•  مرد بلند همت تا پايه بلند به دست نياورد از پاي طلب ننشيند. (كليله و دمنه)

  • رهرو آن نيست كه گه تند و گهي خسته رود... رهرو آنست كه آهسته و پيوسته رود.(سعدي)

  •  اگر در اولين قدم، موفقيت نصيب ما مي‌شد ، سعي و عمل ديگر معني نداشت (موريس مترلينگ)

  • اين كه چقدر زمان داري مهم نيست چگونه مي‌گذراني مهم است.

  • به توانائي خود ايمان داشتن نيمي از كاميابي است. (روسو)

  • كار و كوشش ما را از سه عيب دور مي‌دارد، افسردگي، دزدي و نيازمندي. (ولتر)

  • سر چشمه همه فسادها بيكاري است، شيطان براي دست‌هاي بيكار ، كار تهيه مي‌كند).پاسكال)

  • بدبختي انسان از جهل نيست از تنبلي است. (ديل كارنگي)

  • کار ، بهترين تسکين دهنده ، افکار پريشان و غم است .

  •  بهترين پاداش کار نيک، رضايتي است که در قلب خود احساس مي کنيم.

  • اگر شيفته كارت نباشي، روانت بيمار مي‌شود و در نهايت پيكرت از پاي در خواهد آمد.

امسال سال فتنه مضاعف خواهد بود، اما فتنه دوره ثبات بسیار متفاوت از دوره التهاب است، فتنه ای كه در آن خبری از آشوبهای خیابانی نیست، بیانیه های توفانی نیست، ترورهای كور و ناجوانمردانه نیست. امسال سال فتنه ای خواهد بود كه حركت رو به رشد جمهوری اسلامی را كُند، نماید.

حتی اگر امسال را نامی دگر می نهادند و به اسمی دیگر تسمیه می كردند نیازی نبود كه از یاد ببریم تاریخ سی ساله جمهوری اسلامی ایران ( و حتی تاریخ انقلاب كبیر اسلامی) یادآور فتنه هایی پی در پی و مضاعف است. فتنه هایی كه هر یك از دیگر پیشرفته تر و سهمگین تر بوده اند. یك دوره از تاریخ حیات (زندگی و زنده شدن) ملت ایران مبارزه با طاغوت فردی متكی به قدرت خارجی بود، مبارزات عده معدودی از روحانیون و مردم طی مدت های مدید در طی چند ماه ( دی ماه 56 تا بهمن 57) به ثمر رسید و مردم وارد عرصه جدیدی شدند.
سیر تاریخ در نگاه مومنین، روایت وقایع پی در پی نیست، بلكه رخداد امتحان ها و فتن الهی از ملت هاست، بسته به آنكه در امتحان های گذشته در چه وضعیتی از قبولی یا مردودی هستند. سیر تاریخ كه به سوی انتها پیش می رود و انسانها می بایست امتحان های سخت تری را بگذرانند تا عجز و ناتوانی آنها در مشكلات بیش از پیش روشن شود و موفقیت و سربلندی یك دیدگاه بیش از همه دیدگاه های دیگر برجسته و مشهود شود.
نگه داشتن كشور از تجزیه داخلی و تفرقه و آشوب درونی هرچندمشكل است، آن هم در آغاز شروع یك حكومت اما سخت تر از آن هشت سال جنگیدن با همه دنیای غرب و شرق از پشت خاكریزهای جنوب غربی تا كوه های شمال غرب و پهنای خلیج فارس است.
ناگهان سفره بسته می شود و دوره ثبات آغاز می شود، جنگیدن در دوره ثبات سه حالت دارد، مهدی باكری گفته است؛ یا همرنگ جماعت می شوی یا ایزوله خواهی شد یا حرص خواهی خورد و دق خواهی كرد.
مبارزه مردم ایران این بار با دوگونه و یا در حقیقت یك رویكرد به اسلام، امتحانی است بس دشوار، اسلام التقاطی، مبارزه با نفاق تئوریك، مواجهه و مقابله با تئوری های فرهنگی و سیاسی و اقتصادی غربی كه توسط امامان جمعه و روحانیت معظم اجرا می شود.
همان طور كه مربیان حكیم و سلیم العقل با موفقیت شاگردان، آزمون های سخت تری را برای رشد بیشتر، دانش آموختگان و معلوم شدن هرچه بیشتر زبدگان از سفلگان برگزار می كنند، خداوند جل و علی نیز می فرماید: احسب الناس ان یتركوا ان یقولوا آمنا و هم لا یفتنون و لقد فتنا الذین من قبلهم و لیعلمن الله الذین صدقوا و لیعلمن الكاذبین آیا مردم انگاشته اند كه به صرف اینكه گفتند ایمان آوردیم وانهاده می شوند و امتحان و آزمونی در راه نیست، پس به یقین در فتنه ها و بلایا وارد می شوند چون پیشینیان، تا خدا معلوم كند چه كسانی راست می گویند و دروغ گویان چه كسانی هستند.( عنكبوت، آیات 2و3)
قطعا آنچه در سوم تیر و بیست و هفتم خرداد 84 رخ داد، ثمره پایداری و بیداری و هوشیاری مردم بود. بازگشت دوباره اسلام ناب و به عرصه عملی آمدن آموزه های نبوی و علوی.  اما آنچه در چهارساله اول احمدی نژاد گذشت نیز خود ملغمه ای از امتحانات و فتنه های دوره ثبات بود كه " و ما ارسلنا من نبی فی قریه الا اخذنا اهلها بالباساء و الضراء لعلهم یضرعون"
و ماهیچ پیامبری را بر قریه ای – جامعه ای- نفرستادیم مگر آنكه اهل آن را به ناراحتی ها و خسارت ها گرفتار ساختیم، شاید به سوی خدا بازگردند و تضرع كنند. (اعراف، 49)
تحریم های اقتصادی، تهدیدهای نظامی، گرانی، تورم و ... اما انتخاب دوباره خط امام و اسلام ناب و اشتباه نكردن جامعه شیعی در آستانه ظهور در مصادیق، تراز امتحان و فتنه را بالا برد: فتنه هوشمند ( سخت+ نرم) هشت ماه جامعه را در غربالی سخت انداخت و این مردم بودند كه با دلی سربلند و سر سربه زیر، پر از خاطرات ترك خورده به سال همت مضاعف پا می نهادند. اما امسال سال فتنه مضاعف نیز هست.
برخی چنان در سوراخ های تور فتنه به دام افتادند و در رشته های دام در هم پیچیده شده اند كه شاید دیگر امیدی به رهایی آنها نباشد. اما عده ای بر ظاهر در دام نیفتاده اند ولی وقتی بر احوال آنها دقت می كنی، آنها را در پیمودن راه انقلاب و ولایت كوتاه و سست می بینی و چون نیك بنگری تار و پود فتنه را در اقدام آنها پیچیده بینی؛ هرچند در بیان و گفتار چونان فاتحان سخن گویند و به صورت دسته بندی شده به محكومیت فتنه گران از هر دوطرف می پردازند، اما فتنه دیگر در راه است. نفاق اخلاقی و فردی جلوه های اجتماعی گسترده می یابد. اولین اشتباه، آخرین اشتباه اتس. سرعت وقایع بسیار بالاست. كوچكترین زاویه ها با ولی زمان موجبات خسران ها و حرمان های بیشتری را در پی خواهد داشت.
گویا قوس صعود عالم در شیب نهایی خود قرار گرفته است و امت برای حضور امام خویش آماده می شود. اما این همه بستگی به آزمون های نهایی دارد. فتنه بعدی پیچیده تر است.امتحان بعدی سخت تر است. ما تجربه شانزده سال حاكمیت تفكر اسلام سرمایه داری و اسلام پلورالیستی را پس از جنگی خونین در چنته داریم.
ما در جنگ هم به اهداف خود نرسیدیم، ما قطعنامه را به خوشحالی نپذیرفتیم. ما در فتنه نتوانستیم چشم فتنه را درآوریم. 9 دی و 22 بهمن تجدید حیات انقلاب بود. تجدید بیعت با امام امت بود.
اما فتنه بعدی را باید افرادی وجیه تر و سلیم تر و با استدلالهایی منطقی تر رقم بزنند. هرچه باشد فتنه گر نیز تجربه اندوخته است. یك روز جنگ بر سر تنزیل معیارها بود و یك روز در تاویل معیارها ولی ظاهرا جنگ بر سر تطبیق معیارها تمام نشده است. وقتی نام شهدای گمنام تهران فراموش می شود، روزنامه كیهان را شیرین عبادی محاكمه می كند وقتی نیروی انتظامی محكوم است، وقتی فتنه گران مظلوم اند، وقتی اشراف ضد اشرافیت می شوند و مفسدین نام و نشان دار در دولت به دنبال مفسد می گردند، وقتی حسین رضازاده و سلحشور و طالبی به جرم حمایت از انقلاب محاكمه می شوند باید گفت این فتنه است كه هنوز جان دارد و شكل عوض می كند و باید گفت كو زینبی تا از كربلای تهران خبر آورد كه چه كسی یاغی بود و چه كسی باغی و آنان كه حسین را كشتند – كه نكشتند، خواستند بكشند- از كدامین مجتمع سبحان برآمده بودند و فرزندانشان در كدامین تجمعات بازداشت شده بود. زینبی باید تا با صدای رسا، كار مضاعفی كن این بار باید تطبیق دقیق كند. چه كسی ولایی تر است و یا به تعبیر بهتر چه كسی ولایی و انقلابی است. آنها كه به وقت احد، تونل افتتاح كردند و یا آنها كه در هنگامه نبرد، مشغول جذب بازیگران به خارج رفته بودند.

زینبی باید تا خون شهدای گمنام تهران را پاسداری كند و بر سر كوفیان شهر فریاد كشد. ویلكم یا اهل كوفۀ تهران و قم و مشهد و ... به وقت فتنه در سوراخ عزلت، عافیت گزیدید و امروز زبان به نصیحت و طعنه دراز می كنید. سیاه باد رویتان. كه مولایتان را یاری نكردید و امروز به سهم خواهی آمده اید.
امسال سال فتنه مضاعف خواهد بود، اما فتنه دوره ثبات بسیار متفاوت از دوره التهاب است، فتنه ای كه در آن خبری از آشوبهای خیابانی نیست، بیانیه های توفانی نیست، ترورهای كور و ناجوانمردانه نیست. امسال سال فتنه ای خواهد بود كه حركت رو به رشد جمهوری اسلامی را كُند، نماید. فتنه ای كه در آن دوست را لباس دشمن می پوشانند و دشمن را در لوای دوست می آرایند. امسال سال فتنه ای خواهد بود كه مفسدین اقتصادی هم به دنبال مبارزه با فساد اقتصادی خواهند بود. امسال سال فتنه ای است كه بی عملان عافیت طلب نیز ولایتمدارتر خواهند بود تا ولایتمداران را ضدولایت خطاب كنند. امسال سال فتنه ای است كه مرفهین بی درد و شكم پرستان، شكم سُرا نیز روزنامه هایشان به صورت هفت رنگ محرومین را نمایش خواهند داد. امسال سال سایت های اشرافی است تا كوچه پس كوچه های فقر را به رخ جمهوری اسلامی بكشند. امسال سال بندبازهای بین حق و باطل است تا در كوس تعادل جمهوری اسلامی را افراطی كنند. امسال سال فتنه مضاعف است. امسال با شعار حفظ جمهوری اسلامی می خواهند جمهوری اسلامی را از درون تهی كنند.
 امسال سال سال فتنه مضاعف دجال ها و سامری ها و هامان ها خواهد بود همگی دست به دست هم می دهند تا "ماه پاره ما" را با ماهواره های داخلی و خارجی جایگزین كنند. امسال فتنه، فتنه تطبیق است.

رهبر انقلاب اجرای كامل سیاستهای اصل 44 را در شكل گیری تولید دانش بنیان مهم ارزیابی و در عین حال خاطرنشان كردند: باید بسیار مراقب بود كه اجرای سیاستهای اصل 44، زمینه ساز نفوذ قانون دان های قانون شكن، نشود. ایشان در همین خصوص افزودند: افرادی با دور زدن قانون، برخی كارخانه ها را می خرند و بعد هم با فروش تجهیزات و زمین آن به میلیاردها آلاف و الوف می رسند و در نهایت كارگران كارخانه را بیكار می شوند، لذا همه مسئولان باید مراقب باشند...

عبد الکريم پاک‏نيا

يکى از مهم‏ترين آموزه‏هاى قرآن و اهل بيت عليهم السلام خدمت‏به مردم و نيازمندان جامعه است. از ديدگاه مکتب حياتبخش اهل بيت عليهم السلام خدمتگزارى به افراد جامعه، حد و مرزى ندارد و يک دين باور حقيقى در تمام صحنه‏هاى زندگى با الهام از رهبران آسمانى خويش مى‏کوشد تا بارى را از دوش ديگران بردارد و خدمتى را به بشر ارائه کند؛ گر چه فرد مخدوم، هم کيش او نباشد، البته خدمت‏به اهل ايمان اهميت ويژه‏اى دارد.

امام حسين عليه السلام با تاکيد بر اين باور وحيانى مى‏فرمايد:

«اعلموا ان حوائج الناس اليکم من نعم الله عليکم فلاتملوا النعم فتتحول الى غيرکم؛بدانيد نيازمنديهاى مردم که [به شما مراجعه مى‏کنند] از نعمتهاى الهى است پس نعمتها را افسرده نسازيد [يعنى مبادا با رنجاندن مردم نيازمند کفران نعمت کنيد] که اين وظيفه خدمت رسانى به ديگران محول خواهد شد.»

بزرگ رهبر جهان اسلام حضرت خاتم الانبياء صلى الله عليه و آله در پيامى جهانى به پيروان خود چنين رهنمود مى‏دهد:

«ايما مسلم خدم قوما من المسلمين الا اعطاه الله مثل عددهم خداما فى الجنة؛هر مسلمانى که به گروهى از مسلمانان خدمت کند خداوند متعال به تعداد آنان، خدمتگزارانى را در بهشت‏به او عطا خواهد کرد.»

اساسا يکى از مهم‏ترين آرزو و درخواستهاى ائمه اطهار عليهم السلام از خداوند متعال توفيق خدمتگزارى به مردم بوده است و آنان اين خواسته ارزشمند خويش را در قالب دعاها و سخنان گهربار خويش ابراز مى‏نمودند. امام سجاد عليه السلام در دعاى مکارم الاخلاق با پروردگار متعال چنين نجوا مى‏فرمايد:

«واجر للناس على يدى الخير ولاتمحقه بالمن خداوندا! انجام کارهاى خير را براى مردم، به دست من اجرا کن و خدمات نيکم را با منت گزارى ضايع مگردان.»

رفع نياز حاجتمندان و کمک به ارباب رجوع، از نکات قابل توجهى است که در جوامع حديثى و منابع فقهى بخشهاى مستقلى براى آن منظور شده است. «قضاء حاجة المؤمن‏»، «خدمة المؤمن‏»، «الاهتمام بامور المسلمين‏»، «الطاف المؤمن و اکرامه‏» برخى از عناوين اين ابواب است. در متن اين گفتارهاى سودمند، افزون بر ثوابهاى اخروى خدمت رسانى، به نتايج پربار اين صلت‏خداپسندانه در دنيا نيز اشاره شده است. در يکى از همين روايات، حضرت سيدالشهداء عليه السلام به خدمتگزاران راستين به مردم نويد مى‏دهد:

«من نفس کربة مؤمن فرج الله عنه کرب الدنيا والاخرة هر کس اندوهى رااز دل يکى از اهل ايمان بزدايد، خداوند متعال غصه‏هاى دنيا و آخرت او را از ميان برداشته [مشکلاتش را حل خواهد نمود ].» بنابراين خدمت رسانى در جامعه اسلامى، بويژه از سوى کارگزاران و مسئولان و صاحبان قدرت و مال و متنفذان، امرى لازم و ضرورى است. و شايسته است که هر مسلمان وظيفه شناس و مسئوليت‏پذير در هر پست و مقامى که باشد در امر خدمت رسانى همت نمايد و تلاش خود را مضاعف گرداند.

در اين نوشتار سعى شده که عمل مقدس خدمت رسانى در سيره و سخن شاخص‏ترين الگوى خدمتگزاران، يعنى حضرت سيدالشهداء عليه السلام بررسى شده و برخى از زيباترين رفتارها و گفتارهاى آن خادم راستين امت اسلام و جامعه بشرى به خوانندگان بزرگوار عرضه شود؛ زيرا آن حضرت، پناه بى‏پناهان، دستگير يتيمان و اسوه کامل خدمتگزاران است. حضرت مهدى عليه السلام در زيارت ناحيه مقدسه خطاب به آن بزرگوار مى‏فرمايد:

«کنت ربيع الايتام وعصمة الانام وعز الاسلام ومعدن الاحکام وحليف الانعام؛ [اى جد بزرگوار!] تو بهار يتيمان، حافظ وپناه مردم، مايه سرافرازى اسلام، کانون احکام و معارف الهى و هم پيمان بخشش و احسان بودى.»

آرى امام حسين عليه السلام نمونه بارز خدمتگزارى و خدمت رسانى به مردم دردمند بود، او با اعمال و رفتار خويش نه تنها گرهى رااز زندگى گرفتاران باز مى‏کرد بلکه چگونه خدمت کردن به ديگران را به علاقه‏مندان خويش و بشر دوستان عالم عملا آموزش مى‏داد.

آداب خدمت رسانى

در سيره امام حسين عليه السلام در زمينه خدمت رسانى نکات ظريفى وجود دارد که دقت‏بيشتر خادمان دلسوز را مى‏طلبد. توجه به شخصيت و حيثيت افراد در امر خدمت رسانى از مهم‏ترين ويژگيهايى است که شايان توجه مى‏باشد؛ چرا که اگر در ضمن اجراى نيکى و احسان و کمک به ارباب رجوع به عزت نفس و آبروى افراد بى‏توجهى شود، نه تنها عمل خدمت رسانى نتيجه مثبت نخواهد داد بلکه مايه انزجار و نفرت نيز خواهد بود. دراين صورت شيرين‏ترين ثمره خدمت‏به تلخ‏ترين خاطره‏ها تبديل خواهد شد؛ به همين جهت، حضرت سيدالشهداء عليه السلام به اين نکته لطيف توجه خاصى داشت و در مواجهه با نيازمندان اين شيوه را رعايت مى‏کرد. دو نمونه از رفتار آن حضرت را در اين زمينه با هم مى‏خوانيم:

1. روزى شخصى از انصار براى حل مشکل خود به پيشگاه آن بزرگوار آمد. او هنوز لب به سخن نگشوده بود که امام عليه السلام از چهره نگران و سيماى گرفته او، دردها و رنجهاى درونى‏اش را دريافت و به وى فرمود:

«يا اخا الانصار صن وجهک عن بذلة المسالة وارفع حاجتک فى رقعة فانى آت فيها ما سارک انشاءالله؛ اى برادر انصارى، خواسته‏ات را به صورت شفاهى مطرح نکن. خواسته خود را در کاغذى بنويس تا انشاءالله من با انجام دادن آن، موجبات خوشحالى تو را فراهم آورم.»

او نيز در نامه‏اى چنين نوشت:

«يااباعبدالله، من به فلانى پانصد دينار بدهکارم و او مرا تحت فشار قرار داده، با او صحبت کن تا به من مهلت دهد.»

امام نامه‏اش را مطالعه کرده و سپس به درون منزل رفت و کيسه‏اى حاوى هزار دينار آورد و به مرد انصارى داد و به او فرمود:

«پانصد دينار آن را به طلبکار خود پرداخت کن و بابقيه اين پول به زندگى‏ات سامان ده.»

و در ادامه افزود:

«ولاترفع حاجتک الا الى احد ثلاثة: الى ذى دين، او مروة، او حسب، فاما ذوالدين فيصون دينه واما ذوالمروة فانه يستحيى لمروته واما ذوالحسب فيعلم انک لم تکرم وجهک ان تبذله له فى حاجتک فهو يصون وجهک ان يردک بغير قضاء حاجتک [اى برادر، اگر روزى گرفتار شدى] مشکل خود را به جز براى سه کس اظهار نکن:

1. افراد ديندار؛

2. جوانمرد؛

3. انسانهايى که شرافت‏خانوادگى دارند.

ديندار براى حفظ دين خود [به تو يارى مى‏رساند] و جوانمرد به سبب مردانگى خود حيا مى‏کند [و به کارت رسيدگى مى‏کند] و فرد اصيل و شريف نيز مى‏داند که تو با رفتن نزد او از آبرويت مايه گذاشته‏اى و براى انجام دادن خواسته‏ات کوشيده، آبرو و شخصيت تو را حفظ مى‏کند.»

2. روزى مردى بينوا که بر اثر فشار زندگى جانش به لب رسيده و دستش از همه جا کوتاه شده بود به اميد رسيدن به نوايى به مدينه آمد. او در آنجا از کريم‏ترين و سخى‏ترين فرد سؤال کرد.

به او گفته شد: حسين بن على عليه السلام شريف‏ترين و سخى‏ترين فرد مدينه است. مرد بينوا در جستجوى آن امام بزرگوار به مسجد آمد و حضرت را در حال نماز ديد. او در همان جا با خواندن ابياتى خواسته‏اش را مطرح نمود:

«تا به حال نااميد و مايوس نشده هر کسى که به تو اميد بسته و درب خانه‏ات را کوبيده است.»

«تو بخشنده‏اى و تو مورد اعتمادى و پدرت نابود کننده افراد فاسق و تبهکار بود.»

امام حسين عليه السلام بعد از شنيدن سخنان وى رو به قنبر کرد و فرمود:

«آيا از مال حجاز چيزى بجاى مانده است؟» قنبر گفت: «بلى، چهار هزار دينار داريم.» امام فرمود: «قنبر! آنها را حاضر کن که اين شخص در مصرف آنها از ما سزاوارتر و نيازمندتر است.»

سپس امام به منزل رفت و رداى خود را ـ که از برد يمانى بود ـ از تن در آورد و دينارها را در آن پيچيد و از لاى در به آن مرد نيازمند داد و اشعار او را نيز با ابياتى چنين پاسخ فرمود:

«اينها را از من قبول کن، من از تو عذر مى‏خواهم و بدان که من براى تو مهربان هستم.»

«لو کان فى سيرنا الغداة عصا

امست‏سمانا عليک مندفعة‏» «اگر امروز قدرت و حکومتى داشتيم و دست ما بازتر بود، مطمئنا آسمان جود و رحمت ما بر تو ريزش مى‏کرد.»

«ولى حوادث روزگار در حال دگرگونى و تغيير است و بخشش من اندک شده است.»

مرد نيازمند هداياى امام را از لاى در گرفت و گريست. امام پرسيد: «آيا عطاى ما را کم شمردى؟» گفت: «نه، هرگز بلکه به اين نکته مى‏انديشم که اين دستان پرمهر و با سخاوت چگونه در زير خاک پنهان خواهد شد!!»

رفتار دل‏پذير

اگر در مواردى انسان نتواند نياز حاجتمندى را برآورد، شايسته است که او را با زبان خوش و رفتارى دل‏انگيز راضى کند؛ چرا که براى خدمتگزار وظيفه شناس هميشه کمک مالى به درماندگان ممکن نيست؛ ولى او مى‏تواند با رفتار دل‏پذير خود، مرهمى بر زخم دردمندان، بگذارد؛ همچنان که رسول گرامى اسلام مى‏فرمايد:

«انکم لن تسعوا الناس باموالکم فسعوهم باخلاقکم؛شما هرگز نمى‏توانيد همه مردم را با بذل مال [راضى کرده] و گشايشى در زندگى بر ايشان ايجاد کنيد ولى با اخلاق خوشتان آنان را خشنود کنيد.»

بر همين اساس، حضرت امام حسين عليه السلام گاهى که برايش رفع گرفتارى مستمندان مقدور نبود با گشاده رويى و رفتارى خوشايند مراجعان را راضى مى‏فرمود. يکى از اين مصاديق را مرور مى‏کنيم:

آن حضرت نشسته بود که فرد نيازمندى به آن بزرگوار مراجعه کرد و اظهار داشت: اى پسر رسول خدا، به دادم برس! فلان شخص از من طلبکار است و مى‏خواهد مرا زندانى کند. امام حسين عليه السلام فرمود: «والله ما عندى مال اقضى عنک؛ به خدا قسم! الان هيچ پولى ندارم که بدهى تو را پرداخت نمايم.»

مرد بدهکار گفت: «پس لااقل با او گفتگو کن شايد رايش عوض شود.»

امام فرمود: «من هيچ گونه آشنايى با طلبکار تو ندارم، اما از پدرم اميرمؤمنان عليه السلام شنيدم که مى‏گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده است: «من سعى فى حاجة اخيه المؤمن فکانما عبدالله تسعة الاف سنة، صائما نهاره، قائما ليله؛هر کس در راه حل مشکل برادر ايمانى خود تلاش نمايد چنان است که نه هزار سال خدا را عبادت کرده در حالى که روزها را روزه گرفته و شبها را به عبادت گذرانيده باشد.»

به همين جهت اگر نتوانيم خدمتى به نيازمندان بکنيم، رفتار خوشايند، مى‏تواند تا حدودى از دردهاى درونى افراد رنجور کاسته و موجب آسايش خاطر آنان باشد. شاعرى خوش ذوق اين نکته را چنين ترسيم کرده است:

امام حسين عليه السلام و بيماران نيازمند

عيادت از بيماران نيازمند از ويژگيهاى مهم سالار شهيدان بود. آن حضرت با ملاقات آنان علاوه بر دلجويى و تسکين آلام روحى و جسمى بيماران و دردمندان، به مشکلات مادى و اقتصادى آنان نيز رسيدگى مى‏کرد؛ چرا که مريضهاى فقير و مستمند بيش از آنکه در انديشه سلامتى خود باشند به فکر بدهکاريها و نيازهاى مادى خود هستند و اين مشکل از نظر روحى و روانى شديدا آنان را مى‏آزارد. به همين جهت‏بر افراد توانمند و مرفه جامعه مسلمين لازم است که به اين موارد توجه بيشترى داشته باشند و همچنان که در فکر رفاه و آسايش خود و خانواده‏هايشان هستند در انديشه اين گروه دردمند نيز باشند.

«ابن شهر آشوب‏» مى‏نويسد:

«روزى امام حسين عليه السلام به ملاقات بيمارى بدهکار به نام اسامة بن زيد رفت. او در بستر بيمارى آه و زارى مى‏کرد و مکرر مى‏گفت: اى واى از دست غم و اندوه! حضرت از او پرسيد: چه اندوهى دارى؟ اسامة گفت: بدهکارم و غم و غصه شصت هزار درهم قرض، تمام وجودم را فرا گرفته است. امام حسين عليه السلام فرمود: ناراحت نباش! من بدهيهاى تو را پرداخت مى‏کنم. اسامة گفت: مى‏ترسم قبل از پرداخت‏بدهيهايم بميرم. حضرت فرمود: من تمام بدهى هايت را قبل از مرگ تو مى‏پردازم.

حضرت اباعبدالله عليه السلام همچنان که وعده داده بود قبل از مرگ اسامة تمام قرضهاى وى را پرداخت».

خدمت‏به ضعيفان و يتيمان

امام حسين عليه السلام بسان همه پيشوايان معصوم در خدمت رسانى به محرومان و يتيمان، برنامه ويژه‏اى داشت و آن حضرت منتظر نمى‏ماند که يتيمى به او مراجعه کرده، نيازهايش را بازگو کند. سرور آزادگان جهان براى رسيدن به درجات خدمتگزاران حقيقى، خود پيشقدم مى‏شد و به طور ناشناس و در دل شبهاى تاريک به رفع مشکلات يتيمان، بيوه زنان و محرومان جامعه مى‏پرداخت. او همچون پدر ارجمندش حضرت اميرمؤمنان على عليه السلام آن چنان در اين امر مهم اهتمام داشت و کار خود را به صورت غير محسوس انجام مى‏داد که تا قبل از شهادتش مردم عادى از يتيم نوازى و خدمات محروميت زدايى آن جناب آگاهى نداشتند.

«شعيب بن عبدالرحمن خزاعى‏» در اين زمينه مى‏گويد: «بعد از حماسه عاشورا، مردان قبيله بنى اسد ـ هنگامى که خواستند جسد مطهر حضرت سيدالشهداء عليه السلام را دفن کنند ـ بر دوش آن حضرت، اثر زخمى يافتند که کاملا از جراحتهاى جنگى متفاوت بود؛ زخم کهنه‏اى بود که هيچ شباهتى به زخمهاى روز عاشورا نداشت. از امام سجاد عليه السلام در اين مورد سؤال کردند. آن حضرت در پاسخ فرمود:

«هذا مما ينقل الجراب على ظهره الى منازل الارامل واليتامى؛اين زخم بر اثر حمل کيسه‏هاى غذا و به دوش کشيدن هيزم به خانه‏هاى بيوه زنان و يتيمان است.»

خدمت‏به قدر معرفت

در سيره امام حسين عليه السلام خدمت رسانى به هر کسى به اندازه معرفت اوست. زيرا پرسودترين سرمايه هر کسى گوهر معرفت و علم و ادب است و تمام امور زندگى و فلسفه خلقت انسان براى وصول به اين مقام است و اين سرمايه جاويدان ـ برخلاف سرمايه‏هاى مادى ـ در دنيا و عقبى با انسان همراه است.

همچنان که گفته‏اند:

شخصى به حضور پيشواى سوم آمد و عرض کرد: «اى پسر رسول خدا صلى الله عليه و آله، من خون بهايى را عهده‏دار شده‏ام اما در پرداخت آن ناتوانم. به ناچار پيش خود فکر کردم اين مشکل را با کريم‏ترين مردم عصر در ميان بگذارم و هر چه جستجو کردم کريم‏تر از شما نيافتم.»

امام عليه السلام به او فرمود: «اى برادر! من سه سؤال از تو مى‏کنم؛ اگر يکى را پاسخ دادى 13 بدهى‏ات را مى‏پردازم و اگر دو تا را جواب گفتى 23 و اگر همه را صحيح پاسخ دادى تمام بدهى‏ات را خواهم پرداخت!!!»

مرد ناتوان با لحنى عاجزانه گفت: «اى فرزند رسول الله! آيا شخصى مثل شما ـ که از خاندان علم و شرف و فضيلت هستى ـ از کسى مثل من سؤال مى‏کند؟!»

امام حسين عليه السلام فرمود: «بلى، از جدم رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيدم که مى‏فرمود: المعروف بقدر المعرفة، نيکى [و خدمت‏به ديگران] به قدر معرفت [آنها] ست.»

مرد گفت: «در اين صورت هر چه مى‏خواهى بپرس!» و امام با آن مرد چنين گفتگو کرد:

ـ «کدام عمل، فضيلت‏بيشترى دارد؟»

ـ «ايمان به خدا»

ـ «راه نجات از هلاکت چيست؟»

ـ «اعتماد به خدا»

ـ «آرايش و زيبايى حقيقى افراد در چيست؟»

ـ «علم و دانشى که با حلم و بردبارى توام باشد.»

ـ «اگر آن نبود؟»

ـ «ثروتى که با انصاف و مروت همراه باشد.»

ـ «اگر آن هم نبود؟»

ـ «فقر و محروميتى که با صبر و پايدارى تحمل شود.»

ـ «اگر آن هم نباشد؟»

ـ «در اين صورت بهتر است‏بلايى از آسمان آمده، چنين فردى را نابود کند که او شايسته همين است.»

در اينجا امام حسين عليه السلام خنديد و مبلغ هزار دينار به وى عطا کرد. آنگاه انگشتر مبارکش را که نگينى به ارزش دويست درهم داشت‏به عطايش افزود و فرمود: «يا اعرابى! اعط الذهب الى غرمائک واصرف الخاتم فى نفقتک؛ اى مرد عرب، طلا رابه طلبکارانت‏بده و انگشتر را در مصارف شخصى خود خرج کن.»

مرد بدهکار با خوشحالى تمام هديه امام را گرفت و در حالى که آيه «الله اعلم حيث‏يجعل رسالته‏» را قرائت مى‏کرد، از حضور امام حسين عليه السلام مرخص شد.

هشدار به مسئولان

سرور آزادگان جهان، اندکى قبل از هلاکت معاويه، در خطبه‏اى حساس و تاريخى در سرزمين منا به مسئولان جامعه اسلامى و عالمان و حاکمانى که در اجتماع نقش مؤثرى دارند، اما در مورد خدمت رسانى به فقرا، محرومان و نيازمندان جامعه کوتاهى مى‏کنند سخنانى هشدار دهنده بيان مى‏فرمايد و نکات مهمى را در اين زمينه به آنان يادآور مى‏شود.

آن حضرت در بخشى از سخنان خود به تضييع حقوق مستضعفان و محرومان جامعه اشاره مى‏فرمايد و از بى‏توجهى مسئولان جامعه به مسائل خدماتى انتقاد مى‏کند و مى‏فرمايد:

«فاما حق الضعفاء فضيعتم واما حقکم بزعمکم فطلبتم، فلا مالا بذلتموه، ولا نفسا خاطرتم بها للذى خلقها و لاعشيرة عاديتموه فى ذات الله، انتم تتمنون على الله جنته ومجاورة رسله وامانا من عذابه؟!؛

[شما اى بزرگان و مسئولان جامعه!] حق ضعيفان را پايمال نموديد و آنچه را که حق خود تصور مى‏کرديد طلب کرديد ولى در راه خدا نه مالى بخشش کرديد و نه جانتان را به مخاطره انداختيد و نه از اقوام و بستگان خود براى رضاى خدا بريديد. آيا [با اين پرونده سياه و اعمال زشت] بهشت‏خداوند و همجوارى پيامبران او را آرزو مى‏کنيد و با اين حال مى‏خواهيد از عذاب خدا در امان بمانيد؟!»

سالار شهيدان در فراز ديگرى از کلمات بيدارگرانه و کوبنده خود به وضعيت اسف بار و نابسامان مستضعفان و بيچارگان مى‏پردازد و مى‏فرمايد:

«وقد ترون عهود الله منقوضة فلا تفزعون وانتم لبعض ذمم آبائکم تقرعون وذمة رسول الله مخفورة، و العمى والبکم والزمن فى المدائن مهملة لاترحمون و لافى منزلتکم تعملون ولامن عمل فيها تعنون وبالادهان والمصانعة عند الظلمة تامنون؛

شما مى‏بينيد که پيمانهاى الهى شکسته مى‏شود ولى هيچ فرياد نمى‏کشيد در حالى که براى بعضى از پيمانهاى پدرانتان آشفته خاطر مى‏شويد. اينک پيمانهاى رسول خدا صلى الله عليه و آله مورد بى‏اعتنايى قرار گرفته و نابينايان، اشخاص کر و زمينگير در همه شهرها بى‏سرپرست مانده‏اند، به آنان رحم نمى‏کنيد و مطابق شان و منزلت‏خود عمل نمى‏کنيد و به کسانى که در اين راه خدمت مى‏کنند توجه نمى‏کنيد و با چرب زبانى و سازش با ستمکاران خود را در حاشيه امن قرار داده‏ايد.»

امام حسين عليه السلام خوددارى از رسيدگى به محرومان و نيازمندان را از بدترين صفات حاکمان مى‏دانست و همواره مى‏فرمود:

«شر خصال الملوک: الجبن من الاعداء والقسوة على الضعفاء والبخل عند الاعطاء؛بدترين صفات حاکمان، ترس از دشمنان، قساوت بر ضعيفان و خوددارى از بخشش در موقع عطا مى‏باشد.»

آن حضرت علاوه بر حمايتهاى عملى خويش از محرومان جامعه بر ضرورت خدمت رسانى به نيازمندان تاکيد کرده، در گفتارها و اشعارش اين اعتقاد خود را ابراز مى‏نمود.

نمونه‏اى از اشعار آن بزرگوار را مى‏خوانيم:

«آنگاه که دنيا به تو روى خوش نشان داد [و برايت امکاناتى فراهم شد] تو هم از آن به نفع نيازمندان و مستمندان بهره گير، قبل از آنکه از دستت‏بيرون رود.»

«نه بخشش تو آن را ـ هر گاه به تو روى آورد ـ از بين خواهد برد و نه بخل تو، آن را ـ هر گاه به تو پشت کند ـ باقى خواهد گذاشت.»

آثار خدمتگزارى

حضرت حسين بن على عليه السلام براى توسعه امر خدمت‏رسانى در جامعه، مردم را از آثار اين امر مقدس آگاه کرده، مى‏فرمايد:

«فمن تعجل لاخيه خيرا وجده اذا قدم عليه غدا ومن اراد الله تبارک وتعالى بالصنيعة الى اخيه کافاه بها فى وقت‏حاجته وصرف عنه من بلاء الدنيا ما هو اکثر منه ومن نفس کربة مؤمن فرج الله عنه کرب الدنيا والآخرة؛هر کس براى نيکى [و خدمت‏رسانى] به برادر خود بشتابد فردا نتيجه آن را خواهد ديد و کسى که براى خدا به برادر دينى خود يارى نمايد خداوند او را به هنگام نيازمندى يارى خواهد کرد و بيشتر از آن او را از بلاها و گرفتاريها دور خواهد ساخت و آن کسى که اندوه و غم را از دل مؤمنى بر طرف نمايد، خداوند متعال غم و غصه‏هاى دنيا و آخرت [او] را برطرف خواهد نمود.»

مهم‏ترين شرط خدمتگزارى

در خدمتگزارى به مردم يک شرط اساسى وجود دارد که بدون آن عمل نيک، ارزش واقعى خود را از دست‏خواهد داد و آن اينکه خدمت‏به مردم بايد از راه صحيح و پاکيزه انجام پذيرد. و بر اساس تقوا و پاکدامنى و براى خدا باشد وگرنه خدمت رسانى به خاطر مقاصد نفسانى و هواهاى شيطانى هيچ گونه تاثيرى نخواهد داشت؛ چرا که عمل خير بايد از راه خير و نيک انجام پذيرد؛ همچنان که خداوند متعال مى‏فرمايد:

«انما يتقبل الله من المتقين‏» «خداوند متعال فقط از پرهيزگاران [اعمال نيک] را مى‏پذيرد.»

در اين راستا امام حسين عليه السلام رهنمودهاى ارزنده‏اى به جامعه بشرى عرضه نموده است. هنگامى که به آن حضرت خبر دادند «عبدالله بن عامر» ـ از کارگزاران بنى اميه ـ چنين و چنان صدقه داده و عده زيادى برده آزاد کرده است، امام عليه السلام فرمود:

«مثل عبدالله بن عامر همانند کسى است که از حاجيان و راهيان خانه خدا سرقت کرده و سپس اموال دزدى را صدقه مى‏دهد.» آنگاه افزود:

«انما الصدقة الطيبة صدقه من عرق فيها جبينه واغبر فيها وجهه؛ صدقه پاکيزه، صدقه کسى است که در راه کسب آن پيشانى‏اش عرق کرده و صورتش غبارآلود شده است.»

وقتى از امام صادق عليه السلام سؤال شد: «منظور حضرت سيد الشهداء عليه السلام چه کسى بوده است؟» فرمود: «على بن ابى طالب عليه السلام.»