وقتي صحبت از فرهنگسازي درباره شاخصهاي شعار امسال يعني «تولید ملی» و «حمایت از كار و سرمایه ایرانی» به ميان ميآيد، بيشتر نگاهها متوجه رسانه فراگير تلويزيون ميشود؛ اما چرا نقش تلويزيون در اين مسير پررنگتر از ديگر نهادها ديده ميشود؟ با چند تهيهكننده و كارگردان درباره اين موضوع و نحوه فرهنگسازي تلويزيون براي توليد ملي گفتوگو كردهايم. توجه به ريشه مشكلات اقتصادي در سريالها سعيد سلطاني، كارگردان سريالهاي «ستايش» و «فراموشي» ميگويد: رسالت تبليغ مفاهيمي چون توليد ملي و حمايت از كار فقط بر عهده تلويزيون نيست. اين مفاهيم اجتماعي گستردگي زيادي دارند و همه نهادها و سازمانهاي فرهنگي بايد آن را پيگيري كنند. وي با بيان اين كه تلويزيون يكي از قدرتمندترين رسانههاي امروزي است، ميگويد: تلويزيون آنقدر فراگير است كه ميتواند يك ايده را در جامعه تشريح و تبليغ كند. هيچ رسانه ديگري چنين اقتداري ندارد. در تمام سالها تلويزيون اقدام به تبليغ كالاهاي ايراني كرده است. امسال با نامگذاري ويژهاي كه شده فرصتي فراهم آمده كه تلويزيون بيشتر روي اين موضوع تاكيد كند. سلطاني در پاسخ به اين سوال كه چه برنامههايي ميتواند بيشتر اين فرهنگسازي را انجام دهد چنين توضيح ميدهد: هر شكل برنامهاي يك طيف مخاطب دارد. موضوع اينچنيني را نميتوان فقط در يك قالب برنامه گنجاند. همه برنامهها ميتوانند اين موضوع را پيگيري كنند. اين كارگردان ادامه ميدهد: در سريال «فراموشي» به مساله بيكاري پرداختيم. شما وقتي در يك سريال راجع به مسائل اجتماعي و اقتصادي صحبت ميكنيد يك سر آن به توليد و سرمايهگذاري مربوط ميشود. در پرداختن به جرم بايد به ريشههايش توجه كرد. اگر سرمايهگذاري درست انجام شود زمينههاي جرم از بين ميرود. اين مسائل دايرهوار با هم مربوط هستند. ايجاد انگيزه براي توليدكنندهها حميدرضا شفيعي، تهيهكننده سريالهاي «فاصلهها» و «وضعيت سفيد» استفاده از برندهاي (نشانهاي تجاري) ايراني در فيلمها و سريالها را يكي از راههاي تشويق مردم بهمصرف كالاي داخلي عنوان ميكند. وي با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب در مشهد مقدس ميگويد: در حال حاضر متاسفانه استفاده از برندهاي معروف به نوعي فخرفروشي تبديل شده است. بعضي با اين عنوانها فخرفروشي ميكنند. بعضيها هم به عنوان يك كالاي باكيفيت از اين برندها استفاده ميكنند. اين كالاها ممكن است معادلهاي ايراني هم داشته باشند كه ما آنها را نميشناسيم. من اگر معادل ايرانياش را بشناسم خارجياش را نميخرم. بايد اطلاعرساني شود و بينندگان را در جريان توليدات مطلوب داخلي قرار داد. او راحتترين و سادهترين راه را استفاده از برندهاي ايراني در فيلمها و سريالها ميداند و تاكيد ميكند:ما در سريالمان نميتوانيم هيچ نشان تجاري را نشان بدهيم. تلويزيون بايد درباره كالاهاي ايراني تخفيفاتي بدهد و اجازه بدهد آرم و نشان اينها در قاب دوربين ديده شود. تلويزيون ميتواند محصولات با كيفيت ايراني را از اين قاعده مستثني كند؛ يعني به ما اجازه بدهند در دكور لوكيشن كالاهاي ايراني را قرار بدهيم. شفيعي ادامه ميدهد: در كنار اين كار تلويزيون ميتواند توليداتي داشته باشد كه در آن موضوع كارآفريني و توليد ملي برجسته شود. ما خودمان به لحاظ موضوعي داريم اين كار را ميكنيم. براي سال آينده سريالي ميسازيم كه موضوع اصلياش كارآفريني است. قصه سريال درباره چند جواني است كه كارخانهاي متروكه را بازگشايي ميكنند. اين جوانها از واردات بيرويه ضربه خوردهاند و... . به گفته اين تهيهكننده، شبكه بازار و شبكههاي سراسري ميتوانند به كالاهاي با كيفيت ايراني تخفيف بدهند. او در اين باره ميگويد: چند وقت پيش من تبليغات يك شركت توليدكننده تلويزيون را ديدم و براي دفترم از آن تلويزيون خريدم. اين اتفاق بايد درباره محصولات مختلف بيفتد. اين كار براي توليدكننده انگيزه ايجاد ميكند. شفيعي تاكيد ميكند: اين تبليغات در صورتي موثر است كه محصولات ايراني هم كيفيتشان را بالا ببرند. هدايت انديشهها در كنار تبليغ كيوان مدني، تهيهكننده برنامه شفاف در بخشهايي از اين برنامه به موضوع شعار امسال يعني توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني ميپردازد. او در اين رابطه ميگويد: شفاف يك مجله شبانه است كه از شبكه آموزش پخش ميشود و در طول هفته يك موضوع را محور قرار ميدهد. امسال با توجه به نامگذاري سال جديد دو هفته را به اين موضوع اختصاص دادهايم. براي ما مهم است كه به موضوع سرمايه انساني بپردازيم، در حالي كه وقتي صحبت سرمايه ميشود همه درباره سرمايه اقتصادي حرف ميزنند. اين تهيهكننده درباره مهمانان دعوت شده به «شفاف» ميگويد: ما كارشناسان مختلفي را دعوت ميكنيم. برحسب نياز ممكن است روانشناس و جامعهشناس به برنامهمان بياوريم. در شفاف سعي ميكنيم به زواياي آشكار و پنهان شعار توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني بپردازيم. مدني با بيان اين كه رسالت تلويزيون فقط كارهاي تبليغاتي نيست توضيح ميدهد: اين رسانه در هدايت انديشهها نقش پررنگتري دارد. ما بايد مردم را به اين سمت هدايت كنيم كه خودشان نقش مهمي در اقتصاد كشور دارند. خيلي از كارآفرينان با تلاشهاي خودشان به نتيجه رسيدهاند. در تلويزيون بايد انديشههاي اين افراد مطرح شود. او ادامه ميدهد: خيلي از كشورهاي پررونق اقتصادي تعاونيهاي بزرگي دارند كه از سپردههاي مردم تشكيل شده است. اين تعاونيها محصولات موفقي را توليد كردهاند. ما بايد در تلويزيون مردم را تشويق كنيم كه در اقتصاد خرد به سمت سرمايهگذاريهاي هدايت شده حركت كنند. ما نميتوانيم فقط در تلويزيون حرف بزنيم. همه جامعه بايد به يك سمت حركت كند و مهمتر از همه اين كه كالاي با كيفيت ايراني توليد شود. تهيهكننده برنامه شفاف معتقد است: در نگارش فيلمنامه براي مسائل اقتصادي خلاء تحقيق داريم. اگر به تحقيق قبل از نگارش توجه كنيم ميتوانيم به يك فيلمنامه خوب و هدفمند در رابطه با شعار امسال برسيم. معمولا فيلمنامهنويسان اجتماعي ما وقتي درباره اقتصاد فيلمنامه نوشتهاند، ناموفق بودهاند. چون از كارشناسان اقتصادي بهره نميگيرند. به نظر من سريال «تا ثريا» يك نمونه نمايشي موفق در حوزه اقتصاد بود، اما با يك گل بهار نميشود. فيلمنامهنويسان ما بايد سراغ كارشناسان اقتصادي بروند و به يك متن مشترك برسند. سريالي همسو و همجهت با برنامههاي اقتصادي كشور مسعود اطيابي ساخت سريالهايي با داستانهاي پرفراز و نشيب را بهترين راه براي ترويج شاخصهاي شعار امسال ميداند. مسعود اطيابي كارگردان سريال «سهمی برای دوست» با بيان اين كه سريالش به شعار سال 91 مربوط ميشود ميگويد: ما به مسائل مختلف اقتصادی همچون شركتهای هرمی، بیكاری و زيادهخواهي پرداختهايم. وي ادامه ميدهد: در سريال ما ميبينيد كه دو برادر ميخواهند وارد بازار بورس شوند و به اين طريق فضاي بورس به مخاطبان معرفي ميشود. همچنين يكي از شخصيتها از طرف شركتهاي هرمي وسوسه ميشود كه در اين راه سرمايهگذاري كند. در «سهمي براي دوست» نوع زندگي اقتصادي مردم را تحليل ميكنيم و به مسوولان يادآوري ميكنيم كه چه موانعي سر راه رشد اقتصاد كلان وجود دارد. البته در يك سريال خيلي نميتوانيم وارد پيچيدگيها و جزئيات مسائل اقتصادي شويم. چون در اين صورت مخاطب فراگير نخواهيم داشت. به گفته اين كارگردان «سهمي براي دوست» همسو و همجهت با برنامههاي اقتصادي كشور حركت ميكند. منبع:jamejamonline.ir


