عید همگان

حضرت امام خمینی رضوان الله تعالی علیه معتقد بود که بزرگیِ عید غدیر، از وجود با برکت علی سلام الله علیهاست و می‌فرمود: «مسئله غدیر، مسئله‌ای نیست که بنفسه برای حضرت امیر یک مسئله ای پیش بیاورد؛ حضرت امیر مسئله غدیر را ایجاد کرده است. آن وجود شریف که منبع همه جهات بوده است، موجب این شده است که غدیر پیش بیاید. غدیر برای ایشان ارزش ندارد؛ آنکه ارزش دارد، خود حضرت است که دنبال آن ارزش، غدیر آمده است. خدای تبارک و تعالی که ملاحظه فرموده است که در بشر بعد از رسول اللّه کسی نیست که [آنچه] دلخواه است انجام بدهد، مأمور می‌کند رسول اللّه را که این شخص را که قدرت این معنا را دارد که عدالت را به تمام معنا در جامعه ایجاد کند و یک حکومت الهی داشته باشد، این را نصب کن».

 
بقیه در ادامه مطلب...

غدیر از اساسی ترین برنامه های پیامبر خدا(ص) برای دوام و عزت و شکوه اسلام و قرآن بود. او در بازگشت از حجة الوداع آخرین رسالت خویش را انجام داد. زیرا خدایش فرموده بود: 

یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته والله یعصمک من الناس ان الله لا یهدی القوم الکافرین. (1) 

ای پیامبر، آنچه از سوی پروردگارت بر تو نازل شده ابلاغ کن و اگر نکنی پیامش را نرسانده ای; خداوند تو را از گزند مردم نگه می دارد. خداوند گروه کافران را هدایت نمی کند. (2) 

در پی اجرای اوامر پروردگار و معرفی وصی و جانشین خود علی بن ابی طالب(ع) آیه اکمال دین: «الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا; امروز دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آیین (جاودان) شما پذیرفتم » نازل (3) و روز غدیر جشن ولایت و وصایت شد. 

اهل بیت پیامبر و امامان بر حق شیعه، که نگاهبان اسلام حقیقی بودند و سعی داشتند آن را از خطرات دور سازند، از هر فرصتی بهره بردند تا غدیر را زنده بدارند و آن خاطره گرامی و به یاد ماندنی را مطرح کنند; زیرا در تابش آفتاب غدیر اهداف والای پیامبر جامه عمل می پوشد و برای فتنه انگیزی کج اندیشان فرصت باقی نماند. 

نگاهی گذرا به سیره فاطمه و امیرمؤمنان - علیهما السلام - و دیگر امامان راستین شیعه ما را با اهمیت واقعه غدیر و نقش عظیم و سرنوشت ساز آن هدایت و نیکبختی بشر آشنا می سازد. 

راویان، نویسندگان و مفسران اهل سنت و شیعه به واقعه غدیر و آیات نازل شده در آن توجه بسیار داشته اند. برخی از علمای شیعه مانند علامه طبرسی روایات (4) نزول آیه تبلیغ (5) در سرزمین غدیر را مشهور دانسته اند. از اهل سنت ابوالقاسم عبیدالله بن عبدالله حسکانی، از دانشمندان اهل سنت، نیز همین را مطرح می کند. او احادیث غدیر را در دوازده جزوه دسته بندی کرده، آن را «دعاء الهداة الی اداء حق الموالاة » نامیده است. (6) 

ابوالعباس احمد بن محمد بن سعید مشهور به ابن عقده - مورد اعتماد مذاهب چهارگانه اهل سنت - در این باره کتابی به نام «حدیث الولایة » (7) تدوین کرده است. 

علامه امینی نیز کتاب گرانسنگ «الغدیر» را، در یازده مجلد، به رشته نگارش درآورد. آنچه در مجموعه این آثار جلب توجه می کند موضعگیری آشکار ائمه اهل بیت - علیهم السلام - در باره این واقعه مهم است، موضعگیریهایی که از اهمیت غدیر و نقش آن در سعادت بشر پرده برمی دارد. در این مقاله به بررسی بخشی از این موضعگیریها می پردازیم: 

بقیه در ادامه مطلب....

غدیر دریایی از معارف است. فقه، فرهنگ، کلام، اخلاق و تفسیر، همه را دارد; ولی دریغ که گوهرهایش تا کنون استخراج نشده است، هر چند دستان سخاوتمند امواج غدیر گاه دانه های گرانبهایی را به ساحل نشینانش ارزانی داشته است. 

در این نوشتار بر آنیم نگاهی به فقه غدیر افکنیم، پیش از ورود به بحث توجه به چند نکته ضروری می نماید: 

1. مراد از فقه غدیر اعمال مستحب این روز است. روایات سی و شش عمل را در این روز مستحب شمرده اند که ما آنها را به ترتیب حروف الفبا ارائه می کنیم. 

2. این تعداد حکم برای یک روز نشان از اهمیت، حساسیت و عظمت آن دارد. در اسلام برای هیچ روزی، هر چند بسیار مهم و مقدس، این تعداد حکم ارائه نشده است. در برخی از روزهای مهم مانند فطر و قربان، عرفه و مباهله اعمال متعددی مستحب شمرده شده، ولی اگر همه آنها را به یکدیگر ضمیمه کنیم، با مستحبات غدیر برابری نمی کنند. 

3. دومین ویژگی فقه غدیر جامعیت است. در هر زمینه ای عملی وارد شده، اعمالی جامع و بی کم و کاست; از عمل عبادی تا برنامه سیاسی همایش و طرح اقتصادی ایجاد مساوات همه در فقه غدیر گرد آمده است. گستردگی و غنای این اعمال چنان است که می توان گفت در آینه فقه کامل غدیر کمال دین تجلی یافته است. 

4. سومین ویژگی فقه غدیر این است که برای اعمال آن فضیلتهای منحصر بفرد قرار داده اند; که در جای دیگر به چشم نمی خورد و این حتی از فضیلتهای ماه رمضان نیز بیشتر است. مرحوم میرزا جواد آقا تبریزی می گوید: «فضیلتی که برای روز غدیر وارد شده نسبت به فضیلتهای ماه رمضان زیادتر است.» (1) 

در خلال اعمال غدیر به برخی از این فضیلتها اشاره خواهد شد. 

5. چرا این حجم از اعمال را، با آن همه فضیلت، برای روز غدیر قرار داده اند؟ امام صادق(ع) در پاسخ بدین پرسش می فرماید: «اعظاما لیومک (2) ; تا با این اعمال روز غدیر را بزرگ بداری ». 

بقیه در ادامه مطلب...

پی نوشت:
 

غدير در آيات و روايات
سئوال 61: اولين آيات مربوط به روز غدير كدام است ؟ 
پاسخ : اولين آيه اى كه بر رسول خدا(ص ) نسبت به حادثه عظيم غدير نازل شد آيه 67 سوره مائده است كه فرود: يا ايهاالرسول بلغ ما انزل اليك من ربك .
(اى پيامبر! آنچه بر تو نازل شد ((نسبت به ولايت على (ع ) از طرف پروردگار تو امروز ابلاغ كن
سئوال 62: چند آيه قرآن به حادثه عظيم روز غدير اختصاص دارد؟
پاسخ : چهار آيه به ماجراى عظيم غدير اختصاص دارد:
1 آيه 67 سوره مائده اولين آيه ((يا ايهاالرسول بلغ ))
2 آيه 3 سوره مائده . ((اليوم اكملت لكم دينكم ))
3 آيه 1 و 2 سوره معارج ((سال سائل بعذاب واقع )) نسبت به عذاب كردن حارث بن نعمان فهرى
4 آيه 79 بقره . ((فويل للذين يكتبون الكتاب )) (نسبت به پيمان نامه سياسى ابابكر و عمر و عثمان و ابوعبيده و سالم ، كه پيمان نامه را در اختيار ابوعبيده گذاشتند و پيامبر صبح فردا خطاب به او اين آيه را خواندند.)
سئوال 63: چرا در روز غدير دين كامل شد؟
ين به نبوت و امامت بستگى دارد زيرا پيامبران دين الهى را به مردم ابلاغ مى كنند و تشكيل ملت و دولت توحيدى مى دهند و عامل ((محدثه )) آورنده دين مى باشند و امامان معصوم (ع ) دين الهى را پس از پيامبران با همان اصالت و سلامت به عصرها و نسل هاى آينده انتقال مى دهند، حفظ مى كنند و عامل جاودانگى و حفظ دين خداوند، چون در غدير بيعت با ولايت تحقق يافت و اصل امامت در پرتو اصل نبوت سامان گرفت دين تكميل شد كه فرمود: اليوم اكملت لكم دينكم و اتممت عليكم نعمتى و رضيت لكم الاسلام دنيا.
(امروز ((روز غدير)) دين را براى شما كامل كردم ، و نعمت من بر شما تمام شد و رضايت دادم كه اسلام دين شما باشد.)
سئوال 64: چرا نعمت هاى خدا بر انسانها در روز غدير بهاكمال رسيد؟
پاسخ : همه نعمت ها، و خوبيها، صلح و آرامش ، امنيت و رفاه ، همه و همه در سايه حاكميت اسلام است ، و حاكميت اسلام پس از رسول خدا(ص ) در پرتو ولايت عترت است ، پس نعمت ولايت از همه نعمت ها برتر است كه در روز غدير با تحقق بيعت عمومى براى ولايت عترت ، نعمت پروردگارى كامل شد. ((و اتممت عليكم نعمتى .))

بقیه در ادامه مطلب...