مديريت مصرف انرژي

مديريت محيط زيست درساده‌ترين شكل خود بايد 3 وظيفه را شامل تشخيص اهداف، تعيين امكان تحقق آنها و تدوين و اجراي راهكارها براي انجام اموري كه براي اصلاح الگوي مصرف امكان‌پذير باشد، در نظر بگيرد .

به اعتقاد عميد مرندي، براي اجراي راهكارهاي نوين مديريت محيط زيستي بايد توجه كرد كه در محيط كار همه چيز قابل تغيير است؛ از تمايلات دست‌اندركاران محيط زيست گرفته تا نظرات عمومي و قابليت‌هاي بشري، لذا مدير محيط زيستي بايد انعطاف‌پذير، سازشگر و با ذكاوت باشد .

وي مي‌گويد:‌ مديريت محيط زيستي علاوه بر پيش‌بيني‌هايي كه در زمينه اجراي موارد مورد نظر كارشناسي دارد، بايد متكي بر دستاوردهاي پذيرفته شده علمي، استفاده از تكنيك‌هاي مدل‌سازي، شبيه‌سازي و تخمين باشد و به اين وسيله مساله را شناسايي و مكانيسم‌هاي جبراني را محقق كند .

عضو هيات مديره انجمن متخصصان محيط زيست ايران مي‌افزايد: هم‌اكنون مديريت محيط زيستي مي‌تواند با ابزارهاي مديريتي نوين، فرآيندهاي نظارت، جمع‌آوري اطلاعات، ارزيابي ميزان اثرات، پردازش اطلاعات، تصميم‌گيري و ارتباطات وضعيت مصرف انرژي و ديگر منابع را بهبود بخشد. به طوري كه مديران محيط زيستي همواره با مسائل در حال رشدي روبه‌رو هستند و به اين دليل نياز به امكانات كمكي بيشتري دارند .

دنياي امروز كه بدون حفظ منابع زيستي معني ندارد، به سمتي پيش مي‌رود كه مديران محيط‌زيستي بايد هر چه بيشتر از روش‌هاي تصميم‌گيري سنتي دور شده و به روش پيش‌بينانه نزديك شوند. اين در حالي است كه امروزه در جوامع بشري، توسعه با به كارگيري انرژي بيشتر ميسر مي‌شود و در روند توسعه، انسان خصوصيات فيزيكي، شيميايي، بيولوژيكي، اجتماعي و سنتي محيط خود را دگرگون مي‌كند و اين امري اجتناب‌ناپذير است .

توليد، انتقال و مصرف انرژي، اثرات مهمي را در محيط زيست زمين برجاي مي‌گذارد. امروزه سياست‌هاي توليد و به كارگيري انرژي در مسائل محيط زيستي محلي و منطقه‌اي، نقش محوري را به عهده دارند. بنابراين ضرورت تعيين رابطه پيچيده مسائل محيط‌زيستي با انرژي، بيش از پيش ملموس شده است .

مرندي، كارشناس ارشد محيط زيست مي‌گويد:‌ پيشرفت و توسعه جوامع پيشرو با استفاده از انرژي در مقياس وسيع به منظور تقويت سيستم توليد مدرن ميسر شده است به طوري كه انرژي زيربنايي قوي‌اي را براي پيشرفت اقتصادي بنا مي‌نهد و نقش تعيين‌كننده‌اي در بهبود زندگي بشر دارد .

از آغاز تاريخ، بشر در مقياس جهاني بار فراواني را به محيط زيست تحميل كرده و نبايد اجازه داد كه صدمه به محيط زيست جهاني كه بشر بقا و حيات خود را مرهون آن مي‌داند به نقطه‌اي برسد كه راه بازگشت و جبراني وجود نداشته باشد و بهترين راهكار اصلاح الگوي مصرف از طريق مباني علمي و پژوهشي مي‌باشد .

به اين ‌سبب است كه توليدكنندگان و مصرف‌كنندگان انرژي بايد درخصوص نقشي كه انرژي براي دستيابي به توسعه پايدار به عهده دارد، عميقا تفكر كنند. در اين خصوص حفظ محيط زيست كه قابل جايگزيني نيست، بايد دقيقاً مد نظر قرار گيرد و سعي شود چرخه نابهنجاري كه بيشتر به دليل مصرف ناصحيح به شكل چرخه رشد اقتصادي، استفاده از انرژي و مشكلات محيط زيستي رشد يافته، از ميان برود .

امروزه سياست‌هاي توليد و به كارگيري انرژي در مسائل محيط زيستي محلي و منطقه‌اي نقش محوري را به عهده دارندعضو هيات مديره انجمن متخصصان محيط زيست ايران، مي‌افزايد:‌ انرژي در حيات اقتصاد صنعتي جوامع، نقش زيربنايي را ايفا مي‌كند، به اين معنا كه هرگاه انرژي به مقدار كافي و بموقع در دسترس باشد، توسعه اقتصادي نيز ميسر خواهد بود .

مرندي معتقد است:‌ منابع خدادادي دركشور ايران با قيمت‌هايي به مراتب نازل‌تر از ديگر كشورها و با سهولت بيشتري به مصرف‌كننده عرضه مي‌شود. ميزان مصرف و اتلاف انرژي در ايران به مراتب بالاتر از كشورهاي صنعتي است و وضعيت مصرف انرژي در كشور ايران با اصول مربوط به ارتقاي بهره‌وري و بازدهي انرژي در جهان، مغايرت دارد .

منبع فارس

خورشید یکی از منابع مهم تجدیدناپذیر انرژی است که به فناوری های پیشرفته و پرهزینه نیاز ندارد و می تواند به عنوان یک منبع مفید و تامین کننده انرژی در بیشتر نقاط جهان به کار گرفته شود .

خورشید یکی از منابع مهم تجدیدناپذیر انرژی است که به فناوری های پیشرفته و پرهزینه نیاز ندارد و می تواند به عنوان یک منبع مفید و تامین کننده انرژی در بیشتر نقاط جهان به کار گرفته شود .

وابستگی شدید جوامع صنعتی به منابع انرژی، به ویژه سوخت های نفتی و به کارگیری و مصرف بی رویه آنها سبب شده، این منابع که در قرن های متمادی در زیر لایه های زیرین زمین تشکیل شده، تخلیه شود.انرژی های فسیلی مانند نفت و زغال سنگ پایان پذیر و تجدیدناپذیر هستند، اما انرژی های نو یا جانشین از جمله باد، آب و خورشید چنین نیستند. خورشید یکی از منابع مهم تجدیدناپذیر انرژی است که به فناوری های پیشرفته و پرهزینه نیاز ندارد و می تواند به عنوان یک منبع مفید و تامین کننده انرژی در بیشتر نقاط جهان به کار گرفته شود. استفاده از این انرژی برخلاف انرژی هسته ای، خطری ندارد و برای کشورهای فاقد منابع انرژی زیرزمینی، مناسب ترین راه برای دستیابی به نیرو و رشد و توسعه اقتصادی است. هم اکنون از انرژی خورشیدی به وسیله سیستم های مختلف و برای اهداف گوناگون استفاده و بهره گیری می شود که مهمترین آنها سیستم های فتوبیولوژیک، شیمی خورشیدی (Helio Chemical) ، گرمای خورشیدی (Helio Thermal) ، برق خورشیدی (Helio Electrical) ، سیستم های فتوشیمیایی، سیستم های فتوولتاییک، سیستم های حرارتی و برودتی هستند .

● انرژی خورشید به کمک آیندگان می شتابد  

نیروگاه های خورشیدی که انرژی خورشید را به برق تبدیل می کنند، در آینده با مزیت هایی که در برابر نیروگاه های فسیلی دارند، مشکل برق و تا حدودی مشکل کم آبی را به ویژه در دوران تمام شدن نفت و گاز حل خواهند کرد و به طور مسلم تاسیس و به کارگیری برج های نیرو، زمینه لازم را برای خودکفایی و قطع وابستگی کشور فراهم خواهد کرد .

تولید برق بدون مصرف سوخت، نیاز نداشتن به آب فراوان، آلوده نکردن محیط زیست، استهلاک کم و عمر زیاد از مزیت های بارز برج های نیرو و نیروگاه های خورشیدی نسبت به نیروگاه های فسیلی و اتمی است .

● لزوم استفاده از انرژی خورشیدی  

ایران با آن که یکی از کشورهای نفت خیز جهان و دارای منابع عظیم گاز طبیعی است، به دلیل شدت تابش خورشید در بیشتر نقاط کشور، می تواند صرفه جویی مهمی در مصرف سوخت های فسیلی داشته باشد. فناوری ساده، کاهش آلودگی هوا و محیط زیست و از همه مهمتر ذخیره شدن سوخت های فسیلی برای آینده یا تبدیل آنها به مواد پردازش با استفاده از تکنیک پتروشیمی، از دلایل لزوم استفاده از انرژی خورشیدی در کشور هستند.با افزایش قیمت نفت در سال ۱۹۷۳   کشورهای پیشرفته صنعتی مجبور شدند، به استفاده از انرژی های جانشین جدی تر بیندیشند و این نگرش پس از انقلاب اسلامی ایران، وسعت بیشتری یافت. کشورهای صنعتی به این نتیجه رسیده اند که با بهینه سازی مصرف انرژی در صنایع و ساختمان ها، مصرف انرژی را می توان ۳۰   تا ۴۰   درصد کاهش داد.ایران یکی از پنج کشور مصرف کننده بالای مواد نفتی در جهان و در میان کشورهای اوپک، بزرگ ترین مصرف کننده فرآورده های نفتی است .

با توجه به رشد مصرف انرژی بالای ۵   درصدی در ایران می توان گفت که هر ۱۰   سال مصرف انرژی کشور دو برابر می شود. با این روند و با توجه به افت فشار چاه های نفت و مشکلات حفاری، استخراج و سرمایه گذاری، نمی توان امیدوار بود که پس از دو دهه نیازهای موجود کشور بر طرف شود. با این اوصاف این سئوال مطرح می شود که آیا تولید انرژی، پاسخ گوی نیازها خواهد بود؟ و اگر هم باشد مازادی برای صدور نفت و به دست آوردن ارز خواهیم داشت؟بررسی های بانک جهانی حاکی است که اگر کشورهای در حال توسعه، سیاست های بهینه سازی مصرف انرژی را به کار می گرفتند، تا سال ۱۹۹۰   می توانستند ۴   میلیون بشکه در روز صرفه جویی کنند. کارشناسان معتقدند با استفاده از سیاست های بهینه سازی مصرف انرژی، ضمن کاهش مصرف انرژی منافعی مانند: کاهش آلودگی هوا به ویژه در شهرهای بزرگ، صرفه جویی در سرمایه گذاری در ساخت نیروگاه ها، پالایشگاه ها و سیستم گازرسانی به میزان میلیاردها دلار در سال، طولانی شدن عمر ذخایر نفتی، ایجاد اشتغال در کشور، کم هزینه بودن و نگهداری آسان، عاید کشور خواهد شد. ناگفته نماند با احتساب مصرف بیش از یک میلیون بشکه معادل نفت در روز، بیش از یک میلیارد دلار درآمد ارزی در سال نصیب کشور خواهد شد .

ایران با عرض جغرافیایی ۲۵   تا ۴۵   شمالی در منطقه مناسبی برای دریافت انرژی خورشیدی قرار دارد. میزان انرژی ای که زمین در یک ساعت از خورشید دریافت می کند، بیش از انرژی مصرفی جهان در یک سال است. انرژی خورشیدی با بهره گیری از روش ها و وسایل ویژه به تولید برق با استفاده از حرارت خورشید می پردازد که حرارت نیز پس از گذار از یک یا چند مرحله به انرژی الکتریکی تبدیل می شود. پاک بودن این سیستم، توجه بسیاری از کشورها و دولت های جهان را به خود معطوف کرده تا آنجا که انگلستان اخیراً با الزامی کردن استفاده از صفحات خورشیدی در ساختمان های در حال ساخت، گامی بلند و موثر در بهینه سازی مصرف انرژی برداشته است. از هنگامی که منابع هیدروکربور و زغال سنگ چرخه تولید انرژی را در دست گرفت، به واسطه ارزان و در دسترس بودن آن از توجه به انرژی کاسته شد. در ایران، ارزانی و فراوانی بیش از حد هیدروکربور سبب شده تا به انرژی خورشیدی توجه کمتر مبذول شود.با پیش آمدن بحران شدید نفتی در سال ۱۹۷۳   و لجام گسیختگی بازار و پیش آمدن شرایطی که به تهدید صنعت جهان می انجامید، ناگهان توجه دوباره به انرژی های تجدیدپذیر و انرژی خورشید معطوف شد.مهندس زارعی، مدیر گروه انرژی خورشیدی معاونت انرژی های وزارت نیرو در این باره می گوید: هم اینک چند نیروگاه با بهره برداری از نیروی خورشید انرژی تولید می کنند و در دست ساخت و بهره برداری هستند که به واسطه این طرح ها ایران در زمره معدود کشورهای دارای فناوری ساخت نیروگاه های خورشیدی قرار گرفته است .

نیروگاه های خورشیدی دارای انواع گوناگون و تفکیک پذیر هستند: نیروگاه هایی که مستقیم با دریافت انرژی خورشید آن را به انرژی الکتریکی تبدیل می کنند و نیروگاه هایی که پس از دریافت انرژی خورشید آن را به گرما و پس از گذشت یک روند خاص، به الکتریسیته تبدیل می کند.سیستم هایی که از انرژی خورشید بهره می برند، شامل سیستم فتوولتایی (PV) و سیستم های گرما شیمیایی، تولید هیدروژن از انرژی خورشید است. در سیستم فتوولتایی که در اصل برای کاربردهای فضایی ابداع و تکمیل شده بودند، انرژی نوری را مستقیم به انرژی الکتریکی تبدیل می کنند. این فناوری براساس این نظریه «اثر فتوالکتریک» اینشتین شکل گرفته که نور سبب می شود الکترون ها از هم جدا شوند. توسعه PV برای کاربردهای زمینی در هنگام نخستین بحران نفت در دو زمینه بسیار متفاوت آغاز شد: یکی در زمینه فناوری های تمرکزی است که در آن کاهش هزینه ها با استفاده از جانشینی سطح PV به وسیله سطح عدسی صورت می گیرد و دیگری برای کاهش هزینه های مدول های PV با استفاده از ساخت صنعتی با حجم زیاد است .

در سیستم های گرماشیمیایی و نورشیمیایی نیز از انرژی خورشید برای القای واکنش های شیمیایی استفاده می کنند تا کیفیت محصولات موجود را افزایش دهند یا محصولات کاملاً جدیدی را بسازند. گرما شیمیایی به استفاده از گرما برای رانش واکنش ها اطلاق می شود و نور شیمیایی به استفاده مستقیم فوتون ها مانند بخش ماورای بنفش طیف خورشید اطلاق می شود. تولید هیدروژن از انرژی خورشید نیز به توجه ویژه نیاز دارد، زیرا هیدروژن سوخت تمام نشدنی و سازگار با محیط است .

● دستیابی به پیچیده ترین نوع نیروگاه خورشیدی؛ افتخار بزرگ ایرانیان  

خورشید منبع تمام انرژی ها است. هم اکنون در دنیا تحقیق روی فناوری استفاده از انرژی خورشیدی به سرعت در حال رشد است. استفاده از این نوع انرژی را به طور محدود می توان در آبگرمکن های خورشیدی مشاهده کرد که اکنون در ایران نیز رواج یافته است. اگرچه قیمت این نوع آبگرمکن ها بسیار بالاست، اما به نظر می رسد با تولید انبوه آن بتوان مقداری از هزینه های تولید را کاست و این کالا را با قیمت ارزان تری به دست مصرف کننده رساند. انواع دیگر استفاده از انرژی خورشیدی وجود دارد که اکنون به وفور یافت می شوند مانند ماشین حساب های خورشیدی و... اما مهم ترین نوع استفاده از انرژی خورشیدی به صورت گسترده در نیروگاه های خورشیدی است که در دو نوع سهموی خطی و فتوولتاییک هستند. گذشته از ویژگی و تفاوت های این نوع نیروگاه ها، باید گفت در حال حاضر تولید برق از انرژی خورشیدی با قیمتی در حدود ۳۰۰   دلار به ازای هر کیلووات ساعت تمام می شود. تاکنون در دنیا کشورهای آمریکا، آلمان، اسپانیا و اخیراً نیز ایران به فناوری طراحی و ساخت پیچیده ترین نوع نیروگاه خورشیدی دست یافته اند. قرار گرفتن ایران در میان این کشورها خود افتخار بزرگی است که نصیب متخصصان کشور شده است .

● انرژی خورشیدی؛ نیازها و محدودیت ها  

برخی انرژی های تجدیدپذیر را تنها امید بقای کره زمین دانسته اند، در حالی که عده ای آن را منبعی حاشیه ای با ظرفیت محدود به حساب می آورند. از سویی منابع سوخت فسیلی پایان پذیر و تجدیدناپذیر است و باید از انرژی های تجدید پذیر که به رغم منابع فسیلی، منافع زیست محیطی فراوانی در بردارد بیشتر بهره جست. انرژی خورشیدی، نتیجه فرآیند پیوسته هم جوش هسته ای در خورشید است و هم اکنون کل منبع انرژی خورشیدی ۱۰   هزار برابر مصرف انرژی کنونی بشر است اما اندک بودن شدت این توان و تنوع زمانی و جغرافیایی آن، مشکلات عمده ای را فراهم کرده که سهم این انرژی را در برابر کل انرژی محدود می کند .

با این حال، در کشورهایی که هزینه انرژی معمولی به دلیل مالیات زیاد است و دولت تلاش زیادی برای ترغیب مردم به استفاده از انرژی خورشیدی می کند، بازار برای سیستم های حرارتی خورشیدی کم دما رونق دارد. با آن که کل منبع انرژی خورشیدی این امکان بالقوه را دارد که سهم عمده ای در تامین انرژی جهانی در آینده داشته باشد، دلایل زیادی وجود دارد که سهم استفاده از آن را در ۲۰   سال آینده بسیار محدود می کند. اهمیت این محدودیت، همراه با الگوهای مصرف و اولویت های ملی تغییر می یابد. یکی از محدودیت های عمده در استفاده از انرژی خورشیدی، عدم کارآیی اقتصادی سیستم های خورشیدی اولیه در برابر سیستم های تکامل یافته با سوخت فسیلی است که با افزایش قیمت سوخت های معمولی و اقتصادی تر کردن دستگاه های خورشیدی با حجم تولید بیشتر، گرایش به استفاده از این گونه انرژی را می توان شتاب بخشید .

در کنار محدودیت های اقتصادی لازم است انرژی خورشیدی و مزیت های استفاده از آن را با آموزش در محتوای فرهنگی زندگی مردم و به منظور ارتقای سطح آگاهی آنان وارد ساخت که به سرمایه گذاری و توجه دولت به بخش خصوصی نیاز دارد. محور دیگر معادله اجتماعی انرژی خورشیدی، توسعه مهارت های فنی در میان طراحان، نصابان و تعمیرکاران بسیاری از دستگاه هایی است که به طور وسیع در سراسر جهان توزیع می شوند. با توجه به دورنمای فراگیری انرژی خورشیدی و با توجه به کل سرمایه در دسترس برای سرمایه گذاری در انرژی خورشیدی که در ۳۰   سال آینده به ۱۰   درصد کل سهام انرژی جهان محدود خواهد شد، به این نتیجه می توان رسید که انرژی خورشیدی دست کم زودتر از سال ۲۰۲۰   نمی تواند جانشین اصلی انرژی سوخت های فسیلی شود .

کشورها نیز در زمینه سرمایه گذاری در این بخش با محدودیت روبه رو هستند و روشی که برای کاهش این محدودیت ها می توان به آن اشاره کرد، جذب سرمایه بخش خصوصی و استفاده از آن بخش از بودجه دولتی است که برای سرمایه گذاری در انرژی خورشیدی اختصاص داده شده است که بسیاری از کشورها با کاربست این روش به موفقیت هایی دست یافته اند و در کشور ما نیز باید شرایط حضور بخش خصوصی فراهم و اقدام های لازم برای جذب بخش خصوصی انجام شود. آلمان که با پیامدهای افزایش شدید بهای نفت دست به گریبان بوده و برنامه تولید انرژی هسته ای خود را نیز کنار گذارده است، هم اکنون درصدد گسترش دادن نیروگاه های بسیار بزرگ است. اخیراً بزرگ ترین نیروگاه خورشیدی در این کشور گشایش یافت. این نیروگاه که در جنوب شهر لایپزیک و در شرق این کشور قراردارد با ۳۳ هزار و ۵۰۰ پانل فتوولتاییک حدود ۵   مگاوات ساعت برق تولید می کند. این نیروگاه قادر است برق ۱۸۰۰   خانوار را تامین کند. براساس ارزیابی سازمان انرژی خورشیدی آلمان، مجموع ظرفیت تولید آماده در سال جاری به ۳۰۰   مگاوات رسیده که دو برابر ظرفیت تولید پیشین در این کشور است .

هم اکنون نگرانی های فراوانی در زمینه توانایی کشورها در یافتن منابع سرمایه ای به منظور تامین نیازهای مالی توسعه استفاده از این نوع انرژی در دهه های آینده وجود دارد که این معضل در کشورهای در حال توسعه شدیدتر است. اما به نظر می رسد با ایجاد سرمایه گذاری های کلان و سریع در این زمینه، مشارکت بخش خصوصی در این گونه طرح ها و مهم تر از همه ارتقای سطح فرهنگی کشور برای استفاده از انرژی های جانشین (تجدیدپذیر) تا چند سال آینده، دستیابی به این هدف مهم چندان دور نباشد .

منبع آفتاب

برق و اصلاح الگوی مصرف

آمار سال 1386 برق كشور نشان مي‌دهد كه در آن سال حدود 204 ميليارد كيلووات ساعت برق توليد شده است و از اين مقدار حدود 156 ميليارد كيلووات ساعت فروش رفته است. تفاوت اين دو رقم 48 ميليارد كيلووات ساعت است كه بيانگر حدود23.53درصد تلفات است .

يكي از بخش‌هايي كه بايد در اين زمينه مورد توجه قرار گيرد، توليد، توزيع و مصرف برق كشور، بعنوان يكي از پرهزينه‌ترين و فراگير‌ترين بخش انرژي كشور است .

آمار سال 1386 برق كشور نشان مي‌دهد كه در آن سال حدود 204 ميليارد كيلووات ساعت برق توليد شده است و از اين مقدار حدود 156 ميليارد كيلووات ساعت فروش رفته است. تفاوت اين دو رقم 48 ميليارد كيلووات ساعت است كه بيانگر حدود23.53درصد تلفات است .

دريك مديريت نسبتاً مناسب، درصد تلفات نبايستي در كل شبكه بيش‌از 10 درصد باشد. از اين نمونه در كشور ما نيز ديده مي‌شود بطوريكه در استان اصفهان تلفات حدود 8.5 درصد بوده است و در استان سيستان و بلوچستان كه در سال‌هاي قبل از وضع بسيار نا‌مطلوبي برخوردار بود، در سال 1386 با يك مديريت صحيح، تلفات به زير 10 درصد رسيد در حاليكه تلفات برق در استان خوزستان حدود 37 درصد و در شهر اهواز حدود 42 درصد بوده است و مجموع كشور در سال 1386تلفات 23.53 درصدي را نشان مي‌داد .

آمار سال 1386 برق كشور نشان مي‌دهد كه در آن سال حدود 204 ميليارد كيلووات ساعت برق توليد شده است و از اين مقدار حدود 156 ميليارد كيلووات ساعت فروش رفته است. تفاوت اين دو رقم 48 ميليارد كيلووات ساعت است كه بيانگر حدود23.53درصد تلفات است .

حال اگر اين مديريت اعمال شده در استان سيستان و بلوچستان به كل كشور تسري داده شود و متوسط تلفات كشور در برق به حداكثر ده درصد برسد (بايد توجه داشت كه هيچ زماني نمي‌شود تلفات را در شبكه صفر كرد و طبيعت بالاخره مقاومت را در جاي‌جاي شبكه قرار داده است و درصدي از تلفات كه بستگي به عوامل متعدد دارد بديهي است) از 48 ميليارد كيلووات ساعت تلفات برق درشبكه (در سال 1386) حداقل 27.6 ميليارد كيلووات ساعت بدون مصرف هرگونه انرژي پايه (گاز طبيعي گازوئيل يا مازوت) و يا ايجاد نيروگاه جديد و سرمايه‌گذاري براي آن، قابل فروش خواهد شد. البته بايد اذعان كرد كه اصلاح شبكه نياز به صرف هزينه‌هاي مناسب خود دارد كه لازم است به آن توجه شود ولي از طرف ديگر بايد دقت داشت كه درآمد ناشي از فروش 27.6 ميليارد كيلووات ساعت برق حاصل از حذف تلفات (13.53 درصد) به قيمت 773 ريالي كه در قانون بودجه سال 1387 منظور شده است، بالغ بر21.335ميليارد ريال خواهد شد كه از محل آن هزينه اصلاحات شبكه (به‌خصوص شبكه توزيع) مستهلك خواهد شد. لازم به توضيح است كه كاهش اين حجم از تلفات نياز به زمان منطقي خودش را دارد زيرا در سال‌‌‌‌‌هاي اول امكان كاهش سالانه تا 3 درصد با هزينه بسيار كمتري نسبت به توسعه مقدور است ولي بعد از گذشت 3 سال كاهش يك درصد در سال، با هزينه بالاتري امكان‌پذير خواهد بود .

صرفه‌جويي ديگري كه از محل حذف بخش فوق‌الذكر از تلفات براي كشور حاصل مي‌شود عدم نياز به تأسيس حدود 7100 مگاوات نيروگاه جديد براي جبران اين تلفات است و تلفات توسعه جديد است كه با محاسبه حدود 650 دلار نياز سرمايه براي ايجاد يك كيلووات قدرت در شبكه، ملاحظه مي‌شود كه كشور نيازبه سرمايه‌گذاري بيش از 4.6 ميليارد دلار خواهد داشت .

توجه داشته باشيم كه اگر برآورد‌هاي اين بخش بر اساس محاسبات توان متناظر انجام شود مقدار آن بيش از 7400 مگاوات خواهد شد كه به‌دليل بحث فوق تخصصي طراحي نيروگاه‌ها به ادبيات ساده فوق بسنده كرده‌ايم سومين موردي كه حاصل مي‌شود، صرفه جويي در مصرف حدود 6.9 ميليارد متر مكعب گاز طبيعي (يا معادل حرارتي آن از گازوئيل يا مازوت) در سال است كه روزانه به‌طور متوسط حدود 18.9 ميليون متر مكعب خواهد بود، يعني بدون مصرف اين مقدار سرمايه طبيعي كشور، برقي كه در شبكه از بين مي‌رود قابل فروش خواهد شد. توجه داشته باشيم كه قيمت همين مقدار گاز طبيعي براساس قيمتي كه هدف دولت براي افزايش قيمت گاز براساس نفت‌خام48.5 دلاري بود (هر متر مكعب 1300 ريال) سالانه بالغ بر 8900 ميليارد ريال است كه در حقيقت صرف تلفات غيرقابل قبول مي‌گردد .

با اين حساب ملاحظه مي‌شود كه منافع حاصل از يك كار مهندسي و اجرايي (كه هيچ وابستگي به خارج كشور ندارد و توسط متخصصين توانمند ايراني براحتي قابل اجراست) در مجمع سالانه بالغ بر 30 هزار ميليارد ريال و در بخش سرمايه‌گذاري بالع بر 43700 ميليارد ريال خواهد بود .

بحث ديگر اين بخش مصرف ‌نامعقول انرژي پايه (گاز طبيعي، گازوئيل يا مازوت ) توسط نيروگاه‌هاي كشور است كه به‌دليل پايين بودن راندمان نيروگاه‌هاي كشور است. براساس آمار‌هاي وزارت نيرو، راندمان متوسط نيروگاه‌هاي كشور حدود 37.8 درصد است دربين آنها نيروگاه‌هايي وجود دارد كه با راندمان كمتر از 20 درصد فعال است و در عين نيروگاه‌هايي كه با بيش‌از 46 درصد راندمان عمل مي‌كنند

بحث ديگر اين بخش مصرف ‌نامعقول انرژي پايه ( گاز طبيعي، گازوئيل يا مازوت) توسط نيروگاه‌هاي كشور است كه به‌دليل پايين بودن راندمان نيروگاه‌هاي كشور است. براساس آمار‌هاي وزارت نيرو، راندمان متوسط نيروگاه‌هاي كشور حدود 37.8 درصد است دربين آنها نيروگاه‌هايي وجود دارد كه با راندمان كمتر از 20 درصد فعال است و در عين نيروگاه‌هايي كه با بيش‌از 46 درصد راندمان عمل مي‌كنند. بايد توجه داشت كه با ملحوظ نمودن طبيعت ايران و نقش دما و رطوبت هوا و ارتفاع منطقه‌اي كه نيروگاه در آن نصب شده است، براي آنها راندمان‌هاي متفاوتي متصور است ولي در مجموع بايد راندمان نيروگاه‌هاي كشور حداقل به‌طور متوسط 46 درصد باشد (البته سطح تكنولوژي استفاده شده در اين بخش نيز مهم است). تفاوت اين دو راندمان (يعني 37.8 موجود و 46 درصد مورد انتظار) كه براي افزايش 8.2 درصد راندمان آنها نياز به سرمايه‌گذاري است، باتوجه به اينكه اين نيروگاه‌ها از نوع نيروگاه‌‌هاي حرارتي است لذا مي‌توان به اين نكته دقت كرد كه اگر ظرفيت نيروگاه‌هاي حرارتي موجود را حدود 43000 مگاوات فرض كنيم افزايش راندمان 8.2 درصد متوسط آنها، ظرفيت آنها را بيش از 3500 مگاوات افزايش خواهد داد .

بهره‌اي كه از اين افزايش راندمان حاصل مي‌شود، اين است كه بدون مصرف گاز طبيعي مازاد (گازوئيل يا مازوت) - (با فرض متوسط 12 ساعت كاري براي نيروگاه ها) حدود 15 ميليارد كيلووات ساعت برق قابل توزيع حاصل مي‌شود كه صرفه‌جويي سالانه حدود 3.75 ميليارد متر مكعب ( روزانه به‌طور متوسط بيش‌از 10.27 ميليون متر مكعب يا معادل حرارتي آن از گازوئيل يا مازوت) را با قيمتي حدود 4875 ميليارد ريال خواهد داشت .

البته براي اصلاح اين نيروگاه‌ها كه اكثراً لازمه آن نصب سيكل تركيبي نيروگاه‌هاي گازي موجود است، نياز به حدود 2.3 ميليارد دلاراست كه بايد تأمين گردد و منافع آن فقط در بخش صرفه‌جويي در مصرف سوخت نيروگاهي آن‌قدر خواهد بود كه هزينه مذكور حداكثر 5 ساله مستهلك خواهد شد .

دومين كار مهمي كه وزارت نيرو لازم بود به آن بپردازد، اعمال روش‌هاي فني براي مديريت بار در شبكه است.كه از آن جمله- تراشيدن اوج (peak sharing) است بدين‌معني كه با اعمال روش‌هاي مختلف مي‌توان كاري كرد كه تا حد امكان از

ساعات پيك مصرف كاست. مي‌دانيم كه در تابستان بين ساعت 8 تا 12 شب، مصرف برق به‌قدري افزايش مي‌يابد كه احتمالاً دستگاه اجرايي، علي‌رغم تمايل، مجبور به قطع سرويس طبق برنامه زمان‌بندي شده، مي‌شود و در همين فاصله زماني ( پيك مصرف) بخش كنترل شبكه (ديسپچينگ) و نيروها‌ي زحمت‌كش آن بخش، در نگراني و التهاب به‌سر مي‌برند حال اگر دستگاه اجرايي بخواهد اين نگراني را با ازدياد توان توليدي نيروگاه‌ها انجام دهد بايد ميلياردها دلار سرمايه‌گذاري براي ايجاد نيروگاه‌هايي كند كه فقط درهمين زمان پيك مصرف كاربرد دارد و بديهي است كه توجيه اقتصادي نداشته باشد .

دركشورهاي مختلف دنيا براي حل اين معضل، سياست‌هاي مختلفي را اعمال مي‌كنند كه هر يك به نوبه خود در مديريت بار شبكه تأثيرگذار است از آن جمله، فروش براساس شدت جريان، (آمپر) يا تدوين تعرفه‌هاي متنوع براي فروش برق در ساعات مختلف شبانه روز و .... اشاره كرد .

يكي از اين روش‌ها در بند (ب ) تبصره(44) قوانين بودجه سال‌هاي 1377و 1388 و بند (الف) تبصره 44 قانون بودجه سال 1379 كل كشور مورد تاكيد قرار گرفته است .

در اين رابطه متن بندهاي مذكور كه داراي يك شكل انشائي بوده است مي‌گويد: «وزارت نيرو مكلف است براي كليه مشتركين برق سه فاز و همچنين آن دست از مشتركين تك فاز واقع در مناطق غير گرمسيري كه مصرف ماهانه آنها بيش از 600 كيلووات ساعت درماه مي‌باشد كنتور و تعرفه نصب نمايد. شوراي اقتصاد با حفظ قيمت متوسط برق درحد مصوب، افزايش نرخ برق در اوج مصرف و نيزكاهش قيمت آن در ديگر ساعات را طوري تعيين نمايد كه موجب كاهش مصرف در ساعت اوج گردد ».

سه سال درقوانين بودجه اين تكليف براي وزارت نيرو تعريف شد ولي وزارت نيرو اقدام مؤثري انجام نداد و در قوانين بعدي هم مورد توجه قرار نگرفت زيرا ظاهراً قانون‌گذار به اين نتيجه رسيد كه دستگاه اجرايي قانون را انجام نخواهد داد .

اما اگر اين سياست اجرا شده بود و بعد در مورد مناطق غير گرمسيري براي مصارف كمتر (حتي مصرف ماهانه 400 كيلووات ساعت) اعمال مي‌شد و پس از آن با تعديل منطقي و تعيين سقف معقول در راستاي تامين آسايش ساكنين مناطق گرمسيري (در ماه‌هاي گرم سال) نيز اجرا مي‌شد، با تعيين تعرفه‌هاي چند برابري براي ساعات پر مصرف و تعرفه كم براي ساعات كم مصرف‌، مي‌شد امروز به بار شبكه مديريت كرد و از سرمايه‌گذاري بي‌مورد براي تأمين توان مورد نياز پيك مصرف امروز، اجتناب كرد .

  امروز بسياري از ماشين آلات و تجهيزات ساخت داخل مصرف انرژي غيرقابل قبولي دارند و نمي‌شود از مردم انتظار داشت كه با خريد آنها، هم كيفيت كم، هم در بعضي موارد قيمت بالا و هم جريمه برق (يا ساير حامل‌هاي انرژي) را تحمل كنند، اما مي‌شود از آنها انتظار داشت كه با مديريت برمصرف برق خود، دستگاه اجرايي را در مديريت بار شبكه ياري دهند و مشتركيني كه نمي‌خواهند اين همراهي را انتخاب كنند‌ بديهي است كه بايد هزينه‌اش را نيز پرداخت كنند

مردم ما حق دارند كه از همه امكانات رفاهي مصرف‌كنندهٌ انرژي استفاده كنند و صحيح نيست كه همواره آنها را از مصرف صحيح منع كرد و يا سقف غيرقابل قبول كه ناشي از مصرف بالاي تجهيزات ساخت داخل (يخچال، فريز، ماشين رختشويي،

اطو، جاروبرقي، تلوزيون و حتي تجهيزاتي كه امروزه لوكس به‌حساب مي‌آيد مثل ماشين ظرفشويي) نيز است، تدوين‌كرد. امروز بسياري از ماشين آلات و تجهيزات ساخت داخل مصرف انرژي غيرقابل قبولي دارند و نمي‌شود از مردم انتظار داشت كه با خريد آنها، هم كيفيت كم، هم در بعضي موارد قيمت بالا و هم جريمه برق ( يا ساير حامل‌هاي انرژي) را تحمل كنند، اما مي‌شود از آنها انتظار داشت كه با مديريت برمصرف برق خود، دستگاه اجرايي را در مديريت بار شبكه ياري دهند و مشتركيني كه نمي‌خواهند اين همراهي را انتخاب كنند‌ بديهي است كه بايد هزينه‌اش را نيز پرداخت كنند .

محاسبه براي تعيين اثر هر روش در كاهش پيك مصرف، كاري بسيار تخصصي كه نه در بضاعت اينجانب است و نه يك مقاله جاي ‌آنرا دارد (كه تا اينجا هم بحث به درازا كشيده ) ولي به‌طور كلي مي‌شود انتظار داشت كه با روش هاي متنوع و منطقي نياز توان شبكه را در پيك بار 2000 تا 2500 مگاوات كاهش داد كه در صورتيكه براساس هزينه‌هاي ايجاد نيروگاه‌هاي سيكل تركيبي محاسبات مالي انجام شود به نظر مي‌آيد بتوان حدود1.3 تا 1.6 ميليارد دلار از سرمايه‌گذاري مازاد اجتناب كرد .

و بالاخره چهارمين كاري كه وزارت نيرو بايد به آن توجه كند، اجراي سياست هاي كلي اصل 44 قانون اساسي است و به تبع آن منطقي كردن تشكيلات سازماني و عريض و طويل وزارتخانه و شركت‌هاي تابعه‌ است .

به‌طور خلاصه بايد اذعان كرد كه منحصراً مصرف‌كنندگان نيستند كه بايستي رعايت الگوي‌مصرف را بنمايند (گرچه اين مورد هم از اهميت كافي برخوردار است) بلكه توليدگنندگان لوازم وتجهيزات و سرويس‌دهندگان برق و... نيز در استفاده بهينه از اين منبع گران قيمت مؤثرند و فقط استفاده از اهرم قيمت نمي‌تواند به تنهايي كارساز باشد. از طرف ديگر بايد توجه داشت كه رسيدن به نقطه تعادل نياز به فرهنگ‌سازي دارد كه به‌عنوان يك اصل نبايد فراموش شود .

منبع فارس

در زمستان

در روزهاي آفتابي زمستان، پرده و تمام پوششهاي ديگر پنجره‌هاي جنوبي را كنار بزنيد تا آفتاب بتواند به درون بتابد .

در روزهاي ابري به كمك پرده‌ها و ديگر وسايلي كه نصب كرده‌ايد، جلوي اتلاف حرارت از پنجره‌ها را بگيريد .

در تابستان

تمام پنجره‌ها را از طلوع تا غروب خورشيد از تابش حفظ كنيد. اين كار را به كمك سايبانها، پرده‌ها تا ... انجام دهيد .

تمام درها و پنجره‌ها را ببنديد .

اگر احساس كرديد درون خانه از بيرون گرمتر است. پنجره‌ها را باز كنيد تا خانه خنك شود .

هنگام شب به كمك هواكش يا ايجاد كوران، هواي بيرون را در داخل ساختمان به جريان بياندازيد و هنگام صبح با گرم شدن هوا پنجره‌ها را ببنديد. با اين كار، خانه شما براي مدت بيشتري خنك باقي مي‌ماند .

ساخت يك ساختمان جديد مطابق با مقررات

براي ساخت يك ساختمان جديد بايد از يك مشاور آشنا به اصول صرفه‌جويي انرژي كمك بگيريد. تمام ساختمانهايي كه در كشور ساخته مي‌شوند بايد مقررات ملي ساختمان در آنها رعايت شده باشد. مبحث نوزدهم از اين مقررات كه از تيرماه سال 1380 رعايت آن الزاميست، در ارتباط با مصرف انرژي مي‌باشد و براساس آن ضريب انتقال حرارت كلي هيچ ساختماني نبايد از حد استانداردي بالاتر باشد. اين ضريب به طور مستقيم با ميزان تلفات حرارتي ساختمان در ارتباط است. با رعايت مقررات مبحث نوزدهم در خانه جديد خود، قبض گاز شما سالانه تا 16 هزار تومان كمتر مي‌شود و با اين كار هر سال دست كم حدود 32 هزار تومان به اقتصاد ملي كمك خواهيد كرد. همچنين با اين صرفه‌جويي، سالانه 40 هزار تومان از هزينه‌هاي زيست محيطي خواهيد كاست .

شیشه های دو جداره

  حدود 40 درصد از اتلاف انرژي ساختمان از طريق پنجره‌ها صورت مي‌گيرد .

پنجره‌هاي دو جداره داراي دو شيشه هستند كه بين آنها يك فضاي كاملاً درزبندي شده قرار دارد .

دو جداره كرده شيشه‌ها باعث بالا رفتن كارايي آن و جلوگيري از اتلاف انرژي در ساختمان مي‌شود .

اكنون با توجه به اينكه يكي از مهمترين عوامل اتلاف انرژي حرارتي در ساختمان، عبور گرما از شيشه‌هاي يك جداره و نشت هواي گرم خانه از طريق درزهاي پنجره‌هاست، دو جداره كردن شيشه‌ها باعث بالا رفتن كارايي آن و جلوگيري از اتلاف انرژي در ساختمان مي‌شود .

يكي از دلايل اتلاف حرارتي، استفاده از قابهاي نامناسب در پنجره‌ها مي‌باشد، به همين دليل كاربرد قابهاي استاندارد از درجه اهميت بالايي برخوردار است. بنابراين براي كاهش تبادل حرارتي از طريق قاب پنجره، استفاده از قاب استاندارد پي وي سي و آلومينيوم ترمال بريك كه ضريب هدايت حرارتي بسيار پاييني دارند بسيار موثر است .

  مزاياي استفاده از پنجره‌هاي دو جداره و قابهاي پي وي سي و ترمال بريك

  با استفاده از اين قابها مي‌توان تا 20 درصد از اتلاف حرارتي در ساختمانها را كاهش داد .

قابهاي پنجره پي‌وي‌سي علاوه بر كاهش اتلاف حرارتي به عنوان عايق‌هاي صوتي نيز عملكرد موثري دارند .

قابهاي ترمال برك مجهز به يراق آلات مناسب بوده كه از اتلاف حرارت ناشي از نصب يراق‌آلات نامناسب جلوگيري مي‌كند .

كسب آسايش حرارتي و ايجاد محيطي آرام در ساختمان از مزاياي قابهاي استاندارد و شيشه‌هاي دو جداره است .

استفاده از پنجره‌هاي دو جداره با قابهاي استاندارد مصرف انرژي در ساختمان را تا 20% كاهش مي‌دهد .

منبع    www.behina.pejvak.net

پنجره‌ها از نظر صرفه‌جويي انرژي نقش حساسي دارند، چرا كه حدود 30% از كل تلفات حرارتي ساختمان از پنجره‌ها صورت مي‌گيرد، به همين دليل پنجره‌هايي كه در جاي خوبي نصب نشده‌اند يا خوب محافظت نمي‌شوند، مي‌توانند هزينه سوخت را بسيار بالا ببرند .

اگر تصميم داريد ساخت ساختمان جديدي را شروع كنيد، با يك مشاور آشنا به اصول صرفه‌جويي تماس بگيريد، اما اگر مي‌خواهيد ساختمان موجود خود را بهينه‌سازي كنيد و از هزينه‌هاي خود بكاهيد، اين راهنما مي‌تواند راهنماي خوبي براي شما باشد .

جلوگيري از تلفات حرارتي پنجره‌ها

يك پنجره با شيشه تك جداره تقريباً 10 برابر يك ديوار عايقكاري شده هم اندازه خود تلفات حرارتي دارد. چنين پنجره‌اي سه مشكل عمده ايجاد ميكند :

بالا بودن تلفات حرارت، فراهم نشدن آسايش ساكنين، بخار گرفتن پنجره‌ها .

براي كاستن از مشكلات ناشي از پنجره‌ها، مي‌توان از راههاي مختلف يك لايه هواي ساكن بين محيط داخل و خارج ايجاد كرد، با انجام اين كار تلفات حرارتي پنجره به نصف كاهش مي‌يابد. براي ايجاد اين لايه هوا راه‌هاي مختلفي وجود دارد .

  دو جداره كردن

دو جداره كردن شيشه هر پنجره‌اي باعث بالا رفتن كارآيي آن مي‌شود، بويژه پنجره‌هايي كه پرده‌اي روي آنها نصب نشده است .

پنجره دو جداره، داراي دو شيشه مي‌باشد كه بين آنها يك فضاي كاملاً درزبندي شده قرار گرفته است. اين فاصله معمولاً بين 6 تا 20 ميليمتر است .

اگر اينفاصله هوايي 15 ميليمتر انتخاب شود، بهترين كارآيي بدست مي‌آيد. دو جداره كردن پنجره با وجود اينكه اتلاف حرارت را كاهش مي‌دهد، جلوي ورود نور و گرماي خورشيد را نمي‌گيرد. بنابراين در فصول گرم سال براي كاهش ورود گرما به داخل ساختمان بايد جلوي تابش مستقيم خورشيد به پنجره را گرفت .

در كنار اينها، دو جداره كرده پنجره‌ها باعث كم شدن ورود سر و صدا به داخل ساختمان مي‌شود و نيز بخارگيري پنجره‌ها در فصول سرد سال كاهش مي‌يابد .

براي دو جداره كردن پنجره يك جداره موجود مي‌توان يك لايه ديگر از شيشه يا اكريليك شفاف ديگر روي آن نصب كرد و فضاي بين آنها را كاملاً درزبندي كرد. در اين فضا بايد مقداري ماده جاذب رطوبت قرار داد تا رطوبت اين فضا را كاملاً بگيرد .

پركردن با گاز

در برخي از پنجره‌هاي دو جداره، فضاي مياني را با گازهايي مانند آرگون و كريپتون پر ميكنند تا كارايي آنها حدود 10% افزايش يابد .

عايق‌هاي ويژه پنجره

اين عايقها را كه به شكل برچسبهاي شفاف ساخته مي‌شوند به راحتي مي‌توان بر روي شيشه پنجره‌ها چسباند و بخشي از خواص پنجره‌هاي دو جداره را در آنها به وجود آورد. اين برچسبها باعث مي‌شوند ورود گرما دار تابستان تا 80% كاهش يابد. علاوه بر اين انواع كم تابش اين محصولات (Low-E) قادرند تلفات حرارتي و زمستاني را نيز تا 30% كاهش دهند .

اين عايقها از نظر قيمت با پنجره‌هاي دو جداره قابل رقابت هستند. بويژه در ساختمانهاي موجود كه تعويض پنجره‌ها با پنجره‌هاي دوجداره هزينه زيادي به همراه خواهد داشت .

پوششهاي شفاف

راه ديگر براي بالا بردن كارآيي پنجره‌هاي موجود، نصب ورقه‌هاي پلاستيكي شفاف بر روي پنجره‌ها است. اين ورقه‌هاي شفاف را مي‌‌توان توسط چسبهاي دوطرفه طوري به شيشه چسباند كه چند ميليمتر با آن فاصله داشته باشند .

كار ساده‌تري كه مي‌توان انجام داد اين است كه در چند هفته از سال كه هوا خيلي سرد است بر روي پنجره‌ها نايلون كشيد و دور تا دور آن را با چسب نواري پهن چسباند. با اين كار در درجه اول شرايط آسايش بالاتري براي ساكنين ايجاد مي‌شود و در كنار آن در مصرف سوخت نيز صرفه‌جويي مي‌شود .

  پرده‌ها

نصب پرده‌هاي كاملاً چين‌دار كه پنجره را كاملاً بپوشاند مي‌تواند جلوي اتلاف حرارت را به مقدار زيادي بگيرد. اين پرده‌ها در فلصل تابستان نيز جلوي تابش خورشيد را مي‌گيرند و به خنك نگه داشتن داخل ساختمان كمك شاياني مي‌كنندف بويژه اگر آستر براق داشته باشند .

به اندازه بودن و نصب صحيح پرده بسيار مهم است. پرده بايد طوري باشد كه هوا نتواند پشت آن آزادانه حركت كند. براي اين كار مي‌توان فاصله ريل پرده تا ديوار را با چيزي مانند تخته پركرد يا گيره‌ها را طوري به پرده زد كه خود پرده تا ديوار تا ادامه پيدا كند. همچنين مي‌توان پايين پرده را با وسيله‌اي بر روي ديوار ثابت كرد .

انجام كارهاي زير اثر كاهنده ناچيزي بر روي تلفات حرارتي در زمستان دارند يا اصلا بيفايده هستند :

نصب پرده كركره: چون هوا از بين پره‌ها به راحتي حركت مي‌كند و حرارت را جابجا مي‌نمايد .

استفاده از شيشه‌هاي چند لايه يا ضخيم: انجام اين كار جلوي ورود سر و صدا را مي‌گيرد ولي تاثير بسيار كمي بر روي ميزان اتلاف دارد .

استفاده از شيشه‌هاي بازتابنده يا تيره: اين شيشه‌ها تاثير محدودي دارند و باعث كم شدن نور و حرارت خورشيد در همه مواقع سال مي‌شوند .

حصيرها و پرده‌هاي پارسيانا

حصير را مي‌توان در طرف داخل پنجره نصب كرد. حصيرها بايد كاملاً به هم چسبيده باشند تا بتوانند يك فضاي درزبندي شده بوجود آورند و بيشترين كارايي را داشته باشند .

نصب پرده‌هاي پارسيانا نيز مي‌تواند تاثير بسزايي در كاهش مصرف سوخت داشته باشد. اين پرده‌ها از صفحات آلومينيومي كه بين آنها با مواد عايق پر شده است، تشكيل شده‌اند .

سايبان براي تابستان

در تابستان جلوگيري از ورود گرماي خورشيد از هر كاري مناسبتر است. براي اين كار نصب سايبان در طرف بيرون خيلي بهتر از نصب پرده در داخل ساختمان است. هر چند استفاده از هر دوي آنها بالاترين بازده را دارد. روش نصب سايبان به جهت قرارگيري پنجره بستگي دارد .

نصب سايبان در پنجره‌هاي رو به جنوب

وجود سايبان براي پنجره‌هاي رو به جنوب در فصل تابستان لازم است اما بايد توجه داشت كه اين سايبان در فصل زمستان جلوي ورود حرارت خورشيد را به داخل ساختمان نگيرد. براي اين كار راههاي مختلفي وجود دارد .

نصب سايبان قابل تنظيم

براي كاهش ورود نور خورشيد مي‌توان در سمت بيرون پنجره حصير يا پرده پارسيانا نصب كرد .

باين روش مي‌توان در تابستان بيشترين سايه ممكن را ايجاد نمود و در فصل زمستان نيز با جمع كردن يا بالا كشيدن اين سايبان‌ها ورود گرماي خورشيد را امكان‌پذير ساخت .

نصب حصير يا صفحات كدر در بالاي پنجره

اين صفحات ارزان‌ قيمت را مي‌توان تابستانها نصب كرد و با شروع فصل سرد آنها را جمع كرد .

نصب سايبان با ابعاد محاسبه شده

اندازه سايبان و ارتفاع آن بالاي پنجره را مي‌توان طوري تعيين كرد كه جلوي آفتاب بلند تابستان را بگيرد ولي در زمستان آفتاب بتواند بدون برخورد با سايبان وارد خانه شود .

  نصب سايبان نرده‌اي

مي‌توان قطعات چوب را به طور موازي بر روي دو يا چند محور نصب كرد. فاصله اين قطعات نبايد بيش از يك سوم پهناي آنها باشد .

نصب سايبان با پره‌هاي ثابت يا متحرك

زاويه و فاصله اين پره‌ها را مي‌توان طوري تعيين كرد كه جلوي آفتاب تابستان را بگيرد ولي مانع آفتاب زمستان نشود .

كاشت درختاني كه برگشان در زمستان مي‌ريزد

با اين كار مي‌توان جلوي تابش آفتاب را به داخل خانه را گرفت در زمستان هم با ريختن برگ اين درختان مانعي بر سر راه ورود نور خورشيد به ساختمان وجود نخواهد داشت. بايد توجه داشت كه كاشت درختان هميشه سبز مفيد نيست زيرا در زمستان مانع از رسيدن گرماي خورشيد مي‌شوند پس امكان كاشت آنها در نزديك خانه وجود ندارد .

استفاده از ايوانهاي خيلي عميق توصيه نمي‌شود

زيرا با وجود مناسب بودن براي تابستان در زمستان، به دليل جلوگيري از ورود گرماي خورشيد مشكل‌ساز مي‌شود .

نصب سايبان بر روي پنجره‌هاي شرقي و غربي

پنجره‌هاي شرقي و غربي هنگام تابستان بايد به طور كامل از آفتاب طلوع و غروب حفاظت شوند. بر اين كار بهترين راه استفاده از حصير يا ديگر چيزهايي است كه پنجره را به طور كامل بپوشانند. استفاده از سايبانهاي متحرك اين امكان را فراهم مي‌سازد كه در زمستان يا در روزهايي كه هوا زياد گرم نيست از اين پنجره‌ها استفاده شود .

همچنين مي‌توان با كاشت درخت در جلوي پنجره‌هاي شرقي و غربي جلوي تابش آفتاب را به آنها گرفت .

در پنجره‌هاي شرقي و غربي با استفاده از شيشه‌هاي رنگي يا رفلكس مي‌توان ميزان ورود گرماي خورشيد به داخل ساختمان را كم كرد. اين شيشه‌ها انواع مختلف و كارآيي‌هاي گوناگوني دارند ولي به طور كلي هر قدر تيره‌تر باشند براي اين كار مناسب‌ترند .

حفاظت از پنجره‌هاي سقفي و نورگيرها

پنجره‌هي سقفي و نورگيرها در تامين روشنايي ساختمان نقش بسيار مهمي دارند. اما وجود آنها مي‌تواند مشكلات زيادي از نظر گرمايي ايجاد كند. براي پيشگيري يا حل اين مشكلات اقدامات مختلفي را ميتوان انجام داد .

دو جداره كردن شيشه‌ها راهي است براي كاهش اتلاف حرارتي در زمستان اما باز هم اتلاف حرارتي آنها تا 10 برابر يك سقف ايزوله شده است .

براي كاهش اثر نورگيرها مي‌توان آنها را با يك صفحه شفاف يا شيشه اضافي از محيط خانه جدا كرد .

براي كاهش اثرات منفي نورگيرها در تابستان مي‌توان روي آن سايبان نصب كرد يا پره‌هايي با زاويه قابل تنظيم روي آنها قرار داد .

منبع    www.behina.pejvak.net

با نزديك شدن به فصل گرما يكي از دغدغه هاي بيشتر خانواده ها، انتخاب يك وسيله سرمايشي مناسب براي منازل است. با توجه به اين كه وسايل سرمايشي حدود 26 درصد از كل مصرف برق بخش خانگي را به خود اختصاص مي دهد ضروري است هنگام استفاده از وسايل سرمايشي به نكاتي براي صرفه جويي و كارايي بهتر آن توجه كرد.در سالي كه به نام اصلاح الگوي مصرف نام گذاري شده است، بايد تلاش بيشتري كرد تا با صرفه جويي و بهينه كردن مصرف انرژي اين امانت را براي نسل هاي بعد هم باقي گذاشت.يك كارشناس تأسيسات مي گويد: انتخاب كولر به شرايط آب و هوا و در نظر گرفتن فضاي سرمايشي بستگي دارد.«آرش نظم بجنوردي» مي افزايد: با در نظر گرفتن شرايط آب و هوايي خراسان شمالي بهترين وسيله سرمايش كه مي توان استفاده كرد، كولر آبي است. البته بايد فضا را نيز در نظر گرفت هر قدر فضاي سرمايشي بيشتر باشد، كولر نيز بايد بزرگ تر و قوي تر باشد تا فشار كمتري به آن وارد شود.وي تأكيد مي كند: مهم ترين نكته اي كه در انتخاب كولر اعم از گازي يا آبي بايد مورد توجه قرار گيرد، استاندارد بودن آن است هم چنين داشتن برچسب انرژي از مهم ترين شاخص هاي يك كولر مرغوب است.وي مي افزايد: حرف A نشانگر بيشترين ميزان بازدهي دستگاه و حرف G نشان دهنده كمترين ميزان بازدهي دستگاه است. بنابراين هر چه مرتبه دستگاه بيشتر باشد كارايي آن نيز نسبت به ميزان انرژي كه مصرف مي كند، بيشتر است.وي نكاتي را براي استفاده صحيح از كولر بر مي شمارد و مي افزايد: هر قدر مسير كانال كشي كولرهاي آبي طولاني تر و پر پيچ و خم باشد، فشار هوا در مسير كانال ها كاهش پيدا مي كند كه براي جبران آن، انرژي بيشتري نياز دارد و سرماي حاصل هم كمتر مي شود به همين دليل بايد در صورت امكان كوتاه ترين مسير براي كانال كشي در نظر گرفته شود.اين كارشناس ادامه مي دهد: اگر كانال كولر در خارج از ساختمان قرار داشته باشد، نبايد در معرض نور مستقيم باشد. بايد آن را با سايبان يا پشم شيشه پوشاند تا از گرم شدن آن جلوگيري كرد. هم چنين با عايق كردن ديوارها و پنجره ها از ورود هواي گرم به داخل اتاق مي توان جلوگيري كرد.وي مسدود كردن دريچه ورودي هوا را در اتاق هايي كه استفاده نمي شود يكي ديگر از راه هاي استفاده بهينه از كولر ذكر مي كند.«يوسف جويني» يك كارشناس ديگر هم معتقد است: استفاده هم زمان از وسايل خانگي گرمازا مانند اجاق، سماور، لامپ هاي متعدد و ... باعث افزايش گرماي محل كار و سكونت مي شود و استفاده از كولر را افزايش مي دهد.وي مي افزايد: انرژي بيشتر از طريق پنجره ها هدر مي رود كه مي توان با استفاده از كركره يا پارچه هاي روشن، از اين هدر رفت جلوگيري كرد.وي ادامه مي دهد: براي افزايش كارايي بهتر است كولرها در مسير جريان هوا گذاشته شود.وي مي گويد: كولر گازي از جمله پر مصرف ترين وسايل برقي خانگي است. بنابراين در صورتي كه نيازي به استفاده از اين كولرها نيست مي توان از استفاده آن خودداري كرد و يا تلاش شود در ساعاتي كه اوج مصرف برق بالاست، استفاده نشود.وي تأكيد مي كند: حتما پوشال هاي كولر سالانه تعويض شود زيرا علاوه بر صرفه جويي در مصرف انرژي مي تواند قدرت سرد كنندگي كولر را هم افزايش دهد .

منبع  www.behina.pejvak.net

میزان مصرف روزانه بنزین ایران چند برابر بسیاری از کشورهاست و باتوجه به بحران انرژی در دنیا به نظر می‌رسد باید الگوهای اصلاح مصرف در کشور بیش از این جدی گرفته شود .

قرن بیستم منحنی مرگ‌ومیر آدم‌ها که به سراشیبی افتاد، سرعت زندگی‌ها بیشتر شد. برای سرعت باید انرژی و تکنولوژی داشت و بدون سوخت این تکنولوژی و سرعت بی‌معناست. اما انسان غافل از همه‌جا چند دهه طول کشید تا دریابد خربزه سرعت و تکنولوژی را خوردن،‌ روزی تب و لرز بحران انرژی به همراه دارد .

بی‌تردید ایران نیز از بحران انرژی دنیا بی‌نصیب نیست. نگاهی به وضعیت کشورمان نشان می‌دهد که اگر با روند فعلی رشد مصرف انرژی به سمت 1404 برویم،‌ آن زمان از یک صادرکننده عمده نفت به واردکننده آن تبدیل می‌شویم. در این میان، آنچه اهمیت بیشتری نسبت به بقیه مصارف انرژی دارد، بنزین است. نحوه مصرف بنزین در کشور چنان بالاست که نگاهی به آمارها خنده‌ای عصبی به چهره می‌آورد .

می‌توان جلوی مصرف سرسام‌آور را گرفت !

برای نمونه،‌ نمی‌توان به‌راحتی از کنار گزارش صندوق بین‌المللی پول گذشت وقتی که می‌گوید ایران دومین کشور جهان از نظر پرداخت یارانه انرژی با رقم 37 میلیارد دلار است؛ چرا که مصرف سرانه انرژی ایران برای هر نفر بیش از پنج برابر مصرف سرانه اندونزی و دو برابر کشور چین است؛ کشوری که یک میلیارد و 300 میلیون نفر جمعیت دارد .

از سوی دیگر، در حوزه گاز، ایران بعد از کشورهای امریکا و روسیه در رتبه سوم جهان قرار دارد؛ پیش بینی‌ها می‌گوید که در سال 2012 میزان مصرف به 277 میلیارد متر مکعب برسد .

با این روند مصرف، در آینده ایران به مصرف کننده‌ای بزرگ تبدیل می‌شود و فشار بر دولت افزایش می‌یابد. برای نمونه، سال گذشته دولت 134 هزار میلیارد ریال یارانه گاز به مشترکان بخش خانگی اختصاص داده است. این تنها بخشی از 90 هزار میلیارد تومان یارانه‌ای است که دولت هر سال برای تامین سوخت قرار می‌دهد .

با این همه، بر اساس مطالعات انجام شده، اگر اقدامات بهینه‌سازی بتواند در حد یک درصد از رشد مصرف را بکاهد، می‌توان به عقب افتادن بحران انرژی در کشور امید داشت .

وقتی شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت اعلام می‌کند، 95 درصد مصرف بنزین کشور صرف خودروها می‌شود و متوسط مصرف بنزین در کشور 10.75 لیتر(سه برابر انگلیس و 4 برابر فرانسه!) باید فکری به حال این میزان حیف‌ومیل شدن انرژی در مملکت شد .

در سال 1400 میزان مصرف بنزین با رشد فعلی به 328 میلیون لیتر می‌رسد؛‌ این یعنی هزینه‌ای معادل 45 میلیارد و 600 میلیون دلار! پس باید فکری به حال کاهش مصرف بنزین کرد و راهکارهایی عملی ارائه داد .

پایین بودن قیمت سوخت در کشور

سال 85، یعنی همان سالی که طرح سهمیه‌بندی شروع شد، دولت برای چهار فراورده اصلی و گاز مایع 31 میلیارد و 724 دلار یارانه پرداخت کرد. امروز بنزین ایران در حالی 100 تومان به فروش می‌رسد که ترکیه همین بنزین را  یک هزار 767 تومان، ایتالیا یک هزار و 466 تومان، استرالیا 874 تومان، امارات 347 تومان به فروش می‌رسانند. جالب اینجاست که از سال 75 قیمت بنزین در ایران افزایش 50 درصدی داشته است(از 50 تومان به 100 تومان) و نکته جالب اینجاست که قیمت بنزین وارداتی ایران در همین دوره زمانی از 75 تومان به 400 تومان رسیده است .

کاهش مصرف سوخت خودروها

برای این کار می‌توان گوشه چشمی به تنظیم موتور و باد لاستیک‌ها، استفاده از فیلترهای هوای استاندارد و استفاده صحیح از تجهیزات جانبی داشت. در این میان، تنظیم موتور از همه مهمتر است؛ چون تا 15 درصد می‌تواند مصرف را کاهش دهد .

باد کم لاستیک‌ها موقع سرعت زیاد دمای آنها را بالا می‌برد که فرسودگی آنها را بیشتر می‌کند. پس بهتر است ماهی یک بار باد لاستیک‌ها را تنظیم کنیم. معمولا هر هزار کیلومتر باید فیلترهای هوا را عوض کرد که این کار 10 درصد از میزان سوخت و 50 درصد از آلودگی هوا می‌کاهد .

ساماندهی حمل‌ونقل

یکی دیگر از راه‌های کاهش مصرف بنزین در کشور، ساماندهی حمل‌ونقل است. این امر از طریق رعایت اصول صحیح رانندگی و جایگزین کردن روش‌های دیگر به‌جای خودروی شخصی امکانپذیر است. در این میان انتخاب زمان و مسیر مناسب برای حرکت خودرو، رعایت قوانین و روش‌های صحیح هنگام رانندگی و استفاده از مسیرهایی که ترافیک روان‌تری دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد .

البته باید به این فهرست جلوگیری از سفرهای غیرضروری را نیز افزود. سفرهایی که اگر هم خیلی ضروری باشند، بهتر است با وسایل حمل‌ونقل عمومی یا دوچرخه انجام شوند. برای نمونه در حالی که شدت مصرف انرژی مترو 120 کیلوژول بر نفر است، این عدد برای اتوبوس 378 و برای سواری 2614 را نشان می‌دهد .

این امر نشانه آن است که وسیله‌ای همچون مترو می‌تواند بسیاری از مشکلات ترافیکی و افزایش مصرف بنزین را حل کند. بنابراین بهتر است این 93 کیلومتر خط مترو در کشور، اندکی خود را به شهری همچون لندن که 400 کیلومتر ریل قطار زیر زمینی دارد نزدیک کند. البته در این میان پا گرفتن دولت الکترونیک و انجام کارهای روزانه افراد از طریق اینترنت اهمیت ویژه‌ای دارد .

استفاده از خودروهای مناسب

نباید فراموش کرد که کوچکترین و سبک‌ترین خودرویی که با توجه به نیازهای ما ساخته شده، بهترین انتخاب ما نیز می‌تواند باشد. در این میان، از رده خارج شدن خودروهای فرسوده بسیار مهم است؛ چون خودروهایی که از فناوری جدید استفاده می‌کنند، مصرف کمتری نسبت به قدیمی‌ها دارند .

نکته مهم اینجاست که 22 درصد از ناوگان فرسوده در حدود 45 درصد از مصرف کل ناوگان حمل‌ونقل کشور را مصرف می‌کنند. از طرف دیگر، خودروهایی که شکل مخروطی دارند، به دلیل خاصیت آیرودینامیک خود کمتر در مقابل باد مقاومت می‌کنند و این امر از میزان مصرف آنها کم می‌کنند. هرچند که با وجود تمام این توصیه‌ها نمی‌توان از برچسب مصرف انرژی خودرو غافل بود !

استفاده از سوخت‌های جایگزین

محققان سال‌هاست که برای ساخت سوخت‌های جایگرین در تلاشند. آنها اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که گاز طبیعی بعد از هیدروژن، پاکترین سوخت محسوب می‌شود و با توجه به ایمنی بیشتر مخازن و کاهش هزینه سوخت برای مالک خودرو تا یک چهارم بنزین، گاز طبیعی به عنوان جایگزین بنزین و نفت‌گاز بسیار مناسب است .

ایران نیازمند برنامه‌ریزی صحیح برای اصلاح الگوی مصرف در انرژی و سوخت خود است؛ چرا که شیب تند افزایش جمعیت ماشین‌ها اگر با همین روند پیش برود آن وقت این سربالایی را سوخت ناکافی دنیا براحتی نمی‌تواند بالا  بیاید.

منبع شانا

از آنجايي که حفظ و نگهداري ذخاير انرژي که ثروت ملي ما به شمار مي روند از وظايف اصلي ما بوده و با توجه به مصرف بي رويه انرژي که از دغدغه هاي امروز جامعه کنوني مي باشد و عدم استفاده درست از آن باعث بالارفتن چشمگير هزينه ها و در نتيجه فشار اقتصادي جامعه است لزوم مديريت مصرف انرژي بر همگان واضح و مبرهن بوده و آموزشهاي مبتني بر آن امري بديهي است .

راه کارهاي اجرايي کاهش مصرف انرژي در ادارات  

- بهبود بهره وري در روشنايي  

- استفاده از در و پنجره هاي upvc به جاي آلومينيومي و آهني  

- استفاده از پوشش هاي سلولزي به جاي رنگ در ساختمان  

رابطه روشنايي و بهره وري  

روشنايي مصنوعي خوب، مهم است چونکه تقريبا %25 کار انجام شده در کارگاهها و کارخانه ها زير نور مصنوعي است. روشنايي از اينرو مي بايد هدفمند، اقتصادي، حافظ سلامتي و زيبا باشد. بنابراين فقط نبايد به توليد نور و روشنايي فکر کرد بلکه ضرورت دارد به اثار فيزيولوژيک نور بر بدن انسان، يعني رابطه ميان روشنايي و بينايي نيز توجه کرد، زيرا نور در حال و وضعيت انسان تاثير ميگذارد .

راه کارهاي روشنايي  

استفاده هرچه بيشتر از آفتاب و روشنايي روز به دلايل مختلف از جمله حفظ سلامتي چشمها، شادابي و سازندگي و عدم افسردگي، صرفه جويي انرژي و بهبود بهره وري کار. استفاده از لامپهاي رشته اي موجود فقط و فقط در فصلهاي پاييز و زمستان، زيرا لامپ پرمصرف و گرمازاي رشته اي در واقع يک بخاري برقي کوچک است، که در بهار و بويژه تابستان، گرماي آن تحمل ناپذير است. فزون بر آن، لامپهاي رشته اي %95 انرژي الکتريکي را مستقيما به گرما و حدود %5 آن را به نور تبديل مي کنند.خلاف عقل است که به روشنايي روز با شدت 100000 لوکس بي اعتنا باشيم و اتاقهاي خود را به طور مصنوعي با لامپهاي پر مصرف و گرمازاي رشته اي پرتو افشاني کنيم .

هنگام توليد برق نزديک به %16 دي اکسيد کربن، so2 %12 و NOX %22 توليد مي شود، که با بهره گيري از روشنايي پر بازده، يعني استفاده از لامپهاي فلورسنت کم مصرف مي توان از ميزان اين آلاينده ها کم کرد.با نزديک کردن لامپ به سطح کار مي توان بهره وري روشنايي را افزايش داد، مثلا در ادارات، بهترين طرح روشنايي اين است که از چهار لامپ فلورسنت آويز به صورت اضلاع يک مربع يا مستطيل استفاده کنيدف در اين طرح با حذف حبابهاي لامپ فلورسنت و تنظيم ارتفاع لامپها مي توان به سيستم روشنايي پربازده، کم مصرف و با بهره وري زياد دست يافت .

استفاده از در و پنجره هاي upvc به جاي آهني و آلومينيومي  

مزاياي درب و پنجره هاي دو جداره upvc

1) صرفه جوئي در مصرف انرژي  

2) مقاوم در برابر اشعه ماوراي بنفش (uv) و حذف اثرات مخرب آن  

3) کاهش آلودگي صوتي  

4) کاهش آلودگي هوا  

5) کاهش هزينه تاسيسات سرمايشي و گرمايشي در ساختمان  

6) هوابندي کامل  

پنجره هاي upvc به جز تغيير در ضريب انتقال حرارت باعث مي شوند تا نفوذ هوا به حداقل برسد يکي از مواردي که باعث افزايش تعداد دفعات هواي داخل شده و اتلاف حرارتي را به اندازه يک سوم تعداد تعويض هوا در حجم داخلي ساختمان ايجاد مي کند درزبندي نامناسب پنجره هاست. پنجره هاي upvc بدليل درزبندي کامل موجب مي شوند تا از ورود نسيم سرد در زمستان و نسيم گرم در تابستان به داخل جلوگيري شود در نتيجه شرايط آسايش حرارتي با صرف انرژي کمتري قابل حصول است اند .

رنگ آميزي ديوارها با استفاده از پوشش هاي سلولزي  

پوششهاي سلولزي که از رنگهاي بسيار متنوع و زيبايي برخوردار است از الياف تشکيل شده و با خواص ويژه و مزاياي فراوان خود (که ذکر همه آنها مربوط به اين مبحث نيست) جايگزين مناسبي براي رنگهاي ساختمان مي باشد، خاصيت عايق بودن الياف سالهاست که پذيرفته شده است و بيشتر خاصيت عايق بودن مجمع الياف (از نظر حرارت) به علت اين است که همواره هواه در داخل فضاهاي موجود در داخل آن ساکن مي گردد. ديوار پوشيده از پوشش هاي سلولزي از اتلاف حرارت در فصل زمستان مي کاهد .

همه ساختمان ها از طريق ديوارها و جداره ها مقداري گرما از دست مي دهد که اين پوششها کاملا اين فضاها را پر مي کند ضمن آنکه با جلوگيري از برخورد مستقيم تابش خورشيد سرمايش تابستاني را تامين مي کند هوا گرم بين ديوار بيروني و هواي ساکن بين الياف بالا رفته و از ميان سوراخ هاي روکاري به بيرون جريان مي يابد.يکي ديگر از آلوده کنندگان محيط زيست فلزات سنگين مي باشد فلزات جز مفيد ترين مواد و اولين عناصري هستند که توسط انسان شناخته شدند و مهم ترين نقش را در توسعه ايفا مي گردد .

امروز يک فلز اورانيوم راه حلي براي حل مبرم ترين مشکل بشر يعني کمبود انرژي شناخته شده است که بسيار ارزشمند مي باشد ولي در کنار آن هرچه در صنايع ديگر امکان استفاده کمتر از اين فلزات سنگين که به طور کل V-Sn-Cu-Ni-Mg-Pd-Cn-Cb-Ba هستند باشد آلودگي زيست محيطي به حداقل خواهد رسيد با اين هدف پوشش هاي سلولزي بدون استفاده از حتي يک فلز سنگين تهيه مي شود که از اين بابت تامين کننده سلامت مصرف کنندگان مي باشد و يکي ديگر از موارد مطرح در جوامع مدرن بشري بازيافت محصولات پس از پايان دوره مصرف مي باشد که از اين جهت نيز اين محصولات به چرخه طبيعت باز مي گردد و حافط ذخاير انرژي هستند

منبع راسخون

بدون شك ما و همه مردم روی زمین به دنبال تهیه بهترین وسیله جهت استفاده در زندگی خود هستیم و تهیه بهترین وسیله خصوصاً در مورد وسایل برقی كه در عصر تكنولوژی دارای تنوع بسیاری است و هر روزه با تعداد قابل توجهی از آنها سر و كار داریم از اهمیت بیشتری برخوردار است .

چرا كه در انتخاب و خرید وسایل برقی، اطمینان از ایمنی. كیفیت، كمیت در بازدهی و مقدار مصرف انرژی دستگاه ‎ های مورد نظر با توجه به خدماتی كه ارائه می ‎ دهند برای مصرف ‎ كنندگان دارای اهمیت و ضرورت بسیاری است .

نشان استاندارد بر روی وسایل برقی بیانگر بازدهی و میزان مصرف انرژی در آنها نیست، بلكه فقط نشان ‎ دهنده ایمنی و عملكرد خوب دستگاه مورد نظر است .

آیا تنها اطمینان از ایمنی و عملكرد دستگاه برای تهیه بهترین وسیله برقی خانگی كافی است .

مسلماً خیر: چرا كه اطمینان از ایمنی و عملكرد یك دستگاه لزوماً ضامن كارایی و پایین بودن میزان مصرف انرژی در آن وسیله نیست .

عدم توجه تولیدكنندگان داخلی به مرغوبیت، بازدهی مفید، میزان مصرف انرژی در وسایل انرژی بَر و همچنین عدم توجه به طراحی و ساخت مناسب و منطبق بر استانداردهای معتبر و بهینه جهانی و همچنین استفاده بی ‎ رویه مصرف ‎ كنندگان و عدم اطلاع آنها از نحوهٔ استفاده درست از این وسایل سبب گردیده است بخش خانگی و تجاری در كشورمان مصرف ‎ كنندهٔ حدود ۲۷%   از كل انرژی نهایی در كشور باشد .

در حال حاضر وسایل خانگی ما نسبت به مدل ‎ های بهینه جهانی حداقل ۴۰   درصد بیشتر انرژی مصرف می ‎ كنند .

این مشكلات دولت را بر آن داشت تا با تدوین استاندارد مصرف انرژی در وسایل انرژی بَر خانگی، به رفع آنها اقدام كند. به همین منظور، دولت تدوین این استاندارد را در وسایل برقی خانگی ضروری اعلام نمود و با تشكیل كمیته تعیین معیارهای مصرف انرژی كه متشكل از نمایندگان وزارتخانه ‎ ها و سازمان ‎ های مختلف بود، اقدامات اولیه در جهت تهیه و تدوین این استاندارد از سال ۱۳۷۵   در كشور آغاز شد .

معاونت انرژی وزارت نیرو با همكاری وزارت صنایع، نفت، سازمان مدیریت و برنامه ‎ ریزی، مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران بمنظور بهینه ‎ سازی مصرف انرژی در لوازم انرژی بَر خانگی اقدام به تدوین معیارهای مصرف انرژی و طراحی برچسب انرژی نموده است كه در این زمینه آزمایشگاه ملی صرفه ‎ جویی انرژی به منظور آزمایش ۲۹   وسیله انرژی بَر، در سال ۱۳۷۸   تأسیس شده است .

در حال حاضر با راه ‎ اندازی ۷   آزمایشگاه امكان آزمایش ۷   وسیله برقی شامل: یخچال و فریزر، كولر آبی و گازی، هیترهای برقی، ماشین لباسشویی، لامپ، لوازم برقی موتوردار آشپزخانه و موتورهای الكتریكی فراهم شده است .

برچسب انرژی امروزه در اغلب كشورهای جهان وجود دارد و مصرف ‎ كننده را با میزان كارائی هر یك از وسایل انرژی بَر آشنا می ‎ كند. همچنین اطلاعات مشترك در همه وسایل و اطلاعات اختصاصی مربوط به هر وسیله انرژی بَر را در اختیار مصرف ‎ كنندگان قرار می ‎ دهد .

برچسب انرژی از قسمت ‎ های مختلفی تشكیل شده است كه هر قسمت نمایانگر اطلاعاتی است كه به طور مثال خریداران ماشین لباسشویی می ‎ توانند با توجه به این اطلاعات در هنگام خرید، دستگاهی را انتخاب كنند كه در مقایسه با سایر مدل ‎ های مشابه دارای كارائی و بازدهی بیشتری باشد .

سه بخش اولیه این برچسب كه در تمامی وسایل انرژی بَر خانگی مشترك می ‎ باشد به ترتیب نمایانگر علامت تجاری و نام شركت ‎ سازنده و مدل دستگاه می ‎ باشد. بخش چهارم برچسب انرژی بوسیله ۷   حرف لاتین از A تا G درجه ‎ بندی شده است كه هر یك از حروف مٌعَرف درجه ‎ ای از كارایی دستگاه می ‎ باشد. حرف A نشانگر بیشترین بازدهی دستگاه و حرف G نشانگر كمترین بازدهی دستگاه است. بنابراین هر چه رتبه دستگاه بیشتر باشد، كارایی آن نسبت به میزان انرژی كه مصرف می ‎ كند بیشتر است. مصرف ‎ كنندگان می ‎ توانند در هنگام خرید وسایل برقی خانگی با دقت و توجه به حرف لاتین درج شده در این قسمت از میزان كارایی و بازدهی دستگاه اطلاع یابند .

بخش پنجم نمایانگر مصرف انرژی دستگاه بر اساس استاندارد ملی تدوین شده در بخش آزمون استاندارد می ‎ باشد و سایر بخش ۵   بیانگر اطلاعات اختصاصی در مورد هر یك از وسایل می ‎ باشد. بطور مثال بخش ‎ های ششم و هفتم در ماشین لباسشویی نشانگر میزان قدرت پاك ‎ كنندگی و قدرت خشك ‎ كن دستگاه می ‎ باشد و آخرین بخش نیز آرم مؤسسه استاندارد را نشان می ‎ دهد .

استفاده از برچسب انرژی مزایا و فواید گوناگونی برای مصرف ‎ كنندگان اینگونه وسایل دارد كه از آن جمله می ‎ توان به موارد زیر اشاره كرد :

چگونگی كسب اطلاع از بازدهی و میزان مصرف انرژی در وسایل برقی :

معرفی برچسب انرژی  

۱ـ انتخاب درست و آگاهانهٔ مردم در هنگام خرید وسایل برقی خانگی

۲ـ آشنا ساختن مصرف ‎ كنندگان با میزان كارآیی و بازدهی وسایل برقی خانگی

۳ـ بهینه ‎ سازی و كاهش مصرف انرژی  

۴ـ كاهش هزینه انرژی مصرفی در خانواده ‎ ها

۵ـ كاهش آلودگی محیط زیست

۶ـ ارائه اطلاعات اختصاصی ویژه هر وسیله برقی  

۷ـ ارائه اطلاعات مشترك در مورد كلیه وسایلی برقی شامل علامت تجاری شركت سازنده , نام شركت سازنده, مدل دستگاه و نشان استاندارد  

منبع آفتاب

صورت‌حساب ماهیانه ی برق شاید به ظاهر مبلغ اندکی باشد؛ اما سالیانه هزینه ی قابل توجهی را به اقتصاد خانواده تحمیل می‌کند. از سوی دیگر، باید به خاطر داشت که برق به عنوان یکی از منابع انرژی پر ارزش، به ‌آسانی به دست نمی‌آید .

▪ پس اولین گام در صرفه‌جویی برق، خاموش کردن چراغ‌های اضافی است. به‌خصوص در ساعات پایانی شب و نزدیک شدن به زمان استراحت، استفاده از لامپ‌ها با بازده بالاتر مانند لامپ‌های فلورسنت که نور سفید تولید می‌کنند، علاوه بر ایجاد نور بیشتر، انرژی الکتریکی کمتری را به گرما تبدیل خواهد کرد .

▪ به طور متناوب، وسایل برقی را بررسی کنید و در صورت نیاز، آنها را در اسرع وقت تعمیر کنید. استفاده ی بهینه از لوازم برقی، راه حل مناسب دیگری است. به عنوان مثال، از باز و بسته کردن مکرر در یخچال و فریزر اجتناب کنید و در صورت امکان، مواد غذایی مورد نیاز را در یک نوبت در داخل یخچال قرار داده یا از آن خارج نمایید. فاصله ی مناسب میان وسایل سرمازا و گرمازا را حفظ کنید. به عنوان نمونه، از قراردادن یخچال و اجاق گاز در کنار یکدیگر خودداری کنید .

▪ در فصول سرد سال، با استفاده از درزگیرها و پرده از میزان تلفات حرارتی بکاهید و در هر زمان از پوشش مناسب آن آب و هوا استفاده کنید. می‌توان به جای گرم کردن بیش از حدّ خانه از پوشش گرم بهره گرفت .

▪ با تنظیم هوشمندانه ی برنامه ی روزانه، در مصرف برق صرفه‌جویی کنید. از تابش طبیعی نور خورشید برای گرم کردن خانه و نیز ایجاد روشنایی استفاده کنید. آفتاب مانند یک اتوی برقی شما را در خشک کردن لباس‌های خیس یاری خواهد کرد .    

منبع آفتاب

با نزدیك شدن به فصل گرما یكی از دغدغه های بیشتر خانواده ها، انتخاب یك وسیله سرمایشی مناسب برای منازل است. با توجه به این كه وسایل سرمایشی حدود 26 درصد از كل مصرف برق بخش خانگی را به خود اختصاص می دهد ضروری است هنگام استفاده از وسایل سرمایشی به نكاتی برای صرفه جویی و كارایی بهتر آن توجه كرد.در سالی كه به نام اصلاح الگوی مصرف نام گذاری شده است، باید تلاش بیشتری كرد تا با صرفه جویی و بهینه كردن مصرف انرژی این امانت را برای نسل های بعد هم باقی گذاشت.یك كارشناس تأسیسات می گوید: انتخاب كولر به شرایط آب و هوا و در نظر گرفتن فضای سرمایشی بستگی دارد.«آرش نظم بجنوردی» می افزاید: با در نظر گرفتن شرایط آب و هوایی خراسان شمالی بهترین وسیله سرمایش كه می توان استفاده كرد، كولر آبی است. البته باید فضا را نیز در نظر گرفت هر قدر فضای سرمایشی بیشتر باشد، كولر نیز باید بزرگ تر و قوی تر باشد تا فشار كمتری به آن وارد شود.وی تأكید می كند : مهم ترین نكته ای كه در انتخاب كولر اعم از گازی یا آبی باید مورد توجه قرار گیرد، استاندارد بودن آن است هم چنین داشتن برچسب انرژی از مهم ترین شاخص های یك كولر مرغوب است.وی می افزاید: حرف A نشانگر بیشترین میزان بازدهی دستگاه و حرف G نشان دهنده كمترین میزان بازدهی دستگاه است . بنابراین هر چه مرتبه دستگاه بیشتر باشد كارایی آن نیز نسبت به میزان انرژی كه مصرف می كند، بیشتر است.وی نكاتی را برای استفاده صحیح از كولر بر می شمارد و می افزاید: هر قدر مسیر كانال كشی كولرهای آبی طولانی تر و پر پیچ و خم باشد، فشار هوا در مسیر كانال ها كاهش پیدا می كند كه برای جبران آن، انرژی بیشتری نیاز دارد و سرمای حاصل هم كمتر می شود به همین دلیل باید در صورت امكان كوتاه ترین مسیر برای كانال كشی در نظر گرفته شود.این كارشناس ادامه می دهد: اگر كانال كولر در خارج از ساختمان قرار داشته باشد، نباید در معرض نور مستقیم باشد. باید آن را با سایبان یا پشم شیشه پوشاند تا از گرم شدن آن جلوگیری کرد. هم چنین با عایق كردن دیوارها و پنجره ها از ورود هوای گرم به داخل اتاق می توان جلوگیری كرد.وی مسدود كردن دریچه ورودی هوا را در اتاق هایی كه استفاده نمی شود یكی دیگر از راه های استفاده بهینه از كولر ذكر می كند.«یوسف جوینی» یك كارشناس دیگر هم معتقد است: استفاده هم زمان از وسایل خانگی گرمازا مانند اجاق، سماور، لامپ های متعدد و ... باعث افزایش گرمای محل كار و سكونت می شود و استفاده از كولر را افزایش می دهد.وی می افزاید: انرژی بیشتر از طریق پنجره ها هدر می رود كه می توان با استفاده از كركره یا پارچه های روشن، از این هدر رفت جلوگیری كرد.وی ادامه می دهد: برای افزایش كارایی بهتر است كولرها در مسیر جریان هوا گذاشته شود.وی می گوید: كولر گازی از جمله پر مصرف ترین وسایل برقی خانگی است. بنابراین در صورتی كه نیازی به استفاده از این كولرها نیست می توان از استفاده آن خودداری كرد و یا تلاش شود در ساعاتی كه اوج مصرف برق بالاست، استفاده نشود.وی تأكید می كند: حتما پوشال های كولر سالانه تعویض شود زیرا علاوه بر صرفه جویی در مصرف انرژی می تواند قدرت سرد كنندگی كولر را هم افزایش دهد .

منبع خراسان