اسراف در پوشیدنیها و وسایل نقلیه
لباس، ارمغانی الهی و مایه آراستگی و پوشش آدمی است و آموزههای دینی بر میانهروی در استفاده از آن تأکید ورزیده و تجاوز از آن را اسراف دانستهاند. در این آموزهها درباره چگونگی استفاده از لباس، سفارشهایی شده است. شخصی میگوید: به امام صادق علیهالسلام عرض کردم: آیا مؤمن میتواند ده پیراهن داشته باشد؟ فرمود: بله. گفتم: بیست عدد چطور؟ فرمود: بله. گفتم: سی تا؟ فرمود: بله. این اسراف نیست، اسراف آن است که لباس بیرونت را لباس خانه قرار دهی. مصرف نادرست کالا، نوعی از اسراف است. به گونهای که امام صادق علیهالسلام ما را به این امر توجه میدهد و در روایت بالا میفرماید: لباس بیرونت را که با آن در اجتماع حاضر میشوی، لباس خانهات قرار نده. البته داشتن لباس به تعداد کافی، مایه دوام بیشتر آن میشود، ولی استفاده نابجا از آن، نوعی هدر دادن و مصداق اسراف است. مَرْکب و وسیله نقلیه نیز ممکن است از نظر کمیت و کیفیت به کارگیری، مصداقی برای اسراف باشد. امام صادق علیهالسلام به زیبایی آن را بیان فرموده است :
و خداوند تجویز کرد که مردم در حد میانه از مرکب استفاده کنند. آیا چنین میپنداری که خداوند، مالی را نزد مردی امانت مینهد و آن گاه به وی اجازه میدهد تا اسبی به ده هزار درهم بخرد، در حالی که اسبی به بیست درهم، او را کافی است. مگر نه این است که خود فرمود: اسراف مکنید که او اسراف کاران را دوست ندارد!
پیام متن:
1. میانه روی در استفاده از پوشیدنیها و وسایل نقلیه.
2. توجه به استفاده کیفی از کالاها.
تاريخ : شنبه 17 بهمن 1388
آثار تخريبي اسراف و تبذير
بي ترديد ابتلا به اسراف و تبذير، يكي از مشكلات جامعه است. مصرف گرايي و زياده روي در مصرف، مشكلات اقتصادي بسياري براي جامعه ايجاد كرده است. مشكل اسراف آن چنان در تار و پود جامعه ريشه دوانده است كه صرفه جويي و جلوگيري از اسراف و تبذير به عنوان يكي از راه حل هاي اساسي تنظيم اقتصاد جامعه اسلامي مطرح ميشود.
از ديدگاه قرآن، اسراف يكي از نكوهيده ترين كارها است كه حتي آن را يك عمل فرعوني دانسته و مي فرمايد: «وَاِنّ فِرعَونَ لَعالٍ فِي الاَرْضِ وَاِنَّهُ لَمِنَ المُسْرِفين»1. علاوه بر آن قرآن اسراف كنندگان را اصحاب دوزخ مي شمارد: «اِنَّ الْمُسْرِفينَ هُمْ اَصْحابُ النّارِ»2. امروزه اسراف و تبذير به صورت عرف و عادت و گاه يك ارزش درآمده است. از اينرو تغيير زيرساخت هاي عرفي، اخلاقي و فرهنگي جامعه يكي از مهمترين عوامل براي نابود كردن اسراف به شمار مي آيد كه آن هم در گرو درك صحيح اين مشكل است. با توجه به اينكه قرآن گره گشاي بسياري از مسائل علمي، فرهنگي و اجتماعي است، برآنيم تا در اين نوشتار از ديدگاه قرآن و روايات اشارهاي به پيامدهاي ويرانگر اسراف و تبذير داشته باشيم. از آنجا كه مبلغان گرامي با رفتار و عملكرد خويش بيشترين تأثير را بر مخاطبان ميگذارند، لازم است درباره اسراف و تبذير دقت بيشتري كنند تا خداي نكرده به صورت غيرمستقيم الگو و اسوه رواج تبذير و اسراف براي مخاطبان خود نباشند. در اين نوشته درباره پيامدهاي ويرانگر اسراف و تبذير در ابعاد فردي و اجتماعي در دو حوزه دنيوي و اخروي بحث ميشود.
تعريف اسراف و تبذير
بررسی اندیشه اصلاح الگوي مصرف 1
اهميت اصلاح الگوي مصرف
نظر به جايگاه ممتاز جمهوري اسلامي ايران در معادلات جهاني به عنوان يگانه حكومتي كه بر پايه مردمسالاري ديني بنا شده است و نيز وجود مواردي همچون: بحران عظيم اقتصادي جهان، تداوم تحريمها، سند چشمانداز 20 سال كشور (ايران 1404)، تصويب لايحه برنامه پنجم و تداوم نوآوري و شكوفايي و... شرايطي را حاكم نموده كه نخبگان وانديشمندان حوزه و دانشگاه بيانات رهبر گرانقدر انقلاب را فصل الخطاب خود قرار دهند و با ارائه راهكارهاي مستند و علمي، علاوه بر تاكيد بر اهميت اينايده مهم و ارزشمند، سهم شايان توجهي را در تحقق افقهاي بي بديل آن بر عهده گيرند.
شناخت مولفههاي اصلاح الگوي مصرف
با نگاهي به انديشه اصلاح الگوي مصرف، سه مولفه عمده را در آن مييابيم كه از مجموع آنها، اصلاح الگوي مصرف حاصل ميشود. اولين مولفه، بي گمان «مصرف» ميباشد. كه به زعم كارشناسان، به معناي بهره برداري و استفاده از امكانات موجود به قصد برطرف كردن نيازهاست.
مولفه دوم، «الگو» است. الگو به عنوان استاندارد و نرم تعريف شده بر اساس معيارها و شاخصها تبيين گرديده، اما مهمترين مولفه، «اصلاح» ميباشد، كه معانياي از جمله: تصحيح، بازنگري، پالايش، زدودن معايب و افزودن راهكارهاي جديد را در بر ميگيرد.
لذا با بررسي اين مولفهها، در مييابيم كه مواردي همچون: عدم مصرف، كم مصرف كردن و مصرف مطابق الگوهاي ناكارآمد، هرگز در آن جايي ندارد. بلكه مصرف صحيح و مطابق الگوهاي خردمندانه بر پايه پشتوانههاي ديني، علمي، عرفي و كارآمد، هدف نهايي و غايت تعريف شده اين راهبرد استراتژيك ميباشند.
تاريخ : جمعه 16 بهمن 1388
| 