یک شنبه 18 بهمن 1388  ساعت 4:57 AM
دولتمردان و اصلاح الگوی مصرف

«مسؤولان موظفند. اسراف فقط در زمينه‏ فردى نيست؛ در سطح ملى هم اسراف ميشود. همين برق و انرژى كه گفتيم اسراف مي‌شود، بخش مهمى از اين اسراف در اختيار مردم نيست؛ در اختيار مسئولين كشور است. اين شبكه‏هاى ارتباطاتى، شبكه‏هاى انتقال برق، سيم‌هاى برق، اينها وقتى فرسوده بشود، برق هدر مي‌رود. برق را توليد كنيم، بعد با اين شبكه‏ فرسوده آن را هدر بدهيم، كه بخش مهمى هدر مي‌رود. يا شبكه‏هاى انتقال آب اگر فرسوده باشد، آب هدر ميرود. اينها اسراف‌هاى ملى است؛ در سطح ملى است». (6)

در این کلام، روی سخن با مسؤولان طراز اول کشور است. وظیفه اصلی نیز برعهده آنان است. چرا که تمامی امکانات و ابزارهای لازم را برای جلوگیری از این فرصت‌سوزی‌ها و هدر رفتن منابع و امکانات در اختیار دارند. حضور آنان در مسندهای مسئولیت نیز برای آن است که بتوانند از چنین تهدیداتی جلوگیری کنند. آنان موظفند منابع مالي و پولی کشور را چنان هدایت و ساماندهی کنند که بیشترین بهره‌وری را برای ملت داشته باشد؛ ملتی که تمام توان خود را برای حفظ اسلام و انقلاب و کشور گذاشته است.

نکته دیگری که رهبری بدان پرداختند مسأله اسراف در سطوح سازمانی وادارات است: « اسراف در سطح سازمان هم اتفاق مى‏افتد. رؤساى سازمان‌هاى گوناگون مصرف شخصى نمي‌كنند، اما مصرف بى‏رويه در مورد سازمان خودشان اتفاق مى‏افتد؛ تجملات اداره، اتاق كار، تزئيناتش، سفرهاى بيهوده، مبلمان‏هاى گوناگون؛ بايد با مراقبت و نظارت از اين كارها جلوگيرى كرد. هم در سطح دولت، هم در سطح آحاد مردم، هم در سطح سازمان‌ها بايستى نگاه عيب‏جويانه‏ به اسراف وجود داشته باشد». 7

این سخن رهبری، روش عملی مسؤولان را مورد توجه قرار می‏دهد. نگاه مردم به عمل مسؤولان است. اصولاً بسیاری از خوبی ها و بسیاری از زشتی ها از امرای جامعه به جامعه تزریق می‏شود.

وظیفه دیگری که که رهبر فرزانه انقلاب متوجه مسئولان می نمایند، وظیفه قانون گذاری است.

بسیاری از مسایل مرتبط با الگوی مصرف می‌تواند با قانون‌گذاری‌های بجا و مناسب در دراز مدت تصحیح شود. مثلاً در زمینه فرهنگ عمومی باید قانون مناسبی برای موظف کردن صدا و سیما و دیگر رسانه‏ها به ترویج و تبلیغ الگوی مصرف صحیح نگاشته شود. از سوی دیگر صدا و سیما خود در بسیاری موارد مروج تجمل‌گرایی و مصرف بی‏رویه است، که ‏باید رویکرد خود را در جهت مبارزه با مصرف‌گرایی تغییر دهد. در غیر این صورت ارائه میزگردهای ضد مصرف‌گرایی و آنگاه فیلم‌ها و برنامه‌های مملو از تجمل نمی‌تواند مخاطب را اقناع سازد. بعد دیگری از قانون‌گذاری باید در جهت تصحیح مسیر یارانه باشد و یا به تعبیر فنی، هدفمند کردن یارانه‌ها که مقام معظم رهبری نیز آن را تأئید نمودند، البته بايد در این راستا همه جنبه‌ها و ابعاد آن بررسی گردد



 نگاشته شده توسط مسعود محمدابراهيم نظرات 0 | لينک مطلب


یک شنبه 18 بهمن 1388  ساعت 4:57 AM
راه كارهاي فرهنگي مبارزه با اسراف :
الف ) استفاده از ظرفيت هاي ديني عمومي: بهترين راه کارعمومي سازي و نهادينه سازي فرهنگ صرفه جويي و پرهيز از اسراف  بيان  آيات قرآن کريم و احاديث نوراني معصومين(ع) در ارتباط با اسراف و ترغيب به صرفه جويي است .
ب ) باز نگري وقايع تاريخي و رخدادهاي طبيعي: به تصوير کشيدن سرانجام اسراف کاران در همه طبقات اجتماعي و پيوند آنها با اتفاقات طبيعي از جمله عوامل باز دارنده اسراف گرايي و سوق دادن جامعه به سمت و سوي قناعت و صرفه جويست.
ج ) ارتباط بخشي از بلاياي طبيعي به موضوع اسراف : به نظر مي رسد مسائلي نظير کم آبي ، خشکسالي و ... به دليل بهره برداري ناصحيح وغير متعارف از نعمت هاي الهي است.
محورهاي اساسي نادرست در الگوي مصرف اقتصاد ايران
اگر بخواهيم از نگاه جامعه شناسي اقتصادي محورهاي اساسي نادرست در الگوي مصرف و اسراف در اقتصاد ايران را دسته بندي نمائيم مي توانيم به محورهاي زير اشاره داشته باشيم:
محور اول: نفت و منابع نفتي و انرژي؛ اسراف و هدر دادن منابع نفت از دو جهت قابل بررسي است: اول مديريت ناصحيح و غيرعقلايي درآمدهاي سرشار ارزي حاصل از نفت توسط دولت است که اين امر به طور مستقيم به فرآيندهاي نامطلوب بودجه‌اي و مخارج غيربهينه دولت بر مي‌گردد و دوم تخصيص غير بهينه حجم عظيم منابع نفت در اقتصاد داخلي است. ساير رديف هاي انرژي هم با مشكلات مصرف بي رويه و ناصحيح چه در زمينه ي مديريت و چه در زمينه ي بهره برداري تا حد زيادي مواجه است.
محور دوم: منابع ارزي كشور؛ محور مهم ديگر هدر دادن منابع ارزي کشور توسط بخش خصوصي است که البته اين امر نيز به طور غيرمستقيم به مديريت ناصحيح و غيرعقلايي نرخ ارز در اقتصاد ايران مربوط است، نه به فرهنگ و عملکرد اسرافکارانه فعالان بخش خصوصي (مردم). ارز ارزان در اقتصاد کشور که ماحصل سياست اشتباه دولت در مديريت نرخ ارز است، انگيزه‌هاي فعالان بخش خصوصي را به سوي گسترش واردات، مصرف بي‌رويه کالاهاي خارجي و به محاق رفتن توليد داخلي هدايت نموده است.
محور سوم: منابع مالي؛  اسراف و هدر دادن گسترده منابع مالي در اقتصاد کشور به خصوص در سال‌هاي اخيريكي ديگر از محورهاي اساسي است که البته اين امر نيز به مديريت ناصحيح و غيرعقلايي نرخ‌هاي سود بانکي و مداخلات نابه‌جا و پر اشتباه دولت در شبکه بانکي کشور مربوط مي‌گردد نه به فرهنگ و عملکرد اسراف‌کارانه فعالان بخش خصوصي کشور.
محور چهارم: منابع كمياب؛ و در نهايت چهارمين محور، هدر رفتن منابع کمياب در بسياري از فرآيندهاي توليد و مصرف بخش است.
محور پنجم: مواد غذايي و داروئي؛ مواد غذائي و داروئي نيز يكي ديگر ازمحورهاي اساسي تضييع منابع مي باشد. از نگاه اقتصادي در بسياري از موارد – مثل مقوله ي نان – اين امر از دو ناحيه ي اصلي توليد و مصرف با اشكالات اساسي مواجه است.
نتيجه گيري:
    مسأله اسراف و قناعت از مفاهيم و گزاره هاي مهمي است كه دين مبين اسلام بدان توجه داشته است. اين مسأله امروز در كشور به دليل بروز و ظهور فراوان آن در عرصه هاي مختلف فردي و اجتماعي بيش از گذشته نمايان گرديده است. تا جائي كه تمامي كارگزاران برنامه ريزي و عملياتي كشور موظف گرديده اند در سال جاري رويكرد پرهيز از اسراف و اصلاح الگوي مصرف را در فعاليت هاي خود مورد توجه قرار دهند. موضوع صرفه جويي به قدري در اسلام اهميت دارد که علماي اخلاق تأکيد مي کنند سزاوار است مؤمن در امور مباح هم سعي بر عدم اسراف داشته باشد. اموري مثل؛ اسراف در خواب ، بيداري ، حرف زدن ، خوردن چنانکه در حديث است. خدا پر خوري و پرخوابي را دشمن مي دارد. رفاه زدگي و اسراف در انسان ها موجب مي شود تا نه تنها خود اهل فساد و تباهي باشند بلکه ديگران را به فساد بکشانند و در زمين افساد و تباهي کنند. (قصص آيات 76 تا 83) از اين روست که خداوند ، اين الگوي مصرف را نابهنجار و ضد اخلاقي و کمالي ارزيابي کرده و به شدت از آن منع مي کند؛ زيرا از نظر خداوند ، اين گونه تصرفات موجبات فروپاشي جامعه و عذاب الهي مي شود.


پي نوشت ها:
1- قرآن كريم/ 2- گناهان کبيره /3- تحف العقول/4- غررالحکم / 5- مجموعه الاخبار باب 171 / 6- معراج السعاده.
 
 


 نگاشته شده توسط مسعود محمدابراهيم نظرات 0 | لينک مطلب


یک شنبه 18 بهمن 1388  ساعت 4:57 AM
ريخت و پاش(تبذير)؛ الگوي نادرست مصرف
" تبذير" که از ريشه بذر گرفته شده است به معنا ريخت و پاش است. در قرآن كريم از تبذير به عنوان الگوي نادرست مصرف ياد شده است. در واقع تبذير يعني فرد در اموال به گونه اي تصرف نمايد که پخش شود بي آن که به شکل درست و مناسبي مصرف شود. در قرآن كريم به صراحت اين شيوه مصرف كردن تقبيح گرديده و ضد اخلاقي شمرده شده است.( وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلاَ تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُواْ إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِرَبِّهِ كَفُورًا؛ و حق خويشاوند و درويش بينوا و در راه‏مانده را بده و مال خود را بيهوده و به گزاف مريز و مپاش- تباه مكن- همانا ريخت و پاش كنندگان- كسانى كه مال را به گزاف تباه مى‏كنند- برادران شيطانهايند و شيطان خداوند خويش را ناسپاس است.(سوره مباركه اسراء؛ 26-27)
متأسفانه امروزه در جوامع بشري موارد ريخت و پاش و تبذير بسياري حاكم است كه جلوگيري از اين امر مذموم مي تواند انسان هاي زيادي در سطح جهان را از گرسنگي و حتي خطر مرگ نجات دهد. ذكر اين نكته ضروري است كه اين مسأله اختصاص به بخش خصوصي و افراد ندارد بلکه در بسياري از عروسي ها و مهماني هاي دولتمردان و همايش هاي دولتي ، به وفور مي توان مصاديق آن را يافت و معرفي کرد. به بيان ديگر اين امر مقوله اي همگاني است كه هر فردي در حوزه ي شخصي و اجتماعي و در مواجهه با امكانات خصوصي و دولتي مي بايست بدان توجه نمايد. در واقع هر كس در جايگاه خانوادگي و اجتماعي خود مسئول است نسبت به جلوگيري از تبذير و ريخت و پاش ها اقدام نمايد.
اسراف؛ رفتاري ضد مصرف
" اسراف " يعني؛ زياده روي و تجاوز از حد و مرزهاي قانوني و طبيعي در هر كاري. اسراف كردن امري است كه در آيات قرآن كريم به صراحت از آن پرهيز داده شده است. همان طور كه از كودكي به ما آموخته اند:
« کلوا والشربوا و لا تسرفوا »« بخوريد و بياشاميد ولي هرگز اسراف نورزيد همانا خداوند اسراف کاران را دوست ندارد»  در قرآن كريم نه تنها اسراف امري ناپسند و مذموم عنوان و در حوزه منكرات دسته بندي مي شود بلكه يكي از عوامل اصلي دوري از رحمت خداوند محسوب مي شود. كتاب وحي به صراحت اعلام مي دارد كه خداوند مسرفين را دوست ندارد. و اين امر براي كساني كه مي خواهند محبوب خداوند مهربان باشند مسأله اي بسيار مهم است. از اين رو از هر كاري كه آنان را از حوزه محبوبان خداوندي بيرون برد و يا در جرگه دشمنان خدا قرار دهد، پرهيز مي كنند و مي كوشند تا به هر شكلي شده با شناخت عوامل و علل دوري و يا دشمني، از آن پرهيز كنند. به نظر مي رسد كه حتي براي كساني كه طالب دنيا و متاع دنيوي هستند نيز مي بايست دوري از اسراف در دستور زندگي قرار گيرد؛ زيرا چنان كه از آيات قرآني به دست مي آيد اسراف نه تنها عامل مهم در دوري از محبت خداوند مي شود بلكه موجب مي شود خود و يا جامعه دچار نابودي گردد. (يس آيات 13 و 19) مسأله اسراف و هدر دادن منابع در رفتار مصرفي، مسأله اي بنيادي است كه ناشي از فقدان حاکميت عقلاني و منطق اخلاقي و اقتصادي در عملکرد افراد است.



 نگاشته شده توسط مسعود محمدابراهيم نظرات 0 | لينک مطلب



  • تعداد صفحات :156
  •    
  •   
  • 80  
  • 81  
  • 82  
  • 83  
  • 84  
  • 85  
  • 86  
  • 87  
  • 88  
  • 89  
  • >  
Powered By Rasekhoon.net