بررسي محتوا و مفاد احاديث وقف
آنچه به لفظ وقف در احاديث شيعه آمده چند حديث است که محدثان در فصول متفرقه در باب وقف آنها را آوردهاند.
«عن مهران بن محمد قال سمعت ابا عبدالله (ع): اوصي ان يناح عليه سبعة مواسم فاوقف لکل موسم مالا ينفق»(15). (ترجمه: شنيدم امام صادق (ع) وصيت فرمودند که در هفت موسم (هفت سال در ايام حج) برايش تعزيتداري کنند و براي هر سالي مالي را وقف کرد، که صرف و خرج آن شود.) آنچه از اين حديث ميفهميم اين است که تعزيتداري مشروع است، و ميتوان براي آن مالي را وقف کرد.
«فوقع (ع): الوقوف تکون علي حسب ما يوقفها اهلها ان شاء الله» (16).
در حديثي ديگر با سندي ديگر همان روايت رسيده است:
«... فوقع (ع): الوقوف علي حسب ما يوقفها اهلها ان شاء الله»(17).
از اين حديث استفاده ميشود که:
1. وقف امري است مشروع.
2. هر شرطي که مخالف حکم شرع و عقل نباشد و واقف آن را قيد کند درست است.
علي بن سليمان رشيد مينويسد: مقدار زميني دارم که بعضي از آن ارث پدري من است و بعضي را خود تهيه کردهام و وارثي هم ندارم، ميترسم بميرم. چه ميفرماييد که بعضي از آن را بر فقراي برادران مسلمانم و بر مستضعفان
و بيچارگان وقف نمايم و يا آنکه بفروشم و پولش را برايشان تا زندهام تصدق کنم زيرا ميترسم که بعد از من به وقف عمل نشود و اگر هم وقف کنم آيا ميتوانم تا زندهام از آن بخورم يا نه ؟
حضرت در جواب او نوشتند:
«فهمت کتابک في امر ضياعک، فليس لک ان تأکل منها من الصدقة. فان انت اکلت منها لم تنفذ ان کان لک ورثة، فبع و تصدق ببعض ثمنها في حياتک. و ان تصدقت، امسکت لنفسک ما يقوتک مثل ما صنع اميرالمؤمنين»(18).
از اين حديث موارد زير استفاده ميشود:
1. اگر مالي را انسان صدقه (وقف) کرد خودش نبايد از آن بخورد يعني زندگانياش را از آن اداره کند. اگر خودش بهره برد و ورثه داشت صدقه قبول نيست و مال از آن ورثه است.
2. مالي را که وقف کرده بايد از ملک خود درآورد و به راه وقف بدهد.
3. هميشه انسان مقداري از مال را بايد براي خود که به درد زندگانيش بخورد نگه دارد و همه را صدقه ندهد.
4. سيرهي ائمه سرمشق ماست چنانکه ميفرمايد: تو آن طور عمل کن که امير مؤمنان عمل کرده است.
ادامه دارد ...
منبع :
حديث اول
حديث دوم
حديث سوم
حديث چهارم
_ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
--------
ميراث جاويدان
