وضعیت بازار کار آمریکا و عدم ایجاد فرصت شغلی تازه در مشاغل و صنایع تولیدی این کشور در ماه اخیر در کنار کاهش ساعت کار، این تصور را در ذهن تمامی اقتصاددانان و پژوهشگران تقویت می‌کند که علی‌رغم آمارهای مختلفی که روزهای پیش از انتخابات، ارائه شده بود؛ هنوز هم اوضاع اقتصادی ایالات‌متحده، مطلوب نیست و نرخ رشد واقعی این کشور از آمار عنوان شده، بسیار پائین‌تر است. بسیاری از تحلیلگران ایجاد ۳۳۷ هزار فرصت شغلی در ماه اکتبر را نشانی از سلامت زیرساخت‌های اقتصادی آمریکا دانستند اما مشاهدهٔ شرایط بازار کار در ماه نوامبر، اعلام کردند ماه اکتبر شرایط خاصی داشت و باعث شد دیدگاه مردم تغییر کند اما در ماه نوامبر متوجه شدیم که هنوز اقتصاد ما، شرایط بسیار نامطلوبی دارد.

گزارش وزارت کار در مورد تعداد فرصت‌های ایجاد شده در ماه نوامبر باعث تردید مسئولان در مورد پیش‌بینی خرید مردم در کریسمس سال جاری شد. پیش از این، انتظار می‌رفت در ماه ژانویه سال ۲۰۰۵ میلادی، سطح هزینه‌های مصرفی خانوارهای آمریکائی، بسیار بالا باشد، اما با توجه به کمتر بودن تعداد فرصت‌های شغلی ایجاد شده نسبت به نیاز جامعه، افزایش بی‌رویهٔ قیمت بنزین و نفت در کنار ثابت بودن درآمد واقعی خانوارها انتظار پیش تحقق نخواهد یافت و مصرف و تقاضاهای خانوارهای آمریکائی در سطحی پائین‌تر از گذشته خواهد بود. با گذشت حدود سه سال از آخرین رکورد اقتصادی آمریکا، تعداد فرصت‌های شغلی ایجاد شده در این کشور، کمتر از تعداد فرصت‌های ایجاد شده در روزهای پیش از اتمام جنگ جهانی دوم در آمریکا بوده است؛ در حالی که با احتساب رشد سریع جمعیت و ورود نیروهای جوان و پر کار به عرصه‌های مختلف کاری، ایجاد فرصت تازهٔ شغلی و بهره‌گیری از این نیروهای تازه‌کار می‌تواند تغییرات زیادی را در زیرساخت‌های اقتصادی این کشور ایجاد کند.ریچارد یامارون اقتصاددان برتر در مرکز تحقیقات آرگوس (Argus) می‌گوید: تعداد فرصت‌های شغلی ایجاد شده در ایالات‌متحدهٔ آمریکا، کمتر از سطح مورد انتظار و تقاضا است؛ اما با توجه به نرخ رشد اقتصادی آمریکا، نمی‌توان انتظاری بیش از این داشت، زیرا اقتصاد آمریکا توان ایجاد فرصت‌های بیشتر و جذب نیروهای کاری بیش از این را ندارد، بنابراین باید به این آمارهای ناامیدکننده عادت کرد و آن را جزئی از روند اقتصاد آمریکا به‌حساب آورد. آمار نشان می‌دهد درماه گذشته، بیشترین تعداد فرصت‌های شغلی ایجاد شده در مراکز مالی، بهداشتی و خدمات درمانی بوده است؛ اما در جمعیت خرده‌فروشان که قشر کم‌درآمد آمریکا هستند هیچ استخدامی صورت نگرفته است؛ در حالی که طی یک ماه گذشته (ماه نوامبر) بیش از ۱۶ هزار نفر به دلایل مختلف از این بازار، خارج شده و به خیل بیکاران افزوده شده‌اند. بخش‌های تولیدی نیز که طی ۴ سال اخیر، ۵/۲ میلیون نفر از نیروی کار خود را از دست داده است، در ماه نوامبر نیز برای چهارمین ماه متوالی، هیچ استخدامی ثبت نکرد. ضعیف‌ترین بخش تولیدی در ماه نوامبر سال جاری، شرکت تولیدکنندهٔ وسایل الکترونیکی و قطعات کامپیوتری بود که بر رشد صرف هزینهٔ کلان دولت در بخش فن‌آوری اطلاعات، بازار خود را از دست داده بود. در ماه نوامبر، ۳۸۰۰ نفر از شاغلان شرکت‌های کامپیوتری، شغل خود را از دست دادند و به جمعیت جویای کار آمریکا اضافه شدند. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران در اوراق قرضهٔ دولتی به افزایش قیمت اوراق خزانه‌داری آمریکا اقدام کردند. آنها در مورد دلیل این افزایش می‌گویند با کاهش نرخ رشد اقتصادی آمریکا در سال آینده، احتمال افزایش نرخ بهرهٔ بانکی توسط صندوق ذخایر ملی، کمتر می‌شود؛ بنابراین به راستی می‌توان با زیادتر کردن قیمت اوراق قرضه و سهام، درآمد بیشتری به‌دست آورد. با وجود این، پیش‌بینی مقامات صندوق ذخایر ملی آمریکا اعلام کردند چهاردهم دسامبر در نظر دارند نرخ بهرهٔ بانکی کوتاه‌مدت آمریکا را افزایش دهند. آنها در توضیح این مسئله می‌گویند: با احتساب نرخ رشد تولید ناخالص داخلی و نرخ تورم موجود در اقتصاد آمریکا، نرخ بهرهٔ بانکی در این کشور صفر است، بنابراین باید تعدیل صورت صورت گیرد تا اقتصاد در مسیر صحیح خود حرکت کند و به بیراهه کشیده نشود. بسیاری از تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند تعداد فرصت‌های شغلی اضافه شده در سال آینده، از سال جاری کمتر خواهد بود.برخی دیگر از اقتصاددانان، تعداد فرصت‌های شغلی ایجاد شده در آمریکا را مناسب می‌دانند. آنها می‌گویند: طی یازده ماه آغاز سال ۲۰۰۴ میلادی، حدود ۲ میلیون فرصت شغلی در آمریکا ایجاد شد که در صورت تقسیم این تعداد، بین ماه‌های سال متوجه می‌شویم به‌طور میانگین در هر ماه ۱۸۵ هزار فرصت شغلی به فرصت‌های موجود افزوده شده است. با توجه به اینکه طبق برآوردها، ایجاد ۱۵۰ هزار فرصت شغلی برای متقاضیان کار، در ماه ضروری است. بنابراین عرضهٔ کار بیش از تقاضا بوده است؛ اما تنها فرصت‌های ایجاد شده ملاک نیست بلکه سطح دستمزدهای کارگران یکی از عواملی است که می‌تواند نشان‌دهندهٔ سلامتی یا اختلاف اقتصاد آمریکا باشد. دین بیکر اقتصاددان مرکز سیاست‌های اقتصادی برای کشور می‌گوید: با توجه به نرخ رشد هزینه‌های زندگی در آمریکا، هنوز درآمدها مطابق هزینه‌ها نیست. رشد قیمت نفت و چندین‌ماه اخیر نیز به این روند دامن زد و موجب آسیب رساندن به زیرساخت‌های اقتصادی شد. در ماه نوامبر سال جاری، میانگین دستمزدهای کارگران آمریکائی یک درصد رشد داشته است که ۶/۲ درصد کمتر از نرخ تورم و نرخ رشد اقتصاد بوده است. دیوید کلی اقتصاددان مرکز سرمایه‌گذاری پوتنام، با اشاره به اینکه سطح رشد پس‌انداز در آمریکا در سال جاری ۸ درصد افت پیدا کرده است، می‌گوید: پس‌انداز یکی از علائم اقتصاد سالم است و کاهش نرخ آن، بیانگر حرکت اقتصاد در مسیری اشتباه است بنابراین بهتر است پیش از هر کاری، با این روند مقابله کرد و با اصلاح زیرساخت‌ها برای رشد اقتصاد و همسو شدن بازار کار با این روند زمینه را فراهم کرد.انتظار می‌رود صندوق ذخایر ملی ایالات‌متحدهٔ آمریکا در اجلاس روز ۱۴ دسامبر برای پنجمین‌بار متوالی، نرخ بهرهٔ بانکی این کشور را افزایش دهد و آن را به مرز ۲۵/۲ درصد برساند. اما آیا با توجه به شرایط حاکم بر اقتصاد آمریکا و وضعیت بازار کار این کشور، چنین اقدامی ضرورت دارد؟

به گزارش خبرگزاری فرانسه ژان فرانسو كوپ سخنگوی دولت فرانسه گفت: اصلاحات مورد نظر دولت قدرت انتخاب كارگران و به تبع آن تولید در فرانسه را بهبود خواهد بخشید. سندیكاهای كارگری می‌گویند: بر اساس برنامه‌های اصلاحی دولت فرانسه، ساعت كار هفتگی از 35ساعت كنونی به 44ساعت افزایش می‌یابد و بسیاری از كارگران، مشاغل خود را از دست می‌دهند. طبق این برآورد 60هزار فرصت شغلی در اداره‌های پستی فرانسه تا سال2010 از بین خواهد رفت.به گفته سندیكاها اصلاحات ساختاری در پست باعث خواهد شد در سال‌های آینده 20درصد از نیروی این بخش شغل خود را از دست بدهند. سه روز پیش ده‌ها هزار فرانسوی با برپایی تظاهراتی سراسری خواستار اجرای طرح كاهش ساعات كار به مدت 35ساعت در هفته شدند. در این تظاهرات كه به دعوت اتحادیه‌های عمده فرانسه برگزارشد، علاوه بر كاركنان بخش‌های عمومی و خصوصی، شماری از شخصیت‌های سیاسی و رهبران احزاب مخالف دولت نیز حضور داشتند. تظاهرات گسترده در پاریس، پایتخت این كشور، بعدازظهر شنبه از مركز پاریس آغاز شد. تظاهركنندگان با در دست داشتن پلاكاردهای بزرگ و نشان‌های اتحادیه‌های مختلف كار فرانسه، پس از تجمع در میدان <جمهوری> واقع در مركز پاریس‌، در خیابان‌های مركزی پاریس راهپیمایی كردند و حمایت خود را از درخواست اتحادیه‌های بزرگ كار كشور در كاهش ساعات كار هفتگی به میزان ۳۵ساعت اعلام داشتند. گزارش شبكه تلویزیون خبری فرانسه <ال ث یی> نیز از برپایی تظاهرات در دیگر شهرهای بزرگ این كشور حكایت دارد. به گزارش این شبكه تلویزیونی ده‌ها هزار فرانسوی روز شنبه علاوه بر پاریس در شهرهای مارسی‌، لیل‌، بوردو و رنس نیز تظاهرات كردند. تظاهرات سراسری شنبه، به دنبال تظاهرات و اعتصابات گسترده دو هفته پیش كاركنان بخش‌های عمومی و خدمات فرانسه در اعتراض به شرایط كاری صورت می‌گیرد.<فرانسوا شیرو> رییس اتحادیه كارگری <ث اف د ت> كه در تظاهرات روز شنبه پاریس شركت كرده بود، اعلام كرد: این تظاهرات همانند تظاهرات گذشته با موفقیت كامل برگزار شده است. آخرین آمار منتشر شده در فرانسه از مشاركت بیش از 300هزار تن از كاركنان بخش‌های اداری و خدماتی فرانسه در تظاهرات و راهپیمایی‌های دو هفته گذشته این كشور حكایت دارد. حركت اعتراض آمیز اتحادیه‌های كار فرانسه از پشتیبانی تشكل‌های سیاسی چپگرای مخالف دولت فرانسه ازجمله احزاب سوسیالیست و كمونیست برخوردار است. طرح 35ساعت كار در هفته كه به طرح <مارتین اوبری> نخستین وزیر كار و امور اجتماعی دولت سوسیالیست فرانسه در سال۱۹۹۸ مشهور است‌، با هدف مقابله با بیكاری‌، كمك به اشتغال جوانان و همچنین بهبود شرایط كاری در كشور پیشنهاد شده بود. دولت راستگرای <ژان پیر رافارن> كه از سال2002 میلادی جانشین دولت سوسیالیست <لیونل ژوسپن> شده است‌، تاكنون از اجرای این طرح سرباز زده است. دولت <رافارن> همچنین با ارائه لایحه‌ای به مجلس ملی كشور خواستار تجدید نظر و اجرای اصلاحاتی در این طرح شده است. لایحه اصلاح طرح 35ساعت كار در هفته از امروز در دستور كار مجلس ملی فرانسه قرار خواهد گرفت. <فرانسوا اولاند> دبیر اول حزب سوسیالیست فرانسه به عنوان یكی از مهم‌ترین شخصیت‌های سیاسی مخالف دولت <رافارن> با ابراز تاسف از این اقدام‌، خواستار پس گرفتن لایحه یاد شده از سوی دولت شده است. <لوران فابیوس> دومین چهره سیاسی حزب سوسیالیست فرانسه نیز روز شنبه در جمع تظاهركنندگان در پاریس اعلام كرد: پیشنهاد اصلاحات در طرح ۳۵ساعت كار در هفته بدون توجه به عواقب اجتماعی و سیاسی آن مطرح شده است.

وی افزود: دولت فرانسه در نظر دارد با تغییر طرح ۳۵ساعت كار در هفته كاركنان خود را ملزم به افزایش ساعات كار هفتگی خود كند. نفر دوم حزب سوسیالیست در ادامه خاطر نشان كرد: دولت راستگرای فرانسه حتی از قانون كار بعد جنگ جهانی دوم در فرانسه كه ۳۶ساعت كار در هفته را به رسمیت شناخته بود، فراتر رفته است.<ایزابل گیگو> سیاستمدار سوسیالیست و وزیر كار و امور اجتماعی پیشین و سوسیالیست فرانسه نیز در این زمینه خاطر نشان كرد: اصلاح طرح كاهش ساعات كار، اقدامی سیاسی از سوی دولت <رافارن> است. بنا بر آخرین نظرسنجی به عمل آمده در فرانسه‌، ۶۹درصد از شهروندان این كشور از تظاهرات روز شنبه حمایت می‌كنند. این نظرسنجی كه از سوی موسسه نظرسنجی <ث اس آ> فرانسه صورت گرفته است از مخالفت تنها 11درصد از فرانسویان با تظاهرات امروز و جانبداری از كاهش ساعات كار هفتگی حكایت دارد. در گزارش موسسه <ث اس آ> آمده است: 17درصد شهروندان فرانسوی نسبت به این تظاهرات بی تفاوت و سه درصد دیگر از آنان نیز در این زمینه اظهار نظری نكرده اند.

كار مثل خون در رگ های اصفهانی ها جاری است. اصفهانی جماعت صبح قبل از طلوع آفتاب از خانه بیرون می زند و تا هوا گرگ و میش نشده از سركار باز نمی گردد، تازه ۱۲ شب نیز سرشب برخی از آنهاست. اصفهانی های شب كار در ذوب آهن، فولاد مباركه، پتروشیمی و ... مشغول فعالیتند. پشت میزنشینی هم شد كار ؟ كار اونس كه صبح بری و تا ۱۵ ۱۰ تا قالب كفش نزده باشی، برنگردی. اینو میگن كار. ۳۰:۸ صبح از خواب بلند شدن، ۲ بعد از ظهر تو خونه نشستن، كار نیمی شد! این توصیف یك اصفهانی كهنه كار به فرزند تازه كار خویش است.

استقلال اقتصادی زودرس

باور كردنش كمی مشكل است كه در نقطه ای از ایران آن هم در عصر معروف به انفجار اطلاعات، جوانان از ۱۵ تا ۲۳ سالگی مستقل شده و توان اداره یك خانواده را پیدا كنند. در نگاه مردم اصفهان، كارهایی كه زحمت كم دارد یا نیاز به بازوی قوی ندارد، كار محسوب نمی شود. رضا جعفرزاده، اصفهانی نسبتا جوانی كه اكنون مدیر روابط عمومی هواپیمایی كشوری است در حالی كه كار زیاد در قبال دریافت مزد را مهمترین خصلت اصفهانی ها عنوان می كند، به ایرانشهر می گوید: جوان های اصفهانی كه مهمترین سرمایه اصفهان هستند، از دوران نوجوانی به سر كار می روند. به خاطر همین هم در مدت كوتاهی به موفقیت های اقتصادی بزرگی دست پیدا می كنند تا جایی كه می توانند در جوانی ازدواج كرده و مستقل شوند. در اصفهان معمولا جوانان از ۱۶ تا ۲۳ سالگی تعیین تكلیف و صاحب شغل، همسر و خیلی چیزها هستند. وی می افزاید: اصفهانی ها خسیس نیستند، حتی از روی گشاده ای نیز برخوردارند، اما علت اینكه این واژه به غلط به آنها نسبت داده می شود این است كه آنها به دروغ خود را بالاتر از آن چیزی كه هستند، نشان نمی دهند. مثلا جوان اصفهانی هنگام ازدواج خود را كمتر از آن چیزی كه هست معرفی می كند نه بیشتر از آن، تا در زندگی آینده خود دچار مشكل نشود.

نوآوری

از كارگر اصفهانی گرفته تا مبتكران اصفهانی، هر كدام نوآوری هایی هر چند كوچك ولی ویژه خود را دارند. سلول های خاكستری اصفهانی ها، بیشتر از بقیه به كار می افتد یا بهتر بگوییم از مغز خود بهتر استفاده می كنند. دستگاه راهنمای امدادگران زلزله را اصفهانی ها ساخته اند، وسیله ای كه شاید شما را از خطر مرگ در زیر آوارهای برجای مانده نجات دهد. تبدیل اصفهان به قطب فن آوری و پول الكترونیك نیز نشانگر ابتكار اصفهانی هاست. دولت الكترونیك كه بنا بود پایتخت را منفجر كند توسط اصفهانی ها قاپیده شد و پیش بینی می شود كه قبل از پایتخت، اصفهان به مركز فن آوری های روز تبدیل شود. سید محمود حسینی بالاترین مقام سیاسی و اجرایی اصفهان به ایرانشهر می گوید: اصفهان به زودی قطب آموزش و فن آوری های برتر و كانون كار آفرینان كشور می شود. حسینی ادامه می دهد: این موضوعات در چشم انداز سند توسعه ۲۰ ساله كشور در نظر گرفته شده است، اینها شعار نیست و به واقعیت تبدیل خواهد شد. نوآوری های اصفهانی ها را هم می توانید در ذوب آهن و فولاد مشاهده كنید. جایی كه می گویند بهترین ورق گالوانیزه تولید می شود یا دی. ام. تی كه مواد اولیه پلی اكریل را با ظرافتی خاص تولید می كنند. دانشگاه اصفهان و دانشگاه صنعتی هم یكی از مراكز تولید نوآوری در اصفهان محسوب می شود. مراكز مهم آموزشی كه چند وزیر اقتصادی با گرایش های سیاسی متفاوت از آنجا فارغ التحصیل شده اند و مبتكران و پژوهشگران بی شماری دورانی را در این دانشگاه پشت میز گذرانده اند.

تاریخ اقتصاد

بازار نقش جهان اصفهان یكی از بزرگترین بازارهای سنتی ایران است كه هنوز هم نقش پررنگی در اقتصاد این استان و حتی كشور دارد. در این بازار می توانید از تابلوهای یكی دو هزار تومانی دیواری گرفته تا لوسترهای كنده كاری شده روی مس و برنج كه گاهی قیمت آنها به ۶ میلیون تومان هم می رسد بیابید. بازاری بزرگ با میدانی در میانه آن كه انواع سوغاتی های اصفهان را می توان در آن یافت. این میدان در قدیم محل چوگان بازی بوده ولی این روزها به قطبی تجاری در منطقه تبدیل شده است.

استان بی رئیس جمهور

با اینكه اصفهان عنوان استان دوم كشور را از آن خود كرده اما تاكنون رئیس دولت از بین آنها انتخاب نشده است. اصفهانی ها منتظر دولت نمانده اند تا استانشان آباد شود بلكه تلاش را راهكار آبادانی سرزمین خود قرار داده و در این راستا تلاش كرده اند. البته سوءتفاهم با یزدی ها و كرمانی های عزیز نشود كه آنها هم تلاشگرند! رئیس جمهور معتقد است پیشرفت های اقتصادی صورت گرفته در استان اصفهان و اینكه بخش عمده ای از صنایع بزرگ و مراكز ثروت اقتصاد كشور در این استان قرار دارد، به معنای برخورداری تمام مناطق استان نیست.خاتمی كه در جمع استاندار و نمایندگان اصفهان سخنانی را بر زبان رانده، بر اهتمام بیشتر بر توسعه مناطق محروم اصفهان در قالب طرح آمایش سرزمین كه در برنامه چهارم توسعه به آن اشاره شده تاكید می كند.خاتمی نگران آب اصفهان است و می گوید: تونل های آبرسانی بهشت آباد، كوهرنگ و چشمه لنگان باید هرچه زودتر اجرایی شود. رئیس جمهوری همچنین از پیشنهاد ایجاد دفتر توسعه كویر مركزی ایران استقبال می كند.

پایتخت جغرافیایی و اقتصادی

اگر نگاهی به نقشه ایران زمین بیندازید، می بینید كه اصفهان در بهترین نقطه ایران به لحاظ ارتباطی قرار دارد. كسانی كه می خواهند از جنوب كشور یعنی بوشهر و خوزستان به شمال كشور سفر كنند حتما باید از اصفهان بگذرند یا بالعكس.اصفهان در مسیر شرق به غرب هم چنین وضعیتی دارد. وجود آزادراه های مناسب از جمله آزادراه شرقی و غربی اصفهان نیز موجب شده تا دسترسی به اصفهان راحت تر انجام گیرد.بیخود نیست كه شاه عباس اصفهان را پایتخت خود قرار داده بود، چون اصفهان از نظر تجارت، توریست و اقتصاد خرد و كلان لیاقت پایتختی را دارد.مهمترین كارخانه ها نیز در اصفهان قابل دسترسی است. پتروشیمی، پالایشگاه، DMT، ذوب آهن، فولاد مباركه و ... از جمله مراكز مهم اقتصادی در اصفهان است. جایی كه اقتصاد رونق زیادی دارد. مراكزی كه گردش مالی برخی از آنها از ۱۰۰ میلیارد تومان هم بالاتر می رود.استاندار در این باره می گوید: در اصفهان به رغم سرمایه های بی شماری كه وجود دارد، نهادهای اقتصادی متناسب با رشد اقتصادی اصفهان شكل نگرفته است. نهادهای مالی متناسب با میزان داد و ستد و حجم فعالیت ها، نهادهای جذب سرمایه گذاری و تشكل های صنفی ایجاد نشده و همین خلاء ها موجب شده تا صندوق های قرض الحسنه پلكانی توانستند رقمی بالغ بر ۵۰۰ میلیارد تومان را از مردم جذب كرده و اكنون مردمی را كه پول خود را به آنها سپرده اند، سرگردان كنند.

داد و ستد پول

نصف جهان كه به شهر مقتصدها مشهور است، قرار است صاحب یك منطقه بزرگ مالی شود.حسینی در این باره می گوید: در راستای راه اندازی منطقه مالی بزرگ در اصفهان بازار بورس اوراق بهادار راه اندازی شد و بورس فلزات هم در آستانه راه اندازی است. بورس اصفهان در فاصله كمی بعد از تهران رتبه اول را از آن خود كرد، به طوری كه روزانه بیش از یك میلیارد تومان سهام در آن داد و ستد می شود.همچنین نهاد جذب سرمایه گذاری داخلی هم راه اندازی شده كه اینگونه اقدامات اصفهان را به یك منطقه مالی بزرگ تبدیل خواهد كرد.

فرصت آفرینی

از كشاورزان اصفهانی در سال گذشته ۳۸هزار تن گندم خریداری شده، در حالی كه این استان پایین ترین سرانه مصرف گندم را دارد.

این سخنان سیدنصیرالدین میرلوحی رئیس اداره روابط عمومی استانداری اصفهان است. به اعتقاد وی،مردم اصفهان با اینكه محدودیت منابع دارند، اما همیشه برای كشور سودآفرینی كرده اند.

از نظر وی، در بحث مهاجرت پذیری كه رتبه چهارم را به خود اختصاص داده، اصفهان مهاجران را رها نكرده و امكان فعالیت را برای آنها فراهم آورده است.او نیروی انسانی فرصت آفرین را مهمترین سرمایه اصفهان عنوان می كند.

هزینه سفر

برای سفر به اصفهان اگر با اتوبوس سفر كنید باید ۱۲ هزار تومان بابت بلیت رفت و برگشت بپردازید. این مبلغ در آخر هفته كمی بیشتر می شود. هزینه سفر با سمند و پژوهای خطی حدود ۵۰ درصد بیش از این مبلغ است، اما به جای ۵/۵ ساعت شما را ۴ ساعته به مقصد می رساند. بلیت رفت و برگشت هواپیما هم حدود ۴۰ هزار تومان است كه با احتساب زمان معطلی در فرودگاه حدود ۲ ساعت وقت می گیرد. به زودی قطار برقی هم در این مسیر ایجاد می شود كه حدود ۱۰۰ دقیقه زمان می گیرد. قیمت هتل های اصفهان نیز از ۸ هزار تومان در هر شب شروع و در بالاترین حد خود به شبی ۳۳ هزار تومان در هتل عباسی و عالی قاپو می رسد.

چه چیزی تا كنون شما را از راه اندازی یك كسب و كار مستقل باز داشته است؟ این ۳۰ نكته به شما كمك می كند در برابر ترس خود قرار بگیرید و در نهایت قدرت آن را پیدا كنید تا بتوانید رئیس خود باشید.

۱- به آرزوهای خود پاسخ مثبت دهید. لازم نیست در این لحظه دقیقاً بدانید كه شما چه یا چگونه انجام خواهید داد. فقط كافیست ندای درونی خود را برای كارآفرینی تصدیق كنید. روی كاغذ بزرگی بنویسید «من آرزوهای خود قبول دارم!» و آن را بر روی دیوار نصب كنید؛ تنها به این دلیل كه به شما یادآوری كند كه به سمت جلو دارید حركت می كنید. دو سال زمان برد تا من این پنج كلمه را نوشتم، اما به محضی كه این كار را انجام دادم احتمال اینكه رئیس خود باشم برای من بسیار ملموس تر شد!

۲- شروع به نوشتن یك دفتر وقایع روزانه كنید. از آن برای نوشتن روزانه ایده ها، هدفها، احساسات و هر چیزی كه به زندگی شما مربوط است، استفاده كنید. داشتن چنین دفتری به شما كمك می كند تا خود را بهتر بشناسید و هنگامی كه به گذشته می نگرید، روند پیشرفت خود را مشاهده می كنید. این كار به خصوص در زمان گرفتاریها بسیار مفید خواهد بود.

۳- اهداف خود را همواره یادداشت كنید. مطالعات نشان داده افرادی كه اهداف خود را یادداشت می كنند پنج برابر بیشتر از سایرین به اهدافشان دست یافته اند! چه زمانی می خواهید كسب و كار خود را شروع كنید؟ كار فعلی خود را ترك خواهید كرد؟ دوست دارید چقدر پول پس انداز كنید؟ اهداف خود را تنظیم كنید و در راستای رسیدن به آنها تلاش كنید.

۴- موفقیت خود را در نظرتان مجسم كنید. تصوری از آرزویتان كه دوست دارید یك كارآفرین باشید در ذهن خود بسازید و آن را بنویسید. در بیشتر تجربیات مشاوره ای در زمینه كسب و كار، افرادی كه این تصور را در ذهن خود ساخته بودند، بیشتر از سایر افراد آن را تجربه می كردند. سؤالاتی مانند: «من دوست دارم در چه نوع فضای اداری كار كنم؟» یا «چه نوع مشتریانی خواهم داشت؟»

۵- جملات تأكیدی بنویسید و آنها را بخوانید. این گونه تأكید ها جملاتی شامل عبارت «من ... هستم» می باشند كه درباره آن چیزی كه دوست دارید به وقوع بپیوندد دلالت دارد. آنها را به زمان حال بنویسید گویی كه اتفاق افتاده اند. "من یك كارآفرین موفق هستم" شروع خوبی است! حدود ۱۰ تا ۲۰ جمله تأكیدی بر روی كارتهای كوچك بنویسید و آنها را همراه خود داشته باشید. روزانه آنها را بخوانید و به آنها تكیه كنید. انجام این كار به من كمك كرد تا خودم را باور كنم و كسب و كارم را شروع كرده و رشد دهم.

۶- باور ها و عقاید خود را ارزیابی كنید. باورها و عقاید خود در مورد خود، پول، كسب و كارتان و آینده مورد نظرتان را بر روی كاغذ بنویسید. ببینید آیا این باورها و اعتقادات دقیقاً آن چیزی هست كه به آن ایمان دارید؟ اگر اینگونه نیست آنها را اصلاح كنید و به جملات تأكیدی خود اضافه كنید. یكی از مشتریان من دریافت كه اعتقادش نسبت به پول همان اعتقادات پدر و مادرش نسبت به پول است؛ آنگاه اعتقاد جدیدی در این مورد ساخت كه به اهدافش بیشتر نزدیك بود.

۷- آن چیزی را انجام دهید كه عاشق آن هستید. این كار به شما كمك می كند تا بدانید چه كاری را به عنوان یك كارآفرین باید انجام دهید. اگر نمی دانید عاشق چه كاری هستید به گذشته و زمانی كه بچه بودید برگردید. در عالم كودكی عاشق چه كاری بودید؟ خود من در زمان كودكی عاشق آموزش ریاضیات به بچه های دیگر بودم. وقتی من كسب و كارم را آغاز كردم در ابتدا سمینارهای كوچك محلی برپا می كردم؛ اكنون پس از گذشت سالها، كنفرانسهای ملی و بین المللی ارائه می دهم.

۸- هر روز كار متفاوتی را انجام دهید. روزمرگی را كنار بگذارید و به انجام تغییرات عادت كنید. یكی از مشتریان من خانمی بود كه در ابتدا فكر می كرد كه این كار بسیار ساده است اما بعدها به من گفت ۳ روز طول كشید تا توانست تغییر كوچكی مانند برخواستن از سمت دیگر تختخواب در خود ایجاد كند! اما تغییرات كوچك او، به او كمك كرد تا بر ترس هایش از شروع یك كسب و كار غلبه كند.

۹- به گونه ای عمل كنید كه می خواهید باشید. به گونه ای شروع به كار كنید كه اگر رئیس خود بودید عمل می كردید. با انجام این كار شما به صورت ملموس تری احساس خواهید كرد كه برنامه زمانبندی را خودتان را تنظیم و درآمد خود را ایجاد می كنید. تعدادی از ارباب رجوع های من هنگامی كه این كار را انجام دادند دریافتند كه این كار اطمینان بیشتری در آنها ایجاد كرده است.

۱۰- خود را بترسانید! آیا شما از انجام كاری، گفتن چیزی یا رفتن به جایی ترس دارید؟ پس با انجام چنین كارهایی خود را بترسانید تا شجاعت و اطمینان شما افزایش یابد. یكی از افرادی كه به او مشاوره می دادم، این كار را به صورت یك قاعده كلی برای مقابله با مشكلات و چیزهایی كه نسبت به آنها ترس داشت درآورده بود.

۱۱- زمانی را در طبیعت بگذرانید. زمانی را صرف باغبانی، قدم زدن كنار ساحل یا رفتن به جنگل اختصاص دهید. محیط طبیعت به شما آرامش درونی می دهد و به خصوص می تواند شما را در خلال تغییر فصلها و تغییرات اتفاق افتاده پروش دهد.

۱۲- تمام احساسات خود را بپذیرید. شما می توانید انتظار تمامی احساسات خود را در هنگام شروع كسب و كار یا حتی زمان فكر به شروع كسب و كار، بكشید. احساساتی مانند آسیب پذیری، ابهام، ترس، بدهكاری، نا امنی و سایر احساسات طبیعی. یك مكالمه مثبت با خودتان برقرار سازید و در مورد احساسات خود با یك دوست قابل اعتماد صحبت كنید. به خودتان یادآوری كنید كه شما درست عمل می كنید.

۱۳- كارهای ناتمام قبلی را تمام كنید. لیستی از كارهایی كه باید تمام می كردید و شما را آزار می دهد تهیه كنید. با اتمام كارهای عقب افتاده و انجام نشده، فضای مناسبی برای كسب و كار جدیدتان تهیه كنید. این لیست می تواند شامل «تعمیر یخچال خراب شده»، «چیدن علفهای هرز باغچه» و مانند آنها باشد.

۱۴- خود را آموزش دهید. دانایی توانایی است. در كلاسها، سمینارها و دوره های آموزشی شركت كنید تا مهارتهای لازم برای شروع، بازاریابی و ارتقای كسب و كار مورد نظر خود را بیاموزید. مهارتهای جدید كسب و كارتان را حتی می توانید از طریق روزنامه ها، مجلات و به خصوص اینترنت یاد بگیرید.

بررسی‌ ویژگی‌های نیروی انسانی در اقتصاد ایران و پیش‌بینی وضعیت نیروهای شاغل و بیكار تا سال ۸۸ عنوان تحقیقی است كه دكتر غلامعلی فرجادی عضو هیأت علمی‌ مؤسسه آموزش و پژوهش سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور به تازگی انجام داده است. افزایش نسبت جمعیت از ۶/۲۶ درصد دهه ۷۰ هجری شمسی به ۳۰ درصد، توجه به ایجاد اشتغال و بازار كار را ضروری كرده است. براساس یافته‌های این تحقیق می‌توان پیش‌بینی كرد كه زنان ۲۰ تا ۲۴ ساله یك سوم نیروی كار زنان را تا سال ۸۸ تشكیل خواهند داد. و همچنین در سال ۸۸ یك پنجم كل عرضه نیروی كار مردان در گروه سنی ۲۰ تا ۲۴ می‌باشد. تحقیق دكتر فرجادی نشان می‌دهد به دلیل افزایش نرخ پوشش تحصیلی زنان در مقاطع راهنمایی و متوسطه، عرضه نیروی كار زنان در گروه سنی ۱۰ تا ۱۹ ساله كاهش یابد. در این میان یافتن راهكارهایی مناسب جهت ایجاد اشتغال از سوی پژوهشگران و سیاست‌گذاری برای تحقق یافته‌ها به وسیله سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان سطوح كلان ضروری به نظر می‌رسد. تولید و سرمایه‌گذاری، ثبات سیاست‌ها، بهبود قوانین و مقررات، شناسایی بخش‌های اشتغال‌زا، پاسخگویی نظام آموزش عالی به نیازهای بازار كار، تلاش برای كاریابی تحصیلكردگان در خارج از كشور و ... از جمله راهكارهایی است كه دكتر فرجادی در مقاله خود به آن اشاره كرده است.

در هر جامعه‌ای تعداد افراد در جست‌وجوی كار به اندازه و تركیب جمعیت آن كشور بستگی دارد. در میان عوامل متعددی كه رشد جمعیت را به رشد نیروی كار مرتبط می‌سازد، عوامل مربوط به زاد و ولد و مرگ اهمیت زیادی دارند گر چه هر یك بطور جداگانه بر ساختار جمعیت تأثیر می‌گذارند. نرخ زاد و ولد فقط در تعداد افراد تازه به دنیا آمده مؤثر است در حالی كه نرخ مرگ و میر تمام گروه‌های سنی را (به طور نابرابر) در بر می‌گیرد.

كاهش سریع مرگ و میر، حجم نیروی كار كنونی جمعیت را گسترش می‌دهد و نرخ بالای زاد و ولد موجب می‌شود كه نسبت وابستگی بیشتر شود و نیروی كار در آینده افزایش یابد. امروزه اكثر كشورهای در حال توسعه با رشد فزاینده عرضه نیروی كار روبرو هستند. به دلیل رشد بالای جمعیت این كشورها در دو دهه گذشته، افرادی كه امروزه به نیروی كار این كشورها افزوده می‌شوند در واقع كسانی هستند كه قبلاً متولد شده‌اند. پیش‌بینی‌ها حكایت از آن دارد كه كل نیروی كار كشورهای در حال توسعه از حدود ۱/۲ میلیارد نفر در سال ۱۹۹۰ به ۴/۲ میلیارد نفر در سال ۲۰۰۰ رسیده و به حدود ۳ میلیارد نفر در پایان ربع اول قرن بیست‌ویكم خواهد رسید.

كشورهای در حال توسعه باید سالانه بیش از ۳۰ میلیون شغل جدید ایجاد كنند تا تعداد كل بیكاران در سطح فعلی ثابت بماند. كشور ما نیز از تجربه سایر كشورهای در حال توسعه مستثنی نبوده است، انفجار جمعیت در اواخر دهه ۱۳۵۰ و اوائل دهه ۶۰ و در نتیجه جوان شدن جمعیت با تأخیر ۱۵ تا ۲۰ سال تأثیر خود را بر بازار كار بر جای نهاده است. نسبت جمعیت ۲۹-۱۵ سال در طی سال‌های ۸۰-۱۳۷۰ به یكباره از ۶/۲۶ درصد به ۳۰ درصد افزایش یافته است. این تغییر ساختار و جوان شدن جمعیت و ورود شمار زیادی از جوانان به بازار كار، ضرورت توجه به ایجاد اشتغال و بازار كار را اجتناب‌ناپذیر می سازد. هدف این مقاله بررسی تحولات مربوط به بازار كار ایران با تأكید بر تغییرات ساختار سنی نیروی كار می‌باشد.

۱- بررسی ویژگی‌های عرضه نیروی كار و نرخ مشاركت

كار كودكان در طی سال‌های ۸۰-۱۳۴۵ با بیشترین كاهش مواجه بوده است به گونه‌ای كه نرخ مشاركت مردان در گروه سنی ۱۴-۱۰ ساله از ۳۷درصد به ۳/۳ درصد و نرخ مشاركت زنان در این گروه سنی از ۱۴ درصد به ۵/۲ درصد در سال ۱۳۸۰ رسیده است. گسترش آموزش‌های ابتدایی و راهنمایی و كامل شدن تقریبی پوشش‌های تحصیلی در مقاطع فوق بویژه در مورد دختران موجب شده است كه كودكان ۱۰ تا ۱۴ساله از بازار كار خارج شده و در نظام آموزشی مشغول تحصیل گردند. همین روند كم و بیش در مورد نرخ مشاركت گروه‌های سنی ۱۹-۱۵ ساله نیز صادق است و نرخ مشاركت مردان و زنان در این گروه سنی در سال ۱۳۸۰ به ترتیب به ۵/۲۷ درصد و ۹ درصد كاهش یافته است. در مورد گروه سنی ۲۴-۲۰ ساله نرخ مشاركت مردان روندی كاهنده داشته است و از ۹۱ درصد به ۷۴ درصد رسیده است. در حالی كه نرخ مشاركت زنان در طی این دوره از ثبات بیشتری برخوردار بوده و از ۱۴ درصد به ۵/۱۵ درصد رسیده است، در مورد سایر گروه‌های سنی نرخ مشاركت مردان روندی كاهنده و نرخ مشاركت زنان روندی فزاینده داشته است. روند تغییرات نرخ مشاركت مردان و زنان در طی دو دهه اخیر حكایت از یك تحول ساختاری در توزیع جنسی نیروی كار دارد. در طی دودهه اخیر نرخ مشاركت مردان حدود ۱۰ درصد كاهش داشته است در حالی كه در طی همین دوره نرخ مشاركت زنان كم و بیش ثابت مانده است. شواهد تجربی نشان می‌دهد كه با افزایش سطح تحصیلات زنان گرایش به فعالیت اقتصادی آنان افزایش می‌یابد. علاوه بر این افزایش سطح تحصیلات موجب بالا رفتن سن ازدواج و كاهش نرخ زاد و ولد گردیده كه این هر دو مشاركت در فعالیت‌های اقتصادی را تشدید نموده است. با توجه به این موارد پیش‌بینی می‌شود كه در سال‌های آینده نرخ مشاركت زنان و عرضه كار آنان همچنان از روندی فزاینده برخوردار باشد.

کارآفرینی واژه ایست که ممکن است بدون توجه به مفاهیم دیگر آن «اشتغالزایی از نوع کسب و پیشه» را در اذهان، تداعی کند. واژه کارآفرینی برگرفته از کلمه قدیمی فرانسوی (Entreprendre) به مفهوم «برعهده گرفتن و متقبل شدن» است. با مراجعه به لغت نامه های معتبر، کارآفرین شخصی است که ریسک های یک سازمان یا فعالیت اقتصادی را می پذیرد و آنها را سازماندهی و مدیریت می کند. بیشتر کارآفرینان باورهایی قوی در مورد فرصت ها و عزم راسخی در قبول سطوح بالای مخاطرات دارند و از آنها برای پیگیری این فرصت ها استفاده می کنند. با توجه به تعاریف بالا می توان نتیجه گرفت که قلمروی کارآفرینی تنها به حوزه کسب و کار محدود نمی شود، اگر چه امروزه مفهوم آن بیشتر در این حوزه و در بعد اقتصادی مطرح است. مفهوم عمیق کارآفرینی (به طوری که بتواند تمامی معانی آن را در برگیرد) دشوار است، اما به طور خلاصه می توان گفت: کارآفرین فردی است که «ارزشی را در جامعه خلق کند»، این ارزش ممکن است مادی یا معنوی باشد. «ژوزف شومپیتر» که از او به عنوان پدر کارآفرینی نام می برند معتقد است که محور اصلی توسعه اقتصادی، کارآفرینی است. این اقتصاد دان اتریشی، ایجاد شرکت های جدید توسط کارآفرینان نوآور را موجب خروج شرکت های قدیمی می داند و از آن به عنوان «تخریب خلاق» یاد می کند. به نظر او این تخریب خلاق در چند حالت رخ می دهد: اینکه کسی محصول یا خدمتی جدید ارائه دهد، در تولید یک محصول، فرایند جدیدی را به کار برد، بازار جدیدی ایجاد کند و یا منبع و تشکیلات جدیدی را در داخل یک تشکیلات قدیمی به وجود آورد. همه سازمانها برای رشد و بقا، نیازمند اندیشه های نو و نظریات تازه و بدیع هستند و این افکار و نظریات، آنها را از نیستی و فنا نجات می بخشد. یکی از مسئولیت های مهم کارکنان یک سازمان، ارائه این نظریات و اندیشه های جدید و بکاربستن آنها در سازمان است. در این میان نقش مدیران، بسیار حساس و از اهمیت بالایی برخوردار است.

خلاقیت و نوآوری

پویایی سازمانها به قدرت «بازسازی» آنها بستگی دارد. این بازسازی، با هماهنگ کردن اهداف با وضعیت روز و بهبود روشهای تحقق این اهداف، انجام می گیرد. سازمان در این مسیر ناگزیر است که خلاقیت و نوآوری را تقویت کند. مفاهیم خلاقیت و نوآوری در درک مفهوم کارآفرینی نقشی کلیدی دارند.در لغت، «خلاقیت» به معنی پدیدار شدن و تولید یک اندیشه و فکر نو و بکارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر جدید است. البته دانشمندان خلاقیت را به صورت های گوناگونی تعریف کرده اند. به طوری که گاهی هر تعریف، فقط بیانگر یک بعد از ابعاد مهم خلاقیت است. «نوآوری» به مفهوم بکارگیری ایده های نوین ناشی از خلاقیت و عملی ساختن این ایده ها است که می تواند به صورت محصولی جدید یا خدمتی نو پدیدار شود. «مدیر کارآفرین» فردی ریسک پذیراست که با استفاده از نتایج خلاقیت، سازمان خود را برای کشف محصولات یا فن آوری های جدید پیش برده و آنها را به بهره برداری می رساند. او فردی است که منابع مورد نیاز برای شروع و یا رشد کسب و کار را یکپارچه کرده و بر «نوآوری»، «توسعه فرایند»، «محصول» یا «خدمات جدید» متمرکز می شود. به بیانی دیگر، مدیر کارآفرین فردی است که یک شرکت را تاسیس یا اداره می کند و هدف اصلی اش «سودآوری و رشد» است.

ویژگی کارآفرینان

کارآفرینان ویژگی های خاصی دارند که از میان آنها می توان نیاز به موفقیت، مخاطره پذیری، نیاز به استقلال، قدرت کنترل درونی و خلاقیت را نام برد. از نظر روانشناسی، مدیر کارآفرین فرد خلاقی است که دارای سلامت روانی و ادراک است، به این مفهوم که توانایی خلق ایده های بسیاری را به طور سریع دارد. دارای انعطاف پذیری ادراکی است، یعنی توانایی دور شدن از یک قاعده و پذیرش قاعده جدید را دارد. دارای ابتکار است، یعنی توانایی ارائه جوابهای غیرمعمول و مرسوم را دارد. پیچیدگی را به سادگی ترجیح می دهد، به این مفهوم که به چالش های جدید و مسایل پیچیده توجه می کند. استقلال رای داشته و به خود متکی است، اعتماد به نفس داشته و توانایی خود را باور دارد. تمرکز ذهنی داشته و به طور فعال و پرتلاش به ایده ها می پردازد. مخاطره پذیر بوده و از »انتقاد« و شکست ترسی ندارد. همواره با دانش و آگاهی به دنبال کسب اهداف و موفقیت است، بسیار اهل رقابت، »عجول«، مقاوم و محاسبه گر در انجام امور است. مدیر کارآفرین می داند که با تمرکز بر روشهای قدیمی ، نمی تواند سبک مدیریتی و سازمان خود را به سوی کارایی و اثربخشی همزمان و در نتیجه بهره وری و توسعه و بهبود پیش برد. او می داند که مسایل امروز با راه حل های دیروز قابل حل نیست و حتی حل آنها با راه حل های امروز نیز کارساز نیست. بنابراین او باید مسایل آینده خود را با راه حل های آینده، اما در زمان حال، حل کند. مدیر کارآفرین در انتظار نمی ماند که ایده ای طلایی به ذهنش خطور کرده و بعد کار را شروع کند، بلکه کار را با ایده ای به نسبت کوچک آغاز و به تدریج به سمت ایده های بزرگتر و کاملتر گام بر می دارد. او می داند که علم ناقص، خطرناک تر از نادانی است و همه می دانند که بزرگترین اشتباهات را بزرگترین دانشمندان مرتکب شده اند. او معتقد است که علم بشر ابطال پذیر است، چون همواره در حال تغییر، رشد و اصلاح و یا تکمیل است و به همین دلیل علم را برای خود بت نمی کند و ضمن برخورداری از علم حضوری، علم حصولی را جزیی از باارزش ترین امور زندگی خود می داند. مدیر کارآفرین با گسترش و نهادینه ساختن فرهنگ کارآفرینی در سازمان، بستری مناسب برای بسط عدالت ایجاد می کند. به طوری که همه افراد سازمان فرصت های یکسانی پیش روی خود دارند. در این سازمان افراد هوشمند، خلاق، اندیشمند، پرتلاش و مصمم شانس بیشتری برای موفقیت دارند و افرادی محدود نمی توانند امکانات را در انحصار خود نگاه دارند. در این سازمان کارکنان به تدریج می آموزند که چگونه در جایگاه برابر با یکدیگر همکاری کنند و چگونه این همکاری را به سوی یک سود دو جانبه هدایت کنند. مدیران کارآفرین، نقطه مقابل مدیرانی هستند که تنها وضعیت موجود را حفظ می کنند. مدیران کارآفرین نوآوری را تشویق کرده و از نوآوران حمایت می کنند. در حالی که مدیران پایبند بر اصل حفظ وضع موجود، از نوآوری دوری کرده و نوآوران را ناامید می سازند. این گروه مدیران، از تغییر، احساس تهدید می کنند و عدم اطمینان، آنها را آزار می دهد. آنان از حفظ وضع موجود حمایت می کنند و ترجیح می دهند که همه امور قابل پیش بینی باشند و به انتظار انجام شدن کارها می نشینند. همه انسانها از نیروی نوآوری و خلاقیت برخوردارند. بنابراین نباید این ویژگی ها را فقط در انحصار مدیران درآورد. در واقع جلوگیری از عوامل بازدارنده بروز خلاقیت، مهمتر از وجود استعداد خلاقیت است. زیرا در صورت آزاد سازی ذهن از پیش فرضها و الگوهای زنجیره ای، در مدت کوتاهی می توان قدرت خلاقیت و بکارگیری فکرهای نو را به طرز چشمگیری افزایش داد. از موانع متعددی که در راه ظهور خلاقیت وجود دارند می توان از عدم اعتماد به نفس، ترس از انتقاد و شکست، تمایل به همرنگی با جماعت و رسمی سازی و قوانین انعطاف ناپذیر نام برد. افزایش توان خلاقیت و نوآوری در گروی رفع این موانع بوده و از وظایف یک مدیر کارآفرین است. در زندگیِ کارآفرینی، خوش بینی و تفکر مثبت بیش از هر چیز در جریان بوده و همین امر باعث می شود که افراد هر مشکلی را به عنوان یک فرصت بدانند، کارها به تعویق نیافتد، افراد طفره نروند و هیچ کس در جستجوی اشتباه دیگران نباشد و از شکایت و ناله خبری نباشد. نشاط از نشانه های بارز این نوع زندگی است که موجب از بین رفتن افسردگی و غم و ترس می شود. در نهایت می توان گفت کارآفرینی فرایندی است که منجر به ایجاد رضایتمندی و یا تقاضای جدید می شود و مدیر کارآفرین مسئول ایجاد ارزش از راه تشکیل یک مجموعه منحصر به فرد از منابع، به منظور بهره گیری از فرصت هاست.

نویسنده: مهندس حمیدرضا خلیلی

در این گیرودار كمبود اشتغال ، برخی افراد به اهتمام پشتكار و خلاقیت برای خودشان كاری دست و پا می كنند. معمولا در هر جامعه، كسانی هستند كه تولیدكننده شغل به حساب می آیند. این اشخاص به بهینه سازی وضعیت اشتغال كمك زیادی می كنند.

كار معرف امروز، هنر یا صنعتی است به نام پتینه. پتینه به معنی كهنگی است. كهنگی نه به معنای فرسودگی، بلكه اصالت وریشه داشتن است. كم كم این حرفه در جرگه شغل های هنری، صنعتی وارد شده و نظر بسیاری را به خود جلب كرده و پوششی شده برای قاب های فلزی یا نمای ساختان.

بهتر است معرفی پتینه را با مس آغاز كنیم. این فلز افزون بر كارآیی در صنعت و تكنولوژی به خاطر قابلیت های ویژه، در هنر ایرانی نیز جایگاهی خاص دارد. فلزی كه بر اثر خلاقیت هنرمندان ایرانی، اینك گوشه ای از هنر مرز و بوم را منعكس می كند.

حسن فراهی، جوان 35 ساله توانست پس از انجام تحقیقات و آزمایش های مختلف، هنر مهجور پتینه را رونق بخشد. نمونه آثارش بر پیشانی چند نما در این شهر دیده می شود. دكتر اسماعیل طلایی- فارغ التحصیل معماری از آمریكا و استاد دانشگاه- بارها از هنر پتینه برای پوشش چهره بناهایی كه بالا می برد استفاده كرده است. فراهی از روزهای سختی برآمده است، با مشكلات زیادی پنجه انداخته و با صبوری و پشتكار موانع پیشرفت را یكی یكی پشت سر گذاشته است. او مراحل آشنایی با كارش را چنین واگویه می كند:

ابتدا طراحی و حجم، مرا مجذوب خود كرد. پس از تحقیق و جست وجو متوجه شدم، ورق های فلزی پرس می شود و بعد به صورت یك پوسته نازك در می آید؛ پوسته ای كه رنگ آمیزی و زیبایی حاصل از آن، آدمی را به تفكر وامی دارد.در آن هنگام با كار قلم و چكش و مس دست اصفهان آشنا نبودم. در بازار تهران نیز، تنها دو رنگ آبی فیروزه ای و سبزیشمی را از پتینه دیده بودم و ذهنم پر از سوال بود كه چگونه می توان رنگ های دیگری به وجود آورد؟

یك ورق نازك مس خریدم و چند خط روی آن كشیدم. متوجه شدم ازطرف دیگر، برجسته می شود. این امر ذهن مرا به كنكاش بیشتر درباره مس واداشت. هر روز باید از روز قبل بهتر باشد و این برتری برای من همان است كه هر روز ضمن یافتن پاسخ پرسش های قبلی، پرسش های جدیدی در ذهنم شكل بگیرد. از این رو، مس مرا مجذوب كرد و به واسطه انعطاف و نرمش فلز، از بازی و اجرای فرم های متنوع روی آن خسته نمی شدم. هر حالتی كه فكر می كردم به مس می دادم، آن هم شكل مورد نظر را به خود می گرفت. حس جالبی پیدا كرده بودم. مشعوف شده بودم. هر چه بیشتر می رفتم، بیشتر به گمشده ام نزدیك می شدم. آنقدر كه حس شادی عجیبی داشتم. احساس می كردم به خلق كردن نزدیك شده ام. من در مس و پتینه، خود را یافتم و فكر كنم اگر هر كس خود درونی اش را بیابد، گامی به سوی خودشناسی برداشته است. زمان ومكان و دیگر مسایل روزمره زندگی را درك نمی كردم. برایم بی مفهوم بود. آنچه ذهن مرا به خود وامی داشت، كار و ارتباطم با مس بود. هیچ چیز به اندازه آزمایش تنوع در انعطاف مس لذت بخش نبود.

فراهی وقتی از روزهای نخست كارش می گوید، همانطور هیجان زده می شود. قضیه هنوزبرایش تازگی دارد. می گوید همه را مدیون دوستم هستم كه تشویقم می كرد. از من و كارم چیزی ننویسید، ولی او انسان بزرگی است.

دوست دانشمندم علی اكبرجعفرزاده وقتی عطش و اشتیاق مرا نسبت به شناخت مس دید، به ادامه كار ترغیبم كرد وبا تشویق های خود به من دلگرمی داد و بدین ترتیب بود كه روش های اصولی تحقیق را آموختم. برای شروع، نمادهای مختلف مانند: رتیل، كمان سنبل و... را بر مس حك كردم. پس از آن سراغ طرح تخت جمشید رفتم وبعد به كار و تحقیق درباره نقاشی و مینیاتور روی آوردم. در این بین نماهای ساختمانی را نیز با پتینه مس انجام دادم كه به نتایج جالبی دست یافتم.

درباره تهیه نخستین قلم كارش می گوید:نخستین قلم كارم را، خودم ساختم. ابتدا از قاشق و چنگال غذاخوری استفاده كردم و بعد با كارد كره خوری كه اتفاقا خیلی خوب هم توانستم با آن، هر چه می خواستم بر مس حك كنم. بقیه ابزار خودم بودم. تنها حركات دست و رقص مچ، روی مس مهم بود. آن هم با پشتكار به وجود می آید. پیشرفت و ارتقای كارم وقتی حاصل شد كه هم مقدار فشار و حركت دست را شناختم و دیگر اینكه نیازی به بازبینی روی دیگر ورق مس نداشتم.

از آن روز لحظه به لحظه تكنیك های جدیدتری پیدا كردم. بیش از 180 تابلو ساختم كه دوتای آنها را توانستم برای خودم نگه دارم. بیشتر تابلوها را به خارج از كشور بردند. از این رو نقش های ایرانی را بر مس حك كردم و رنگ پاشیدم. البته من رنگی در دست ندارم. این فلز است كه رنگ می بازد و تغییر چهره می دهد. هنوز آرشیو كردن كارها آنقدر برایم اهمیت پیدا نكرده كه از پرداختن به ادامه مسیر و كشف های تازه تر باز بمانم. هر چه با كار بیشتر ور می رفتم، پیچیده تر می شد و هیجان من بیشتر.

فكر می كنم تلفیق پتینه و مس كاری را بتوان در زمره هنرهای پست مدرن برشمرد. یكی هنر و صنعتی قدیمی و دیگری تازه و نو.

آغاز ماجرای پتینه

طی كار متوجه شدم، مس به دلیل برودت هوا سیاه می شود. برای تمیز كردن آن اسیدی را تهیه كرده و فلز را با آن شست و شو دادم. مس رنگ زرد به خود گرفت. برایم جالب بود كه این فلز سرخ، بن مایه رنگ دیگری نیز دارد. از این رو، چندین نوع اسید تهیه و روی مس آزمایش كردم. حین كار، هفت رنگ اصلی و سه رنگ مادر را در آن مشاهده كردم و با تلفیق اسیدها توانستم، رنگ های متفاوت و جدیدی بیابم. از سویی به خاطر بوی تند اسید، كارهایم را در فضای باز- روی بام منزل- انجام می دادم و در این میان متوجه شدم تاثیر دما و چگونگی پخش و تابش نور در زمان های خاص روی فلز متفاوت است.پس از شناسایی رنگ ها، با ریختن اسید روی مس دریافتم كه هر قسمت از طرح با استفاده از خطوط طراحی ایجاد شده و زاویه شیبی كه به ورق داده می شد، رنگ متفاوتی به خود می گرفت و اینگونه بود كه بر اثر تجربه و اثرگذاری متنوع آن، پتینه را با رنگ های جدید كشف كردم.

شبیه سازی اشیای تاریخی

ابتدا یك كاسه مسی سولفاته قدیمی، نظرم را جلب كرد و در پی یافتن آن رنگ به آزمایش پرداختم و این رنگ را نیز با اسید دیگری تجربه كردم، به طوری كه اكنون دریافته ام می توان با اسیدهای خاص، فلزهای مختلف را تغییر رنگ داد. به جز مس، پتینه را روی برنج، برنز و استیل انجام دادم و به نتایجی رسیدم. اینك نیز روی آلومینیوم تحقیق می كنم. نتوانستم به این بسنده كنم. شاید یك تصادف بود كه نمای ساختمان نیز مورد توجهم قرار گرفت.دكتر طلایی كه به معماری كلاسیك ایرانی بسیار علاقه مند است، برای نمای ساختمانی در منطقه ولنجك از من خواست پتینه به رنگ كپك را روی مس اجرا كنم!چند بار آزمایش كردم تا سرانجام رنگ دلخواه را تهیه كردم و مورد تایید وی قرار گرفت. فكر می كنم كار خوبی از آب درآمد. پس ازآن چند نمای دیگر نیز اجرا كردم. آخرین كارنما مربوط به موزه موسیقی است. آنچه كار را جالب می كند تنوع رنگ است. تاكنون بیش از بیست رنگ از دل فلزات در آورده ام.امروزه نمای بسیاری از ساختمان ها را با شبكه های خارجی اجرا می كنند كه هزینه بالایی دارد. ضمن اینكه فاقد زیبایی و روح هنر است. پتینه یك هنر تولیدی است كه می تواند به زیبایی ساختمان بیفزاید. مواد و ابزار لام برای اجرای آن تولید داخل است و از سویی چون یك اثر هنری محسوب می شود، دارای روح است و می تواند در نشاط و شادابی شهر نقش بسزایی ایفا كند.

معمول است كه دولت ها وقتی با كسر بودجه مواجه می شوند به عنوان یك راه حل، متوسل به استقراض از بانك مركزی می شوند. اما چند سالی است كه این روش ظاهراً در ایران متوقف شده و عمل نمی شود. البته این به معنای حذف كسر بودجه در ایران نیست. اما اقدام جدیدی كه اخیراً به مورد اجرا گذاشته شده و به عقیده نگارنده از استقراض مستقیم خطرناكتر است موضوع فروش ذخایر ارزی به بانك مركزی با قیمت ثابت است. چرا كه مقادیر عظیمی ارز با قیمت ثابت كه به غلط قیمت بازار نام گرفته است به بانك مركزی فروخته می شود در حالی كه همه می دانند قانون عرضه و تقاضا حكم می كند وقتی عرضه یك كالا (برای مثال ارز) بیش از تقاضا باشد قیمت آن كاهش می یابد. یعنی دولت باید ریال بسیار كمتری بابت فروش ارز از بانك مركزی دریافت كند. به عبارت دیگر هزاران میلیارد تومان پولی كه بانك مركزی از این طریق برای دولت چاپ می كند بدون پشتوانه بوده در حالی كه استقراض هم تلقی نمی شود. یعنی اگر استقراض بود اولاً به عنوان بدهی دولت به بانك مركزی تلقی می شد ثانیاً دولت چون این پول را قرض می دانست در هزینه آن خیلی گشاده دستانه عمل نمی كرد.

از طرف دیگر چون بانك مركزی نمی خواهد قیمت ارز كاهش یابد توانایی فروش آن را هم ندارد تا از این طریق لااقل بخشی از نقدینگی ایجاد شده جمع آوری شده و از اثر تورمی آن كاسته شود. ظاهراً مسئولین ذیربط این طور موضوع را برای خود توجیه می كنند كه به هر حال سال هاست كه دولت در تامین هزینه هایش به نفت وابسته بوده است و ما چاره ای جز انجام چنین اقداماتی نداریم.

ولی این توجیهات به هیچ وجه پذیرفتنی نیست زیرا اولاً باید از خود سئوال كنیم كه اگر قیمت نفت بالا نرفته بود آیا اصولاً نیازی به این پول ها به وجود می آمد. به عبارت دیگر هیچ اجباری در هزینه كردن ذخایر ارزی كشور وجود ندارد. كما اینكه بسیاری از كشورها ذخایر ده ها میلیارد دلاری دارند و این ذخایر را فقط به عنوان پشتوانه اقتصاد خود حفظ كرده و اصراری در هزینه آن ندارند. ثانیاً بر فرض هم ملزم به استفاده از این ذخایر باشیم می توان به گونه ای استفاده كرد كه نه تنها اثر تورمی نداشته باشد بلكه نرخ تورم را هم پایین بیاورد. مثلاً گفته می شود هم اكنون از ۳۰ درصد ظرفیت متروی تهران استفاده می شود و اگر بخواهیم فاصله حركت قطارها را از ۸ دقیقه به ۴ دقیقه كاهش دهیم باید تعداد قطارها دو برابر شود و چنانچه این زمان به دو دقیقه تقلیل یابد تعداد قطارها باید ۴ برابر شود. تامین این همه قطار هم نیاز به مقادیر بسیار زیادی ارز دارد كه شركت مترو می تواند از طریق وام از ذخایر ارزی آن را تامین كند.

چنین هزینه ای نه تنها اثر تورمی ندارد بلكه باعث می شود بهره وری سرمایه گذاری عظیم انجام شده در مترو به میزان خارق العاده ای افزایش و وابستگی حمل ونقل درون شهری به بنزین و گازوئیل كاهش یابد و به تبع آن اثر مثبتی روی روان شدن ترافیك، كاهش آلودگی هوا، كاهش رشد واردات بنزین و در نهایت كاهش هزینه های مربوطه داشته باشد. در هر صورت به نظر می رسد اگر ذخایر ارزی خود را آتش بزنیم بهتر است از آن كه با قیمت ثابت به بانك مركزی و بانك های تابعه فروخته شود.نكته دوم اینكه اخیراً یكی از پژوهشكده های اقتصادی كشور تحقیقی انجام داده و نتیجه گرفته است كه تورم ۱۵ درصد یا كمتر اثر منفی روی رشد اقتصادی ندارد. این كه تورم به هر میزان دشمن رشد اقتصادی است در اقتصاد مدرن امروزی یك مسئله ثابت شده و روشن است و اصولاً نیاز به تحقیق ندارد. اما از آنجا كه ممكن است نتیجه چنین تحقیقاتی اثری تصمیم ساز داشته باشد پاسخی در حد این نوشته داده می شود. همان طور كه می دانیم نرخ بهره تابع نرخ تورم است و چنانچه مثلاً تورم ۱۵ درصد باشد تسهیلات بانكی برای تولیدكننده در خوشبینانه ترین فرض نمی تواند از ۱۸ درصد كمتر باشد.حال تصور كنید در یك اقتصاد باز قرار است تولید كننده ایرانی در شرایط مشابه با تولید كننده كشورهایی كه نرخ بهره تسهیلات در آنجا حتی در مواردی حدود ۲ درصد است رقابت كند. كاملاً معلوم است كه این تولید كننده به سرعت ورشكست خواهد شد. اما این كه چرا چنین تحقیقاتی به چنین پاسخ هایی می رسد دلیلش آن است كه محقق در فضای انحصاری اقتصادی ایران در حال تفكر بوده است و همین مسئله او را دچار اشتباه می كند.دلیل دیگری كه محققین ما را به اشتباه می اندازد آن است كه نوعی اتكای فكری به یك فرضیه منسوخ شده اقتصادی یعنی تبادل تورم و بیكاری فیلیپس هنوز به طور كامل وجود دارد. بر اساس این فرضیه با افزایش تورم، بیكاری كاهش می یابد یعنی شیب منحنی تغییرات آن منفی است. البته چند سال بعد از اینكه فیلیپس فرضیه خود را مطرح كرد فریدمن اعلام كرد كه در بلندمدت این منحنی به صورت یك خط عمودی در می آید و افزایش تورم بر كاهش بیكاری اثری نخواهد داشت. مشكل از اینجا شروع می شود كه كتاب های اقتصاد كلان موجود تا اینجای قضیه را منتقل كرده اند و به همین دلیل وقتی كه اینجانب برای بسیاری از اقتصاددانان توضیح می دهم كه فریدمن سال ها بعد مجدداً توضیح داد كه شیب این منحنی در بلند مدت مثبت می شود و علت منفی بودن شیب در چند سال اول سوءاستفاده از اعتماد مردم است و مردم را هم فقط یك بار می توان فریب داد، نگاهی عاقل اندر سفیه انداخته و باور آن كه فریدمن چنین چیزی گفته باشد برایشان مشكل است. لذا ضروری است كه از دو منبع كه به فارسی ترجمه شده است عین متن آورده شود تا شبهه ترجمه غلط هم پیش نیاید.مارك بلاك در صفحه ۲۲۵ كتاب اقتصاددانان بزرگ جهان می نویسد: «فریدمن می گوید منحنی فیلیپس در بلند مدت شیب مثبت پیدا می كند.» خود فریدمن در كتاب آزادی انتخاب صفحه ۳۶۳ می گوید: «ما از رهگذر نوعی دوگانگی غلط گمراه شده ایم پنداشته ایم یا باید به تورم قانع شویم و یا به بیكاری و حال آنكه تصور وجود یك چنین انتخابی خود یك توهم است. انتخاب واقعی ما تنها میان این دو شق است كه آیا باید به افزایش بیكاری به علت افزایش تورم قانع شویم و یا به افزایش بیكاری به علت مبارزه با تورم.» معلوم است كه وقتی افزایش تورم موجب افزایش بیكاری شود یعنی شیب منحنی آن مثبت است. البته تجربه آمریكا در سال ۱۹۸۰ نشان داد كه افزایش بیكاری ناشی از مبارزه با تورم بسیار جزیی و موقت است.مدت هاست به دنبال این هستم كه بدانم چرا آخرین نظر فریدمن به عنوان بزرگترین اقتصاددان جهان وارد كتب اقتصاد كلان نشده، دو دلیل برای آن به نظرم رسیده است. اول آنكه فرضیه فیلیپس و اظهارات اولیه اقتصاددانان درباره آن مربوط به گذشته ای بسیار دور است دوم آنكه اصولاً طرفداران اقتصاد آزاد (كلاسیك ها) خیلی اعتبار علمی برای اقتصاد كلان به عنوان شاخه ای از شاخه های علم اقتصاد قائل نیستند و طبیعی است كه به دنبال تالیف كتب آن هم نباشند. اما به نظر می رسد این مشكلی كه منحنی فیلیپس برای ما به وجود آورده است برای برخی كشورهای جهان سوم هم كه در دام تورم افتاده اند به ویژه كشورهای آمریكای جنوبی به وجود آورده است.

در هر صورت حتی اگر فریدمن هم این موضوع را نگفته بود كشف مسئله كار پیچیده ای نیست. كافیست برای هر كشوری كه خواستید تغییرات تورم و بیكاری را برای یك دوره بلندمدت رسم نماییم تا مثبت بودن شیب این منحنی به وضوح دیده شود. نكته جالب توجه دیگر تجربه چین است. این كشور در سال های گذشته حتی تورم منفی داشته و در مجموع می توان گفت نرخ رشد تورم در ده سال اخیر صفر بوده است كه این تجربه كاملاً نشان می دهد بالاترین رشد اقتصادی و به تبع آن بیشترین میزان ایجاد شغل در تورم صفر به وقوع می پیوندد. تجربه ایالات متحده هم عیناً همین مسئله را نشان می دهد.علت آنكه چرا بسیاری از اقتصاددانان دولتی علاقه بسیار زیادی به فرضیه مسخره فیلیپس دارند آن است كه این فرضیه بهترین مجوز برای دخالت دولت در اقتصاد است چرا كه از این طریق می توان بانك مركزی را مجبور به بسط بیش از حد پول نمود تا مثلاً دولت با پول های به وجود آمده بتواند شغل ایجاد كند غافل از اینكه تورم به وجود آمده تولیدكنندگان موجود را تحت فشار قرار می دهد كه این فشار متناسب است با میزان تورم. به طوری كه اگر حمایت متناسب گمركی از تولیدكنندگان صورت نگیرد اكثرشان نابود می شوند.این كه می بینیم كشور تركیه بعد از سال ها بالاخره تصمیم به مهار تورم گرفته است این نیست كه اقتصاددانان دولتی این كشور به این نتیجه رسیده باشند كه تورم به هر میزان آن مضر است بلكه علت آن است كه یكی از شروط اتحادیه اروپا برای پیوستن این كشور به این اتحادیه مهار تورم بوده است. به هر حال این وظیفه وزارت علوم است كه متونی را كه در دانشگاه ها تدریس می شود هر چند سال یك بار مورد تجدید نظر قرار دهد كه امیدواریم در این مورد به وظیفه خود عمل كند. نكته دیگری كه بحث روز هم هست مسئله ثابت نگه داشتن قیمت كالاها در سال آینده است.به نظر می رسد این اقدام، هم می تواند مثبت باشد و هم منفی و این بستگی به نوع برخورد دولت با مسئله دارد. اگر دولت تصمیم بگیرد برای جبران این كار به سراغ حساب ذخیره ارزی یا استقراض از بانك مركزی یا چاپ اوراق مشاركت و یا هر اقدام ایجابی دیگر برود عواقب ناخوشایندی برای كشور خواهد داشت ولی اگر این اقدام مجلس باعث شود كه دولت حداقل به همین میزان از هزینه های خود بكاهد اثر بسیار مثبتی روی جامعه خواهد گذاشت. و به هر حال شرط موفقیت آمیز بودن و امكان پذیر بودن كاهش یارانه ها در اقتصاد كشور آن است كه قبلاً تورم به طور كامل مهار شده باشد. كما اینكه سال هاست در حال كاهش تدریجی یارانه ها هستیم ولی به ازای هر یك قدمی كه به جلو گذاشته ایم دو قدم عقب رفته ایم.نكته بعد كه كمی هم ناراحت كننده است اینكه در گوشه و كنار، گاهی اوقات شنیده می شود كه كسر بودجه فی نفسه بد نیست بلكه روش تامین آن است كه آن را خوب یا بد می كند و استناد می كنند به برخی از كشورها كه كسر بودجه داشته اند ولی موجب تورم نشده است. همانطور كه در چند شماره قبل در همین روزنامه شرح داده شد علت آنكه در این كشورها رشد بیش از حد نقدینگی منجر به تورم نمی شود آن است كه این نقدینگی نهایتاً بیشتر تبدیل به شبه پول شده است نه پول و می دانیم شبه پول اثر تورمی بالفعل ندارد. البته تحقیقات دیگری هم نشان داده است كه این پول ها بعضی اوقات در فاكتورهایی اثر می گذارند كه در اندازه گیری تورم به حساب نمی آیند مثلاً موجب رشد قیمت سهام می شوند. ولی در هر حال مهم این است كه اینها در نهایت روزی اثر خود را در جایی نشان خواهند داد.مناسب است به عنوان حسن ختام این نوشته سخن سه اقتصاددان جهانی را درباره تورم یادآور شویم: رئیس سابق بانك مركزی سوئیس می گوید «جز از طریق تورم به هیچ شیوه دیگر نمی توان در كوتاه ترین زمان اقلیتی بسیار كوچك را ثروتمند و اكثریت بسیار بزرگی را مستمند كرد» رئیس سابق بانك مركزی آلمان نیز می گوید: «پول باثبات موضوعی اخلاقی و شرط اساسی به وجود آوردن اقتصاد سالم به شمار می آید، تورم چیزی جز كلاهبرداری از مردم نیست.» آقای هایك نیز می گوید: «بحران ها همیشه مواقعی اتفاق می افتند كه دولت ها می خواهند بیش از درآمدشان خرج كنند.»