پاسخ :
«ثار» در لغت هم به معني خون آمده است و هم به معني طلب و انتقام گرفتن از خون كسي كه به دست ديگران كشته شده است.[1]
ثار الله از دو واژه ثار و الله تشكيل يافته و يكي از القاب امام حسين ـ عليه السّلام ـ مي‌باشدكه در زيارت عاشورا با اين لقب آن حضرت را زيارت مي‌كنيم. ثارالله: يعني (طلب دمه الله) كسي كه طالب خون او خداست و انتقام از قاتلين او را خداوند خواهد گرفت.[2]
يكي ديگر از معاني آن يعني كسي كه در راه خدا كشته شود و خويشاوندان و خاندانش در اين راه كشته شود.
مرحوم مجلسي در شرح جمله الوتر الموتور چنين نوشته است: وتر الله اي الفرد المتفرد في الكمال من نوع البشر في عصره الشريف او المراد ثار الله اي الذي الله تعالي طالبُ دَمِه و الموتور قتيلُ له، قتيلُ فلم يدرك بدمهِ؛ يعني فردي كه در راه خدا به شهادت مي‌رسد با اين كيفيت از تمام بشر و در عصرش منحصراً اوست و يا مراد از آن همان ثار الله است كه به معني كسي است كه طالب خون او خداوند است، و موتور به معناي كشته شدن در راه خداوند و كشته‌ شده‌اي است كه خونش را انتقام نگرفته باشند، بلكه فقط خداوند است كه انتقام خونش را از قاتلين مي‌گيرد.[3]
و احتمال دارد معناي ثارالله چنين باشد، خوني كه صاحب آن خداوند است و ولي دم او خداوند است. چنان كه در بحث قتل عمد و غير آن از آن به اولياء دم تعبير مي‌آورند. در اينجا نيز ولي دم خون حسين و انصارش خداوند است. چون خون حسين در راه خدا و براي حفظ قرآن و تماميت اسلام ريخته شده و خالصاً و مخلصاًلله بوده است و در نهايت درجه اخلاص با تمام وجود براي خداوند بوده است. لذا اين خون و اين شهيدان خدائي هستند. بنابراين انتقام آن نيز بايد از طرف خداوند باشد‌، يا اينكه چون امام حسين ـ عليه السّلام ـ حجت خداوند بر زمين و ولي مطلق حق بود و مردم او را كشتند و زمين را از حجت حق خالي كردند بنابراين خداوند انتقام حجتش را از قاتلين او خواهد گرفت. امّا درباره اينكه اين لقب را چه كسي به امام حسين ـ عليه السّلام ـ داده است بايد عرض شود كه چون سند زيارت عاشورا قدسي است، يعني زيارت عاشورا كه زيارت امام حسين ـ عليه السّلام ـ است از طرف خداوند به ائمه رسيده است و‌ آنرا پيامبر اكرم از جبرئيل گرفته و جبرئيل آن را از خداوند ياد گرفته است و از طريق معصومين به ما آموخته‌اند تا آن حضرت را زيارت كنيم،[4] بر اين اساس اين لقب را خداوند به امام حسين ـ عليه السّلام ـ داده است و چه لقب زيبايي است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. منشور نينوا، مجيد حيدري.
2. حماسه سياسي تاريخي زيارت عاشورا، محمد رسول دريايي.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . عبدالسلام محمد هارون، مقابيس اللغه، ج1.
[2] . ابن المنظور، لسان العرب، ج4، واژه ثار.
[3] . مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، بيروت، موسسه الوفا، چاپ دوم، 1403، ج98، ص154.
[4] . ر.ك: قمي، عباس، مفاتيح الجنان، و سيد بن طاووس، اقبال، قم، مركز نشر تبليغات اسلامي، 1416، ج3، ص 55؛ و دريايي، محمدرسول، حماسه سياسي تاريخي زيارت عاشورا، تهران، انتشارات جعفري، 1371، ص12 ـ 13.

«مستند حسین سیدالشهدا»

قیام عاشورا، زمینه ها و عوامل شکل گیری آن

قسمت اول

( ا فرا رسیدن ماه محرم، ماه پیروزی خون بر شمشیر و ماهی که امام حسین(ع) و یاران با وفایش برای احیای دین اسلام و امر به معروف و نهی از منکر قیام کردند و حماسه ای جاویدان به نام عاشورا آفریدند، ویژه برنامه های مناسبتی ماه محرم و صفر نیز از شبکه افق پخش می شود. یکی از این مجموعه ها، «حسین سید الشهدا(ع)» است که به گفت وگو با کارشناسان و اساتید دانشگاهی و حوزوی در ارتباط با قیام حسینی اختصاص دارد. همچنین در بخش هایی از این مجموعه، تصاویر گرافیکی از کربلای معلی و همچنین حوادث دوران صدر اسلام و سال ۶۱ هجری به نمایش در می آید. در نخستین قسمت، حجت الاسلام والمسلمین طائب، حجت الاسلام جاودان از اساتید اخلاق حوزه علمیه، شیخ خالد البلا اسلام شناس و پژوهشگر عراقی و دکتر لزلی هزلتون و دیگر کارشناسان در مورد واقعه کربلا و اهداف امام حسین(ع) از قیام علیه یزید و حکومت بنی امیه به بیان مطالبی می پردازند. سید رائد امیری تهرانی کارگردانی این مجموعه مستند را بر عهده دارد؛ مجموعه ای که در ساخت آن از منابع معتبری همچون موسوعه امام حسین(ع)، درس های عاشورا، تاملی در نهضت عاشورا، مقتل جامع سید الشهدا(ع) و فرهنگ عاشورا بهره گرفته شده است)

36.16مگابایت