد. بهتر است اندازه پنجره ها نیز تا حد امکان کم باشد. ‎ ‎
  12. پنجره های سمت شمال ساختمان باید تا حد امکان، کوچک باشد. زیرا خورشید از سمت شمال تابشی ندارد و نصب این پنجره ها تنها باعث هدر رفتن حرارت بیشتر می شود. ‎ ‎ ‎
  13. برای خنک کردن ساختمان در فصل تابستان بهتر است، که در مواقع لازم هوا آزادانه در کل ساختمان حرکت کند. به این ترتیب در روزهایی که هوای بیرون خنک تر از هوای داخل ساختمان است، می توان بدون نیاز به کولر یا دیگر دستگاههای خنک کننده، ساختمان را خنک کرد. پس بهتر است که دارای پنجره هایی با امکان باز شدن مقدار زیاد باشد. ‎ ‎ ‎
  14. برای جلوگیری از تلفات حرارتی پنجره ها، نصب پنجره دوجداره در جاهایی که استفاده از پرده ممکن نیست یا جاهایی که پنجره بزرگ وجود دارد، تعبیه شده باشد. ‎
  15. بر روی پنجره های جنوبی سایبان، حصیر یا پوشش های کدر قرار داشته باشد تا جلوی ورود گرمای خورشید را بگیرد و پنجره های شرقی از بیرون با حصیر، پرده و یا پوشش های کدر کنترل شده باشد. ‎ ‎ ‎ ‎
  16. بیشترین استفاده از نور طبیعی را از پنجره های جنوبی برده باشد. ‎
  17. دیوار اتاق ها و دیگر قسمت های داخل ساختمان با رنگ های روشن رنگ آمیزی شده باشد. ‎ ‎ ‎ ‎
  18. در اتاق نشیمن و اتاقهایی که از آنها بیشتر استفاده می شود، دارای لامپ های مهتابی یا کم مصرف باشد . ‎ ‎ ‎
  19. ساختمان دارای لامپ های متعدد در داخل سقف نباشد زیرا مصرف برق بالا می رود و تعویض آنها پرهزینه است. ‎ ‎
  20. برای هر لامپ از کلید جداگانه استفاده شده باشد.
http://saba.org.ir



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 5:50 AM - روز سه شنبه 20 بهمن 1388    |   لينک ثابت
بهينه سازي مصرف برق در لوازم خانگي
 بدون شک بهبود عملکرد مصرف کننده‌های انرژی با هدف استفاده بهینه از منابع انرژی از جمله سر فصلهای مهم در تحقیقات محسوب می‌گردد. پس از بحران انرژی در سال 1973 فعالیتهای پژوهشی دامنه داری در زمینه کاهش مصرف انرژی در شاخه‌های مختلف مصرف کننده شروع گردید. به گونه‌ای که بحران انرژی در سال مذکور نقطه عطفی در روند بهینه سازی مصرف انرژی در تمامی زمینه‌های مرتبط با انرژی به شمار می‌رود. صنعت لوازم خانگی نیز از این امر مستثنی نبوده و طی سه دهه اخیر تحولات قابل توجهی را در مصرف برق شاهد بوده است. لوازم خانگی به دلیل گستردگی موارد مصرف آن سهم قابل توجهی از مصرف برق بخش خانگی را شامل می‌گردد. به گونه‌ای که مصرف سرانه برق و بهره‌مندی خانوار از لوازم خانگی به عنوان شاخصهایی برای تعین سطح رفاه عمومی در کشورهای مختلف مطرح گردیده است. در میان لوازم خانگی ، یخچال - فریزرهای خانگی ، کولرهای آبی ، کولرهای گازی و ماشینهای لباسشویی از جمله پرمصرفترین لوازم به شمار می‌روند.
تجارب دیگر کشورها مؤید آن است که پتانسیل کاهش مصرف انرژی در محصولات مذکور به میزان قابل توجهی وجود دارد. در این راستا تحقیقات وسیعی در زمینه بهینه سازی مصرف برق در لوازم خانگی مذکور در بخش انرژی مرکز تحقیقات نیرو انجام پذیرفته و امکان کاهش مصرف برق در محصولات تولید داخل مورد بررسی همه جانبه قرار گرفته است. در بررسیهای به عمل آمده علاوه بر ارزیابی وضع موجود صنایع لوازم خانگی داخلی ، به محدودیتها و امکانات موجود به منظور اجرای طرحهای بهینه سازی پرداخته شده و امکان انجام اصلاحات پیشنهادی در قالب ارزیابیهای فنی و اقتصادی طرحهای مذکور ارائه گردیده است. علاوه بر این با توجه به اینکه لزوم صرفه جویی انرژی در تمامی وسایل و تجهیزات انرژی در کشور بصورت قانون در آمده و آئین نامه‌های اجرایی آن نیز به تصویب رسیده است، بنابراین نتایج بدست آمده در طرحهای بهینه سازی می‌تواند در تعیین خط مشی و اجرای برنامه‌های اجرایی به منظور دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده کمک شایانی نماید.
طرحهای بهینه سازی در لوازم خانگی پر مصرف طرحهای بهینه سازی مصرف برق در یخچال - فریزرهای خانگی امروزه ، یخچال فریزرهای خانگی از جمله ضروری‌ترین نیازهای اولیه هر خانواده به شمار می‌روند. با توجه به درصد خانواده‌های بهره‌مند از این وسیله خانگی و در مقایسه با سایر لوازم خانگی؛ در ردیف اولین و مهمترین وسیله خانگی در کشور قرار داده شده‌اند. اگر هر یخچال بطور متوسط 500 کیلووات ساعت در سال برق مصرف نماید، توان مصرفی ناشی از یخچال فریزرها معادل 1085 مگاوات بدست می‌آید که با توجه به هزینه‌های تولید ، انتقال و توزیع برق ، اهمیت بهینه سازی مصرف برق این وسیله پر مصرف بیش از پیش روشن می‌گردد. برای تعیین پتانسیلهای صرفه جویی در این وسیله خانگی تحقیقات نظری و تجربی بر روی تعدادی از یخچال - فریزرهای تولید داخل انجام و عوامل مؤثر بر مصرف انرژی یخچالهای مورد بررسی تعیین گردید. در یک بررسی اجمالی روشن شد که افزایش ضخامت عایق مورد استفاده در کابینت ، استفاده از کمپرسورهای پر بازده ، افزایش سحط حرارتی کندانسور و اپراتور و بهبود واشر دور درب از جمله مهمترین عوامل مؤثر بر کاهش مصرف برق یخچال فریزرهای خانگی می باشد.
در یک بررسی اجمالی مشخص گردید پتانسیل کاهش مصرف برق در یخچالهای تولید داخل حدود هفتاد درصد می‌باشد، سیر تحول بهبود یخچال فریزرهای خانگی در کشورهای صنعتی این روند را تأیید می‌کند. به عنوان مثال مصرف برق یخچال فریزرهای مدل 1995 نسبت به مدل 1973 در کشور آمریکا حدود 62 درصد کاهش یافته است. با توجه به این نکته که تکنولوژی تولید یخچال فریزرهای خانگی در ایران عموما به دهه هفتاد میلادی باز می‌گردد، بنابراین وجود چنین پتانسیلی در کاهش مصرف برق دور از انتظار نمی‌باشد. اگر یخچالهای مورد استفاده در کشور با یخچالهای سربازده جایگزین شوند، توان مورد نیاز برای تأمین برق ناشی از مصرف یخچال فریزرهای خانگی از 1085 مگاوات به 325 مگاوات کاهش خواهد یافت.
طرحهای بهینه سازی مصرف برق در کولرهای گازی
تنوع مناطق آب و هوایی باعث بکارگیری سیستمهای برودتی متنوعی در کشور شده است. بکارگیری سیستمهای مختلف سرمایشی بر اساس محدودیتها و مزیتهای نسبی سیستمهای مذکور صورت می‌گیرد. استفاده از کولرهای گازی در فصل گرما در نواحی شمالی و جنوبی کشور که در مجاورت ساحل قرار دارند بسیار رایج است. از آنجا که کولرهای گازی از جمله پرمصرف ترین لوازم انرژی بر، در میان لوازم خانگی به شمار می آیند، سهم مصرف برق ناشی از بکارگیری آنها چشمگیر است. مصرف برق آنها بویژه در فصل تابستان نقش قابل توجهی در ایجاد پیک فصلی در شبکه دارد.
بنابراین استفاده از کولرهای گازی پربازده با هدف استفاده بهینه از انرژی الکتریکی که به کاهش هزینه‌های سرمایه گذاری در تأمین برق مورد نیاز کمک شایانی می‌نماید. شواهد و قرائن نشان می‌دهد که پتانسیل قابل توجهی برای صرفه جویی مصرف برق در کولرهای گازی وجود دارد. مطابق بررسی انجام شده در انجمن تولید کنندگان لوازم خانگی آمریکا برای یک نمونه از تولیدات آن کشور مصرف برق از 1282 کیلووات ساعت در سال 1972 به 843 کیلووات ساعت در سال 1994 تقلیل یافته است. در این پژوهش به منظور تعیین پتانسیلهای صرفه جویی در مصرف برق کولرهای گازی ابتدا یک نرم افزار رایانه‌ای به منظور نمونه سازی عملکرد آن تهیه و صحت عملکرد آن با نتایج تجربی مقایسه گردید. پس از اطمینان از صحت محاسبات انجام شده توسط نرم افزار مذکور یک نمونه کولر گازی تولید داخل کشور مورد ساخت قرار گرفت و راهکارهای دستیابی به شرایط بهینه معین گردید. در این بررسی ، طرح اصلاحی در هشت مرحله تغییرات طراحی لازم به منظور دستیابی به یک محصول پر بازده را معین می‌نماید. نتایج بدست آمده از نمونه‌های عددی نشان می‌دهد که با انجام این تغییرات میزان مصرف انرژی کولر گازی مذکور به میزان 56.2 درصد قابل کاهش است. از جمله مهمترین عوامل مؤثر در مصرف انرژی کولرهای گازی می‌توان به استفاده از کمپرسورهای پربازده اشاره کرد. روند بهبود مصرف انرژی محصولات تولیدی در کشور آمریکا طی سالهای 1972 تا 1994 وجود پتانسیلهای پیش گفته تأیید می‌کند.
بهینه سازی مصرف برق در کولرهای آبی کولرهای آبی به دلیل قیمت ارزان ، سادگی استفاده و مصرف برق کمتر ، نسبت به این سیستمهای سرمایش از مزیت نبی برخوردار است. علاوه بر موارد پیش گفته انطباق این وسیله خانگی را در ردیف مهمترین مصرف کنندگان بخش خانگی را قرار داده است. بنابراین ملاحظه می‌شود که این وسیله خانگی در ایجاد پیک شبکه در فصل تابستان نقش مؤثری ایفا می‌نماید و بهینه سازی این وسیله خانگی پر مصرف از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به منظور بررسی راهکارهای بهبود مصرف برق کولرهای آبی مطالعاتی جامعی در این زمینه انجام پذیرفت و موضوع بهینه سازی مصرف برق در کولرهای آبی با توجه به محدودیتهای موجود به تفصیل مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی عملکرد کولر آبی ، مورد نمونه سازی نظری و تجربی قرار گرفت و رفتار آن به همراه طرحهای بهینه سازی مورد بررسی فنی و اقتصادی قرار گرفت. در بررسی نظری عملکرد کولرهای آبی به کمک یک برنامه رایانه‌ای شبیه سازی گردید. معادلات حاکم در این شبیه سازی به یک معادله دیفرانسیل غیر خطی منتهی و معادله مذکور به کمک روشهای عددی حل گردید و رفتار کولر بصورت نظری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. راهکارهای بدست آمده از بررسی نظری نشان داد که الحاق یک روش کنترل که ترکیبهای مختلف عملکرد کولر آبی (دور تند ، دورکند با پمپ و بدون پمپ) را متناسب با نیروهای سرمایشی ایجاد کند، می‌تواند به میزان قابل توجهی مصرف برق کولرهای آبی را کاهش داده و همچنین شرایط محیطی مطلوبتری را ایجاد نماید. طراحی دستگاه کنترل بصورت 8 راهکار مطرح و هر یک از راهکارها از لحاظ فنی و اقتصادی مورد ارزیابی قرار گرفت و بهترین راهکار حاصل از بررسی نظری انتخاب و روش کنترلی مبتنی بر بهترین انتخاب ، طراحی ساخته شد. دستگاه ساخته شده بر مصرف برق کولرهای مجهز به دستگاه کنترل نسبت به کولرهای بدون کنترل بیش از 55 درصد کاهش یافته بود.
ارزیابی پتانسیلی صرفه جویی برق در ماشینهای لباسشویی اگر تعداد ماشینهای لباسشویی مورد استفاده معادل 2 میلیون دستگاه در نظر گرفته شود با توجه به اینکه در هر دور شستشو ، هر ماشین لباسشویی بطور متوسط 3 کیلوات ساعت برق مصرف می‌کند. میزان مصرف برق ناشی از ماشینهای لباسشویی مقدار قابل توجهی خواهد بود. عمده‌ترین بخش مصرف کننده برق ماشینهای لباسشویی به بخش تولید آب گرم و خشک کن اختصاص دارد. بنابراین مهمترین راهکار پبشنهادی در رابطه با کاهش مصرف برق ماشینهای لباسشویی توسط آب گرم الکتریکی ماشین لباسشویی توسط آب گرم ساختمان اختصاص دارد. انجام این امر مستلزم استفاده از یک مجموعه مخلوط کننده آب گرم و آب سرد خودکار می‌باشد که آب مورد نیاز ماشین لباسشوی را با دمای معین آماده و وارد ماشین لباسشوی می‌نماید. برای نیل به این هدف مجموعه آزمایشگاهی لوازم صرفه جوی مصرف برق در ماشینهای لباسشویی در بخش انرژی و با همکاری بخش تکنولوژی اطلاعات مرکز تحقیقات نیرو طراحی و ساخته شد. نتایج بدست امده حاکی از آن است که در صورت استفاده از لوازم صرفه جویی انرژی در ماشینهای لباسشوی ، می‌توان بطور متوسط 50 درصد از برق مصرفی ماشینهای لباسشویی کاست.
اگر چه با توجه به نرخ تعرفه برق در سال اجرای طرح (1375) انجام اصلاحات پیش گفته از دیدگاه مصرف کننده از توجیه اقتصادی برخوردار نیست اما با توجه به یارانه قابل توجه به منظور تولید ، انتقال و توزیع برق ، از دیدگاه منافع ملی استفاده از لوازم صرفه جو عواید قابل توجهی را به دنبال خواهد داشت. نتیجه گیری مصرف برق لوازم خانگی طی سه دهه گذشته بهبود قابل توجهی را شاهد بوده است. در بین لوازم خانگی یخچال فریزرهای خانگی ، کولرهای آبی ، کولرهای گازی و ماشینهای لباشویی سهم قابل توجهی از مصرف برق بخش خانگی را به خود اختصاص می‌دهند. علاوه بر این شواهد و قرائن نشان می‌دهد که پتانسیلهای بهسازی مصرف برق در لوازم مذکور بیش از سایر لوازم مطرح می‌باشد. در این پژوهش نشان داده شد که بهینه سازی مصرف برق در لوازم خانگی پیش گفته به کمک راهکارهای ارائه شده به میزان قابل توجهی از مصرف برق لوازم خانگی تولید داخل کشور می‌کاهد.
البته این امر مستلزم بررسی فنی - اقتصادی طرحهای ارائه شده از دیدگاه تولید کنندگان و مصرف کنندگان لوازم خانگی و وزارت نیرو می‌باشد. اگر چه به نظر می‌رسد اعمال بعضی از طرحهای مذکور با توجه به قیمت برق در حال حاضر از دیدگاه مصرف کننده جذابیت زیادی نداشته باشد، اما آنچه مسلم است این است که از دیدگاه منافع ملی اعمال طرحهای مذکور عواید قابل توجهی را به دنبال داشته و با توجه به افزایش نرخ برق به نظر می‌رسد در سالهای آینده اعمال طرحهای مذکور از دیدگاه مصرف کننده نیز از توجیه مالی برخوردار گردد. بنابراین فراهم سازی بستری مناسب برای اجرای طرحهای مذکور اجتناب ناپذیر بوده و لزوم ایجاد آن به خوبی احساس می‌گردد. توصیه‌هایی برای بهینه سازی مصرف انرژی در کولرهای آبی و گازی در حال حاضر جمعیت کشور با مرز 71 میلیون نفر نزدیک شده است، بنابر آمارهای موجود حدود 65 درصد از خانوارهای شهری و 20 درصد از خانوارهای روستایی از کولر استفاده می‌کنند. هم اکنون حدود 5/8 تا 9 میلیون کولر آبی در ایران وجود دارد و هر ساله حدود 500 هزار دستگاه جدید نیز تولید می‌شود. سرمایش ساختمان‌ها در ایران غالبا به وسیله کولرهای آبی و در مناطق جنوبی که از آب و هوای گرم و مرطوب و مناطق شمالی که از آب و هوای مرطوب برخوردارند، به وسیله کولرهای گازی و در برخی از ساختمانهای بزرگ اداری و مجتمع‌های بزرگ مسکونی با سیستم تهویه مطبوع تأمین می‌شود. میانگین توان الکتریکی کولرهای آبی 550 وات و کولرهای گازی نیز حدود 2 کیلو وات است.
هر چند که با نوع آب و هوای خشک ایران استفاده از کولرهای آبی در گذشته راه حل مناسبی بوده، اما به دلیل اینکه طراحی کولرهای آبی به دهه 1340 یعنی حدود 44 سال پیش بر می‌گردد و از فن‌آوری بسیار پایینی برخوردار است، از کارایی مطلوبی برخوردار نیستند. همچنین کولرهای آبی و گازی با توجه به کاربرد زیاد و وسیع آنها بخصوص در فصول گرم سال، بخش نسبتاً زیادی از مصرف کل انرژی کشور را به خود اختصاص می‌دهند. بطوری که اگر فرض کنیم 9 میلیون کولر آبی و گازی در کشور وجود دارد و بطور متوسط استفاده از این وسایل را 4 ماه در طول سال و هر روز 8 ساعت در نظر بگیریم، هر ساله در کشور ما رقمی نزدیک به 5 میلیارد کیلووات ساعت فقط صرف انرژی مصرفی کولرهای آبی و گازی می‌شود که معادل 10 میلیون بشکه نفت خام و به عبارتی در حدود 170 میلیارد تومان خواهد شد.
( هر بشکه نفت خام 21 دلار و هر دلار 800 تومان محاسبه شده است) با این حال رعایت راهکارهای عملی و ساده‌ای که ذیلاً به آنها اشاره شده است، ضمن اینکه هزینه و وقت کمی را می‌طلبد، منجر به افزایش کارایی کولرها شده و در نهایت مصرف انرژی الکتریکی را نیز کاهش می‌دهد. ـ ظرفیت برودتی کولرها باید متناسب با فضای مورداستفاده و شرایط آب و هوایی محل ( از لحاظ دما و رطوبت) انتخاب شود. کولرهای بزرگتر تنها منجر به مصرف بی مورد انرژی الکتریکی می‌شود. ـ نوع کولر را متناسب با مناطق آب و هوایی انتخاب کنید. از کولرهای گازی برای مناطق گرم و مرطوب و از کولر های آبی برای مناطق معتدل استفاده کنید. ـ کانال کشی کولر را از کوتاهترین مسیر انجام دهید. چنانچه کانالهای کولر خارج از ساختمان قرار دارند، حتماً باید به وسیله عایق کاری با پشم شیشه یا عایق‌های دیگر از گرم شدن کانالها و هدر رفتن سرما در اثر تابش مستقیم خورشید بر آنها جلوگیری شود. در این مورد حتی نصب یک سایبان ساده بر روی کولر و کانال‌ها هم مؤثر است. ـ هر چه مسیر کانال کشی کولرهای آبی پر پیچ و خم و طولانی تر باشد، فشار هوا در مسیر کانالها افت پیدا کرده و جبران آن به انرژی بیشتری نیاز دارد و سرمای حاصل شده نیز کمتر می‌شود. لذا باید حتی الامکان کوتاه ترین مسیر کانال کشی در نظر گرفته شود. ـ حتی الامکان، هر ساله نسبت به تعویض پوشال‌های کولر اقدام نمایید. تمیز کردن و رفع اشکالات کولر پیش از شروع به کار آن در فصل گرما، کارکرد کولر را بهبود بخشیده، مصرف انرژی آن را کاهش می‌دهد و از هدر رفتن سرما نیز جلوگیری می‌کند.
ـ استفاده بی‌مورد و یا همزمان از وسایل خانگی گرما زا مانندک اجاق، سماور، لامپ‌های متعدد و . . . باعث افزایش گرمای محل کار و سکونت می‌شود و نیاز به استفاده از کولر را افزایش می‌دهد.
ـ چنانچه امکان‌پذیر باشد باید از سیستم سرمایش موضعی استفاده گردد. به این معنی که تنها به اتاق‌هایی که مورد استفاده قرار می‌گیرد، هوای سرد را منتقل کنیم. به این منظور می‌توان دریچه‌های ورودی هوا به سایر اتاق‌ها را مسدود کرد. سرمایش موضعی در مورد فضای بزرگتر به ویژه سالن‌های کار مانند سالن مونتاژ به معنی سرمایش محدوده کار کارگر می‌باشد، به این ترتیب نیازی به سرمایش کل فضا نخواهد بود. ـ در حد امکان از روش‌ نگه داشتن مداوم کولر در طول روز پرهیز کنید و به ویژه تا حد امکان سعی کنید از دور آهسته کولر استفاده کنید تا فشار کمتری متحمل دستگاه شود. ـ کولرهای گازی از جمله پر مصرف ترین وسایل خانگی هستند. بنابراین در صورتی که ضرورتی به استفاده از این نوع کولرها وجود ندارد، در استفاده از آنها خودداری کنید. در صورت ضرورت استفاده از این نوع کولرها که هزینه‌ سنگینی را نیز در بر دارند، باید سعی شود تا از استفاده در ساعات پیک مصرف برق ( از نیم ساعت قبل از اذان مغرب تا 5/2 ساعت بعداز آن ) که مصرف انرژی الکتریکی در شبکه برق کشور به حداکثر می‌رسد، خودداری کرد. ـ هنگام خرید دستگاهی را انتخاب کنید که دارای علامت استاندارد و بر چسب انرژی باشد و با توجه به بر چسب انرژی دارای بالاترین درجه کارایی و بازدهی باشد. کولرهای گازی معمولاً دارای درجه تنظیم دما ( تر موستات ) هستند. تنظیم دما بر روی دمای مناسب که در فصل‌های گرم سال بین 18 تا 22 درجه سانتیگراد است، باعث می‌شود تا هنگام رسیدن دمای اتاق به درجه دمای تنظیم شده ، کولر به طور خودکار خاموش شود و بنابراین انرژی کمتری مصرف کند. در مورد کولرهای آبی نیز نصب یک ترموستات ساده در اتاق‌ها می‌تواند مقدار زیادی از مصرف انرژی را کاهش دهد. ـ برای جلوگیری از خروج سرما، اطراف پنجره‌ها و درها را با نوارهای درزگیری عایق بندی کنید. ـ بهترین درجه حرارت منزل در تابستان بین 18 تا 22 درجه سانتیگراد است. از سرد کردن بیش از حد محل سکونت خود داری کنید.
ـ در شهرهای جنوبی کشور که دارای آب و هوای بسیار گرم و مرطوبی در تابستان‌ها هستند و عموما از کولرهای گازی برای خنک کردن محیط استفاده می‌شود. کاشتن یک اصله درخت در نزدیک کولر گازی حدود 10 تا 15 درصد کاهش مصرف انرژی را به همراه خواهد داشت. به دلیل این که سایه درخت اولا خود مانعی در برابر تابش نور مستقیم خورشید می‌باشد و ثانیاً هوای تازه‌ای که توسط درخت ایجاد می‌شود باعث می‌گردد تا در واقع هوای پشت کولر گازی تهویه شود. ـ نصب کندانسورهای کولر گازی در سایه باعث جلوگیری از اتلاف میزان قابل توجهی از انرژی مصرفی خواهد شد. ـ درصورت امکان کولرگازی خود را در مسیر باد نصب کنید، زیرا این کار به علت کاهش فشاربرکولر باعث افزایش بازدهی آن وکاهش مصرف انرژی می‌شود . بر چسب انرژی در کولر آبی و گازی : یکی از موارد مهمی که در سالهای اخیر از طرف دولت و مسئولین مورد تایید قرار گرفته است، مشخص کردن ملاک‌هایی برای مصرف انرژی کلیه وسایل انرژی بر خانگی است که کارخانه‌های سازنده وسایل خانگی ملزم به رعایت آن هستند. حاصل این کار به منظور رعایت استانداردهای تعیین شده، تهیه و تدوین بر چسب انرژی و یا بر چسب کارایی انرژی است. بر چسب انرژی دارای قسمت‌های مختلفی می‌باشد و هر قسمت نشان دهنده اطلاعاتی در خصوص دستگاه مربوط است.
۸ توصیه برای استفاده بهینه از یک وسیله داغ مفید هنگام اتوکردن، درزهای لباس‌هاو زیر یقه‌ها را نیز به‌خوبی درنظر داشته باشید و از اتو محروم نگذاریدشان! در هنگام اتوکردن، جنس پارچه لباس نیز بسیار مهم است. معمولا بر روی لباس‌ها و پارچه‌ها، علائمی وجود دارد که نشان می‌دهد، در چه حرارتی باید اتو شوند.        مقدار مقاومت الکتریکی به توان دو ضربدر جریان برق، مقدار انرژی حرارتی را که اتو تولید می‌کند، به ما نشان می‌دهد. این رابطه ساده نشان می‌دهد هرچقدر جریان برق و مقاومت حرارتی اتو بیشتر باشد، انرژی حرارتی بیشتری ایجاد می‌شود. احتمالا شنیده‌اید که <اتو وات زیادی> دارد. این یعنی مقاومت حرارتی اتو خیلی بالاست، در نتیجه مقدار زیادی انرژی الکتریکی در آن به گرما تبدیل می‌شود. (قابل توجه آنکه مبلغ قبض برق‌ شما برحسب همین مقدار<وات>‌های ناقابل مصرفی وسایل شما روی هم انباشته می‌شود)! روشن‌کردن اتو، اثری همچون روشن‌کردن حدود ۰۱ تا ۵۱ لامپ ۰۰۱ وات را دارد. (و این یعنی یک جشن حسابی)! استفاده از اتو هم مثل هرچیز دیگری، قواعد و آیین هایی دارد که با رعایت آنها ضمن اینکه استفاده بهتری ازآن می‌کنید، از خطرات آن ‌در امان خواهید بود. ۱) سعی کنید به‌طور هم‌زمان با اتو از وسایل پرمصرف دیگر مثل ماشین لباس‌شویی استفاده نکنید. ۲) بی‌خودی روشن‌کردن اتو و زیاد روشن ماندن آن برق زیادی مصرف می‌کند و شما پول آن را هدر خواهید داد. اتو وسیله‌ای برای ایجاد گرمای زیاد به همراه فشار مناسب بر روی لباس است! این ویژگی باعث می شود تقریبا تمام اتوها یک صفحه فلزی سنگین و بسیار داغ داشته باشند (از فلزهایی استفاده می‌شود که گرما را بیشتر در خود نگه می‌دارند و اصطلاحا ظرفیت گرمایی بالایی دارند) پس صفحه داغ اتو مدتی پس از خاموش‌کردن دستگاه نیز، همچنان داغ می‌ماند. ۳) اتو را از دسترس کودکان دور نگاه دارید ( با استفاده از کلمه جیزه)! ۴) سطح فلزی اتو را تمیز نگاه دارید. یک صفحه فلزی تمیز و مناسب، مهم‌ترین قسمت یک اتوی خوب است! ۵) اتو یک وسیله الکتریکی است، یعنی با استفاده از جریان برق کار می‌کند و همان‌طور که اشاره شد، جریان زیادی نیز از آن می‌گذرد، بنابراین تمامی احتیاط‌هایی که باید در مواجهه با وسایل برقی درنظر گرفت، اینجا نیز وارد است! ۶) هیچگاه بر روی اتو آب نپاشید، چراکه امکان اتصال وبرق‌گرفتگی وجود دارد. ۷) مراقب باشید سیم اتو بریدگی و پارگی نداشته باشد. ۸) هنگام اتوکردن، درزهای لباس‌هاو زیر یقه‌ها را نیز به‌خوبی درنظر داشته باشید و از اتو محروم نگذاریدشان! در هنگام اتوکردن، جنس پارچه لباس نیز بسیار مهم است. معمولا بر روی لباس‌ها و پارچه‌ها، علائمی وجود دارد که نشان می‌دهد، در چه حرارتی باید اتو شوند. می‌توانید تصور کنید لباسی که از الیاف نایلونی ساخته شده در حرارت بالای اتو، چه بر سرش خواهد آمد! پس در هنگام استفاده از اتو، به جنس پارچه توجه کنید و از دستورالعمل خاص هر اتو استفاده کنید. ● توصیه آخر این روزها خیلی صحبت از نانوفناوری (یا فناوری خیلی ریز) است . ادعا می‌شود با استفاده از این، می‌‌توان کارهای عجیب و غریبی کرد. یکی از این کارهای شگفت‌انگیز، تولید لباس‌هایی است که هرگز چروک نمی‌شود. پس توصیه می‌کنم تا وقتی که این لباس‌ها به بازار نیامده‌اند، هرچه می‌توانید ازاتوی خودتان کار بکشید!

                             روزنامه سلامت        


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 5:36 AM - روز سه شنبه 20 بهمن 1388    |   لينک ثابت
‌كاهش هزينه‌ها با بهسازي مصرف انرژي
 همواره جنبه‌هاي اقتصادي و منفعت‌هاي مالي عوامل مهمي در ايجاد انگيزه براي حفظ محيط زيست و مصرف بهينه انرژي بوده است.

جنبه‌هاي اقتصادي بهسازي مصرف انرژي، به عوامل زيادي بستگي دارد كه محل زيست، ميزان نيازمندي به گرمايش و سرمايش و نيز بهايي كه براي انرژي پرداخته مي‌شود از جمله اين عوامل هستند.
بررسي‌ها نشان مي‌دهد،‌ استفاده از روش‌هاي بهينه‌سازي مصرف انرژي مي‌تواند در طول زماني حدود 5‌‌‌سال يا كمتر در صورت استفاده از گاز و يا نفت،‌ هزينه خود را جبران ‌كنند.
اما اگر از گرمايش برقي استفاده مي‌كنيد، اين جبران هزينه،‌ عموما بسيار سريع‌تر خواهد بود و اگر خودتان روش‌هاي بهينه‌سازي مصرف انرژي را به كار بريد هزينه‌ها زودتر جبران مي‌شوند،‌ زيرا هزينه مربوط به دستمزد كارگر حذف مي‌شود.
براي استفاده از روش‌هايي كه براي بهبود و افزايش بازده انرژي لازم است بايد از يك برنامه‌ريزي مدوني پيروي كرد.
به عنوان مثال با تعويض پنجره‌ها و عايق كاري هنگام نوسازي خانه براي زماني طولاني مي‌توان از هدررفت انرژي از منافذي كه منجر به خروج بخش بزرگي از انرژي مي‌شوند جلوگيري كرد كه اين كار بسيار عاقلانه‌تر از روش‌هاي ثانويه جهت بهسازي مصرف انرژي است.
مثلا اگر خيال داريد ديوار آشپزخانه خود را برداريد و آن را وسيع‌تر كنيد و يا مي‌خواهيد براي توسعه اتاق خواب اصلي منزل، از يك شيرواني بزرگ‌تر استفاده كنيد، همزمان سعي كنيد بهره‌وري انرژي را افزايش دهيد. مثلا ديوارهاي جديد را عايق كاري كنيد و براي پنجره‌ها از عايق‌هايي با بازده خوب، استفاده كنيد.
هنگامي كه ديوارها را برميداريد، از به‌‌هم‌ريخته بودن وضع منزل استفاده كنيد و اقدامات ديگري نيز براي افزايش بازده انرژي انجام دهيد.
هزينه اين تغيير به سرعت جبران مي‌شود، زيرا مثلا ديگر نيازي به نصب يك سيستم گرمايشي مجزا و يا توسعه سيستم فعلي خود، نخواهيد داشت.

زهرا فرضي

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:29 PM - روز دوشنبه 19 بهمن 1388    |   لينک ثابت
صفحات وبلاگ
تعداد صفحات :3  
1 2 3