شیعه دوازده امامی

درباره نام ابوذر، اختلاف زيادى وجود دارد؛ امّا بيشتر به نام جندب‏ بن جناده از او ياد  شده است كه به نظر مى‏رسد از ساير نامها درست‏تر باشد. نامهاى ديگرى كه‏ براى ابوذر گفته شده است، عبارت‏اند از: برير بن عبداللّه، برير بن جناده، برير بن عشرقه، جندب بن عبداللّه و جندب بن سكن، ليكن آنچه بدان شهرت‏ يافته، همان جندب بن جنادة بن قيس غفارى است.

ابوذر از بزرگان و فضلاى صحابه بود. خيلى زود به اسلام گرويد؛ يعنى:  زمانى كه پيامبر صلى الله عليه و آله هنوز در مكّه بود و اسلام، روزهاى آغازين خود را سپرى‏ مى‏كرد. او چهارمين و به قولى پنجمين نفرى بود كه اسلام آورد و نخستين‏ كسى بود كه به رسول خدا صلى الله عليه و آله سلام و تحيّت اسلامى گفت.

ابوذر پس از آنكه‏ مسلمان شد، به ميان قوم و قبيله خود برگشت و تا زمان هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله در سرزمين مردم خود باقى ماند و بعد از جنگ بدر و احد و خندق به مدينه نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد و تا زمان رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله همراه آن حضرت بود. ابوذر، سه‏ سال قبل از مبعوث شدن پيامبر صلى الله عليه و آله به پرستش خداى يگانه روى آورده بود. او با پيامبر صلى الله عليه و آله بر سر اين نكته بيعت كرد و قول داد كه در راه خدا از سرزنش هيچ‏ سرزنش گرى نهراسد و همواره حقيقت را بگويد، اگر چه تلخ‏ باشد.

درباره ابوذر، فضايل بسيارى نقل و روايت شده است. از جمله‏ عبداللّه بن عمرو از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت كرده است كه آن حضرت فرمود: «آسمان‏ نيلگون بر كسى سايه نيفكنده و زمينِ تيره كسى را بر روى خود حمل نكرده‏ است كه راستگوتر از ابوذر باشد».

همچنين پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «ابوذر در روى زمين به پارسايىِ عيسى بن مريم‏ زندگى مى‏كند». على عليه السلام نيز فرمود: «ابوذر، دانشى را فراگرفت كه مردم از فراگرفتن آن ناتوان‏اند». شيخ طوسى، او را در زمره اصحاب رسول‏خدا صلى الله عليه و آله و اصحاب اميرالمؤمنين عليه السلام بر شمرده است.

انتقادات شديد ابوذر از عملكردهاى عثمان سبب شد كه عثمان، او را به‏ شام تبعيد كند. او در شام نيز به انتقاد از خلافكارى‏هاى معاويه پرداخت. لذا معاويه از وى به خليفه شكايت كرد و عثمان، او را از شام فرا خواند و به ربذه‏ تبعيدش كرد كه تا آخر عمر در آنجا باقى ماند و در سال سى و يك يا سى و دو هجرى دارفانى را وداع كرد.[1]

....................

[1] - اهل بيت (عليهم السلام) در قرآن و حديث، ج‏2، ص: 868