تنبیه الخواطر،ج ۱، ص ۹۴
پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله فرمودند:
إِنَّ الْمُؤْمِنَ هِمَّتُهُ فِی الصَّلاةِ وَالصِّیامِ وَالْعِبادَةِ وَالْمُنافِقُ هِمَّتُهُ فِی الطَّعامِ وَالشَّرابِ كَالْبَهیمَةِ؛
همّت مؤمن در نماز و روزه و عبادت است و همّت منافق در خوردن و نوشیدن؛ مانند حیوانات.
الكافى، ج ۲، ص ۲۵۸، ح ۲۵
پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله فرمودند:
مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ خامَةِ الزَّرعِ تُـكْفِئُهَا الرِّیاحُ كَذا و كَذا وكَذلِكَ الْمُؤْمِنُ تُـكْفِئُهُ الأَوْجاعُ وَالأَمْراضُ و مَثَلُ الْمُنافِقِ كَمَثَلِ الإْرْزَبَّةِ الْمُستَقیمَةِ الَّتی لایصِیبُها شَیءٌ حَتّى یأْتیهِ الْمَوتُ فَیقصِفَهُ قَصْفا؛
مَثَل مؤمن مانند ساقه كاشته است كه بادها آن را به این سو و آن سو خم مى كند همچنین مؤمن را دردها و بیماریها خم مىكند و مثل منافق مانند عصاى آهنى است كه چیزى به او نمىرسد تا اینكه مرگ او فرا رسد و او را سخت مىشكند.
تنبیه الخواطر، ج ۱، ص ۱۰۶
پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله فرمودند:
إنَّ لِسانَ الْمُؤْمِنَ وَراءَ قَلْبِهِ فَإِذا أَرادَ أَن یتَكَلَّمَ بِشَیءٍ یدَبِّرُهُ قَلبُهُ ثُمَّأمْضاهُ بِلِسانِهِ وَ إنَّ لِسانَ الْمُنافِقِ أمامَ قَلبِهِ فَإِذا هَمَّ بِشَیءٍ أمْضاهُ بِلِسانِهِ وَلَمْ یتَدَبَّرهُ بِقَلبِهِ؛
زبان مؤمن در پس دل اوست، هرگاه بخواهد سخن بگوید درباره آن مىاندیشد وسپس آن را مىگوید اما زبان منافق جلوى دل اوست هرگاه قصد سخن كند آن را به زبان مىآورد و درباره آن نمىاندیشد.
تحف العقول، ص ۲۱۲
امام على علیه السلام فرمودند:
إِنَّ الْمُؤْمِنَ إذَا اسْتَغْنى شَكَرَ... وَ الْمُنافِقُ إِذَا اسْتَغْنى طَغى؛
مؤمن هنگام بى نیازى شكر مىگزارد و منافق هرگاه بى نیاز شود طغیان مىكند.