ائمه اطهار ـ علیهم السلام ـ به اصل دوری از اسراف تأکید فراوان نمودهاند. از نگاه آنان، اسراف نه فقط مثلاً دور ریختن سیب نیمخورده و میوهای است که به طور کامل مصرف نشده ؛ بلکه كارهاي بظاهر ناچيز مثل دور انداختن هسته خرما و زمین ریختن مقدار اندکی آب نیز اسراف به شمار میرود...
زهراسادات حسيني ـ دانشجوي علوم قرآني و حديث
دنیای امروز، از یکسو به سبب افزایش جمعیت و به تبع آن افزایش نیازهای گوناگون انسانها، و از سوی دیگر به دلیل محدودیت منابع طبیعی و استفاده از الگوهای ناصحیح مصرف، با معضلات بسیاری دست به گریبان است. فقر، کاهش میزان آموزش و پرورش، سوء تغذیه، طلاق، فحشا و ایجاد شکاف عمیق بین اقشار غنی و فقیر، از جمله این معضلات هستند.
سال 1388 از سوي مقام معظم رهبري حضرت آيت الله خامنهاي ـ مد ظله ـ به عنوان "سال حرکت به سوی اصلاح الگوي مصرف" نام گرفت. امري كه اگر نخبگان و توده جامعه بر اهميت و ضرورت آن واقف شوند میتوان بر معضلاتی که بدانها اشاره شد ـ حداقل در داخل کشور ـ فائق آییم.
الگوهای نادرست مصرف
یکی از راههای اصلاح کردن الگوی مصرف، آگاهی از الگوهای ناصحیح مصرف است.
از شیوههای نادرست مصرف که در اسلام به آنها پرداخته شده است میتوان به "اسراف و تبذیر" و "بخل و تنگنظری" اشاره نمود.
1. اسراف و تبذیر
مقام معظم رهبری در زمینه اسراف فرمودند: "ما در زمينه مصرف و در زمينه هزينه كردن منابع مالي كشور، دچار نوعي بيتوجهي هستيم كه بايستي آن را تبديل كنيم به يك توجه و اهتمام خاص. ما دچار اسراف هستيم، ما دچار ولنگاري و ولخرجي مصرف هستيم ... جامعه ما بايد اين مطلب را به عنوان يك شعار هميشگي در مقابل داشته باشد. چون وضع جامعه ما از لحاظ مصرف وضع خوبي نيست. ما بايد اعتراف كنيم که عادتها و سنتهاي ما، روشهاي غلطي است كه از اين و آن ياد گرفتهايم. این فرهنگ ما را به زيادهروي در مصرف ـ به نحو اسراف ـ سوق داده است". (1)