همکاري مردم با دولت در ايجاد مؤسسات عام المنفعه‏

در دوران بعد از اسلام، زمامداران دولت‏هاي بزرگ پس از آنکه موقعيت سياسي و نظامي خود را استحکام مي‏بخشيدند، گهگاه براي جلب محبت و علاقه‏ي مردم، دست به احداث مدارس، مساجد، خانقاه‏ها و پل‏ها و حمام‏ها و... مي‏زدند و غالبا صدور وزرا و شخصيت‏هاي سياسي ايران، سلاطين و فرمانروايان را به اين قبيل کارها تشويق و تبليغ مي‏نمودند و گاه خود در ايجاد مؤسسات عام المنفعه پيشقدم مي‏شدند، با اين حال قسمت اعظم مدارس و مکاتب و بيمارستان‏ها و ديگر سازمان‏هاي خيريه به همت مردم نيک‏انديش به وجود مي‏آمد و از محل عوايد موقوفات اداره مي‏شد و اين سنت خيرخواهانه در غالب شهرهاي خاورميانه سخت معمول بود.
ابن‏حوقل در سفرنامه‏ي خود مي‏نويسد: »متمولين ماوراءالنهر قسمتي از اموال و دارايي خود را وقف امور عام المنفعه مي‏کنند و با ايجاد پل‏ها، رباطها و مدارس و مکاتب، نامي نيک از خود به يادگار مي‏گذارند«.
عبدالجليل رازي مؤلف کتاب النقض نيز ضمن توصيف مساجد و مدارس موقوفه و وضع اوقاف کاشان مي‏نويسد: »هر رباطي و مدرسه‏اي که رفيع‏تر و عالي‏تر و نيکوتر است، همه خواجگان وقف کرده‏اند، چون شرف‏الدين انوشيروان خالد و رباطهاي معين‏الدين« 17)
مرتضي راوندي در جلد چهارم تاريخ اجتماعي ايران ضمن بحث در پيرامون اوقاف و ديوان اوقاف نمونه‏هايي ازمؤسسات خيريه قديم را که از محل عوايد اوقاف اداره مي‏شدند ذکر نموده که براي جلوگيري از طول مقال از آوردن آن خودداري مي‏شود.
در يزد، اصفهان، تبريز، مشهد و اغلب اکناف اين سرزمين پهناور مکرر از مردان خير و نيکخواهي سخن رفته که براي آسايش خلق به حفر چاه و قنات و ايجاد آب‏انبار و احداث بازار و حمام و مسجد و مدرسه و آسياب و جز اينها مبادرت نموده‏اند





لينک مطلب
 توسط صغری شکوهی در شنبه 29 خرداد 1389  ساعت 3:45 PM نظرات 0


POWERED BY RASEKHOON.NET