در احاديث، علل فتنه‌ها بيان شده که با ريشه‌يابي آنها و پرهيز از عوامل آنها، انسان مي‌تواند خودش را در برابر اين فتنه‌ها بيمه کند که به شماري از آنها اشاره مي‌کنيم.

زلزله و طوفان در اثر آوازه‌خواني؛ مرگ‌هاي ناگهاني در اثر شيوع بي‌بند و باري؛ خشکسالي در اثر کم‌فروشي و ربا؛ سيطرة دشمن در اثر پيمان‌شکني؛ رانش زمين در اثر روابط نامشروع؛ سيطرة رهبران نکوهيده در اثر رواج تصوّف...

گفت‌وگويي کوتاه با حجت‌الاسلام و المسلمين علي اکبر مهدي‌پور

اشاره:

حجت‌الاسلام و المسلمين علي‌اکبر مهدي‌پور از محققان بنام حوزة مهدويت هستند. تاکنون آثاري چند از ايشان در اين زمينه چاپ و منتشر شده است. از آن جمله مي‌توان به ترجمة اثر گران‌سنگ روزگار رهايي ـ تأليف کامل سليمان ـ دربارة موضوع آخرالزمان؛ علايم و نشانه‌هاي آن و آثاري ديگر دربارة شناخت امام عصر(ع) اشاره کرد. مقالاتي از ايشان نيز دربارة آخرالزمان در اسلام و نشانه‌هاي ظهور در شماره‌هاي گذشته موعود تقديم خوانندگان گرامي شده بود. به همين مناسبت گفت‌وگويي کوتاه با ايشان ترتيب داديم که همچون هميشه، با روي باز و آغوش گشودة اين عزيز روبه‌رو شد. اميد که مقبول طبع شما قرار گيرد.

آخرالزمان به چه معني است و به چه مقطعي از زمان اطلاق مي‌شود؟

در کتب آسماني و اديان الهي به دوران پايان زندگي انسان در اين جهان آخرالزمان گفته مي‌شود.

با توجه به تعبير پيامبر اکرم(ص) که فرمود: «انا و السّاعة کهاتين؛ من و قيامت همانند اين دو هستيم. دو انگشت سبابه‌شان را هم نزديک کردند.»1 بعثت پيامبر سرآغاز آخرالزمان به شمار مي‌آيد. در بحارالانوار، در بيش از سي حديث از پيامبر اکرم(ص) به عنوان پيامبر آخرالزمان تعبير شده است. در سي و هفت حديث از ظهور آقا بقيّـة الله(ع) در آخرالزمان گفت‌وگو شده است. در ده‌ها حديث از رواج ستم در آخرالزمان، بازگشت حضرت عيسي در آخرالزمان، ياران حضرت مهدي(ع) در آخرالزمان، بانگ آسماني، رجعت امامان و خروج دابـة ‌الارض در آخر الزمان گفت‌وگو شده است. در شماري از احاديث عصر پيامبر، عصر اميرمؤمنان(ع) و عصر امام صادق(ع) نيز تعبير آخرالزمان اطلاق شده است. در تعدادي از احاديث از تأسيس «زوراء» يعني بغداد در آخرالزمان گفت‌وگو شده است. بنابراين واژة آخرالزمان واژة کشداري است و به دو معني اطلاق مي‌شود 1. به معني اعمّ و به اصالت، يعني از بعثت پيامبر تا آغاز قيامت و 2. به معني اخصّ، يعني به عصر حضرت مهدي(ع) که آن نيز به دو بخش متمايز، پيش از ظهور و بعد از ظهور تقسيم مي‌شود. برداشت مسلمانان عصر رسالت، نزديک شدن رستاخيز و کوتاهي اين مکتب است؛ ولي در منابع زرتشتي و مسيحي از سلطنت هزار سالة منجي سخن رفته، در تاريخ طبري مدت آخرالزمان هفت هزار سال تعيين شده ولي در آموزه‌هاي شيعي مدت حکومت حضرت مهدي(ع) سيصد و نه سال تعيين شده، ولي دوران رجعت بسيار طولاني است که از فرمانروايي پنجاه هزار سالة امام حسين(ع) و چهل و چهار سالة اميرمؤمنان(ع) گفت‌وگو شده است.

آخرالزمان چه نسبتي با دوران ظهور دارد؟

آخرالزمان به بخش پاياني جهان گفته مي‌شود، هر چه به پايان جهان نزديک‌تر بشويم انطباق اين کلمه با آن مقطع زماني قوي‌تر خواهد بود، دولت کريمة اهل بيت(ع) آخرين دولت در جهان است و در بخش پاياني جهان يعني در مقطع آخرالزمان ـ به معني خاص ـ قرار دارد. تنها در بحارالانوار، سي و هفت حديث از ظهور امام زمان(ع) در آخرالزمان، در شش حديث از ياران خاصّ حضرت در آخرالزمان، در چهار حديث از رجعت امامان(ع) در آخرالزمان، در ده‌ها حديث از حوادث آخرالزمان در آستانة ظهور و در ده‌ها حديث از ترسيم سيماي جهان در عصر ظهور سخن رفته است. پس واژة آخرالزمان رابطة تنگاتنگي با دوران ظهور دارد.

در آموزه‌هاي اسلامي چه تصويري از آخرالزمان ارائه شده است؟

با توجه به تقسيم آخرالزمان به دو بخش متمايز: پيش از ظهور و بعد از ظهور، در آموزه‌هاي اسلامي نيز تصويري کاملاً متفاوت از آخرالزمان ارائه شده است: 1. قتل، غارت، جنگ، کشتار، سيل، زلزله، طوفان، بلاهاي طبيعي، مرگ‌هاي ناگهاني، حکومت اشرار، خشک‌سالي، قحطي، بي‌عفتي، گستاخي جوانان، بي‌برکتي عمر، بي‌احترامي به پدر و مادر، بي‌اعتنايي به دانشوران، قصاوت دل‌ها، بي‌مروّتي، رواج دل فروشي، آوازه خواني، رواج مترفين، شيوع رشوه و ربا، مدعيان دروغين، نفاق و دورويي و علني شدن روابط نامشروع، شيوع روز افزون فساد در جامعه، در بخش نخستين و بدتر شدن روز به روز آن در آستانة ظهور؛

2. آباداني جهان، عدل فراگير، احياي ارزش‌هاي انساني و اسلامي، برقراري مساوات، وفور نعمت، نزول برکات، پايان چالش‌ها، طلوع جامعة بشري، سازش انسان با طبيعت، دنياي ارتباطات، پيروزي حق بر باطل، وراثت صالحان، شکوفايي تکامل اجتماعي و طبيعي، دوران فنّاوري، استخلاف انسان، بي‌نيازي از انرژي خورشيدي، دانش برتر، حکومت واحد جهاني بر اساس عدالت و آزادي، پايان غم‌ها و سرآغاز شادي‌ها در دوران پس از ظهور.

چگونه مي‌توان از فتنه‌هاي آخرالزمان نجات يافت؟

در آموزه‌هاي اسلامي راه‌هاي فراواني براي محفوظ ماندن از فتنه‌هاي آخرالزمان ارائه شده که از آن جمله است: 1. پايبندي به آموزه‌هاي ديني؛ 2. پارسايي و پرهيز از گناه؛ 3. کثرت دعا براي فرج؛ 4. شکيبايي و خويشتن داري؛ 5. حفظ زبان و رازداري؛ 6. گمنامي و فرار از اشتهار؛ 7. قطع رابطه با مترفين؛ 8. مجالست با علماي رباني؛ 9. مداومت به توسل و دعا و دعاهاي رسيده از معصومين براي عصر غيبت؛ 10. توجه دائم به حضرت بقيّـ(الله(ع) و انتظار لحظه به لحظة فرج

در احاديث، علل فتنه‌ها بيان شده که با ريشه‌يابي آنها و پرهيز از عوامل آنها، انسان مي‌تواند خودش را در برابر اين فتنه‌ها بيمه کند که به شماري از آنها اشاره مي‌کنيم.

1. زلزله و طوفان در اثر آوازه‌خواني؛ 2. مرگ‌هاي ناگهاني در اثر شيوع بي‌بند و باري؛ 3. خشکسالي در اثر کم‌فروشي و ربا؛ 4. کاهش محصول در اثر منع زکات؛ 5. سيطرة دشمن در اثر پيمان‌شکني؛ 6. رانش زمين در اثر روابط نامشروع؛ 7. مستجاب نشدن دعاها در اثر نفاق و دورويي؛ 8. ترس و وحشت در اثر رشوه؛ 9. تسلط اشرار در اثر ترک امر به معروف و نهي از منکر؛ 10. طوفان و گردباد در اثر منکرات؛ 11. از بين رفتن برکات در اثر فرار از علما؛ 12. گرفتاري همگاني در اثر دورويي و رياکاري؛ 13. سيطرة رهبران نکوهيده در اثر رواج تصوّف.

با ريشه‌يابي فتنه‌ها و پرهيز از عوامل آن، انسان را مي‌توان در برابر فتنه‌ها بيمه کرد. ان‌شاءالله.

پي‌نوشت‌:

1. شيخ مفيد، امالي، ص 212.

ماهنامه موعود شماره 90