سال 88،سال اصلاح الگوی مصرف

اسراف ما به آب و برق ختم نمي شود

تنها اسراف در مصرف آب و برق و گاز که خیلی هم اهمیت دارد نیست که لطمات شدیدی به اقتصاد ما می زند. بطوریکه آمارها نشان می دهد و خود مسئولین بارها اعلام کرده اند داروهائی که برای بیماران در کشور ما تجویز می شود بسیار بیش از حد لازم است. همچنین بعضی رویه های غلط اداری که بتدریج در شبکه اداری ما رایج شده است نیز مشکلات و خسارات مالی فراوانی را باعث می شود. دیگر امروزه داشتن منشی با اطاق و مبلمان و تلفن و کامپیوتر جداگانه، مخصوص وزرا معاونین و مدیران پرکار که حجم کار آنان داشتن چنین امکاناتی را ایجاب می کند نیست، بلکه دیده شده هر مسئولی بقدر نفوذ و امکان دسترسی که به بودجه دارد چنین امکاناتی را برای خود دست و پا می کند که علاوه بر تحمیل هزینه غیرلازم به بیت المال باعث معطلی و اتلاف وقت مراجعین می شود . وقتی کسی نامه ای را می خواهد به اداره ای بدهد باید به اطاق منشی اداره مراجعه کند و پس از کسب اجازه از منشی و معطلی معمول وارد اطاق رئیس شده و نامه خود را به رویت او برساند در صورت موافقت او نامه در دبیرخانه ثبت شده و تازه بورکراسی معمول برای رسیدگی به موضوع نامه شروع شود .
در اینجا این پرسشها مطرح می شود چه مسئولینی با چه حجم کاری باید دم و دستگاه منشی و تشریفات آنرا داشته باشند؟ چرا باید مراجعین یکی بعد از دیگری با اجازه منشی وارد اطاق رئیس شوند مگر رئیس با همه مراجعین حرفهای محرمانه ای دارد مگر آن مبل های متعددی که در اطاق رئیس گذاشته شده برای نشستن مراجعین نیست؟ گذاشتن اینگونه موانع در راه ارتباط مردم با دستگاه اداری و مسئولین مملکت برای چیست؟ چنین قید و بندهائی که در بعضی دستگاه های نوظهور که روز بروز هم بیشتر می شود قبلاً معمول نبوده است. چرا نامه ای را که شخصی می خواهد به اداره ای بدهد باید قبل از ثبت در دفتر، در واقع پذیرش نامه رئیس اداره باید اجازه ثبت نامه را بدهد یعنی خواسته های مردم را قبل از رسیدگی کنترل و انتخاب کند؟ مردم باید بتوانند همه خواسته های خود را مستقیماً در مراجع اداری منعکس کنند و اداره مربوطه طبق مقررات به آن رسیدگی کرده جواب طرف را بدهد. انتخاب درخواستهای مردم بوسیله مسئولین و نپذیرفتن بعضی از آنها و برقراری چنین تشریفات زائد و هزینه بر به معنای ایجاد فاصله بین مردم و مسئولین مملکتی است. در صورتی که مردم بتوانند دورنگار نامه خود را به اداره ای بفرستند و آن نامه جریان اداری خود را طی کرده و پاسخ آن به همان شماره دورنگار ارسال شود در اکثر موارد مراجعه حضوری متقاضی لازم نبوده از بسیاری از آمد و رفت های خیابانی، تحمل و ایجاد ترافیک های بیشتر و مصرف سوخت و آلوده کردن هوا و اتلاف وقت اشخاص جلوگیری خواهد شد. انجام همین امر ساده که هیچ منع قانونی هم ندارد باعث حذف خیلی از هزینه های مادی و معنوی و جلوگیری از اتلاف وقت مردم خواهد شد .
همچنین بی مبالاتی هائی که در هزینه کردن بعضی بودجه ها می شود مشکلات و خسارات زیادی ببار می آورد. برای اینکه کلی گوئی نشده و نمونه روشنی را بنمایانم که قابل رویت و رسیدگی باشد بعضی اقدامات شهرداری مهرشهر کرج را عنوان می کنم. آسفالت خیابانهای مهرشهر مخصوصاً خیابانهای فرعی تقریباً همیشه خراب و پر چاله و در نقاط زیادی دارای گودی است که در مواقع بارندگی و حتی آب پاشی پر از آب می شود .
هر سال نیز شهرداری اقدام به لکه گیری یا تعمیر بعضی نقاط می کند که پس از شش ماه یا کمتر یا با یک بارندگی وضع بشکل سابق برمی گردد که باز نوبت لکه گیری و تعمیرات فرا می رسد و این دور باطل یعنی خرابی همیشگی خیابانها و هزینه کردن هر ساله شهرداری برای تعمیر با آسفالت های نامرغوب غیراستاندارد ادامه دارد. هزینه آسفالت از سه بخش خرید ماده آسفالت، حمل و نقل و اجرای آسفالت تشکیل می شود و شهرداری بجای خرید یکباره آسفالت مرغوب و استاندارد آنطور که در همه دنیا معمول است یک بار برای چندین سال متحمل این مخارج می شود ولی با تکرار عملیات تعمیرات بیش از تفاوت قیمت هزینه آسفالت استاندارد و نامرغوب، هزینه حمل ونقل و اجرای مکرر آسفالت را می دهد و همیشه هم آسفالت ها خراب و مردم در زحمت اند. شهرداری که خریدار عمده این مصالح است و کارشناسان کافی در اختیار دارد باید بداند مقدار قیر و همچنین نوع و اندازه شن آسفالت معین و تعریف شده است و نوع غیراستاندارد آن را باید جنس تقلبی دانست، و شهرداری نباید به هر علت خریدار کالای تقلبی باشد .
به موازات و در کنار آسفالت شهرداری، سازمان فاضلاب کانال هائی را که برای نصب لوله های فاضلاب حفاری کرده آسفالت کرده که آسفالت اخیر بر خلاف آسفالت شهرداری صاف و یکدست و متراکم با شن ریز بوده و تاکنون اگرچه به علت نقص زیرسازی در بعضی نقاط نشست هائی دارد ولی مرغوبیت آسفالت آن نسبت به آسفالت شهرداری کاملاً محسوس است. چرا نباید شهرداری اقلااز چنین آسفالتی استفاده کند. مسئول و جواب گوی این خسارتها کیست؟
مسئله جالب تصمیم شهرداری در تجدیدنظر در طرح پوشش کف پیاده روهای مهر شهر است به این صورت که پوشش موزائیک سطح پیاده روها را به طرح فانتزی عجیبی تغییر داده یعنی پوشش اصلی کف را سنگهای کاملاسفید حدوداً چهل در چهل سانتیمتر به ردیف در عرض پیاده رو در کنار هم قرار داده و فاصله هر دو ردیف را در عرض پیاده رو نواری به عرض حدود ده سانتیمتر سنگ تر اورتن بتونه شده قرمز رنگ چند میلیمتر پایین تر از سطح سنگ سفید اصلی کار گذاشته بطوریکه به علت گودی چند میلیمتری نوار سنگ تراورتن، در قدم گذاشتن در پیاده رو، ناصافی زیر پای خود را کاملاحس می کنید یا در عدم دقت در قدم برداشتن مخصوصا در دویدن بچه ها امکان گیر کردن نوک کفش به برجستگی سنگ فرش اصلی نسبت به نوار قرمز فاصله سنگها، امکان زمین خوردن وجود دارد. همچنین سطح صاف سنگفرش سفید اصلی با یک بارندگی و یا شستن لغزنده شده و امکان زمین خوردن عابرین را فراهم می کند و دیگر اینکه سفیدی سنگ فرشهای اصلی باعث نمایان بودن گل حتی چرک معمولی جای کفش عابرین می شود. علاوه بر این چون این سنگهای سفید مانند موزائیک ابعاد کاملامشخصی ندارند و در کار گذاشتن آن نیز دقت لازم نشده است فاصله سنگها در بعضی نقاط خالی و در بعضی نقاط بطرز نامناسب و زشتی از سیمان انباشته شده است جمع این همه عیب در یک کار ساده فرش پیاده رو واقعا عجیب است! و این شاهکار را هر کس می تواند در پیاده روی اطراف شهرداری مهر شهر ملاحظه کند. تعجب در این است که در همسایگی و چسبیده به ساختمان شهرداری، محکم ترین و زیباترین کف پوش پیاده رو اجرا شده و شهرداری نتوانسته از آن یاد بگیرد. وتعجب آورتر اینکه بجای اینکه این اصلاحات! را از نقاط زیادی که پیاده روهای آن فرش نشده است شروع کنند اول شروع به تخریب موزائیکهای صحیح و سالم خیابان امام خمینی کرده و ابتکارات اصلاحی را از آنجا شروع کرده اند. در این مورد با دورنگار، درخواستی از شهرداری شد که به آن اعتنائی نکردند. ممکن است تصور شود پرداختن به چنین اقدامات خلاف یا اشتباهی که در یک شهرک کرج انجام شده چندان واجد اهمیت و قابل ذکر نباشد ولی اولاچنین مدیریتی در زندگی صدها هزار ساکنین این منطقه به انواع مختلف تاثیر سوء خود را ظاهر می کند و نیز برخورد با آن باعث جلوگیری از مسئولیت ناپذیری بعضی مسئولین در همه امور مملکت است .
اقدام دیگر این شهرداری که مفید و قابل توجه است اقدام به کشت درخت و ایجاد فضای سبز در زمینهای بایر شهرداری است که هزینه های اولیه آن یعنی حفر محل های کشت درخت و احداث جوی و مخصوصا آبیاری آن در فصل تابستان مبلغ قابل توجهی است . ولی متاسفانه درختان کاج و سرو کشت شده اغلب کوچک و ضعیف است که با محدودیت امکان آبیاری آن تصور نمی شود که یک تابستان هم دوام آورند و در صورت دوام آوردن هم سالهای زیادی باید آبیاری شوند تا از لحاظ آبیاری خودکفا شده و بی نیاز شوند و متاسفانه نقاط مشابهی در مهرشهر وجود دارد که سالهای قبل به همین ترتیب درخت کاری شده و به علت بی آبی قسمت زیادی از درخت های کشت شده آن از بین رفته است.موارد ذکر شده از بی اعتنائی نسبت به صرفه جوئی در هزینه کردن بیت المال و عدم انجام کار صحیح و با ارزش در قبال هزینه صرف شده همچنین عدم توجه به رضایت مردم در انجام امور چیزی است که به علت امکان وقوع آن در موارد مختلف باید با آن برخورد جدی شده و موارد پیگیری شود .

نويسنده: غلامعلی رهبری

منبع کیهان

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

سه شنبه 27 بهمن 1388

نظرات0

چرا به‌شدت نیازمند اصلاح الگوی مصرف هستیم؟

منابع و ذخایر هر کشور، جزء ثروت‌های آن کشور به شمار می‌آید. به‌این معنی که اگر کشوری نسبت به مصرف غیر اصولی منابع خود بی‌تفاوت باشد، در واقع نسبت به دارایی‌ها و ثروتش بی‌تفاوت است. از سوی دیگر، درآمدهای کشوری که مصرف‌گرایی در آن توجیه و تبلیغ می‌شود، نمی‌تواند برای رشد کشور و توسعه زیرساخت‌های اقتصادی آن هزینه شود. این درآمدها نیز خواه، ناخواه هزینه مصرف بی‌رویه و غیراصولی در سطح کشور خواهد شد .

واقعیت آن است که طی سال‌های دولت سازندگی و بعد از آن، مصرف‌گرایی به شدت در جامعه ما ترویج شد. آمار و ارقام نگران کننده‌ای وجود دارد که این مصرف بی‌رویه را نشان می دهد. مثلاً در خصوص انرژی. برای مقایسه مصرف انرژی از معیار "شدت انرژی" استفاده می‌شود که برابر نسبت مصرف انرژی به تولید ناخالص داخلی است. مطابق آمارها، ایران در کل جهان بالاترین میزان "شدت انرژی" را به خود اختصاص داده است! این معیار برای ایران 17 برابر کشوری مثل ژاپن، 5/8 برابر اروپا، 1/2 برابر چین و 8/2 برابر کشورهای آسیای شرقی است. این آمار میزان مصرف بی‌رویه انرژی را در ایران نشان می‌دهد. در واقع، مصرف انرژی در ایران برابر مصرف انرژی در کشوری با جمعیت 750 میلیون نفر است! رقمی که تصور آن چندان آسان نیست .

در مورد سایر منابع نیز وضعیتی مشابه حاکم است. الگوی مصرف آب آشامیدنی بر اساس اعلام بانک جهانی برای یک نفر در سال، یک متر مکعب و برای بهداشت در زندگی به ازای هر نفر، 100 متر مکعب در سال است. بر این اساس، در کشور ما 70 درصد بیشتر از الگوی جهانی آب مصرف می‌شود! از نظر مصرف برق، ایران نوزدهمین کشور پرمصرف برق در دنیاست .

باید چاره جدی برای وضعیت موجود اندیشید .

یکی از دلایل این روند، فرهنگ‌سازی‌ای است که طی این سال‌ها انجام شده است. صداوسیما طی این سال‌ها یکی از بزرگترین عوامل ترویج مصرف‌گرایی در جامعه بوده است. امروز هم اگر بخواهیم به تغییر الگوی مصرف در کشور فکر کنیم، به نظر می‌رسد پیش از همه، این صداوسیما است که باید جهت‌گیری‌های خود را در این زمینه کاملاً معکوس کند. تبلیغات صداوسیما برای معرفی کالا نیست. آنچه تبلیغات چیپس و پفک و تلویزیون LCD و ویلای شمال و... رقم می‌زند، ترویج مصرف‌گرایی است. علاوه بر اینکه نوع پرداخت‌ها در ساخت فیلم‌ها و سریال‌ها هم اغلب در همین راستاست .

دلیل دیگر این روند، به نوع سیاست‌گذاری‌های قوه مجریه در کشور بازمی‌گردد. وقتی میان آب شرب و آبی که برای استحمام، شست‌وشوی لباس، شستن حیاط، پر کردن استخر و... مصرف می‌شود، تفاوتی باشد، طبیعی است که میزان مصرف بسیار بیش از حد انتظار خواهد بود .

دلیل سوم، پایین بودن قیمت برخی منابع، به‌خاطر یارانه‌هایی است که به آنها تعلق می‌گیرد. برخی از این یارانه‌ها در کل دنیا بی‌سابقه است. مثلاً در هیچ کشوری به برق یارانه تعلق نمی‌گیرد. در حالی که در ایران، یارانه بالایی برای این حامل انرژی لحاظ می‌شود و این به خودی خود، افزایش مصرف آن را رقم می‌زند .

محمد رضا خباز، مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس در این خصوص معتقد است: «هرکسی که اندکی با اقتصاد کشور آشنا باشد، می‌داند پرداخت یارانه با روش موجود، بدترین شکل هدردادن منابع است.» ستاری‌فر رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی در دولت اصلاحات نیز با اشاره به طرح هدفمند کردن یارانه‌ها می‌گوید: «من معتقدم که وضع موجود مصرف انرژی در ایران قابل قبول نیست و هر کار اصلاحی به نفع کشور است .»

در واقع یکی از ضرورت‌هایی که صاحب نظران را نسبت به اجرایی کردن طرح هدفمند کردن یارانه‌ها مصمم می سازد، وضعیت نامطلوب توزیع و مصرف یارانه‌ها و نیز پیامدهای این نوع توزیع است. در خصوص هدر رفتن منابع، همه صاحب‌نظران و اقتصاد دانان نظری مشابه دارند. مهدی هاشمی رفسنجانی در این خصوص می گوید: «در سال 1382 معیارهای مصرف انرژی کشور در بخش های نفت، ساختمان، حمل و نقل و لوازم خانگی به ترتیب 2، 5/2، 2/2، 7/1 برابر استانداردهای جهانی بوده است. مصرف انرژی جهت گرمایش ساختمان در ایران حدود 2،6 برابر مصرف جهانی است. مصرف انرژی برای تولید یک تن سیمان در ایران نیز 1،3 برابر مصرف دنیاست. وضع انرژی مصرفی برای تولید آجر نیز در این مورد خیلی خوشایند نیست و 5،5 برابر مقدار جهانی است، همچنین فولاد 1،5 ، قند و شکر 1،64 و کاغذ 1،7 برابر مقدار جهانی است. به طور کلی در صنایع ذکر شده شاخص وزنی به طور متوسط در ایران 8،1 برابر بالاتر از مصرف جهانی انرژی است که در کل صنایع کشور این رقم حدود 2 برابر در نظر گرفته می شود .»

او همچنین بر غیر قابل تحمل بودن وضعیت موجود و بدتر شدن آن در سال های آتی در صورت عدم اقدام درخور تأکید دارد: «مطابق با بررسی های به عمل آمده در سال 1382 میزان مصرف انرژی در ایران معادل 20 میلیارد دلار می باشد که چنانچه روند انرژی به همین گونه ادامه یابد، در 20 سال آینده حدود 680 میلیارد دلار انرژی مصرف خواهیم کرد !»

روند افزایشی مصرف انرژی در کشور طی سال‌های آتی بیش از هر زمان کشور را با کمبود بودجه برای تأمین هزینه‌های تولید انرژی مواجه خواهد کرد .

رئيس کميسيون انرژي مرکز بررسي هاي استراتژيک ریاست جمهوري در این خصوص می‌گوید: «سال 85 مصرف انرژي نسبت به سال پيش از آن حدود 8،9 درصد رشد داشت و در سال 86، اين ميزان به 9،9 درصد بالغ شد . پيامد روند مصرف انرژي آن است که تا 10 سال ديگر قادر به صدور نفت نخواهيم بود، اين در حالي است که منابع بودجه کشور 70 درصد از طريق نفت تأمين مي شود .»

امروز دیگر همه صاحب نظران بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف اتفاق نظر دارند، اما متأسفانه هنوز مردم با بسیاری از واقعیت ها آشنا نیستند. برای ایجاد یک تحول اساسی در اقتصاد بیش از هر چیز نیازمند توجه همه جانبه دلسوزان و ایجاد یک عزم ملی برای تغییر هستیم .

نامگذاری مدبرانه رهبر انقلاب بر سال‌ها طی 11 سال اخیر، برکات غیرقابل انکاری داشته و حتی در برخی موارد به گفتمان‌سازی و تسری آن به بدنه اجتماعی منجر شده است. سلسله نامگذاری‌های سال امیرالمؤمنین، سال امام خمینی، سال نهضت حسینی، سال پاسخگویی سران قوا منجر به شکل‌گیری جنبش عدالت‌خواهی شد .

عزم ملی مورد اشاره برای تغییر و اصلاح الگوی مصرف نیز اگر بناست، شکل بگیرد، بهترین محرک برای آن، فراخوان رهبری و ریل‌گذاری ایشان است .

پیام دیگر این نامگذاری نیز برای قوه مقننه است. مجلس اگرچه در لایحه بودجه 88 بند مربوط به هدفمند کردن یارانه‌ها را حذف و لایحه بودجه را با تغییرات عمده عملاً به طرح تبدیل کرد اما با این فراخوان بزرگ رهبر انقلاب، هرگونه تعلل در انسداد زمینه‌های اسراف و ادامه این مصرف مسرفانه در بخش انرژی پذیرفته نیست .

محمد مهدی تهرانی

منبع رجانیوز

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

سه شنبه 27 بهمن 1388

نظرات0

چرا به‌شدت نیازمند اصلاح الگوی مصرف هستیم؟

باید چاره جدی برای وضعیت موجود اندیشید .

محمد مهدی تهرانی

منبع رجانیوز

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

سه شنبه 27 بهمن 1388

نظرات0

اصلاح الگوی مصرف باید در جامعه نهادینه شود

باید به موازات نامگذاری سال 1388 به عنوان اصلاح الگوی مصرف، شرایط برای تغییر ذهنیتی در میان آحاد جامعه و مردم نیز رقم خورد .

ما به عنوان مسلمان در خصوص اصلاح الگوی مصرف باید با توجه به تاكیداتی كه در آموزه‌های دینی وجود دارد، لازم است اقدام جدی در خصوص مقابله با اسراف به عمل آوریم .از طرف دیگر با توجه به اینكه مردم ایران از سابقه و تمدن مثبتی برخوردارند باید از ظرفیت مثبتی كه در خصوص رفتار متعادل و سازنده در ارتباط با بكار گیری امكانات و منابع كشور دارا هستند بهره گیرند.

به نظر می‌رسد مجلس شورای اسلامی‌، قوه مجریه و تمام نهادهای فرهنگی باید به دنبال این باشند تا الگوی اصلاح مصرف را به عنوان یك فرهنگ در جامعه نهادینه كنیم. باید دقت داشت الگوی اصلاح مصرف نباید تنها برای آحاد جامعه مطرح شود؛ جهت دار كردن موضع اصلاح الگوی مصرف به واقع منحرف كردن آن از اهداف استراتژیك است. باید برای اجرایی شدن بحث اصلاح الگوی مصرف دولت و قوه مجریه شرایطی را فراهم كنند تا موضوع اصلاح الگوی مصرف به صورت امری نهادینه در جامعه درآید. نباید بحث اصلاح الگوی مصرف تنها محدود به مصرف كالا شود بلكه بهتر است در بحث زمان، رفتار و اخلاق و خدماتی كه دولت‌ها ارائه می‌دهند از جمله اتمام به موقع پروژه‌ها همگی می‌ تواند به معنای اصلاح الگوی مصرف تلقی شود.

برای جلو‌گیری از اتلاف وقت مردم، نهادهای دولتی و عمومی باید موظف باشند و خود را ملتزم بدانند كه منابع مردم بی جهت مصرف نشو. در بحث ساماندهی شبكه برق، نوساناتی نداشته باشند و تمهیداتی در این خصوص می‌تواند موجبات صرفه جویی های مناسبی در برق و مسایل خانگی یا جلوگیری از معطل ماندن مردم در حمل و نقل عمومی از جمله هواپیما، قطار و ... صورت گیرد تا اصلاح الگوی مصرف به صورت یك فرهنگ نهادینه گردد.

اگر اصلاح الگوی مصرف به صورت یك امر نهادینه شده در میان مردم درآید و به واقع این امر ملكه ذهن مردم شود و از سوی دیگر مسئولان بیش از مردم موظف به رعایت بحث مصرف درست در جامعه شوند می‌توان امیدوار بود كه اصلاح الگوی مصرف نتیجه مثبتی به همراه داشته باشد.

مجلس شورای اسلامی باید موارد مرتبط با اصلاح الگوی مصرف را به صورت تكالیف واضح و روشن درآورد تا در بحث اصلاح الگوی مصرف همه را مكلف به رعایت مصرف درست و بهینه كند.

مصطفی مطورزاده نماینده مردم خرمشهر در مجلس شورای اسلامی

عضو كمیسیون اقتصادی

منبع خبرگزاری مجلس شورای اسلامی

ادامه مطلب