پس از جنگ جمل كه در عصر خلافت امام على (عليه السلام) با سپاه طلحه و زبير، در بصره رخ داد، امام على (عليه السلام) در ميان كشته‏ ها عبور مى‏كرد، ناگاه چشمش به جنازه كعب بن سوره (قاضى گمراه بصره) افتاد، همان كسى كه قرآنى به گردن خود آويزان كرد و با بستگان خود در صف دشمن به جنگ با سپاه على (عليه السلام) پرداخت و سرانجام در همين جنگ به هلاكت رسيد.

جنگی خندق در سال پنجم هجری اتفاق افتاد. یکی از پیکارهای مهم در این جنگ، نبرد امام با عمرو بن عبدود بود؛ عمرو از شجاعان عرب بود، کسی بود که عمر گفت: «من با او همسفر شام بودم و هزار نفر، دزد بر قافله ما تاختند، عمرو به تنهایی آنها را متفرق ساخت و دست و پای شتری را به جای سپری دست گرفت و آنها را تعقیب کرد».

وقتی در جنگ خندق علی علیه‏السلام دروازه خندق را بر دشمن مسدود کرد تا وارد شهر مدینه نشوند، عمروبن عبدود وارد شد بر وسط میدان و فریاد برآورد: کیست به جنگ من آید؟ 

رسول خدا صلي الله عليه و آله به اميرمومنان علي عليه السلام فرمودند: 

در روایات آمده است که در روزهای آخر حیات آقا امیر المومنین هنگامی که در بستر شهادت بودند گروهی از شیعیان جهت عیادت ایشان بر بالینش حاضر شدند که در میان آنها صعصعه بن صوحان از بزرگان شیعه و از اهالی کوفه بود.

صعصعه از راویان مورد اعتماد اهل تشیع و حتی اهل تسنن می باشد که هر آنچه از ایشان روایات شده مورد قبول همگان می باشد.

ایشان در آن روز از آقا امیرالمومنین سوال پرسیدند که:

پسر ابى نجران گفت: از امام رضا عليه السّلام شنيدم كه فرمود:

هر كس با شيعيان ما دشمنى ورزد، با ما دشمنى ورزيده، و هر كس شيعيان ما را دوست بدارد، ما را دوست داشته، چون آنها از ما هستند و از سرشت ما خلق شده‏اند.

هر كس آنان را دوست بدارد، از ماست، و هر كس آنها را دشمن بدارد، از ما نيست. شيعيان ما به نور خدايى مى ‏نگرند و در رحمت خداوند غوطه ‏ورند و به كرامت الهى رستگارند. هيچ يك از شيعيان ما مريض نمى ‏شود، مگر اين كه ما به خاطر بيمارى او بيمار مى ‏شويم، و مغموم و اندوهگين نمى ‏شود، مگر اين كه ما به خاطر غم و غصه ‏اش اندوهناك مى‏ شويم، و شاد نمى‏شود، مگر اين كه ما به خاطر شادى ‏اش فرحناك مى ‏شويم.

هيچ يك از شيعيان ما، در هر كجا كه باشد، چه در مشرق و چه در مغرب، از ما پنهان و غايب نيست. هر كدام از آنها از دنيا برود و از خود قرضى بجا گذارد، اداى آن بر عهده ماست و اگر مالى از خود بجا گذارد، تعلّق به وارثانش دارد. شيعيان ما كسانى هستند كه نماز بر پا مى‏دارند، زكات مى‏دهند، حجّ خانه خدا را بجا مى ‏آورند، ماه رمضان روزه مى‏گيرند، اهل بيت پيامبر را دوست مى ‏دارند و از دشمنانشان بيزارى مى‏جويند. آنها اهل ايمان و تقوى و اهل ورع و پرهيزكاريند.

هر كس [مقاله‏] آنها را نپذيرد، [دين‏] خدا را نپذيرفته و هر كس به آنها طعنه زند و سرزنششان نمايد، خدا را سرزنش كرده، چون اينها بندگان حقيقى خداوند و اولياى راستين او هستند.

به خدا سوگند، هر يك از آنها در جماعتى مثل قبيله ربيعه و مضر [كه به زيادى نفرات در عرب مشهورند] شفاعت مى‏كند و خداوند شفاعت او را در باره آنها مى‏پذيرد و اين، براى كرامتى است كه اينان در پيشگاه خدا دارند .^[1]

پی نوشت:

[1]. صفات الشيعه-ترجمه توحيدى، ص: 25

فان كنت بالشورى ملكت امورهم فكيف بهذا و المشيرون غيب و ان كنت بالقربى حججت خصيمهم فغيرك اولى بالنبى و اقرب. 

در حينى كه على عليه السلام و چند تن از بنى‏ هاشم مشغول غسل و دفن جسد مطهر پيغمبر بودند، تنى چند از مسلمين انصار و مهاجر در يكى از محله‏ هاى مدينه، در سايبان باغى كه متعلق به خانواده بنى ساعده بود، اجتماع كردند.

شايد اين محل كه از آنروز مسير تاريخ جامعه مسلمين را عوض نمود، تا آن موقع چندان اهميتى نداشته است.