برخی احکام انتخابات

نظر همه مراجع معظم تقلید:

رأی دادن به یک شخص خاص، جزو موضوعات شمرده می شود و تقلید در این نوع موضوعات، صحیح نیست و مکلف باید براساس تشخیص خود به فرد صالح، امین و دارای شرایط مقرر رأی دهد.1

توضیح این که: باید دانست که نظر مجتهد در موضوعات، به عنوان یک مخبر عادل، قابل پذیرش است ومقلد می تواند از این جهت، به گفته او اعتماد کند.

مقام معظم رهبری(دامت برکاته) می فرمایند: همیشه گمانه زنی ها شایعاتی در این زمینه بوده و خواهد بود؛ اما بنده یک رأی دارم که در صندوق می اندازم و به هیچ کس نمی گویم به چه کسی رأی بدهد یا ندهد، چرا که تشخیص این مسئله برعهده خود مردم است. 2

پی نوشتها:

 1- پرسش ها و پاسخ های دانشجویی، نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاهها، ج 19، احکام تقلید، ص 3

2- مجله مبلغان ش 115 ص 9

حضرت آیت الله العظمی خامنه ای(دامت برکاته) : جایز نیست وموجب ضمان است .

حضرت آیت الله العظمی بهجت(رحمت الله علیه) : با این فرض جایز نیست وموجب ضمان است

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دامت برکاته) : در صورت عدم رضایت صاحبان منازل این کار جایز نیست و در صورت وارد نمودن خسارت ضامن هستند . عکسها و اوراق تبلیغاتی را بر روی مکانهایی که شهرداری برای این کار معین نموده نصب کنند.

حضرت آیت الله العظمی سیستانی(دامت برکاته) : جایز نیست.

حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی(دامت برکاته) : جایز نیست و ضامن خسارت وارده می باشد.1

پی نوشت:

1- کتاب مسائل جدید از دیدگاه علماء و مراجع تقلید

نظر همه مراجع معظم تقلید:

در صورتی که برای شناخت آنها لازم باشد و قصد هتک و اهانت نداشته باشد، مانعی ندارد.1

پی نوشت:

1-  استفتائات مراجع تقلید، ج 2 س 743

نظر همه مراجع معظم تقلید:

در واجب عینى، اذن شوهر به هیچ وجه دخالت ندارد.1

پی نوشت:

1 - استفتائات مراجع تقلید، ج 2

نظر همه مراجع معظم تقلید:

درصورتی که در مقام مشورت برای رأی دادن به آن ها باشد اشکال ندارد، ولی باید صفات آنها را بیان کرد نه توهین و مذمت و تحقیر و یا خدای نکرده تهمت به آنها زده شود. 1

پی نوشت:

1- استفتائات مراجع تقلید، ج 1 س 1730

مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی

منبع: كتاب قوانین و مقررات مربوط به انتخابات تألیف: جهانگیر منصور

اصل شصت و دوم

مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت كه به طور مستقیم و با رأی مخفی انتخاب می شوند تشكیل می گردد. شرایط انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان و كیفیت انتخابات را قانون معین خواهد كرد.

ا صل شصت و سوم

دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی چهار سال است. انتخابات هر دوره باید پیش از پایان دورة قبل برگزار شود به طوری كه كشور در هیچ زمانی بدون مجلس نباشد.

ا صل شصت و چهارم(1)

عدة نمایندگان مجلس شورای اسلامی دویست و هفتاد نفر است و از تاریخ همه پرسی سال یكهزار و سیصد و شصت و هشت هجری شمسی پس از هر ده سال، با در نظر گرفتن عوامل انسانی، سیاسی، جغرافیائی و نظایرآن حداكثر بیست نفر نماینده می تواند اضافه شود. زرتشتیان و كلیمیان هر كدام یك نماینده و مسیحیان آشوری و كلدانی مجموعاً یك نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هر كدام یك نماینده انتخاب می كنند. محدودة حوزه های انتخابیه و تعداد نمایندگان را قانون معین می كند.

ادامه در ادامه مطلب

آشنایی با انتخابات مجلس شورای اسلامی

اگر چه انتخابات تجلی‌گاه اراده مردم در اداره جامعه است اما در میان انتخابات‌های متعددی که در کشور ما برگزار می‌شود، انتخابات مجلس شورای اسلامی جایگاه ویژه‌ای دارد.

قدر و منزلتی که مجلس در نظام جمهوری اسلامی داراست و در کلام بزرگان نظام همواره بر آن تاکید و تصریح شده به خودی خود بیانگر اهمیت و حساسیت انتخابات مجلس نسبت به انتخابات سایر ارکانی است که با رای مردم شکل می گیرند.

در میان نهادها و ارکانی که به واسطه رای مستقیم ملت هویت می یابند، این مجلس بود که از سوی معمار انقلاب "خانه ملت" لقب گرفت یا با عنوان "عصاره ملت" توصیف شد.

از سوی دیگر با وجود اینکه انقلاب اسلامی از بدو تولد راه پر فراز و نشیبی را طی کرده است و دوره های پر تلاطمی را پشت سر نهاده، ولی انتخابات های مجلس شورای اسلامی را می توان نقاط عطفی در تاریخ جمهوری اسلامی دانست. به گونه ای که تقریبا همه این انتخابات ها در مراحل حساس و تعیین کننده ای برای کشور ما صورت گرفت؛ از این رو باز خوانی پیشینه انتخابات های مجلس شورای اسلامی به نوعی بازخوانی تاریخ انقلاب و نظام جمهوری اسلامی است.

انتخابات مجلس دوم

انتخابات دومین دوره مجلس در روز 26 فروردین ماه سال 1363 برگزارشد. برگزاری این دوره با دوران پر تلاطمی از انقلاب اسلامی مصادف بود. انتخابات این دوره شدیداً تحت‌الشعاع جنگ قرار داشت. جنگ تحمیلی با فتح خرمشهر وارد مرحله حساسی شده بود. تصرف بخش‌هایی از مناطق مرزی کشور توسط نیروهای عراق عملا برگزاری انتخابات در این مناطق را غیرممکن ساخته بود اما انتخابات حوزه‌های جنگ زده برای مهاجرین آن شهرها در حوزه‌های مجاور برگزار شد.

تصویب طرح عدم کفایت سیاسی رییس جمهور در مجلس اول و عزل بنی صدر از ریاست جمهوری، حادثه انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی و شهادت دکتر بهشتی و ۷۲تن از یاران انقلاب از دیگر حوادثی بود که فضای کشورمان را در روزهای پیش از انخابات تحت تاثیر قرار می داد.

در این دور از مجموعاً ۲۴میلیون و ۱۴۳هزار و ۴۹۸ نفر واجدشرایط بودند که ۱۵میلیون و ۶۰۷هزار و ۳۰۶نفر شرکت کردند. میزان مشارکت مردم در این انتخابات 64/64 درصد بود.

درمرحله دوم این انتخابات نیز ۶میلیون و ۶۷۹هزار و ۳۲۴ نفر شرکت کردند.

انتخابات مجلس سوم

روز نوزدهم فروردین ماه 1367 روز برگزاری انتخابات سومین دوره مجلس شورای اسلامی بود. انتخابات این دوره در حالی برگزار شد که جامعه ایران پیش از انتخابات حوادث مهمی را تجربه کرده بود. جمعه خونین مکه، انتخاب آیت الله خامنه ای به عنوان رئیس جمهور درچهارمین دوره ریاست جمهوری، انتخاب میرحسین موسوی به عنوان نخست وزیر و نیز تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام به فرمان امام خمینی(ره)

انحلال سازمان مجاهدین در مهرماه ۱۳۶۵ و حزب جمهوری اسلامی در اول خرداد۶۶ که هر دو با موافقت حضرت امام خمینی(ره) صورت گرفت و انشعاب مجمع روحانیون از جامعه روحانیت از جمله حوادث تاثیرگذار در این دور از انتخابات مجلس بودند.

در این انتخابات 27 میلیون و 986 هزار و 736 نفر جمعیت واجد شرایط رای دادن را تشکیل می دادند که از این تعداد ١٦ میلیون و ٧١٤ هزار و ٢٨١ نفر به عبارتی 72/59 درصد در انتخابات شرکت کردند.

انتخابات مجلس چهارم

در فاصله انتخابات دوره سوم و انتخابات دوره چهارم مجلس شورای اسلامی کشور ما حوادثی را شاهد بود که از آغاز دوران جدیدی در تاریخ انقلاب اسلامی حکایت داشت.

پایان جنگ تحمیلی در تابستان سال 1367، ارتحال امام خمینی (ره) در روز چهاردهم خرداد ماه سال 1368 و برگزیده شدن آیت الله خامنه ای به رهبری انقلاب، آغاز دوران سازندگی با ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی رویدادهای بزرگ و تاثیرگذاری بودند که انتخابات چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی را تحت الشعاع قرار می داد.

در انتخابات چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی جامعه روحانیت مبارز در سطحی گسترده با شعار پیروی از خط امام، اطاعت از رهبری و حمایت از هاشمی به صحنه انتخابات آمد. گروههای همسو این تشکل همچون جمعیت مؤتلفه، جامعه وعاظ، جامعه اسلامی مهندسین و جامعه اسلامی فرهنگیان، دانشگاهیان و جامعه زینب و جامعه اصناف و بازار نیز از فهرست جامعه روحانیت مبارز حمایت کردند.

انتخابات در روز 21 فروردین ماه سال 1371 برگزار شد. جمعیت واجد شرایط رای دادن در این انتخابات ٣٢ میلیون و ٤٦٥ هزار و ٥٥٨ نفر بود که از این تعداد در مرحله اول ۱۸ میلیون و ۷۶۷ هزار و ۴۲ نفر در سراسر کشور در انتخابات شرکت کردند. میزان مشارکت مردم در این انتخابات 81/57 درصد بود.

انتخابات مجلس پنجم

انتخابات پنجمین دوره مجلس شورای اسلامی با حضور چهار گروه عمده "ائتلاف خط امام"، "جامعه روحانیت مبارز"، "کارگزاران" و "جمعیت دفاع از ارزشهای انقلاب" در روز هجدهم اسفندماه سال 1374 برگزار شد.

انتخابات مجلس ششم

انتخابات ششمین دوره مجلس شورای اسلامی در زمان دولت اول "سید محمد خاتمی" برگزار شد. پیش از زمان برگزاری انتخابات کشورمان حوادثی چون قتل های زنجیره ای، صعود تیم فوتبال ایران به جام جهانی 1998 فرانسه و پیروزی بر تیم ملی کشور آمریکا در این مسابقات، تشکیل اولین دوره شوراهای شهر و روستا را تجربه می کرد.

ویژگی خاص انتخابات مجلس ششم این بود که بنابر قانونی که در مجلس پنجم به تصویب رسید، تعداد نمایندگان مجلس شورای اسلامی از 270 نفر به 290 نفر افزایش می یافت.

انتخابات در روز سی ام بهمن ماه سال 1378 برگزار شد. واجدین شرایط رای دادن در این انتخابات 38 میلیون و 726 هزار و 431 نفر بودند که از این تعداد ٢٦ میلیون و 82 هزار و 157 نفر در پای صندوق های رای حضور یافتند. میزان مشارکت مردم در این انتخابات 35/67 درصد بود.

انتخابات مجلس هفتم

انتخابات هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی در شرایطی برگزار شد که واکنش های غیرمتعارف کشورهای غربی به استفاده صلح آمیز جمهوری اسلامی از انرژی هسته ای و پافشاری ایران بر این حق مسلم خود به یکی از مسایل عمده در سطح جهان تبدیل شده بود.

از سوی دیگر مجلس ششم روزهای پایانی خود را در التهابات ناشی از استعفا و تحصن برخی نمایندگان این دوره می گذراند.

روز اول اسفند ماه سال 1382 روز برگزاری انتخابات بود. واجدین شرایط شرکت در این انتخابات 46 میلیون و 351 هزار و 32 نفر بودند که از این تعداد ٢٣ میلیون و  734 هزار و ٦٧٧ نفر در انتخابات شرکت کردند. میزان حضور مردم 51/21 درصد بود.

اینک شمارش معکوس برای روز سرنوشت ساز دیگری در تقویم انقلاب اسلامی آغاز گشته است. بار دیگر در آستانه انتخاباتی دیگر برای تعیین نمایندگان مردم در دوره دیگری از فعالیت مجلس شورای اسلامی قرار داریم و مردم ایران در حالی مهیای هشتمین انتخاب خود در عرصه قانونگذاری می شوند که کشورمان همچون دوره های پیشین با مسائلی کم و بیش از جنس مواردی که در این نوشتار به اختصار به آنها اشاره کردیم مواجه است.

انتخابات مجلس هشتم

انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی، در تاریخ ۲۴ اسفند سال ۱۳۸۶ در سراسر ایران برگزار شد. در مرحله اول انتخابات، از ۲۰۵ کرسی مورد تایید مجلس شورای نگهبان آرای ۳ حوزه انتخابیه باطل شد۲۹ نامزد انتخاباتی اصلاح طلب (معادل ۱۴ درصد)، ۱۵۳ نامزد انتخاباتی اصولگرا (کاندیداهای جبهه متحد اصولگرایان و ائتلاف فراگیر اصولگرایان (معادل ۷۴٫۵ درصد و ۲۳ نامزد انتخاباتی مستقل (معادل ۱۱٫۵ درصد)، به مجلس هشتم راه یافتند.

در این دوره از انتخابات، بیش از 7 هزار نفر از شهروندان ایرانی، در مهلت قانونی ثبت نام نامزدهای انتخابات مذکور، به مراکز دولتی مربوطه، مراجعه و نامزد تصدی این مسئولیت شدند. از این تعداد، ۴٬۵۰۰ نفر، تایید صلاحیت شدند. بر اساس آمارهای ارائه شده، میزان مشارکت مردم در انتخابات حدود ۶۵ درصد بوده‌است.

با امید برگزاری هرچه بهتر انتخابات دوره نهم مجلس