رئیس پژوهشکده علوم و اندیشه اسلامی لازمه شکوفایی مادی و معنوی جامعه را تمسک سیاست‌مداران به گوهر اخلاقی عنوان کرد و گفت: با غفلت از اخلاق نمی‌توانیم به پیشرفت دست یابیم.
حجت الاسلام والمسلمین نجف لکزایی با بیان اینکه آموزه‌های اسلامی متناسب با لایه‌های انسان دارای سه بخش است، گفت: بخش اول شامل باورها و اعتقادات است که عهده دار تنظیم عقلی انسان و تصحیح باورهای اوست.
وی افزود: بخش دوم مربوط به اخلاقیات می‌شود که شامل فضایل و رذایل انسانی است و این بخش عهده دار تنظیم گرایشات او است و بخش سوم نیز مربوط به حوزه رفتارهای انسانی است که به کنش‌ها مربوط می‌شود و فقه عهده دار آن است.
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع) همچنین ابراز داشت: در سیره حضرت رسول اکرم (ص) و آموزه‌های قرآنی، پیوسته بر اخلاق تاکید بیشتری شده است، همان طور که علما و بزرگان ما به ویژه حضرت امام خمینی (ره) در آثار خود تصریح کرده‌اند که از این سه بخش، اخلاق از همه مهم‌تر است.
وی با اشاره به آیه مبارکه « یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه» و اهتمام انبیاء بر آموزش و تزکیه گفت: آن چیزی که اساسا باعث سقوط ابلیس شد، استکبار او بود که مربوط به اخلاق می‌شود.
لکزایی با بیان اینکه در حوزه سیاست، اخلاق از اهمیت بیشتری برخوردار است، افزود: کسانی که دارای قدرت هستند، طبعا سطح تاثیرگذاری شان هم بیشتر است و اگر چنین فردی دارای مشکلات اخلاقی باشد، به کلیت جامعه آسیب زده و حال آن که فردی که در قدرت قرار ندارد، اگر آسیب اخلاقی هم داشته باشد، نهایتا در زندگی او و خانواده و اطرافیانش تاثیر دارد.

دکتر محمود سریع القلم با تاکید بر اینکه امام موسی صدر معتقد بود که کار سیاسی محتاج تدین و ایمان است وی را مصداق یک سیاستمدار اخلاق گرای اسلامی خواند.

به گزارش مهر، دکتر محمود سریع القلم استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بین الملل در همایش " امام موسی صدر؛ سرشار از مفاهیم راهگشا" تاکید کرد که اصلی ترین خصوصیت بارز امام موسی صدر ورود به سیاست با خصوصیات اخلاقی بوده است.

وی افزود : امام موسی صدر در آغاز اجرای استراتژی سیاسی و اجتماعی خود ابتدا به دنبال جوانان شیعه می رود و در همین خصوص لفظ جامعه صالح از بارزترین اصطلاحاتی است که ایشان در مطالب خود به کار می برد.

سریع القلم ادامه داد : به نظر می رسد که امام موسی صدر در مجموع حرکت خود دو هدف عمده را در لبنان دنبال می کند : نخست طرح تفکر اسلامی و مقابله با اندیشه ناسیونالیستی ومارکسیستی و دیگر ارتقاء سطح اجتماعی مسلمانان.

این استاد دانشگاه تاکید کرد : امام موسی صدر معتقد بود که کار سیاسی محتاج تدین و ایمان است و اگر افراد این تربیت را نبینند نتایج حاصل از کار سیاسی آنها تفاوتی با مکاتب دیگر نخواهد داشت.

وی با بیان اینکه اخلاق اسلامی امام موسی صدر ریشه در جهانبینی اسلامی این شخصیت بزرگ دارد، گفت : من در مطالعات خود به این نتیجه رسیده ام که بسیاری از تعابیر ایشان تاکتیکی نبوده وبه عنوان مثال اگر ایشان کسی را تایید می کردند این به معنای وجود اهداف سیاسی در پس عملشان نبوده بلکه صرفا به خاطر تربیت اسلامی و جهانبینی ایشان انجام می شده است که البته توجه به این موضوع برای شرایط امروز ما بسیار مفید است.

امروزه اخلاق یک علم است؛ علمی که تمام علوم به آن نیازمندند. محبوبیت هر علمی در گرو همراهی آن با اخلاق است.

برای مثال در علوم پزشکی وقتی دارویی برای درمان تولید می‌شود، هم سازنده و عالم آن رشته در میان مردم به محبوبیت دست پیدا می‌کند و هم علمی که چنین نتیجه‌ای دربر داشته است. این مسئله دقیقا در مقابل رشته‌هایی قرار می‌گیرد که به ساختن سلاح‌های شیمیایی و غیره می‌پردازند و برای بشریت مضر هستند. انرژی هسته‌ای نیز زمانی که به‌صورت صلح آمیز مورد بهره‌برداری قرار بگیرد، مطلوبیت خواهد داشت و در غیر این صورت نقش ویرانگری ایفا می‌کند. در عرصه سیاست نیز همراهی سیاست با اخلاق موجبات محبوبیت سیاستمداران را فراهم می‌کند.

سیاست ضد‌اخلاق که اعتقاد دارد هدف، وسیله را توجیه می‌کند، مسلما هم به سیاستمداران لطمه خواهد زد و هم به مردم. از این‌رو اخلاق در عرصه سیاست مسئله‌ای اساسی است تا جایی که امروزه علمی به‌عنوان مهندسی اخلاق مطرح شده است. احزاب و جریانات سیاسی باید شاخصه‌های اخلاقی را همواره مورد توجه قرار دهند. پرداختن به بیان مواضع، شایستگی‌ها و توانمندی‌های حزب و احراز از تخریب دیگران، تهمت و افترا، از مصادیق اخلاق سیاسی هستند. همچنین معیارهای اخلاقی نظیر عدالت خواهی، حقیقت گویی، وعده پوچ ندادن به ملت و حفظ کرامت انسان‌ها همواره باید در عرصه سیاست مورد توجه قرار بگیرد. دین اسلام نیز دین اخلاق است و اصل و اساس بنای این دین الهی، تکمیل مکارم اخلاقی است.

مسئله اخلاق در اسلام محدود به زمینه خاصی نیست، بلکه اسلام نوعی تلفیق میان اخلاق و فعالیت‌های اجتماعی ایجاد کرده است و در واقع نفوذبخشیدن به اخلاق در حوزه اجتماعی را دنبال می‌کند. به همین دلیل می‌بینیم که اسلام در تمام زمینه‌ها، برنامه‌ها و آموزه‌های اخلاقی را مطرح کرده است.

‌نظر اسلام مبنی بر تزریق اخلاق به تمام شئونات زندگی، امروزه در سطح جهان نیز مطرح می‌شود؛ به‌گونه‌ای که بحث اخلاق محیط‌زیست، اخلاق پزشکی و غیره را بیان می‌کنند. این امر نشان می‌دهد دیدگاهی که اسلام در گذشته‌های دور مطرح کرده و به‌دنبال آن قصد داشته است اخلاق را به تمام حوزه‌ها و فعالیت‌ها تعمیم دهد، نگاه واقع‌بینانه و درستی است. با وجود این اسلام در برخی زمینه‌ها برای اخلاق، جایگاه برتر و والاتری قائل می‌شود که یکی از این حوزه‌ها، سیاست است چراکه سیاست بیش از تمام عرصه‌های جامعه به رعایت اخلاق نیازمند است. اخلاق در عرصه سیاست 3کارکرد دارد که عبارتنداز: کنترل‌کننده، تلطیف‌کننده و هدفمندساز. اخلاق می‌تواند سیاست و سیاستمداران را در مواقع لزوم کنترل کند، فضای حاکم بر آن را تلطیف کند و هدف غایی آن را تحت‌تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر یکی از علل نیاز سیاست به این سه عنصر آن است که در سیاست، بیش از هر عرصه‌ای احتمال لغزش و انحراف وجود دارد.

برای رعایت اخلاق سیاسی در جامعه، باید پیش از هر چیز شرایط و بستر آن فراهم شود، در غیراین صورت اخلاق سیاسی چیزی جز پند، نصیحت، موعظه، سخنرانی، شعار و کلمات زیبا و پرطمطراق نیست و در عمل کسی به آن پایبند نخواهد بود.

تمام سیاستمداران و صاحب‌نظران این عرصه می‌گویند اخلاق باید با سیاست همراه شود و مسئولان براساس موازین اخلاقی عمل کنند، با مردم رفتاری صادقانه داشته باشند، قول‌ها و تعهدات بی‌جا به آنها ندهند و قس علی هذا. ولی در عمل، حقوق انسان‌ها به راحتی پایمال می‌شود.

برخی از سیاستمداران برای به دست آوردن پست، سمت و مقام به خلاف روی می‌آورند و افراد به‌دلیل بیان حقیقت، پست‌های خود را از دست می‌دهند. گاهی رجال سیاسی برای به دست آوردن مقام، بر امور خلافی که خودشان هم به آنها اعتقاد ندارند صحه می‌گذارند، بی‌آنکه اعتراض و انتقاداتشان را بر زبان آورند. بنابراین چه فایده‌ای دارد که ما بنشینیم و درس اخلاق بدهیم، جزوه و کتاب برای سیاستمداران تالیف کنیم، برایشان دوره‌های آموزش اخلاق سیاسی برگزار کنیم و از آنها امتحان بگیریم؟! آنچه باعث شکوفایی و حاکمیت اخلاق سیاسی می‌شود، فضای باز سیاسی، امنیت سیاسی و امنیت شغلی یک سیاستمدار است. درصورت حاکم شدن چنین فضایی در جامعه، سیاستمداران به سمت و سوی حقیقت‌گویی تمایل پیدا می‌کنند و آزادانه حرف حق را می‌گویند. تا زمانی که این شرایط فراهم نشده، نمی‌توان انتظار داشت که انسان‌ها حداقل‌های اخلاقی را هم رعایت کنند

فرد اصلح کسیه که هم از درد مستضعفین و از ظلم ها و تبعیض ها و فسادها و از انحراف و افراط و تفریط درد بکشه یعنی دردمند باشه، و علاوه بر این با ارتباطی که با توده مردم داره و با رصد جامعه هم درد ها را شناخته باشه و هم بتونه ریشه این دردها را پیدا کنه، در یک کلام درد شناس باشه و البته نگاه سطحی نداشته باشه، عمیق باشه و بتونه ریشه ها را بزنه:

از بین کاندیداهای موجود برای نمایندگی مجلس شورای اسلامی , چگونه یک فرد را انتخاب می کنید ؟ معیارهای تان برای این انتخاب چیست ؟ ملاک های خوب بودن یک فرد برای نمایندگی مجلس كدامند ؟ و از کجا مطمئن هستید که ملاک های شما , حقیقتاً همان ملاک هایيست که باید باشد ؟ آیا واقعاً هنگام انتخاب فرد مورد نظر از بین کاندیداهای موجود , به ملاک های تان رجوع می کنید ؟ یا دل بخواهانه عمل می نمايید ؟ اگر برای این انتخاب معیارهایی دارید , منبع استخراج اين معيارها چيست؟

تجربه نشان داده خیلی از اوقات افراد , هنگام قرار گرفتن در میدان انتخاب , بدون در نظر گرفتن هیچ معیاری , فردی را برگزیده‌اند یا اینکه معیارهایشان چیزی نبوده که شایسته انتخاب نماینده مجلس باشد . صرف دیدن عکس کاندیدا , شنیدن حرف‌های کاندیدا در یک جلسه « تبلیغاتی » ,توصيه شدن  کاندیدا از طرف افراد بدون ارائه دليل ، سید بودن تنها, روحانی بودن صرف , مدرك دکترا داشتن  , سابقه انقلابی داشتن، خوش تیپ بودن , نسبت دوستی یا خانوادگی داشتن با کاندیدا و... معیارهایي ست که شاید بعضی از آن ها مهم باشد , اما مبنا قرار دادن یکی از آنها به عنوان تنها معیار انتخاب فرد اصلح, راه صحیح انتخاب نماینده مجلس نیست.

در جامعه کنونی که شناخت حق از باطل مشکل شده است، برای تشخیص فرد اصلح در انتخابات، چه معیارهایی را باید در نظر گرفت؟

همواره در ایام انتخابات مباحث مختلفی مطرح می شود  یکی از این مباحث ثابت و دائمی انتخاب فرد اصلح است . بلا تردید همه ی کاندیدهای محترم خود را اصلح می دانند . البته معیار و شاخص های مختلفی برای اصلح بودن کاندیداها می توان متصور شد اما براستی اگر بخواهیم از تحلیل مباحث مربوط به کاندیدای اصلح به خروجی عملیاتی برسیم باید با چه معیار هایی تصمیم بگیریم و انتخاب کنیم؟

طبیعتا همه این عزیزان که به تائید شورای محترم نگهبان رسیده اند به قانون اساسی و اصول آن التزام عملی دارند،معیار هایی چون عاری بودن از هر نوع فساد ، پایبند بودن به اصول اخلاقی ، حفظ کرامت انسانی و قانون مداری وچندین و چند معیار دیگر می توان نام برد که احتمالاً کاندیداهای محترم اکثر این ویژگی های مثبت را دارند ، اما به نظر می رسد آن ویژگی که فقط یک نفر دارد و بقیه ندارند و یا اگر هم دارند ضعیف و یا ناکارا است مدیریت اثربخش و کارا است .

محققان درباره مدیریت کارا و اثر بخش مقالات مختلفی را به تحریر درآورده اند که با مطالعه این دست از مقالات می توانیم به سرنخ های برای انتخاب کاندیدایی با ویژگی مدیریت کارا و اثر بخش و در نهایت انتخاب کاندیدای اصلح برسیم . اما برای جلوگیری از اطناب کلام شاخص هایی را برای تعیین میزان کارایی و اثر بخشی مدیریت افراد ارائه می کنیم .

امام علی (ع) در منشور خود به مالک اشتر چنین می فرماید: "اگر مشکلی رخ داد که ناچار شدی با دشمن صلح برقرار کنی یا عهد یا میثاقی ببندی باید به پیمان خود وفادار باشی، قرارداد را با کمال درستی محترم شماری و جانت را سپر پیمان سازی"

مسئولیت انسان نسبت به سرنوشت خود و جامعه از ارزشهای مسلم دین اسلام می باشد و این امر در آیات و روایات و سیره معصومین(ع) مورد تاکید قرار گرفته است. بنابراین مشارکت افراد در تصمیمات، سیاست گذاری، اداره امور اجتماع و تعیین کارگزاران از حقوق اولیه هر مسلمان به حساب می آید.

از این رو افراد در جامعه اسلامی دارای توانایی انتخاب نسبت به سرنوشت جمعی خویش بوده و آزادی سیاسی، مولود اختیاری است که خداوند ارزانی داشته است.

بر این اساس در اصل ششم قانون اساسی چنین آمده است:

در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکا مردم اداره شود؛ از انتخابات ریاست جمهوری، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضا شورای اسلامی و نظایر اینها تا همه پرسی در مواردی که در اصول دیگر قانون معین می گردد.

پس نقش حضور مردم در سرنوشت جامعه امری روشن و واضح است و در جمهوری اسلامی ایران اداره امور کشور برعهده خود مردم می باشد که از طریق برگزاری انتخابات این مسئولیت را به افراد واجد شرایط واگذار می کنند. شکی نیست هر فرد مسلمانی نسبت به سرنوشت امور جامعه اش می بایست حساس باشد چون این انقلاب متعلق به همه اقشار مردم بوده و همه در آن سهیم می باشند.