افتخار یا مباهات به زبان به واسطهٔ چیزی است که آن را کمال خود می پندارد. مباهات غالباً به اموری است که بیرون از ذات مباهات کننده است از اقسام تکبّر به شمار می رود. پس هرچه در ذمّ تکبّر وارد شده بر ذمّ فخرفروشی نیز دلالت می کند، و انگیزه های آن همان اسباب و عوامل تکبّر است. و گفته شد که هیچ یک از این عوامل و انگیزه ها صلاحیّت آن را ندارد که منشأ افتخار قرار گیرد. افتخار ناشی از جهل محض و سفاهت است.
▪ حضرت سجاد (علیه السلام) فرمود:
عجب است از متکبّر بر خود بالنده که دیروز نطفه ای بود و فردا مرداری می شود.
(عَجَباً لِلْمُتَکَبِّرٍ الْفَخُورِ الَّذی کٰانَ بِالْأمْسِ نُطْفَهًٔ ثُمَّ هُوَ غَداً جیفَهٌٔ )
▪ امام باقر (علیه السلام) فرمود:
عجب است از متکبّری که به خود می نازد، و حال آن که از نطفه ای آفریده شده سپس مردار می شود، و در این میان نمی داند با او چه خواهند کرد.
(عَجَباً لِلْمُخْتالِ الْفَخُورِ ، وَ اِنَّما خُلِقَ مِنْ نُطْفَهٍٔ ثُمَّ یَعُودُ جیفَهًٔ وَ هُوَ فیما بَیْنَ ذٰلِکَ لایَدْری ما یُصْنَعُ بِهِ )
و نیز فرمود: پیغمبر (صلّی الله علیه وآله وسلم) روز فتح مکّه بالای منبر رفت و فرمود: ای مردم! خداوند نخوت جاهلیّت و تفاخر به پدران را از شما بُرد، بدانید که همه از آدمید و آدم از خاک است، آگاه باشید که بهترین بندهٔ خدا بنده ای است که تقویٰ داشته باشد

بروز انقلاب اسلامی ایران با مطرح نمودن اسلام به عنوان یک قدرت سیاسی در عرصه معادلات بین المللی موجب احیای اندیشه دینی در دنیا گردید؛که آثار آن در عرصه های مختلف اجتماع از جمله سیاست، اقتصاد،فرهنگ و هنر پدیدار گشت. یکی از ویژگی های انقلاب مردم ایران، خدا محوری آن است.
در اصل ۵۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی می خوانیم: «حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست و هم او، انسان را بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم ساخته است».در وصیت نامه پیر عرفان و بنیانگذار انقلاب اسلامی، در این باره چنین آمده است: «ما می دانیم که این انقلاب بزرگ که دست جهانخواران و ستمگران را از ایران بزرگ کوتاه کرد، با تائیدات الهی پیروز گردید.
اگر نبود دست توانای خداوند، امکان نداشت یک جمعیت ۳۶ میلیونی با آن تبلیغات ضد اسلامی و ضد روحانی خصوصا در این صد سال اخیر... یکپارچه قیام کنند و در سرتاسر کشور با ایده واحد فریاد اللّه اکبر و فداکاری های حیرت آور و معجزه آسا، تمام قدرت های داخل و خارج را کنار [زند].... تردیدی نیست که این یک تحفه الهی و هدیه غیبی بود که از جانب خداوند منّان بر این ملت مظلوم غارت زده عنایت شده است».
انقلاب اسلامی ایران، آثار فرهنگی فراوان به همراه داشته است که مهم ترین آنها، احیای اسلام و مطرح کردن آن به عنوان مکتبی حیات بخش است. انقلاب اسلامی، تاحدودی توانست زنگارها و پیرایه ها را از اسلام برگیرد و حقیقت ناب آن را به مردم بنمایاند. با این انقلاب، دین اسلام زندگی دوباره یافت و نشان داد که دینِ جاودانی و همیشگی است و می تواند نیازهای همه جوامع را، در هر عصر و زمانی برآورده سازد و آنها را به سوی سعادت دنیا و آخرت رهنمون شود.

یکی از صفات پسندیده که فضیلت و بزرگی روح را جلوه گر، می سازد «عفو» می باشد. این صفت ارزنده با حلم تفاوت دارد و مرحله بالاتر از آن است، زیرا حلم عبارت است از بردباری و کظم غیظ یعنی فرونشاندن آتش غضب و خاموش کردن آن، ولی عفو عبارت است از درگذشتن از خطا و کار زشت دیگران و بیرون کردن ناراحتی و کینه از دل. قرآن کریم در آیه ۱۳۴ سوره آل عمران این صفت را ستوده و کسانی را که از خطای مردم درمی گذرند را نیکوکار معرفی کرده است. بنابراین «حلم» مهار کردن غضب است در شرایطی که انسان با خلاف میل و توقع و انتظار خود روبه رو می شود و عفو، خارج ساختن کینه و کدورت و ناراحتی برای همیشه از دل و قلب است.
امام صادق(ع) می فرماید: حقیقت عفو و بخشش آن است که از کسی که نسبت به تو مرتکب خطایی شده است درگذری / / / و کینه او را از دل بیرون بیندازی و جرم او را فراموش کنی و بر نیکی های خود نسبت به وی بیفزایی، هیچ کس به این مرحله نخواهد رسید مگر آن که خداوند او را عفو کرده و گناهانش را بخشیده و وی را به تکریم الهی خویش مزین کرده باشد.
خداوند در آیه ۲۲ سوره نور می فرماید: عفو کنید و نادیده بگیرید. آیا دوست ندارید که خدا شما را بیامرزد

وَ عَلَیْکُم بِالصَّبْرِ، فَاِن الصَّبْرَ مِن الایمان کَالرَّاْس مِن الجَسَدِ
حضرت علی علیه السلام: بر شما باد صبر و استقامت، که همانا نقش صبر در ایمان، نقش سر است برای بدن.
ایمان صرفاً در معرفت و اعتقاد قلبی خلاصه نمی شود، بلکه اقرار و اظهار به زبان و عمل به جوارح و اعضا ـ یعنی رفتار متناسب و برخاسته از همان معرفت و اعتقاد قلبی و منطبق با اظهار و اقرار زبانی ـ نیز دو رکن اساسی ایمان شمرده می شود. تحقق عینی این دو رکن به نیروی عزم و اراده و قدرت استقامت و پایداری نیاز دارد. بدون پایداری و بدون عزم راسخ، نمی توان به معرفت قلبی درونی، عینیت خارجی بخشید و آنچه را توحید ناب اقتضاء می کند، محقق ساخت. هم خودسازی ـ که اولین گام ضروری در بُعد «عمل» است ـ و هم اجرای احکام دینی در جامعه اسلامی، به استقامت و صبر نیاز دارد: استقامت برای انجام واجبات و استقامت برای ترک گناهان.
از دیدگاه امام علی علیه السلام، صبر نتیجه ایمان است. کسی که حاکمیت مطلق و حکیمانه خداوند را بر جهان باور کرده و به نظام هدفدار هستی معتقد است، به عدالت دقیق خداوند ایمان دارد، هدف ِ خلقت انسان و حکمت سختی ها و بلاها و نقش آن در تربیت انسان را دریافته است و بالاخره به توحید ناب دست یافته، می تواند به راحتی این فضیلت بزرگ اخلاقی را در خود تقویت کند

کاش آمار فرزندانی که در زندگی رابطه مومنانه با پدر و مادر دارند و بهشت را به زندگی می آورند، افزون شود
از شعله کشیدن جهنم در زندگی گفتیم که براساس روی گردانی از شیوه تربیتی قرآن، در دامان انسان شکل می گیرد. این را هم نوشتیم که عمل نکردن به دستورات قرآن، باعث شیوع فاجعه بار زندگی های سست در جامعه می شود.آری اگر زندگی خود را مطالعه کنیم، خیلی چیزها در خواهیم یافت.یک چیز دیگر هم در زندگی فهمیده ام که رابطه اعضا با من که پدر خانواده هستم، مانند رابطه انسانی است با خداوند، که همواره بر سر سفره اکرام خداوند می نشیند، لقمه های بزرگ برمی دارد، در سایه لطفش می آرامد، اما اصلا به یاد نمی آورد که این خوان کرم از کیست، نمی داند و یا تغافل می کند که این نعمت را شکری هم لازم است. به روی خود نمی آورد.

شناخت علی، «ذهنیت» است و حب علی «احساس» اما تشیع علی «عمل» است. «شیعه علی بودن» مسوولیت های سنگینی را بردوش انسان بار می کند، مسوولیتی که از همه مسوولیت هایی که مکتب های آزادی خواهی ، عدالت خواهی و آزادی بخش بردوش معتقدان و پیروان خود می نهند، سنگین تر است.
«شیعه بودن» تنها به معنای «دوستداری علی یا شناخت علی نیست، چرا که دوست داشتن یک «احساس» است و «شناختن» یک امر «ذهنی» ، در صورتی که «تشیع» به معنای پیروی کردن. در حقیقت، «عمل» است و حرکت. بنابراین ممکن است کسی دوستدار علی(ع) باشد تا حد عشق، یا از علی(ع) تجلیل کند تا حد خدا، یا حتی ممکن است «کسی با علی(ع) آشنا باشد، در حد بزرگ ترین محققی که همه عمرش را وقف تحقیق در زندگی علی(ع) کرده

مطابق آیات قرآن کریم و روایات معصومین (ع)، جلب رضایت الهی و تقرّب به حضرت احدیت، هدف نهایی خلقت انسان است و اساساً انجام واجبات و ترک محرمات و به طور کلی عبادت و اطاعت خدا، به منظور جلب رضایت الهی است، همچنانکه مولای متقیان علی (ع) می فرماید: "رضی الله سبحانه مقرون بطاعته؛ خشنودی خدای سبحان، همراه و مقرون به طاعت اوست"(۱). کسی که در دنیا همت و تلاش خویش را در جهت کسب خشنودی خداوند مصروف دارد، در روز قیامت نیز از مواهب و رضوال الهی بهره مند خواهد شد: "و اما من خاف مقام ربه و نهی النفس عن الهوی فان الجنه هی الماوی؛ آنان که از خدا ترسیدند و پیروی از هوای نفس ننمودند، بهشت جای آنهاست"(نازعات/۴۰و ۴۱).
اما کسی که بدون توجه به رضایت الهی، تامین خواهشهای نفسانی و زودگذر دنیوی را، منتهای همّت خود قرار داده و سرمایه گرانبهای عمر خویش را صرف امور بیهوده نموده است، بی شک در روز قیامت مشمول غضب الهی خواهد بود و جایگاهش آتش دوزخ است: "فاما من طغی و آثر الحیوه الدنیا فان الجحیم هی الماوی؛ هر کس که سرکشی کرد و زندگی دنیا را برگزید جهنم جایگاه اوست"(همان/۳۷ ۳۹).
امیرالمؤمنین علی (ع) با تحذیر نسبت به صرف سرمایه عمر در امور بیهوده و بی فایده، می فرمایند: "اقصر همتک علی ما یلزمک و لا تخض فیما لا یعنیک؛ همت خود را محدود کن در همان که لازم داری و به کارت آید و وارد مشو در آنچه به کارت نیاید"(۲) نیز می فرماید: "دع ما لا یعنیک و اشتغل بمهمک الذی ینجیک؛ واگذار آنچه را به کارت نیاید و ربطی به تو ندارد و مشغول شو به کار مهمی که تو را نجات و رهایی بخشد"(۳). در بیان دیگری می فرماید: "من لم یکن همّه ما عندالله سبحانه لم یدرک مناه؛ کسی که همت و هدفش چیزی جز از آنچه در پیشگاه خدای سبحان است باشد، به آرمان خود نرسد"(۴). حضرت در تفسیر معنای "غفلت" فرمودند: "کفی بالمرء غفله ان یصرف همته فیما لا یعنیه؛ در غفلت و بی خبری انسان همین بس که همّت خود را در کاری که به دردش نمی خورد صرف کند"(۵). امام سجاد (ع) در دعای مکارم الاخلاق به خداوند چنین عرضه می دارد: "و عمرنی ما کان عمری بذله فی طاعتک فاذا کان عمری مرتعا للشیطان فاقبضنی الیک قبل ان یسبق مقتک الی او یستحکم غضبک علیّ؛ خدایا، تا هنگامی که عمرم در طاعت تو صرف شود مرا زنده بدار و چون عمرم چراگاه شیطان شود مرا به سوی خود ببر پیش از اینکه خشمت به من برسد یا غضب تو درباره من شدت یابد