جوانیِ درویش با عضویت در حزب راکاح   اسرائیلی همراه است؛  حزبی که جناح چپ احزاب اسرائیلی را نمایندگی می‌کند و حتی چاپ برگ‌های زیتون در چاپخانه ی این حزب به انجام می‌رسد. درمنزلگاه‌های بعد، پیوستن به سازمان آزادیبخش فلسطین، و سفر یک ساله به مسکو برای ادامه‌ی تحصیل و زندان و تبعید و آوارگی ـ هر یک به سهم خود ـ بر شاکله‌ی شعری‌اش اثر می‌گذارند که در جریان بازخوانی دقیق شعرش می‌توان ردِّ همه‌ی این ماجراهای فکری و فرهنگی را یافت .
در تلاقی آن پیشینه‌ها با تجدید نظر و بازنگری در آرمانِ مقاومت و مبارزه است که مناقشه‌ای جنجالی شکل می‌گیرد و شعر و شخصیّت درویش در جدال موافقان و مخالفان به چالش کشیده می‌شود ؛ هر گروه با استناد به    سطرهاوپاره‌هایی از شعرها و نوشته‌های او قضاوتی را شکل می‌دهند و حکمی ‌ویژه صادر می‌کنند. جالب این جاست که در این میدان، همه گونه اتّهام     سیاسی و عقیدتی نثار درویش می‌شود ؛ از خیانت به آرمان فلسطین تا الحاد   !
از باب نمونه،  می‌توان به کتاب «اسرائیلیات بِاَقلام عربیه»   نوشته‌ی خانم    « غادا السّمان»    اشاره کرد که از جمله‌ی جنجالی ترین مکتوبات در این ماجراست     ؛ او با صراحت هر چه تمام تر، شعرها و نوشته‌های شاعرانی چونان محمود درویش و فدوی طوقان را اسرائیلیاتی می‌خواند که به زبان عربی نوشته شده اند و نمونه‌ی بارز ادبیات سازش با کشتارگران اسرائیلی اند.
البته در تحلیل و نقد این کتاب و نظایر آن شاعران و ناقدانِ عرب با لحن‌ها مختلفی به میدان آمدند   ؛ از معتدل ترین و منصف ترین ِ ناقدان باید از محمد علی شمس الدین ـ شاعر برجسته ی لبنانی  ـ  نام برد که با تمایز میان دو مفهوم و پدیده‌ی     یهودی و     اسرائیلی    ، درویش را شاعری وفادار به فلسطین و ضد اسرائیلی می‌داند که البته از فرهنگ یهودی و عبری تأثیر پذیرفته و این تأثیر را در شعرش می‌توان دید. او با بی پروا خواندن کتاب یادشده متذکر می‌شود که شعر محمود درویش در روزگار نبرد با سربازان اسرائیلی از جنگ افزارها و تانک‌ها کارایی بیشتری داشت .