مادر عبدالله بن عمیر کلبی ونیز همسرش ام وهب از زنانی بودند که در روز عاشورا حماسه هایی جاودانه آفریدند در باره آن دو بانوی فداکار روایتهای متعدی وارد شده است که در اینجا به دو روایت اشاره میشود :

در یک روایت آمده است که عبدالله بن عمیر کلبی از قبیله بنی علیم ساکن کوفه بود وقتی کوفیان را مشاهده کرد که فوج فوج برا ی جنگ با کاروان حسینی از سوی عبیدلله بن زیاد اعزام میشوند تصمیم گرفت به یاری امام حسین (علیه السلام)بشتابد .به دنبال این تصمیم نزد همسرش ام وهب که دختر عبدالله از قبیله نمربن قاسط بود رفت وتصمیم خود را با او درمیان نهاد .

ام وهب از این تصمیم شجاعانه استقبال نمود و گفت : «تصمیم درستی گرفته ای خداوند  تورا موفق بدارد ، مرا هم با خود ببر » راوی میگوید : « عبدالله بن عمیر کلبی  به همراه همسرش شبانه حرکت کرد و نزد امام حسین رفت در روز عاشورا مشغول نبرد تن به تن با دو نفر از غلامان زیاد و فرزندش عبید الله به نامهای یسار و سالم بود که ام وهب عمودی از خیمه برداشت و به یاری از شویش شتافت و به اوگفت : پدر ومادرم فد ای توباد در راه این افراد پاک ، خاندان محمد (علیه السلام)نبرد کند

عبدالله بن عمیر کلبی به سوی همسرش برگشت تا او را به خیمه برگرداند اما ام وهب پیراهن او را کشید گفت : هرگز تو را تنها نمیگذارم تا من هم همراه تو کشته شوم امام حسین علیه السلام که این صحنه را مشاهده فرمود با صدای بلند ندا داد خداوند به شما ای خاندان کلبی جزای خیر بدهد ای زن  خداوند تو را رحمت کند به سوی خیمه گاه برگرد و نزد زنان بنشین زیرا جنگیدن بر شما واجب نشده است ام وهب فرمان امام را اطاعت کرده به خیمه گاه برگشت .

حماسه عاشورا را زنان و مردانى ساختند كه مرگ سرخ و شهادت را بر زندگى ذلت‏بار ترجيح دادند تا گلواژه آزادى و آزادگى همواره در تاريخ سبز بماند. 

در اين حماسه خونين بيشتر به نقش آفرين مردان و يارانى كه در ركاب حضرت به فوز عظيم شهادت نايل شدند توجه شده است و نقش زنان كمتر مورد توجه بوده است. تنها در حماسه عاشورا از اسوه صبر و مقاومت زينب كبرى (س) و نقش وى در پيام رسانى صحبت‏شده است و نقش ديگر زنان حماسه شعور و شرف و آزادگى مورد غفلت واقع شده است، از اين رو در اين مقاله به معرفى اجمالى زنان حماسه‏ساز در نهضت عاشورا مى‏پردازيم.

بدون ترديد در طول تاريخ اسلام و به ويژه تشييع زنان از سهم بسزايى برخوردار بوده‏اند و عاشورا نيز برهه‏اى از همين تاريخ سراسر صبر و ايثار و مقاومت و خودآگاهى است. زنان مسلمانان از بدو تولد اسلام به جهانيان نشان دادند كه از آگاهى و شناخت و شعور برخوردارند و بر خلاف آنچه سردمداران دفاع حقوق زن مى‏پندارند، زن مسلمان نه عروسك حرمسرا و نه موجودى به دور از واقعيتها و مسايل اجتماعى و سياسى و نظامى است و تاريخ عاشورا بيانگر اين واقعيت است، چنانكه زمانى كه افرادى چون عمر سعد در انتخاب صراط مستقيم راه را گم كردند و افرادى چون زهير بن قين كه در يارى امام دچار ترديد شده بودند، زنانى چون دلهم ( همسر زهير ) شوهرش را به يارى امامش دعوت كرد و او را از تنگناى امتحان سرفراز بيرون آورد. نيز زنانى چون ام وهب و بانوى غيريه قاسطيه كه شجاعت در ركابشان مردانگى آموخت.

1. بعد از آن‌که رسول خدا صلی‌الله‌علیه و آله، فاطمه‌اش را به خانه‌ی علی علیهما‌السلام فرستاد، از برادرش امیرمؤمنان پرسید: علی‌جان، همسرت را چگونه یافتی؟ عرضه داشت یا رسول‌الله! نعم‌العون فی طاعة‌الله. فاطمه بهترین یاری دهنده‌ی من در اطاعت از خداست.

2. لابه لای صفحات تاریخ اسلام، داستان بعضی زوج‌ها را که می‌خوانیم –منظورم زوج‌های معصوم نیست- احساس می‌کنیم؛ فرهنگ زوجیت در زندگی قبیله‌ای عرب با فرهنگ ما خیلی متفاوت است.
وصلت‌ها و جدایی‌ها انگیزه‌هایی داشتند که فکر می‌کنی بیش از آن‌که برآمده از فرهنگ اسلام باشد برآمده از فرهنگ قومی و عربی است. این حرف را سربسته باقی می‌گذارم تا در ادامه‌ی مطلب فقط باعث تأمل باشد.

امروز فرهنگ غربی زوجیت شاید برای ما مفهومی پذیرفتنی‌تر داشته باشد. این که شروع یک زندگی و تداوم آن با عشق باشد. یک عشق دوسویه . هر چند این عشق در نهایت در تقابل خودخواهی‌ها ممکن است فروکش کند یا به شکست بیانجامد.
در فرهنگ دینی هم، شروع و تداوم زوجیت با عشق است. منتهی نه یک عشق دوسویه بلکه عشقی که ضلع سومی هم دارد. یعنی عشق زوج به یکدیگر از عشقشان به ولیّشان سرچشمه می‌گیرد. اینجا دیگر خودخواهی‌ها شکننده نخواهند بود و به رویارویی کشیده نخواهند شد و همین ضلع سوم عشق ضامن بقای زوجیت عاشقانه و تداوم آن نیز خواهد بود.

3. اغلب به اشتباه وقتی می‌خواهیم از بزرگی حماسه‌ی زنان کربلا یاد کنیم می‌گوییم کاری مردانه کردند. حال آنکه عظمت حماسه‌ی زنان عاشورایی در زنانه‌بودن حماسه‌ی آنهاست و همه‌ی لطفش هم به همین‌است...

سال‌هاست كه از عاشورا مي‌گذرد، ولي داغ آن هنوز هم چشم‌ها را گريان و قلب‌ها را پر‌درد مي‌كند. گويي اين واقعه، هر سال با فرا رسيدن محرم تكرار مي‌شود؛ چرا كه اين حزن پايان‌يافتني نيست.
ولي آيا اين عاشورايي كه مي‌شنويم، همان حادثه‌اي است كه روزي در كربلا رخ داد؟ آيا اين واقعه، بي كم و كاست، پس از نسل‌ها به ما رسيده است؟

با كمي كاوش و جست‌وجو در كتاب‌هاي مقتل و كتاب‌هايي كه به نقل ماجرا همت گماشته‌اند، با تناقضاتي روبه‌رو مي‌شويم؛ مثلاً يك‌جا مطلبي را به واقعه نسبت داده‌اند، ولي در كتاب ديگر، آن را منكر شده يا اصلاً نقل نكرده‌اند. آخر مگر مي‌شود حادثه‌اي هم روي داده باشد، هم نه؟!
تنها پاسخ اين سؤال اين است كه در اين ميان، كسي يا كساني دروغ مي‌گويند يا حقيقت را آن‌گونه كه بوده، ابراز نمي‌كنند، و اين‌گونه است كه واقعه‌اي دستخوش تحريف مي‌شود!
اين مقاله بر آن است كه با تحليل مفاهيمي چون تحريف و انواع و عوامل آن، به روشن شدن نقاط تاريك و تحريف‌شده اين واقعه عظيم بپردازد.

يكي از سنت هاي زيباي شيعيان برگزاري مراسم و آئين هاي عزاداري براي معصومين است كه در اين ميان، عزاداري براي امام حسين (ع) تبديل به يك نظام فرهنگي شده است. تاآنجا كه همين آئين ها ساليان سال و در طول قرن ها موجب بقاي ماوقع حوادث ماه محرم سال 61 هجري قمري شده است.

آئين هاي عاشورايي را به ايندليل مي توان يك نظام فرهنگي دانست كه شامل مجموعه اي از مناسك، آثار هنري، معاني و روش هاست كه در طول زمان شكل گرفته و متأثر از شرايط جغرافيايي و قومي است. يكي از جنبه هاي پررنگ در آئين هاي عزاداري براي سيد و سالار شهيدان، رويكرد هنري آن است. در هر مراسمي، حد اقل دو عنصر ادبيات و آوا وجود دارد كه به اشكالي چون روضه، مرثيه خواني، مداحي و نوحه سرايي تجلي پيدا مي كند. البته اگر به شكل گسترده تري به آئين هاي عاشورايي بنگريم هنرهاي نمايشي نيز به شكل هاي سينه زني، زنجيرزني، علم گرداني و تعزيه خواني قابل شناسايي است.

عزاداري پنج تن آل عبا از مهمترين شعائر ديني و رمز بقاي تشيع است ولي بايد به گونه اي برگزار گردد كه موجب وهن (سستی) مذهب نگردد و آسيبي به بدن وارد نشود و مداحان محترم از اشعار كفر آميز يا آلوده به شرك يا مضاميني كه در شأن حضرات معصومين(ع) و پيروان آنان نيست خودداري ورزند و استفاده از آلات موسيقي مناسب مجالس لهو و فساد جايز نيست. و برهنه شدن به هنگام عزاداري در صورتي كه در حضور زنان باشد حرام و اگر زنان هم نباشند اشكال دارد.
 آیة الله مکارم شیرازی

عزاداری در ماه های محرم و صفر از دیر باز بین شیعیان و به خصوص به طور ویژه ای در ایران هر ساله برگزار می شود. از میان این عزاداری ها، عزاداری و سوگواری برای امام حسین (ع) به صورت خاصی مورد توجه همگان بوده و مراسم این امام مظلوم (ع) هر ساله در دسته جات و هیئت های عزاداری با رسوم خاصی به اجرا در آمده است.
با توجه به اهمیتی که امروزه مسلمانان و به ویژه کشور اسلامی ما، ایران، در جهان دارند، و به بهانه های مختلفی مورد حمله ی فرهنگی کشورهای غربی قرار می گیرند باید به مسئله ی  عزاداری و انحرافات آن دقت و توجه بیشتری نشان داد.
از میان عمده ترین رسوم عزاداری که باعث خدشه دار شدن این گونه عزاداری ها می شود عبارت است از:
برهنگی
آلات موسیقی
آسیب زدن به بدن
مداحی، سبک پاپ
کفر گویی

از ميان تمامي فرمها و سبكهاي نمايشي گذشته و حال كه درايران زمين رايج شده و مي‌باشد، تعزيه ايراني اصيل‌ترين و غني‌ترين شكل نمايشي استكه خاص ايرانيان بوده و از تعرض بيگانگان و نفوذ فرهنگ غير ايراني تا حدود فراوانيمصون مانده است .

تعزيه‌ي ايراني، از جمله مواردي است كه براي احاطه و دست‌يابي به همه‌ي ابعاد آن بايد نگرشي ژرف و چند وجهي بدان داشت ، حفظ بخش مهمي از فرهنگ وآيين‌هاي قومي و ملي ، نگاه و تبلور زيبايي‌شناسي،و ديگر موارد منحصر به فرد ، كه درصورت توجه و صرف انرژي مي‌تواند به درستي در اختيار هنرمندان تجربه‌گر و جوان باشد . از جمله‌ي اين موارد ويژگي و مشخصات تعزيه و تعزيه‌نامه‌هاي ايراني است كه در نوع خود قابل توجه است . به طور مثال يكي از ويژگيهاي برجسته‌ي تعزيه در جنوب ايران ، تجسم بخشيدن به صحنه‌ها، حوادث و واقعيات تعزيه است تا حدي كه به گفته‌ي اكثر شاهدان ،گاه اجراي وقايع تاريخي كربلا تا مرز واقعيت نمايي كامل ، پيش مي‌رود . اين موضوع باتوجه به مكان اجراي تعزيه كه در كنار نخلستانها مي باشد ، تداعي‌كننده‌ي هر چه بهترو بيشتر اتفاق‌ها و ماجراهاي كربلا و فضاي اصلي واقعه‌ي تاريخي است . به طوريكه تماشاگران گاه فراموش مي‌كنند كه آنچه مي‌بينند ، شبيه‌خواني است . آنها آنچنان تحت تأثير قرار مي‌گيرند كه خود نيز در حلقه‌ي اجرا ، حوادث و وقايع تعزيه گره مي‌خوردند .

قبل از اسلام مردم سرزمين سيستان دين زرتشتي داشتند و از لحاظ رفتار، گفتار، پندار نيك و پسنديده زرتشتيان مومني بوده‌اند و از دلايل اين ادعا وجود آتشكده معروف كركوي و سرود معروف كركويه است كه در ادبيات فارسي و تاريخ ثبت شده و از جايگاه والايي نيز برخوردار است. 

يكي از پديده‌هاي كهنسال و فرهنگي كه عموماً با شعائر مقدس ديني و اساطيري پيوندي عميق يافته و با مايه گرفتن از اسطوره‌هاي ايراني در رفتار و مناسك كهن ما ريشه دوانيده است تعزيه مي‌باشد كه بي‌ترديد مي‌توان آن را رفتار آييني نمايشي ايراني دانست.

واژه‌ي تعزيه در لغت به معناي سوگواري، روضه، تسلي دادن، امر كردن به صبر و ... بيان شده است (دهخدا، ج 4، ص 5962) و در اصطلاح به گونه‌اي نمايش مذهبي منظوم گفته مي‌شود كه اشخاصي اهل ذوق و كار آشنا، در مناسبت‌هايي خاص كه امروزه مناسبات مذهبي صورت غالب آن مي‌باشد و با بهره‌گيري از ابزارها و نواها و گاه نقوش، حوادث و داستان‌هاي تاريخي و مذهبي مورد نظر را در پيش چشم بينندگان بازآفريني مي‌كنند.

در مورد چگونگي پيدايش تعزيه خواني‌ها در ايران نظر واحدي وجود ندارد و پژوهشگران و نويسندگان ايراني و غيرايراني در اين مورد نظرات گوناگوني در نوشته‌هاي خود ارائه كرده‌اند، اين گونه كه مي‌نمايد اين نظرات و نوشته‌ها و آثار، به صورت اشاره و اظهارنظرهاي پراكنده و نقل قول‌هاي تكراري و متناقض و بر اساس احتمال و حدس و گمان بيان شده است. درباره‌ي اين موضوع يعني منشأ پيدايش تعزيه در ايران و بررسي داشته‌هاي آن به اين نتيجه مي‌توان رسيد كه: برخي پيدايش تعزيه را به اوايل دوره‌ي قاجار و بعضي به دوره‌ي زنديه و گروهي به اواسط يا اواخر دوره‌ي صفويه مربوط مي‌دانند. حتي برخي تاريخ‌نويسان و نويسندگان مراسم سوگواري‌هاي ديلميان را آغاز تعزيه پنداشته‌اند. ناگفته نماند كه مقصود از تعزيه در اين گفتار معني و مفهوم مطلق نمايشي آن مي‌باشد.

واقعه کربلا یکی از نام‌هایی است که اشاره به نبردی دارد که در روز دهم محرم سال ۶۱ هجری قمری بین سپاه حسین ابن علی و سپاه یزید ابن معاویه اتفاق افتاد.

فرزندان علی بن ابیطالب (ع):

• حسین بن علی(ع)
  

• عباس بن علی (ابوالفضل)(ع)

• جعفربن علی

• ابوبکربن علی (ع)(کشته‌شدن او مشکوک است)

• عبدالله بن علی(ع)

• عبدالله بن علی العباس بن علی(ع)

• عبدالله بن الاصغر(ع)

• عثمان بن علی(ع)

• عمر بن علی(ع)

• محمد الاصغر بن علی(ع)

•  

  محمدبن العباس بن علی(ع)

                                                                    
  

فرزندان حسن بن علی (ع):

• ابوبکر بن الحسن(ع)

• بشر بن الحسن(ع)

• عبدالله بن الحسن(ع)

• قاسم بن الحسن(ع)

• عمر بن حسن(ع)

فرزندان حسین بن علی (ع):

• علی بن الحسین الاکبر(ع)

• علی بن الحسین الاصغر(ع)