ترجمه خطبه شقشقيه‏

مردم هم چون گله گوسپند در كنارم انبوه شده بودند و بدين ترتيب مرا بر منبر خلافت نشانيدند، اما مقرون با قيام من جمعى بيعت مرا درهم شكستند و جمع ديگر از دين به در رفتند و گروه سوم به نام قرآن به قرآن پشت كردند و با من به لجاج و عناد پرداختند.

آن چنان كه گويى گفتار خدا را در ذكر حكيم نشنيده‏اند آنجا كه مى‏گويد:

 [تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ‏] «4».

آن سراى [پرارزش‏] آخرت را براى كسانى قرار مى‏دهيم كه در زمين هيچ برترى و تسلّط و هيچ فسادى را نمى‏خواهند؛ و سرانجام [نيك‏] براى پرهيزكاران است.

آرى، شنيده‏اند و به خاطر سپرده‏اند، اما دنيا با زيورها و زينت‏هاى فريباى خود در برابرشان به جلوه افتاد و دل هوسناكشان را از كف ربود.

به آن خدا كه دانه را بشكافد و هسته وجود بشر را در موج خون بپروراند قسم ياد مى‏كنم، اگر ظلم ظالم و رنج مظلوم در ميان نبود و من خويشتن را محكوم نمى‏يافتم كه اساس ستم را به هم بشكنم و ستمديدگان را از بند غم آزاد سازم، هرگز پاى بر اين منبر نمى‏نهادم، مهار اين شتر را به پشتش رها مى‏ساختم و نوبت خود را به چهارمين غارتگر وامى‏گذاشتم، در اين هنگام آشكارا مى‏ديديد كه دنياى شما با همه رنگ و نيرنگ و زيب و زيورش در چشم على از آب بينى گوسفند هم ناچيزتر است‏ «5».

على مرتضى در خطبه شقشقيه آشكارا به تجاوز خلفا اعتراض مى‏كند، آشكارا از انحراف و انحطاطشان سخن مى‏گويد و لغزش جبران ناپذيرشان را با لطايف ادبى از پرده به در مى‏كشد.

آن‏ها كه سعى مى‏كنند على را در برابر شيوخ ثلاثه خاضع و راضى جلوه بدهند، حتماً از خطبه شقشقيه شرم خواهند برد و بر آن دست ناپاك كه ميان ملّت اسلام سنگ تفرقه افكند نفرين خواهند فرستاد