تاريخ : سه شنبه 17 اردیبهشت 1392  | 11:11 PM | نویسنده : همراز رهبر

 

ارزشها در نظریات علمی و چگونگی آن در فلسفه علوم اجتماعی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
 
در بررسی اصول و مبانی فلسفی هر علمی‌،گذار به سیر «تکاملی ـ تاریخی» آن امری مهم به شمار می‌آید. علم اقتصاد نیز از این قاعده مستثنی نبوده، با بررسی روند «تکاملی ـ تاریخی» آن می‌توان فهم عمیق‌تری از مبانی، اصول و روشهای آن به دست آورد؛ در متن زیر سعی شده مبانی فلسفی اقتصاد در طول تکامل تاریخی آن ـ تا جان مینارد کینزـ اجمالاً بررسی شود. ‏
 
ارزشها در نظریات علمی و چگونگی آن در فلسفه علوم اجتماعی مورد بررسی قرار می‌گیرد. تعقیب و تفحص این امر در نظریات اقتصادی، می‌تواند در شفاف نمودن نظریات علمی اقتصادی نقش به‌سزایی ایفا کند؛ مطالعه انواع ارزشها و میزان و چگونگی دخالت هر کدام در نظریات اقتصادی به تعمیق مباحث کمک شایانی می‌نماید. در پرتو این مساله نگاه به انسان اقتصادی، مطالعه خصایص آن و تصویری که هر یک از مکاتب اقتصادی از صورت مساله ارائه می‌کنند و مقایسه آنها با یکدیگر و بررسی انتزاعی یا واقعی بودن آن، به گریز به ما در روش شناسی مستحکم‌تر مسائل اقتصادی و فهم عمیق‌تر آنها کمک خواهد نمود، سیر تطور نظامهای اقتصادی، نیز، ایدئولوژی‌های ارائه شده از سوی هریک از آنها راهی است برای درک معانی موضوعی که از هریک از این دسته ایدئولوژیها مشتق شده و راهنمایی است برای فلسفیدن درست در این مسائل؛ چرا که این نوع تفلسف به بررسی مبانی و اصول زیربنایی علم اقتصاد و روشهای تحقیق در آن می‌پردازد، و این امر میسر نمی‌شود مگر با درون‌نگری تاریخی به نظریه‌ها وروش‌های اقتصادی؛ از طرفی جلوه‌گری مسائل اقتصادی از یک رو تابعی است از تجزیه وتحلیل مکانیسم‌های آن، آنگونه که فعالیتهای انسانی تابع آن است، و از طرفی دیگر با نظاره به ایده‌آلهای اخلاقی و اجتماعی برای آیندگان ارائه طریق می‌نماید. در شق اول آنان که مسائل اقتصادی را تجزیه و تحلیل می‌کنند «تئوری» یا نظریه، ابراز می‌نمایند و جویای حقیقتی هستند که به وقوع می‌پیوندد و دیگرانی که به دومی می‌پردازند متمایل به جستجوی دنیایی بهترند، دنیایی که بر اساس ارزشهای اخلاقی و اجتماعی بنا شده است ۱. این ایده‌آل‌طلبی اخلاقی، منزلگاه غور در نظامهای اقتصادی و یا بهتر بگوییم همان تفلسف در اقتصاد می‌باشد؛ ولی آیا می‌توان برای این ایده‌آل‌نگری بستری اجتماعی فراهم آورد یا نه؟ به بررسی آن می‌پردازیم:‏
در ادبیات اقتصاد کلاسیک، مهمترین واژگانی که در این باره به کار رفته است،‌ عبارتند از: «فلسفه در اقتصاد» ‏‎(Philosophy in Economics)‎، «فلسفه اقتصاد» ‏Philosophy of Economics)‎،‌‏the‏) «فلسفه اقتصادی» ‏‎(Economic Philosophy)‎، «فلسفه و اقتصاد» (‏Economic‏‌ ‏‎(Philosophy and ‎‏ می‌باشد. از آنجا که مهمترین رفتار اقتصادی در نزد این گروه از صاحبان اندیشه‌،‌ تولید ثروت می‌باشد،‌ لذا بررسی علل و عوامل تولید ثروت در نزد این گروه، از مهمترین موضوعات فلسفه علم اقتصاد می‌باشد، به همین خاطر گاهی از آن به «فلسفه ثروت» ‏‎(The Philosophy of Wealth)‎‏ یاد شده است، می‌توان گفت پیشینه این رویکرد از فلسفه اقتصاد، به کتاب «ثروت ملل» آدام اسمیت بازگشت می‌نماید. ۲‏

ادامه مطلب
نظرات 0
تاريخ : سه شنبه 17 اردیبهشت 1392  | 11:08 PM | نویسنده : همراز رهبر

 

بازار از چند مولفه تشکیل شده است که عبارتند از: عرضه و تقاضا (توابع بازار) مقدار و قیمت محصول (متغیرهای اصلی بازار)، تولیدکنندگان و مصرف کنندگان (عامل های اصلی بازار) و عوامل موثر برعرضه (از قبیل تکنولوژی، قیمت عوامل تولید قیمت سایر کالاها، مالیات، یارانه ها و...) و تقاضا (مانند رجحان یا سلیقه مصرف کنندگان، درآمد، قیمت سایر کالاها، انتظارمصرف کنندگان از سطح قیمت و درآمد درآینده و یارانه و...) از سوی دیگر مهمترین و شاید اولین هدف هر نظام اقتصادی برقراری تعادل پایدار درآن می باشد.
 
 
 
بازار از چند مولفه تشکیل شده است که عبارتند از: عرضه و تقاضا (توابع بازار) مقدار و قیمت محصول (متغیرهای اصلی بازار)، تولیدکنندگان و مصرف کنندگان (عامل های اصلی بازار) و عوامل موثر برعرضه (از قبیل تکنولوژی، قیمت عوامل تولید قیمت سایر کالاها، مالیات، یارانه ها و...) و تقاضا (مانند رجحان یا سلیقه مصرف کنندگان، درآمد، قیمت سایر کالاها، انتظارمصرف کنندگان از سطح قیمت و درآمد درآینده و یارانه و...) از سوی دیگر مهمترین و شاید اولین هدف هر نظام اقتصادی برقراری تعادل پایدار درآن می باشد. تعادل دریک نظام مربوط به کنترل یا کاهش نوسانات متغیرهای اصلی (قیمت و مقدار). درمحدوده های تعیین شده می باشد.
این تعادل در تمام کشورها و نظامهای اقتصادی دنبال می شود.حتی درنظامهای اقتصاد آزاد نیز دولت در بعضی واقع برای جلوگیری از نوسان متغیرهای اصلی اقدام به دخالت در بازار و اجرای سیاست های تنظیمی می نماید.
درکشورهای درحال توسعه از جمله ایران، این عدم تعادلها در اقتصاد بیشتر است و بالطبع دخالت دولت در بازار و برای برقراری تعادل عرضه و تقاضا و ثبات قیمتها نیز بیشتر می باشد. از این روبحث تنظیم بازار و سیاست های اعمال شده درجهت توازن بازار و تامین منابع مصرف کنندگان و به تبع آن تولیدکنندگان دراین کشورها از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

ادامه مطلب
نظرات 0
تاريخ : سه شنبه 17 اردیبهشت 1392  | 11:03 PM | نویسنده : همراز رهبر

 

توسعه اقتصادي پايدار يکي از اهداف مهمي است که قرار است از طريق اجراي صحيح برنامه هاي توسعه پنج ساله به تدريج محقق شود. برنامه هاي توسعه اقتصادي کشور به طور کلي با هدف ارتقاي مطلوبيت شاخص هايي که بيانگر بهبود کمي و کيفي زندگي آحاد جامعه اند تدوين مي شوند. موفقيت اين برنامه ها قبل از هر چيز معطوف به عدم تعارض آنان در زمينه اجرا با قانونمندي هاي ذاتي و ماهيتي علم اقتصاد است.
 
 
 
توسعه اقتصادي پايدار يکي از اهداف مهمي است که قرار است از طريق اجراي صحيح برنامه هاي توسعه پنج ساله به تدريج محقق شود. برنامه هاي توسعه اقتصادي کشور به طور کلي با هدف ارتقاي مطلوبيت شاخص هايي که بيانگر بهبود کمي و کيفي زندگي آحاد جامعه اند تدوين مي شوند. موفقيت اين برنامه ها قبل از هر چيز معطوف به عدم تعارض آنان در زمينه اجرا با قانونمندي هاي ذاتي و ماهيتي علم اقتصاد است.
متاسفانه در رژيم اقتصاد دولتي ايران تعارض بين قانونمندي هاي علم اقتصاد با مجموعه يي از قوانين و قواعد رفتاري و دستوري که از بالا و بيگانه با بافت جامعه به منظور انتظام بخشي به روابط و تعاملات اقتصادي، مالي و تجاري آحاد مردم، سازمان ها، موسسات و نهادهاي مختلف در راستاي تفکرات اقتصاد دولتي بر جامعه تحميل مي شود موجب بروز نارسايي هايي شده که در شکل بيکاري، تورم، فقر، اختلاف طبقاتي، فساد و... ظاهر شده اند. به طور مثال سياست هاي مداخله جويانه دولت در اقتصاد به ويژه اتخاذ سياست هاي غلط مالي و پولي که از طريق دخالت هاي مستمر در تعيين قيمت در بازارهاي مختلف در چارچوب همين قوانين موضوعه اعمال مي شوند گرچه ظاهراً اهداف ضد تورمي را تعقيب مي کنند اما از آنجايي که اصل مسلم رقابت پذيري و قانون عرضه و تقاضا و نتيجتاً شکل گيري قيمت تعادلي يا به بياني ديگر قيمت عادله را نقض مي کنند، محکوم به شکستند.
 

ادامه مطلب
نظرات 0
تاريخ : سه شنبه 17 اردیبهشت 1392  | 11:03 PM | نویسنده : همراز رهبر

 

مديريت بحران بسيار پيچيده و پردردسر كنوني در صحنه اقتصاد جهاني پيش از آن‎كه نيازمند برخورد اصولي و مستقيم باشد، بيشتر محتاج نوعي خردگرايي و انعطاف است.
 
مديريت بحران بسيار پيچيده و پردردسر كنوني در صحنه اقتصاد جهاني پيش از آن‎كه نيازمند برخورد اصولي و مستقيم باشد، بيشتر محتاج نوعي خردگرايي و انعطاف است، مسئله‎اي كه همه تحليل‎گران و ناظران اقتصادي جهان براي تحقق آن به رئيس‎جمهور جديد آمريكا چشم دوخته‎اند. سؤالي كه ذهن بسياري را به خود مشغول كرده اين است كه وظيفه دولت‎ها در اين مقطع اساسي چيست؟ آيا دولت‎ها بايد بازارهاي سرمايه را با ارائه تضمين‎هاي جديد تقويت كنند يا به تزريق منابع به بانك‌ها بپردازند؟ و يا اين سوأل ‎كه وضعيت اقتصادي امروز را بايد از چه راهي مورد تحريك و انگيزش بيشتر قرار داد؟ 
مشخص است كه راه‎كارها و پيشنهادها از كشوري به كشور ديگر متفاوت است. اما سؤال مهم‎تر و اساسي‎تري كه مطرح مي‌شود اين است كه آيا بايد بانك‌ها را ملي كرد؟ بسياري معتقدند در برخي از شرايط مي‌بايست دست به چنين كاري زد و پي‎ريزي ناسيوناليسيم اقتصادي يا همان ملي‎گرايي در اقتصاد، مي‎تواند يكي از راهكاري‎هاي احتمالاً مفيد براي برون رفت از شرايط موجود باشد. 

ادامه مطلب
نظرات 0
تاريخ : سه شنبه 17 اردیبهشت 1392  | 11:03 PM | نویسنده : همراز رهبر

 

دستیابی به روش‌‌های مناسب برای ارزیابی سیاست‌‌های اتخاذ شده از جانب دولت‌ها از موضوعاتی است .

راز ِماندگاری سیاست‌‌های ناصحیح اقتصادی

 

دستیابی به روش‌‌های مناسب برای ارزیابی سیاست‌‌های اتخاذ شده از جانب دولت‌ها از موضوعاتی است که از اهمیت بسیار برخوردار است. سیاستگذاری اقتصادی در همه جای دنیا توسط تصمیم‌گیرندگان سیاسی صورت گرفته و به درجات گوناگون رفاه آحاد مردم را تحت تأثیر قرار می‌دهد. از همین روست که مردم، اعم از تحصیلکرده و غیر تحصیلکرده و کارشناس و غیر کارشناس، در محافل گوناگون به ارزیابی سیاست‌ها می‌پردازند و تحلیل‌های گوناگون برای تصمیمات اتخاذ شده از جانب سیاستگزاران ارائه می‌کنند. سوالی که می‌توان به لحاظ متدلوژیک مطرح کرد آن است که آیا می‌توان قاعد‌های را مطرح کرد و شکلی غیر سلیقه‌ ای برای ارزیابی سیاست‌ها در نظر گرفت؟ پاسخ این مقاله به سوال مطرح شده مثبت است.

اولین معیاری که می‌توان برای ارزیابی سیاست‌های اقتصادی در نظر گرفت معیار کارایی است. براساس معیار کارایی می‌توان تعیین نمود که آیا اعمال سیاست مورد نظر به استفاده بهتر از منابع منجر می‌شود و یا اتلاف آن‌ها را در پی دارد؟ کاهش (افزایش) کارایی در سطح خرد به کاهش (افزایش ) بهره‌وری منجر می‌شود که در نتیجه آن از میزان منابع موجود، به تدریج تولید کمتری ( بیشتری) حاصل می‌شود.


ادامه مطلب
نظرات 0
تاريخ : سه شنبه 17 اردیبهشت 1392  | 11:03 PM | نویسنده : همراز رهبر

 

چالش‌های بلندمدت اقتصاد با توجه به بحران فعلی
 
 
 
اگر من پژوهشگر اقتصادی فدرال‌رزرو و خزانه‌داری بودم، ممکن بود با چیزی شبیه این (مقاله) آغاز کنم. هم فدرال‌رزرو و هم خزانه‌داری اخیرا اقداماتی را جهت هدف‌گیری مشکلات خاص و استثنایی در بازارهای مالی اتخاذ نموده‌اند. 
بدون این تحرکات، هزینه‌های زیربناهای مالی و اقتصاد حقیقی ما، فراتر از آن چیزی می‌رفت که امروز آن را تجربه می‌نماییم؛ اما این اقدامات ضروری، پیامد ناگواری چون اختلال در انگیزه‌های رفتار آینده را در برداشته است. چنین اختلالاتی می‌تواند به مشکلات آتی پرهزینه‌ای در فرآیند بازارها منتهی شود.
بعضی ممکن است بگویند که تحمل چنین هزینه‌های آتی سنگینی، به سادگی قابل رفع خواهد بود؛ چیزی که امروز با چشم پوشیدن از درس‌های مباحث «قانون در مقابل صلاحدید»، نشان داده می‌شود. اگرچه من نمی‌توانم چنین نگرشی را تصدیق نمایم، این نگرش موجب بعضی از دلمشغولی‌ها برای من شده است؛ اما من فکر می‌کنم که جریانات کنونی، همچنین از جنس یکی از چیزهایی است که ما مجبوریم در مورد جزء اخلال در تحلیل کنترل قوت‌هانسن و سارجنت نگرانش باشیم. به خاطر داشته باشید که «جزء اخلال» یک عاملی است که ما ممکن است به وسیله آن به مشکل متغیرهای واقعی که خارج از توزیع احتمال نوعی ما قرار می‌گیرند، خاتمه دهیم. 

ادامه مطلب
نظرات 0
تاريخ : سه شنبه 17 اردیبهشت 1392  | 10:56 PM | نویسنده : همراز رهبر

 

به استثنای آین‌رند، کسی به‌اندازه‏ مورای روتبارد جنبش آزادی خواهی را تحت تاثیر قرار نداده است. میزس، ‌هایک، فریدمن و نوزیک به‌اندازه‏ روتبارد اشتیاق به سمت آزادی فردی ایجاد نکرده‌اند.
 
 
به استثنای آین‌رند، کسی به‌اندازه‏ مورای روتبارد جنبش آزادی خواهی را تحت تاثیر قرار نداده است. میزس، ‌هایک، فریدمن و نوزیک به‌اندازه‏ روتبارد اشتیاق به سمت آزادی فردی ایجاد نکرده‌اند.
با توجه به نظرسنجی‌هایی که اخیرا انجام شده، روتبارد پرنفوذترین فرد در میان آزادی‌خواهان مدرن است و در بسیاری از مواقع، این سخن واقعا درست می‌نماید که جنبش آزادی‌خواهی مدرن از اتاق نشیمن روتبارد زاده شد.ایده‏ای که روتبارد ارائه داد، یعنی ترکیبی از آنارشیسم فردگرایانه، تجدید نظرطلبی و اقتصاد اتریشی، توجه جدی محققان و فعالان همتایش را جلب کرده است. اعتبار واقعی روتبارد در این مجموعه ایده‌ها محقق می‏شود، نه در فعالیت‏های سیاسی یا کیش شخصیتی وی.
 
توسعه و زمینه‏ فکری
مورای نیوتن روتبارد در سال 1926 در شهر نیویورک به دنیا آمد. پدر و مادرش، شیمیدان و روزنامه‏نگار، از فعالین ضد دولت بودند، بنابراین روتبارد در یک خانواده‏ آگاه سیاسی بزرگ شد.وی به کالج کلمبیا راه یافت، در سال 1946 در رشته‏ اقتصاد و ریاضیات لیسانس خود را گرفت و درسال 1948 فوق لیسانس رشته اقتصاد و در سال 1956 دکترای رشته اقتصاد شد.

ادامه مطلب
نظرات 0
تاريخ : سه شنبه 17 اردیبهشت 1392  | 12:32 PM | نویسنده : همراز رهبر

مجمع جهانی اقتصاد یکی از مجامع بین المللی است که مانند بسیاری از آن ها هنوز کاربردی فراتر از حرف نداشته و با آشفتگی ایجاد شده در اروپا، این حالت نمایان و برای بسیاری ملموس گردیده است.

خبرگزاری شبستان: مجمع جهانی اقتصاد که به نام روستای تفریحی محل برگزاری آن، اجلاس داووس نیز خوانده می شود. هر ساله در داووس سوئیس در حال برگزاری می باشد. این مجمع که تا سال 1987 میلادی مجمع مدیریت اروپا خوانده می شد. در تلاش بود تا یک پلت فرم بین المللی برای حل اختلافات جهانی اقتصادی و سیاسی ایجاد کند.

کلاوس شواب،استاد دانشگاه ژنو که از سال 1971 اولین دوره این مجمع را پایه گذاری نمود، اعتقاد بر آن داشت که با جمع نمودن سران اقتصادی – سیاسی جهان می توان راه حلی برای دنیا یافت، اما او با گذشت 42 سال از روزهای ابتدائی اجلاس داووس و برگزاری بیش از 40 مجمع جهانی بنظر می رسد که از نظر اولیه خود ناامید شده و فقط از اینکه سالانه درآمدی حدود 100 میلیون دلار در این اجلاس از غول های اقتصادی و سران سیاسی دنیا دریافت می کند خوشحال است.


ادامه مطلب
نظرات 0
تاريخ : یک شنبه 15 اردیبهشت 1392  | 10:20 AM | نویسنده : همراز رهبر

گزارش: زهره توكلي

گزارشي از همايش هويت ملي و جهاني شدن

دانشگاه تهران 4 و 5 خرداد 1383

در اين همايش كه به همت مؤسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني مركز گفت وگوي تمدن ها، دانشگاه تهران و كتاب ماه علوم اجتماعي بر پا شد صاحب نظران و استادان رشته هاي مختلف علوم انساني به ارائه مقالات خود پرداختند. در اين همايش دكتر محمد يوسف نيري با عنوان تثليث بي تخليط؛ جلوه اي از هويت ايراني ، دكتر سيدمحمدباقر كمال الديني با عنوان كتابي ايراني، داستاني جهاني ، مهرداد ترابي با موضوع جهاني شدن و فرهنگ ملي ، دكتر فروزان راسخي با موضوع جامعه ديني و جهاني شدن: فرصت ها و چالش ها ، دكتر شاپور رواساني با عنوان جهاني شدن و اقتصاد، كوششي براي ارائه بديل سخنراني كردند.

همچنين از ديگر سخنرانان اين همايش علمي مي توان به پژوهشگراني چون دكتر محسن خليلي با موضوع جهاني شدن و تصميم گيري در مناسبات فرامرزي (تبادلات متناقض در پيوند جامعه مدني داخلي و جامعه مدني جهاني) ، دكتر ابراهيم برزگر با موضوع جهاني شدن، هويت و فقه سياسي ، محمد نقي زاده با موضوع جهاني شدن و نقش هنر در احراز هويت ملي دكتر غلامرضا وطن دوست (از دانشگاه شيراز) و مريم شيپري (از دانشگاه پيام نور) با موضوع روشنفكران ايران در تكاپوي هويت: 32-1320 ، مسعود كوثري با موضوع جهاني شدن، هويت و بريكولاژ فرهنگي در جهان رسانه اي شده ، دكتر تقي آزاد ارمكي با موضوع ارزش هاي جهاني و زندگي روزمره ايرانيان ، دكتر علي اصغر سعيدي با موضوع اقتصاد و جهاني شدن ، دكتر احمد گل محمدي با موضوع گفتمان هاي هويت ساز در عصر جهاني شدن و دكتر سعيد رضا عاملي با موضوع دو جهاني شدن ها و آينده هويت هاي همزمان اشاره كرد.


ادامه مطلب
نظرات 0
تاريخ : یک شنبه 15 اردیبهشت 1392  | 10:18 AM | نویسنده : همراز رهبر

غلامرضا گودرزي*

چكيده

امروز، بحث اقتصاد جهاني و به تبع آن جهاني شدن، در بسياري از مقاله ها، كتابها، روزنامه ها، كلاسهاي درس، جلسات سياسي، اقتصادي، حقوقي و مطرح مي باشد؛ بنابراين در مورد واژة «جهاني شدن» نگرشهاي متفاوتي ابراز شده است؛ گروهي جهاني شدن را يك الزام غير قابل تفكر مي‎دانند و گروهي ديگر با نگرش به آثار اين پديده براي كشورها، آن را معادل نيستي و نابودي دانسته و از آن گريزان هستند؛ برخي نيز با توجه به شرايط كشورهايي نظير ايران، بحث جهاني شدن را براي آنها يك رؤيا دانسته‎ ند. مقالة حاضر مروري است بر مفهوم جهاني شدن و بررسي آثار آن.

مفهوم جهاني شدن

«جان تالينسون» در تعريف جهاني شدن مي گويد: «جهاني شدن، در فرآيند توسعة سريع پيوندهاي پيچيده ميان جوامع، فرهنگها، نهادها و افراد در تمامي نقاط جهان معنا پيدا مي كند.» «هاروي[1]» جهاني شدن را متضمن دو عنصر «فشردگي در زمان و مكان» و «كاستن از فاصله ها» مي داند. به نظر مي رسد از يك ديد كلّي، جهاني شدن را بتوان چنين معنا كرد: همكاري آگاهانه و يا الزامي ملتها، دولتها و فرهنگها جهت زيستن در يك دهكدة كوچك جهاني و محيطي رقابتي.

مبحث جهاني شدن يك موضوع جديدي است؛ در حالي كه مفهوم جهاني شدن از سال 1961 به طور رسمي وارد فرهنگ و زندگي ملّتها شده و قدمتي بيش از 40 سال دارد.


ادامه مطلب
نظرات 0

تعداد کل صفحات : 10 :: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10