ساخت ابررايانه زيستي باقابليت كاهش60 درصدي مصرف انرژي

ساخت ابررايانه زيستي باقابليت كاهش60 درصدي مصرف انرژي

شركت "يوروتك" يك ابر رايانه نوآورانه بسيار زيستي را به نام Aurora معرفي كرد كه مجهز به پردازشگرهاي "زنون" اينتل است. به گزارش مهر، سال گذشته 2شركت "يوروتك" و "اينتل" در راستاي توسعه ابررايانه ها توافقي را به امضا رساندند كه حاصل اين توافق ابررايانه اي به نام Aurora است. اين ابررايانه مجهز به پردازشگرهاي "زنون چهار هسته اي 5500"، توانايي پهناي باند از 100 گيگابيت بر ثانيه بر هر گره، شتاب قابل برنامه ريزي روي هر گره، شبكه هايي از هم زماني چندسطحي و سيستم خنك كننده مستقيم مايع است. اين ابررايانه قوانين گلوگاه هايي كه اجرا، راندمان و مقياس پذيري سيستم هاي سنتي را محدود مي كنند از بين مي برد و 60 درصد در مصرف انرژي صرفه جويي مي كند. Aurora با حذف هزينه هاي مرتبط با سيستم هاي خنك كننده سنتي در حال حاضر يكي از زيستي ترين ابررايانه هاي بازار به شمار مي رود.

منبع خبر: خراسان

نمايشگر   لپ   تاپ   با   قابليت   مصرف   انرژي   كمتر

شركت Pixel Qi پيش   بيني   مي   كند   كه   نخستين   رايانه   هاي   قابل   حمل   با   اين   دو   نمايشگر   از   اواخر   تابستان   سال   جاري   ميلادي   وارد   بازار   شوند .

شركت Pixel Qi نمايشگرهاي   جديدي   را   براي   رايانه   هاي   قابل   حمل   توليد   كرده   است   كه   نسبت   به   مدل   هاي   كنوني   انرژي   كمتري   مصرف   مي   كند   و   قادر   است   كليه   تصاوير   متن   ها   را   با   كيفيت   بسيار   عالي   زير   نور   آفتاب   نمايش   دهد . اين   نمايشگر LCD در   دو   مدل   ساخته   شده   است . مدل   اول   آن   رنگي   است   و   با   نور   پس   زمينه   خود،   تصاوير   را   با   كيفيت   عالي   به   نمايش   مي   گذارد . مدل ePaper اين   نمايشگر   فاقد   نور   پس   زمينه   است   و   ضمن   مصرف   بسيار   كم   انرژي،   براي   اجراي   كتاب   هاي   الكترونيكي   و   فايل   هاي   نوشتاري   بسيار   مفيد   خواهد   بود . اين   نمايشگر   زير   نور   آفتاب   به   خوبي   كار   مي   كند   و   كاربران   در   فضاي   آزاد   نيز   به   خوبي   مي   توانند   تصاوير   و   متن   ها   را   در   آن   مشاهده   كنند . هم   اكنون   كليه   مراحل   آزمايش   اين   نمايشگرها   در   شركت Pixel Qi به   پايان   رسيده   است   و   شركت   سازنده   در   حال   ارائه   آنها   به   توليدكنندگان   لپ   تاپ   ها   است . شركت Pixel Qi پيش   بيني   مي   كند   كه   نخستين   رايانه   هاي   قابل   حمل   با   اين   دو   نمايشگر   از   اواخر   تابستان   سال   جاري   ميلادي   وارد   بازار   شوند .

منبع   خبر : هموطن   سلام

روانشناسان استفاده بي‌رويه از رايانه را نهي مي‌كنند

شماري از كارشناسان علم روانشناسي در خراسان شمالي مي‌گويند ، استفاده بي‌رويه از رايانه و فضاهاي مجازي موجب از هم گسيختگي روابط عاطفي اعضاي خانواده مي‌شود.

يك روانشناس به ايرنا گفت: عادت به رايانه، اينترنت و فضاهاي مجازي به علت فرهنگ غلط استفاده از اين ابزار است.

"محسن محمدي" افزود: كاربران كه اغلب كودكان، نوجوانان و جوانان هستند وقتي بدون برنامه از اين سامانه استفاده مي‌كنند شرطي مي‌شوند و به تدريج حتي به اين امور اعتياد پيدا مي‌كنند.

وي بيان كرد: استفاده بي‌رويه از فضاهاي مجازي عوارض سوء بسياري دارد كه تاثير بر سيستم عصبي مركزي فرد از مهمترين اين عارضه‌ها است.

او گفت: استفاده بي‌رويه از اين ابزار در ارتباط فرد با اطرافيان و به خصوص خانواده تاثير منفي مي‌گذارد.

اين روانشناس تاكيد كرد: فيلمها و بازيهاي رايانه‌اي، در خانواده ارتباط موزاييكي پديد آورده است.

وي توضيح داد: ارتباط اعضاي خانواده مانند بلوكهاي موزاييك مي‌شود كه در كنار هم هستند ولي با يكديگر ارتباط و يا احساسي نسبت به هم ندارند.

او بيان كرد: اين عادتهاي غلط موجب خلاء ارتباطي از نوع عاطفي بين اعضاي خانواده شده و رفته‌رفته ارتباط آنها با يكديگر شكل مكانيكي به ‌خود مي‌گيرد.

وي اظهارداشت: در چنين شرايطي به تدريج رفتار نوجوان و جوان تغيير مي‌كند بگونه‌اي كه آنها نمي‌توانند در جمع حاضر شوند لذا به "چت" كردن روي مي‌آورند.

او گفت: بايد فرهنگ درست استفاده از ابزارهاي دنياي مدرن و الكترونيكي در جامعه نهادينه شود.

وي ادامه داد: والدين بايد ارتباط عاطفي قوي با فرزندانشان داشته باشند و اوقات فراغت آنها را به نحو مطلوب پر كنند.

او اظهار داشت: كودك، نوجوان و جوان بايد در واقعيت زندگي كنند و به اين منظور بايد به آنها مسووليت داده شود.

يك روانشناس ديگر در اين ‌باره گفت: امروزه بازيهاي جسمي كودك و نوجوان به بازيهاي فكري تبديل شده است.

"مليحه شيردل" اظهار داشت: اين شيوه ممكن است كه باعث رشد ذهن، يادگيري بهتر و تقويت حافظه شود ولي بچه‌ها را افرادي منفعل بار خواهد آورد.

وي با ذكر اينكه "عقل سالم در بدن سالم است" افزود: ورزش و تحرك باعث سلامت بدن مي‌شود و در نتيجه فرد با وجود بدني فعال سلولهاي مغزي سالمي خواهد داشت.

به گفته اين روانشناس ، نسل كنوني نسبت به نسل پيشين در روابط اجتماعي ضعيفتر است زيرا روي آوردن به بازيهاي رايانه‌اي، تبادل افكار و بازي با همگروهها را كمتر مي‌كند.

وي افزود: اين كودك يا نوجوان ترجيح مي‌دهد به جاي حضور در جمع، در اتاق خودش ساعتها به تنهايي پشت رايانه بنشيند.

او بيان كرد: امروزه زندگي آپارتماني نيز باعث شده كه پدرها و مادرها دايم فرزندشان را به سكوت امر كنند.

وي گفت: راهكار اين است كه والدين وقت بيشتري را به فرزندانشان اختصاص دهند و برنامه‌هايي ترتيب دهند كه منجر به رشد جسمي و حركتي و اجتماعي شدن فرزندانشان شود.

او افزود: پدران و مادرها بايد به همان ميزان كه براي بازيهاي رايانه‌اي سرمايه‌گذاري مي‌كنند براي بازيهاي جسماني، خريد لوازم ورزشي و اينگونه ابزارها براي فرزندان خود نيز هزينه كنند.

روانشناسي ديگر نيز در اين خصوص به ايرنا گفت: دسترسي به مطالب جديد، دستيابي به علوم روز ، آشنايي و ارتباط با فرهنگ ديگر ملل، دسترسي به كتب الكترونيكي، كاهش اتلاف وقت و هزينه‌ها و افزايش خلاقيت و نوآوري كاربر ، از مزاياي ارتباط با فضاهاي مجازي است.

"صادق ملكشي" اظهار داشت: اما افراد زيادي حتي ‪ ۱۸ ساعت از ‪ ۲۴ ساعت شبانه‌روز را به كار با رايانه اختصاص مي‌دهند.

او بيان كرد: اين ميزان استفاده از رايانه موجب نارساييهاي جسمي، بروز عوارض در بينايي، ماهيچه‌ها و مفاصل مي‌شود.

وي اظهار داشت: اتلاف وقت نيز از مهمترين اثرات سوء كار با رايانه است، از سويي اختصاص مدت زمان زيادي به اين امر باعث مي‌شود كه استعدادهاي فرد شكوفا نشود.

او گفت: از سويي انبوه اطلاعات طبقه‌بندي نشده نيز كاربر را سردرگم مي‌كند.

وي بيان كرد: كودك، نوجوان و جوان بايد با رايانه كار كند ولي اين امر بايد با برنامه و هدف باشد.

منبع: http://www.khanevadeyema.com

چطور از اعتياد به رايانه خلاص شويم؟

بيش از حد ايميل چک مي‌کنيد و براي بيش از 12 ساعت مشغول بازي با رايانه‌تان هستيد.

به جاي آنکه با دوستان حقيقي‌تان صحبت کنيد تمام وقتتان را به صحبت با افرادي مي‌کنيد که در اقصي نقاط جهان همانند شما پشت رايانه به نمايشگرشان چشم دوخته‌اند.

با اعضاي خانواده‌تان هيچ ارتباطي نداريد و آنها را از سر خود باز مي‌کنيد. خلاصه همه زندگيتان با رايانه عجين شده است. اينها همه علائم يک بيماري شايع و جديد هستند. بله درست فهميديد شما هم به بيماري اعتياد به رايانه دچار شده ايد.

اعتياد به رايانه مي‌تواند به شکل‌هاي مختلفي بروز کند. شما ممکن است به رايانه‌تان معتاد باشيد زيرا بازي جديدي در آن وجود دارد که به آن بسيار علاقمنديد يا اينکه اعتياد شما قبل از آنکه به کامپيوتر خانگي‌تان باشد به اينترنت است در واقع شما عاشق آن هستيد که روزانه ده‌ها ساعت را در اينترنت در سايت‌هاي مختلف بچرخيد و وقت بگذرانيد. پس به شما معتاد به اينترنت مي‌گويند که آن‌هم در نوع خود بيماري بسيار شايعي است. [بيشتر]

افرادي که به رايانه خود اعتياد دارند دلايل مختلفي را براي بيماري خود عنوان مي‌کنند. اکثر آنها معتقدند که استفاده بيش از حد از رايانه باعث مي‌شود تا تنهايي آنها پر شود و احساس غمگيني آنها را رها کند.

آنچه که اين افراد مدعي هستند آن است که رايانه وسيله بسيار مفيدي است و بنابراين نمي‌توان آنها را همچون افراد معتاد به هروئين پنداشت که بايد فورا به شرايط خود رسيدگي کنند. از نظر آنها اعتيادشان به اين وسيله به هيچ عنوان خطرناک نيست و بلکه مفيد هم هست.

اين ادعاهاي افراد باعث شده است تا روانشناسان هم حتي در مورد اعتياد به رايانه به شک و شبهه نزديک شوند. از نظر بسياري از آنها هم استفاده بش از حد از رايانه‌هاي شخصي اعتياد نيست و افراد استفاده کننده از آن را نبايد معتاد ناميد.

آيا شما هم معتاد به رايانه هستيد؟

براي آنکه متوجه شويد که به رايانه شخصيتان اعتياد پيدا کرده‌ايد يا خير کافيست که چند سئوال زير را پاسخ دهيد تا تکليفتان مشخص شود:

1- بيش از حد پشت رايانه‌تان مي‌نشينيد تا جايي که متوجه نمي‌شويد که ساعتها از پي هم مي‌گذرند.

2- در طول مدتي که از رايانه استفاده نمي‌کنيد مدام به فکر آن هستيد و به دنبال فرصتي مي‌گرديد که پشت آن بنشينيد.

3- از رايانه براي فرار از احساسات منفي و افسردگي که در وجودتان هست استفاده مي‌کنيد.

4- مناسبت‌هاي مهم و مهماني‌ها را فراموش مي‌کنيد و خانواده‌تان را تا جايي که مي‌توانيد ناديده مي‌گيريد.

5- به خاطر استفاده بي‌رويه تمرکز خود را از دست داده‌ايد و حتي سرکار هم نمي‌توانيد به درستي کار کنيد.

اثرات منفي اعتياد به رايانه

اگر با جواب دادن به اين سئوالها متوجه شديد که در معرض اعتياد به رايانه قرار داريد بهتر است هر چه زودتر يک راهي براي خود پيدا کنيد زيرا اين اعتياد برايتان آزار دهنده خواهد بود.

بيشترين اثر منفي اين اعتياد بر روان و رفتارهاي اجتماعي شماست. اگر به رايانه معتاد باشيد مطمئنا روابطتتان با دوستان و خانواه‌تان رو به زوال خواهد رفت. کارتان تخت تائير قرار مي‌گيرد و اگر دانش اموز باشيد که درس خواندتان هم به شدت آسيب مي‌بيند.

متاسفانه افرادي که به بازي‌هاي رايانه‌اي معتاد مي‌شوند زندگي واقعي را از دست مي‌دهند و شروع به زندگي در محيط مجازي مي‌کنند که حضور واقعي ندارد.

از سوي ديگر استفاده از چندين ساعت رايانه،ماوس و صفحه کليد آسيبهاي جدي به شما مي‌زند. خواب شما کم مي شود و اين کم شدن هم روي اعصابتان تاثير مي گذارد و سيستم دفاعي بدنتان را بسيار ضعيف مي‌کند. چاق شدن به دنبال عدم تحرکتان هم که صد در صد برايتان بوجود مي‌آيد.

چطور کمک بگيريم؟

1- براي خود حد و مرز تعيين کنيد به اين معنا که کم کم ساعاتي که پشت رايانه صرف مي‌کنيد کمتر کنيد. و به ان پايبند باشيد.

2- اوقاتي از روز را "بدون رايانه" بگذرانيد به اين معنا که سعي کنيد زماني را که براي تفريح و انجام کارهاي روزانه‌تان در نظر گرفته‌ايد را کاملا آزاد فکر کنيد و به رايانه‌تان اصلا فکر نکنيد.

3- ليستي از کارهايي که مي‌توانيد به جاي نشستن پشت رايانه‌تان انجام دهيد را تهيه کنيد و روي مانيتور رايانه بگذاريد. به اين شکل متوجه مي‌شويد که کارهاي مهم‌تري هم براي انجام دادن وجود دارد.

4-اسامي افراد خانواده و دوستانتان که مي‌توانند در ترک اين اعتياد به شما کمک کننند تهيه کنيد. ترک کردن اين اعتياد به تنهايي ممکن است سخت باشد.

5- رايانه را در نقاط پر رفت و آمد خانه بگذاريد. اگر در جايي نشسته باشيد که در اطرافتان رفت و آمد زياد باشد تمرکز کمتري داريد و ناخوداگاه کمتر وقت صرف مي‌کنيد. اين کار براي والديني که فرندانشان بي رويه از رايانه استفاده مي‌کنند بسيار مفيد است.

منبع : روزانه

صرفه‌جويي كودكان و مصرف انرژي

[طناز طباطبايي]
آموزش روش‌هاي صرفه‌جويي به كودكان نقش مهمي در پيشگيري از اتلاف انرژي و رواج فرهنگ استفاده بهينه در خانواده دارد. پيشرفت فناوري موجب افزايش دسترسي اكثر اقشار جامعه بويژه كودكان از وسايل الكترونيكي مانند كامپيوتر، تلفن همراه و... و در نتيجه افزايش ضرورت نياز به مصرف صحيح دارد.
آموزش و شناسايي منابع انرژي مختلف به كودكان و كاربرد آنها، آماده كردن كودكان از خطرات به اتمام رسيدن منابع در آينده نزديك و روش توليد انرژي از جمله راهكارهايي است كه براي همكاري كودكان در زمينه صرفه‌جويي در انرژي مي‌توان برشمرد.
قراردادن پاداش براي افراد خانواده كه بيشترين نقش را در كاهش صورتحساب ماهيانه برق يا آب دارند.
درخواست روش‌هاي مختلف و مشورت با كودكان براي مصرف صحيح و جلوگيري از اتلاف انرژي.
برگزاري جلسات خانوادگي هفتگي و طرح روش‌هاي كاهش مصرف انرژي و صرفه جويي با قراردادن پوسترهاي رنگي و درخواست از كودكان براي نوشتن روش‌هاي ممكن با ماژيك‌هاي رنگي و سپس چسباندن آنها در آشپزخانه يا اماكني كه امكان اتلاف انرژي در آنها بيشتر است.
جايگزين كردن بازي‌هاي خانوادگي يا فعاليت‌هايي كه براي انجام آنها نياز به استفاده از وسايل الكترونيكي نيست مانند خواندن كتاب داستان يا حل جدول به جاي استفاده از تلويزيون يا كامپيوتر.

منبع خبر: ايران عصر

اصلاح الگوى مصرف استفاده از فرش دستباف در راستاى اصلاح الگوى مصرف

شركت سهامى فرش در سال اصلاح الگوى مصرف همسو با ساير سازمان ها و شركت ها در راستاى بهينه سازى مصرف انرژى اقداماتى انجام داده است. سيدجلال الدين بصام، مديرعامل شركت سهامى فرش در گفت وگو با خبرنگار «جوان» در اين خصوص مى گويد: در اولين اقدام كميته اصلاح الگوى مصرف را در شركت سهامى فرش راه اندازى كرديم كه اين كميته وظيفه دارد نقاط هزينه ساز شركت را شناسايى كند. وى با اشاره به اينكه اين كميته در خصوص اصلاح الگوى مصرف كار خود را در چند مرحله آغاز كرده است، افزود: مهم ترين بخش اتلاف نيروى انسانى بود كه با بررسى هاى صورت گرفته مشخص شد تعداد پرسنل و بافندگان فرش متناسب با بازدهى آنها نبوده و بيشتر اتلاف كار در اين بخش بوده است؛ در نتيجه روى بهره ورى نيروى كار يك برنامه جدى تنظيم شده است تا بتوانيم در پايان سال به نتيجه مطلوبى در اين راستا برسيم. بصام در خصوص دومين اقدام شركت سهامى فرش در سال اصلاح الگوى مصرف گفت: در خصوص هزينه هاى اياب و ذهاب و ماموريت هايى كه در شركت انجام مى شده است نيز برنامه ريزى خاصى صورت گرفته كه به موجب آن، ماموريت ها كاهش يافته است. وى با اشاره به استفاده بهينه از آب به عنوان سومين راهكار اصلاح الگوى مصرف در سال جارى مى گويد: در خصوص صرفه جويى در مصرف آب نيز در اين شركت اقداماتى صورت گرفته است. به طور مثال در كارخانه پشم شويى، آبى كه قبلاً از عمليات پشم شويى به دست مى آمد به چاه ريخته مى شد كه هم مشكلات زيست محيطى را به همراه داشت و هم هزينه مصرف آب را افزايش مى داد كه در اين خصوص نيز با برنامه ريزى هاى صورت گرفته و با انجام لوله كشى، آب حاصل از پشم شويى براى آبيارى محوطه استفاده مى شود كه هم كاهش هزينه ها را به همراه دارد و هم محيط زيست آلوده نمى شود.مديرعامل شركت سهامى فرش در ادامه افزود: كميته اصلاح الگوى مصرف ماهانه دو جلسه در شركت برگزار مى كند و مسائل مرتبط را زير نظر دارد. وى همچنين افزود: اقدام ديگرى كه در اين خصوص انجام داده ايم اين بود كه از كليه پرسنل درخواست كرده ايم تا در حيطه كارى خود راهكارهاى مربوط به اصلاح الگوى مصرف را پيشنهاد دهند تا در كميته در خصوص اين پيشنهاد ها بحث و تبادل نظر صورت گيرد. بصام در ادامه خاطر نشان كرد: در سال اصلاح الگوى مصرف يك پيشنهاد هم براى مردم داريم. در واقع مردم در اين سال سعى كنند كه به جاى فرش هاى ماشينى، بيشتر از فرش هاى دستباف براى مصارف خود استفاده كنند؛ چرا كه فرش ماشينى الگوى مصرفى است كه از خارج كشور به ما تحميل شده است اما فرش دستباف هم قيمتى است و هم ارزش ملى كشور محسوب مى شود. وى در پايان با اشاره به اينكه فرش ماشينى مصرفى است، افزود: معمولاً فرش ماشينى را پس از مدتى بايد دور انداخت اما مردم با صرف كمى هزينه بيشتر مى توانند فرش دستباف خريدارى و در درازمدت از آن، استفاده كنند كه اين هم به نفع توليدكننده و هم به نفع مصرف كننده خواهد بود.

منبع خبر: جوان

معيار مصرف صحيح از نگاه اسلام

خبرگزاري فارس: در مقاله حاضر نويسنده با تبيين جنبه هاي مثبت و منفي مصرف، در مورد ويژگي هاي اعتدال گرايي و پرهيز از افراط و تفريط در مصرف كه از آن به اسراف و خساست تعبير مي شود سخن گفته و پيرامون نگاه دين به مقوله: الگوي مصرف و معيار صحيح مصرف توضيح داده كه با هم آن را از نظر مي گذرانيم.

پرهيز از افراط و تفريط در مصرف
براي اصلاح الگوي مصرف بايد همه جنبه هاي مثبت و منفي مصرف مورد توجه قرار گيرد. هر چند كه بازخواني همه جنبه ها حتي جنبه هاي مصرف معنوي به غير از امور اقتصادي و مادي مانند مصرف عمر و اتلاف وقت و تباهي آن با خوشگذراني و شب نشيني و ولگردي هاي مدرن به شيوه وبگردي بي هدف، در اين نوشتار كوتاه ممكن نيست ولي مي توان به حوزه هاي مصرف در حوزه امور مادي و اقتصادي بيش تر پرداخت. از اين رو لازم است براي تبيين درست الگوي مصرف و اجراي طرح ها و برنامه هاي در راستاي اصلاح الگوهاي نادرست مصرف، همه جنبه ها و ابعاد مسئله واكاوي شود
به عبارت ديگر همان گونه كه بايد جنبه هاي صحيح مصرف هر چيزي دانسته شود، شيوه ها و روش هاي نادرست آن نيز بايد معرفي شود تا شخص و يا جامعه از افراط به سوي تفريط نگرايد و از دام اسراف و تبذير به سمت بخل و خساست نلغزد؛ زيرا همان اندازه كه اسراف و تبذير، رفتاري ضد ارزشي و هنجاري است و خداوند اين گونه اشخاص را دوست ندارد و آنان را به عذاب و توبيخ و سرزنش مي گيرد؛ همان اندازه نيز افتادن در دام خساست و بخل نيز زشت و ناهنجار است و بيانگر رفتار و اخلاقي ضد ارزشي و مصداقي از مصاديق كفران نعمت است؛ زيرا كفران نعمت مي تواند به ريخت و پاش و ولخرجي و يا به شكل عدم بهره گيري درست از نعمتي براي تعالي و تكامل شخصي و جمعي بشر باشد كه اين خود بدتر از استفاده نادرست از چيزي است.
باتوجه به اين كه هرگونه مصرفي در مسير افراط و تفريط به عنوان شيوه رفتاري ناهنجار تلقي مي شود، براي ارايه و اصلاح الگوي صحيح مصرف لازم است تا اين جنبه از مصرف نيز شناسايي و معرفي شود. بسيار ديده شده است كه برخي ها صرفه جويي را مساوي با مصرف نكردن گرفته اند؛ اين معنا از سوي كساني به كار مي رود كه ريشه هايي از خساست و بخل در بينش و نگرش آنان وجود دارد.
جنبه هاي مثبت و منفي مصرف
مصرف به معناي استفاده و استعمال و به كاربردن چيزي است. خداوند در آيات بسياري به اين معنا توجه داده كه همه آن چه را آفريده است، مسخر انسان قرار داده تا افزون بر اين كه خود، از آن استفاده مي كند تا به كمال مطلق خويش دست يابد، چيزهايي كه به تسخير خويش گرفته را نيز به حكم خلافت الهي و ربوبي، به كمال خود برساند. از اين رو همه موجودات، مأمور مي شوند تا به انسان به عنوان خليفه و تسخير كننده خويش سجده كنند بدين ترتيب انسان مسجود همگان و حتي فرشتگان قرار گرفت.
براين اساس مي توان گفت كه مصرف هر چيزي به معناي بهره گيري از آن در راستاي تكامل دو سويه انسان و آن چيز است. در حقيقت هر تصرف و مصرفي كه انسان مي كند، تغييراتي مهم و ماهوي در خود و ديگر چيزها پديد مي آورد. اين تصرفات مي بايست هدفمند و براساس فلسفه آفرينش باشد.
بنابراين اگر تصرف به گونه اي باشد كه عامل و ابزار تعالي و تكامل شخص و يا چيز نباشد تصرفي باطل و نادرست است؛ چنان كه عدم تصرف و وانهادن امر و چيزي به حال خود نيز به جهت آن كه در مسير كمالي نيست، باطل و نادرست تلقي مي شود.
از اين اسراف و تبذير و اتراف به معناي كاربرد نادرست و بي جاي چيزهاي مادي و معنوي در مسير غير كمالي، از نظر آموزه هاي وحياني اسلام به عنوان امري مذموم تلقي و معرفي شده است؛ چنان كه خساست و بخل نيز به معناي عدم بهره گيري چيز در مسير كمالي، باطل و منفي مي باشد.
از نظر اسلام همان گونه كه «مصرف گرايي» يا «مصرف زدگي» به معناي مصرف نادرست در مسير افراط گرايي، امري نادرست و ناهنجار تلقي مي شود؛ هم چنين خساست و بخل در مصرف نيز امري باطل و ناهنجار است.
اعتدال گرايي، معيار مصرف صحيح
اسلام نه تنها نظام آفرينش را بر پايه عدالت و اعتدال مي داند، بلكه از مومنان مي خواهد كه در همه امور خويش اعتدال، عدالت، ميانه روي و اقتصاد را رعايت كنند. ازاين رو در حوزه مصرف نيز اصل و اساس، بايد اعتدال و ميانه روي باشد. اصولا اقتصاد در زبان عربي به معناي ميانه روي و اعتدال است و به حالت و صفتي گفته مي شود كه شخص ميان درآمد و هزينه خويش رعايت تناسب را بكند. لذا عنوان فعاليت هايي كه مربوط به توليد و مبادله و مصرف است، اقتصاد ناميده شده است تا به اين روش، اعتدال و ميانه روي در اين حوزه را به مردم گوشزد و تلقين نمايد.
اسراف، اتراف و تبذير
از نظر اسلام دو سوي اعتدال يعني افراط و تفريط به عنوان رفتاري نادرست و باطل تفسير و تعبير شده و هرگونه اسراف و تبذير ممنوع گرديده است.
اسراف به معناي زياده روي حوزه هاي مختلف مادي و معنوي را در بر مي گيرد؛ چنانكه خداوند در آيه 147 آل عمران از زبان گنهكاران مي فرمايد: و اسرافنا في امرنا. يعني در كار خود اسراف كرديم و... و نيز در آيه 39 سوره زمر مي فرمايد: قل يا عبادي الذين اسرفوا علي انفسهم؛ بگو اي بندگان من كه بر نفس خود اسراف ورزيديد.
ولي اين واژه در حوزه اقتصاد همان معناي خرج كردن بيرون از حد و اندازه را مي دهد كه نوعي اتلاف و تباه كردن مال و ثروت در زندگي شخص يا ديگري مي باشد.
رفتار افراطي ديگر، رفتار تبذيري است كه در فارسي به آن ولخرجي، ريخت و پاش مي گويند؛ زيرا تبذير از ماده بذر به معناي پخش كردن گرفته شده است كه در عمل اقتصادي به معناي هزينه يا انفاق كردن مال در جايي كه سزاوار نباشد و يا خرج كردن بي حساب و كتاب است.
تبذير در كشاورزي آن است كه كشاورز بيرون از حد و اندازه نياز، بذر را در كشتزار بپاشد، بي آن كه اين بذر زياد، تاثيري در محصول داشته باشد بلكه ممكن است نتيجه عكس داده شود و انبوه بذر موجب تباهي همه كشت شود. بنابراين پاشيدن و ريخت و پاش اموال و ثروت نيز به همين سبك و سياق، بدون ضوابط و مقررات خاص و بيرون از اندازه نگه داشتن، «تبذير» و عملي ناهنجار و بيهوده است.
اتراف نيز عمل و رفتار اقتصادي است كه از سوي برخي از سرمايه داران و ثروتمندان انجام مي شود. به اين معنا كه مال و ثروت زياد، آنان را به رفتار ضد اخلاقي و هنجاري مي كشاند. البته اتراف، ارتباط مستقيمي به مصرف ندارد بلكه ويژگي اخلاقي و رفتار اجتماعي است؛ زيرا شخص مترف، به سبب رفاه و آسايش زياد، با مردم رفتاري متكبرانه و تفاخري و تبختري دارد و در حوزه عمل اجتماعي تعادل رفتاري و شخصيتي خويش را از دست مي دهد. از اين رو مي توان گفت كه با بحث موردنظر ما ارتباطي ندارد.
البته اسراف هر چند بار اقتصادي دارد و در برخي از كاربردها و استعمال هاي قرآني مربوط به مصرف زدگي و زياده روي در خرج كردن است، ولي در بسياري از كاربردهاي قرآني به مسايل غير اقتصادي ناظر مي باشد. از اين رو مي توان گفت كه در بيشتر آيات، پديده «اسراف» ناظر به امور غير اقتصادي و در معناي معنوي و نفساني و روحي و رفتاري به كار رفته است.

با اين همه از جمله كاربردهاي قرآني آن افراط گرايي در حوزه مصرف وانفاق است كه مساله اي اقتصادي مي باشد. قرطبي در تفسير واژه اسراف گفته است: الافراط في الشيء و مجاوزه الحد؛اسراف، افراط و زياده روي در چيزي و گذشتن از حد است. (تفسير قرطبي - ذيل آيه 147 سوره آل عمران - دارالكاتب العرب للطباعه و النشر - 1387 ق - ج 4)
در همين معنا از پيامبر اسلام(ص) اين دعا روايت شده كه به امر معنوي مربوط مي شود. آن حضرت (ص) مي فرمايد: اللهم اغفر لي خطئيتي و جهلي و اسرافي في امري و ما انت اعلم به مني؛ بار خدايا بيامرز و ببخش خطاي من و ناآگاهيم را و تجاوز از كارم را و هر آنچه كه تو نسبت به آن از من داناتري. (صحيح مسلم)
سوي ديگر افراط گرايي و دوري از مسير اعتدال و ميانه روي، بخل و خساست و تنگ گرفتن است. اين معنا در زبان عربي با واژگاني چون بخل و خساست ومقتر بيان شده است. مقتر به معني كم كننده و تنگ گيرنده، سخت گير در معيشت و زندگي است كه تقريبا مترادف معناي خسيس است هر چند كه تفاوت هاي معناداري ميان بخيل و خسيس و مقتر وجود دارد. در ادبيات عربي فرد مقتر كسي است كه كمتر از مقدار لازم و مورد نياز استفاده مي كند و برخود و خانواده اش سخت مي گيرد.
خداوند همان گونه كه از اسراف و تبذير نهي كرده، از رفتارهاي سخت گيرانه بر خود و ديگري چون خساست و بخل نيز باز داشته است. در آيه 29 سوره اسراء به افراط و تفريط در حوزه انفاق گري اشاره مي كند و خطاب به پيامبرش (ص) مي فرمايد: و لا تجعل يدك مغلوله الي عنقك و لا تبسطها كل البسط فتقعد ملوما محسورا؛ نه دست خويش از روي خست به گردن ببند و نه به سخاوت يكباره بگشاي كه در هر دو حال ملامت زده و حسرت خورده بنشيني.
ماجراي ثعلبه، عبرتي براي زياده خواهان
خداوند درباره بخل يعني سوي تفريط اسراف مي فرمايد: فلما آتاهم من فضله بخلوا به وتولوا و هم معرضون؛ پس چون از فضل خويش به آنان بخشيد، بدان بخل ورزيدند، و به حال اعراض روي برتافتند. (توبه آيه76)
در بيان شان نزول اين آيه آمده است: در ميان مفسران معروف است كه اين آيات درباره يكي از انصار به نام «ثعلبه بن حاطب» نازل شده است. او كه مردي فقير بود و مرتب به مسجد پيامبر(ص) مي آمد، اصرار داشت كه پيامبر دعا كند تا خداوند مال فراواني به او بدهد!، پيامبر به او فرمود:«قليل تؤدي شكره خير من كثير لا تطيقه»، مقدار كمي كه حقش را بتواني ادا كني، بهتر از مقدار زيادي است كه توانايي اداي حقش را نداشته باشي. آيا بهتر نيست كه تو به پيامبر خدا تاسي جويي و به زندگي ساده بسازي؟ ولي ثعلبه دست بردار نبود، و سرانجام به پيامبر عرض كرد به خدايي كه ترا به حق فرستاده سوگند ياد مي كنم، اگر خداوند ثروتي به من عنايت كند تمام حقوق آن را مي پردازم. پيامبر براي او دعا كرد. چيزي نگذشت كه پسر عموي ثروتمندي داشت از دنيا رفت و ثروت سرشاري به او رسيد، و گوسفندي خريد و با زاد و ولد آن چنان زياد شدند كه نگاهداري آنها در مدينه ممكن نبود، ناچار به آباديهاي اطرف مدينه روي آورد و آن چنان مشغول زندگي مادي شد كه در جماعت و حتي نماز جمعه نيز شركت نمي كرد.
پس از مدتي پيامبر مامور جمع آوري زكات را نزد او فرستاد، تا زكات اموال او را بگيرد، ولي اين مرد كم ظرفيت و تازه به نوا رسيده و بخيل، از پرداخت حق الهي خودداري كرد و نه تنها خودداري كرد، بلكه به اصل تشريع اين حكم نيز اعتراض نمود و گفت: اين حكم برادر «جزيه» است يعني ما مسلمان شده ايم كه از پرداخت جزيه معاف باشيم و با پرداخت زكات، چه فرقي ميان ما و غير مسلمانان باقي مي ماند؟!
دنيا پرستي اجازه بيان حقيقت و اظهار حق به او نميداد، بهر حال هنگامي كه پيامبر سخن او را شنيد فرمود: واي بر ثعلبه اي و اي بر ثعلبه! و در اين هنگام آيات فوق نازل شد.
انسان بخيل نه خود مي خورد و نه ديگري، بلكه آن را گنديده مي كند و در نهايت دورريز مي شود و به اصطلاح سگ خور مي كند. از اين رو، خداوند كساني كه نعمت هاي الهي را انباشت مي كنند و با تكاثر و كنز كردن آن اجازه بهره برداري و مصرف درست و مناسب آن را نمي دهند، سرزنش مي كند و درباره بخيلان مي فرمايد: و لا يحسبن الذين يبخلون بما اتاهم الله من فضله هو خيرا لهم بل هو شر لهم سيطوقون ما بخلوا به يوم القيامه ولله ميراث السماوات و الارض و الله بما تعملون خبير؛ آنان كه در نعمتي كه خدا به آنها عطا كرده است بخل مي ورزند، مپندارند كه در بخل ورزيدن برايشان خير است نه، شر است در روز قيامت آنچه را كه در بخشيدنش بخل مي ورزيدند، چون طوقي به گردنشان خواهند آويخت، و از آن خداست ميراث آسمانها و زمين و او به هر كاري كه مي كنيد آگاه است. (آل عمران آيه 180)
آيات بسيار ديگري در اين باره وارد شده كه مي توان به آيه 37 سوره نساء و 69 و 76 سوره توبه و 38 سوره محمد(ص) و 24 سوره حديد اشاره كرد كه در آن رفتار تفريطي بخيلان نسبت به مصرف نادرست مال و انباشته كردن آن، مورد سرزنش قرارگرفته است.
فضيلت ميانه روي
در مقابل، هرگونه رفتار ميانه روي و مقتصدانه مورد تشويق قرارگرفته و با سخنان زيبا ستوده شده است. (مائده آيه 66 و لقمان آيه 32 و فاطر آيه 32)
از جمله واژگاني كه اعتدال و ميانه روي را تاييد و تشويق مي كند، واژه مقدر است كه در روايات به معناي اقتصاد و ميانه روي به كار رفته است. مقدر در حقيقت ميانه رو و كسي است كه آينده نگري مي كند و تمام آنچه را كه به دست آورده انفاق و هزينه نمي كند، بلكه مقداري از آن را براي زمان حاجت نگه مي دارد. اين واژه در كاربردهاي روايي معناي ايجابي و مثبت محض داشته و به معناي اعتدال و ميانه روي در حوزه اقتصادي است. (شرح نهج البلاغه - محمدجواد مغنيه -ج 4-ص 237)
اميرمومنان در بيان معيار و ملاك اقتصادي به تبيين مصرف درست و مناسب اشاره مي كند و مي فرمايد: كن سمحا و لا تكن مبذرا و كن مقدرا و لا تكن مقترا؛ يعني بخشنده باش ولي نه به حد اسراف و ميانه رو باش و سخت گير مباش (نهج البلاغه - سخنان قصار)
در آيات قرآني براي بيان مفهوم اعتدال و ميانه روي در مصرف، واژه قوام به كار رفته است. قرآن بيان مي كند كه مومن و نيز امت اسلامي، امتي است كه بر اعتدال و قوام مي باشد. از جمله اين آيات مي توان به آيه 34و 135 سوره نساء و نيز آيه 8 سوره مائده و 67 سوره فرقان اشاره كرد. خداوند در آيه اخير مي فرمايد: و الذين اذا انفقوا لم يسرفوا و لم يقتروا و كان بين ذلك قواما؛ و آنان كه چون هزينه مي كنند اسراف نمي كنند و خست نمي ورزند بلكه ميان اين دو، راه اعتدال را برمي گزينند.
از حضرت امام صادق (ع) در تفسير مفهوم اين آيه، روايت شده كه آن حضرت(ع) نخست مشتي سنگريزه از زمين برداشت و محكم در دست گرفت و فرمود: اين همان اقتدار و سخت گيري است. سپس مشت ديگري برداشت و چنان دست خود را گشود كه همه آن به روي زمين ريخت و فرمود: اين اسراف است. بار سوم مشت ديگري برداشت و كمي دست خود را گشود به گونه اي كه مقداري فرو ريخت و مقداري در دستش باقي ماند و فرمود اين همان قوام است.( يكصد موضوع اخلاقي - ص 378 و نيز راه روشن - به كوشش م.ر. جويباري و جمعي از نويسندگان - موسسه قرآن و نهج البلاغه - قم 1384 - ص 58)
نتيجه گيري:
از آموزه هاي وحياني قرآن و سنت و سيره معصومان(ع) برمي آيد هرگونه خروج از حدود اعتدال و ميانه روي و گرايش به دو سوي افراط و تفريط در مصرف به معناي خروج از صراط مستقيم دست يابي به كمال و تقرب الي الله است. از اين رو، در تبيين معيار الگوهاي صحيح و مناسب مصرف بايد به گونه اي انديشه شود كه به دور از هرگونه گرايش به سوي اسراف و تبذير يا بخل و خساست باشد. برنامه ريزان و مديران در همه سطوح عالي و مياني تصميم گيري و تصميم سازي و اجرايي مي بايست به اين ملاك ها و معيارهاي درست مصرف توجه كرده و از گرايش به افراط و تفريط پرهيز نمايند. تبيين الگوي صحيح، زماني شدني است كه شناخت كاملي نسبت به اين مسايل پديد آيد. پس از تبيين الگوي صحيح مصرف است كه مي توان دست به اصلاحات در الگوهاي مصرف زد و به سوي اهداف تمدن اسلامي در جهان معاصر حركت كرد.

نويسنده:رحمان شريف زاده

نگاهي به رواج پديده اسراف در زنان؛ تعارض فرهنگي به مصرف زدگي دامن مي زند

* محبوبه علي پور
* مغازه لوكس فروشي هنوز باز نشده، اما زن پشت ويترين پر زرق و برق آن ايستاده است و هراز گاهي روي ظرف، قاب عكس يا

مجسمه اي دقيق مي شود، لبخندي از شعف مي زند، سپس با چشماني كه از لذت كشف مي درخشد به خانم همراهش مي گويد: كاش پول داشتم و همه اينا رو مي خريدم! ...
بي گمان اين روزها تب خريد و مصرف زدگي مسأله اي نيست كه بتوان آن را انكار يا كتمان كرد. حتي برخي از افراد با افتخار مي گويند: چه عيب دارد زندگي خوب حق ماست...
اما به راستي دليل رشد مصرف زدگي در جامعه ما چيست؟
***
* فضاي سبز محله با وجود كوچكي محيطي مناسب براي همراهي با نفسهاي بهار و كسب نشاط در اين فصل است. زنان زيادي را مي بينيم كه به طور پراكنده روي نيمكتها نشسته اند و عده اي نيز قدم مي زنند.
* مريم 22 ساله، دانشجوي رياضي كه خود را براي آخرين امتحانات دانشگاه آماده مي كند، مي گويد: مسأله مصرف زدگي دلايل متفاوت و حتي وسيعي دارد كه به كارشناسي همه جانبه نياز دارد. اما به طور كلي بايد گفت: اصلي ترين علت مصرف زدگي ترغيب جامعه جهاني در اين جهت است. چنانكه در حال حاضر، جزو جدايي ناپذير رسانه ها، تبليغات كالاهاست و اين مسأله در تمام دنيا مشهود است. به عبارت ديگر، در سراسر جهان، افراد را به سوي مصرف بيشتر دعوت مي كنند. زيرا اگر مصرف كننده اي نباشد، توليد كنندگان و بخصوص سرمايه داران نمي توانند درآمد داشته باشند.
وي ادامه مي دهد: به نظرم مقوله دهكده جهاني تنها به مقوله ارتباطات و فناوري ختم نمي شود، بلكه در عرصه اقتصاد نيز امروز ما در دهكده جهاني قرارداريم. چون در واقع سرمايه گذاران و توليدكنندگان جهان امروز نيز محدود به چند مورد نظير مايكروسافت، تويوتا، سامسونگ و... هستند كه محصولات خود را در اختيار همه مردم قرار مي دهند.
در حالي كه مريم با ديدي كلان مصرف زدگي را معضلي جهاني مي داند، الهه حكيمي 29 ساله و كارمند معتقد است: بحث مصرف زدگي زنان در جامعه ما؛ علاوه بر آنكه مقوله اي متأثر از شرايط جهان امروز به شمار مي آيد، خود دلايل خاص فرهنگي نيز دارد. نمونه روشن اين دلايل مسايل فرهنگي در جامعه ماست كه از ديرباز در ذهن ما نهادينه شده است، به اين ترتيب، در جامعه ما، افراد از جمله بانوان مغلوب ترفندهاي تبليغاتي و وسوسه مصرف مي شوند، زيرا اغلب ما توان كنترل هيجانها و نيازها را نداريم. از همين رو، معمولاً بيشترين خريدهاي ما احساسي و هيجاني است نه براساس نياز واقعي مان.
وي در ادامه مي افزايد: گرايش به مصرف و تجمل گرايي در حال حاضر دلايل ديگري نيز دارد كه يكي از آنان تغيير نگرش در جامعه است. چنانكه امروزه همه تلاش مي كنند توان اقتصادي خود را عرضه كنند در واقع مفهوم انسان دگرگون شده است. در فرهنگ ارزشي ما هميشه انسان موجودي كمال گرا، متعالي و... بوده، يعني تمام صفات ارزشي را دارا بوده است، اما در حال حاضر اغلب ما انسان را ويتريني مي بينيم كه غرق در رنگ و لعاب دنيايي است و براي همين ويترين نيز ارزش قايليم.
* زمان از ظهر گذشته اما هنوز خيابانها شلوغ است و برخي مغازه ها هنوز مشغول كار هستند. فريده 27 ساله و كارشناس علوم اجتماعي در لابه لاي قفسه هاي يك كتابفروشي در جستجوي هديه روز مادر است.
او درباره علل رواج مصرف زدگي در بين زنان مي گويد: به اعتقاد من يكي از تصاوير متناقض حضور زنان را مي توان در جامعه ما ديد آنها از يك سو با تلاش همه جانبه به دنبال رفع نيازهاي اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي خود هستند و از سوي ديگر چنان غرق در مصرف زدگي و تجمل مي شوند كه نمي توان باور كرد.
به نظرم اين تصوير حاصل تعارضهاي موجود در جامعه ماست، زيرا با وجود اينكه برنامه ريزان و مسؤولان زنان را به سوي رشد و آموزش و... مي برند، ولي تلاشي براي بسترسازي فرهنگي و اجتماعي نمي كنند.
وي مي افزايد: همين تعارض ها در مناسبات خانوادگي نيز وجود دارد. از يك طرف خانواده ها علاقه مند هستند كه توانايي دخترانشان را به ديگران نشان دهند اما خودشان متأثر از باورهاي نادرست سبب مي شوند تا دخترانشان فاقد اعتماد به نفس لازم و مهارتهاي كافي براي زندگي شخصي و اجتماعي باشند. از همين رو، فرزندان، تصور مي كنند اگر در ظاهر مطلوب جامعه امروزي باشند مي توانند افراد محترمي باشند. در حالي كه اين اقدام سطحي و ظاهري است.
* ساعت شش بعدازظهر است. هجوم مشتريان به فروشگاه حكايت از رونق آنجا دارد.
زهرا- ش 67 ساله و خانه دار كه براي خريد جهيزيه دخترش آمده درباره علل مصرف زدگي برخي خانمها به گزارشگر ما مي گويد: به نظر من اين مسأله به افزايش نيازهاي ما برمي گردد در گذشته خانواده ها با چند وسيله محدود احساس رضايت مي كردند ولي حالا براي رسيدن به اين رضايت خاطر بايد بيشتر هزينه كرد.
نفيسه، دختر جوان او نيز معتقد است: به نظرم رشد مصرف از ويژگيهاي اين دوران است. به هر حال نمي توان تنوع محصولات را ناديده گرفت.
او كه به اعتقاد خودش از عبارت «قناعت كردن» ناخشنود است مي گويد: اگر خواستگارم بگويد: «من دوست دارم زنم قناعت كند» حتماً ردش مي كنم. زيرا معيار اصلي من براي ازدواج توان اقتصادي بالاي همسرم است.
* پيرمرد با لباس سرخابي اش ميان اتومبيلها مي چرخد و گل مي فروشد . خانمي چند شاخه رز مي خرد و از خيابان عبور مي كند.
آسيه در حاليكه چند شاخه گل در دست دارد. درباره شرايط مصرف در جامعه ما مي گويد: علاوه بر علل فرهنگي و اجتماعي كه به گسترش مصرف زدگي در جامعه منجر مي شود نمي توان دلايل اقتصادي را ناديده گرفت كه البته اين دلايل در روند سرمايه گذاري بانوان بيشتر مشاهده مي شود.
چنانكه زنان اغلب توان و دانش كافي را براي سرمايه گذاري ندارند.
اين در حالي است كه اين قشر متأثر از شرايط اجتماعي و فرهنگي در كسب سرمايه موفق است. يكي از راههاي مرسوم سرمايه اندوزي اين زنان قناعت در زندگي است. زنان، براساس تجربه نسلها دريافتند كه بايد درآمد داشته باشند، اما اغلب اين درآمدها از حد ناچيز فراتر نمي رود.
وي كه كارشناس اقتصاد است، مي افزايد: فقدان تنوع خدمات بانكي و سرمايه گذاري از دلايل اين كاستي هاست. زيرا در حال حاضر براساس تغيير در الگوهاي زندگي افراد كمتر با نزديكان خود معاشرت دارند. بنابراين نمي توانند همانند گذشته با مشاركت يكديگر و در سايه مشاوره مردان امين و توانمند خانواده به كسب درآمد بيشتر بپردازند.
از همين رو سرمايه هاي اندك زنان در واقع فقط به اشكال مختلف دست به دست مي شود، بدون آنكه در توليد تأثيرگذار باشد.
بنابراين، توصيه مي شود خدمات بانكي ويژه اي براي زنان ايجاد شود.
آسيه در ادامه خاطرنشان مي كند: با توجه به حضور گسترده زنان و تأثير انكارناپذير آنان در جامعه ماناچاريم برخي تعابير اقتصادي را از نو تعريف كنيم و نسبت به برخي برنامه ها تأكيد بيشتري داشته باشيم، براي مثال، از آنجا كه شرايط اشتغال براي تمام دختران تحصيلكرده وجود ندارد بهتر است مشاغل خانگي و مسأله ارزيابي اقتصادي كار خانگي جدي تر لحاظ شود.
همچنين بسترهاي مناسب را براي پيوند ميان سرمايه داران خرد و توليدكنندگان فراهم كنيم. زيرا در حال حاضر شواهد حاكي از آن است كه به هيچ وجه اين سرمايه هاي ناچيز نمي توانند در بازار سرمايه، سودمند باشند. ناگفته نماند، هميشه نمي توان انتظار داشت كه يك سرمايه دار خرد بتواند در توليد سرمايه ايفاي نقش كند.
اين كارشناس اقتصاد در ادامه تأكيد مي كند: در سالهاي اخير زنان به طور خود جوش در محافل خويش به ايجاد صندوقهاي خانوادگي پرداخته اند كه منافع آني نيز داشته است. اما اگر اين سرمايه ها به صورت كلان در جامعه مورد توجه قرار گيرد مي تواند به طور زيربنايي و دايم سوددهي داشته باشد.

منبع خبر: قدس

تقوا در مصرف

تقوا به معنای پرهیزگاری و خودداری نفس و برگرفته از کلمه وقایه، در کاربردهای قرآنی از چنان گستره معنایی برخوردار می باشد که برخی بر این عقیده هستند که بسیاری از مفاهیم کلیدی در حوزه های اعتقادی و رفتاری را می توان ازطریق این واژه بیان کرد.

به این معنا که در کاربردهای قرآنی و فرهنگ آن، تقوا به مفهومی گسترده تر و فراگیرتر از آن است که بتوان با تک واژگانی چون پرهیزگاری آن را بیان کرد. از این رو، هنگامی که از تقوا در مصرف سخن به میان می آید، به معنای رعایت و حفظ حدود و ثغوری است که خداوند برای بهره مندی شخص از نعمت ها و رزق الهی بیان کرده است تا به این وسیله خود را از خشم و غضب الهی که نماد و مظهر آن دوزخ و عذاب های آن است حفظ کرده و نگه دارد.

براین اساس می توان از تقوا در مصرف سخن گفت. نویسنده در این حوزه معنایی بر آن است تا شیوه ها و الگوهای درست مصرف را براساس آیات قرآنی بیان کند. با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم.

● نويسنده: رضا - افتخاری

● منبع: روزنامه - کیهان

وسواس و اسراف مدعيان دينداري در غير مال

 ● نويسنده: مهدي - امينيان

● منبع: روزنامه - رسالت

گفتيم كه از اساسي ترين احكام عقلي و مقولات و مفاهيم ديني مورد تاكيد ائمه اطهار (عليهم السلام) و مرشدان و هاديان ديني، حفظ و رعايت اعتدال و ميانه‌روي در تمامي امور و اجتناب شديد از افراط و تندروي يا تفريط و كندروي بوده است. نيز گريزي به بحث اسراف و زياده روي و بررسي معناي لغوي، حدود و عوامل اسراف پرداخته و سپس به بررسي و تبيين عوامل اسراف مبادرت ورزيديم. تاكنون چهار عامل خودنمايي، تربيت غلط خانوادگي، فساد اخلاقي و تقليد را مورد بررسي قرار داده و هم‌اينك به بررسي عامل پنجم يعني وسواس اقدام مي نماييم.

 وسواس

حضرت امام خميني(ره) در كتاب چهل حديث خويش در بيست و پنجمين حديث به “ وسواس” و علاج اين حالت مي‌پردازند. ايشان، اين مبحث از چهل حديث را با روايتي از امام صادق (ع) چنين آغاز مي كند:

عبدالله بن سنان مي گويد: ” براي امام صادق‌(ع) از مردي كه در وضو و نماز به وسواس مبتلا بود، ياد كردم و گفتم كه او مردعاقلي است، امام صادق(ع) فرمود: چه عقلي براي اوست و حال آن كه از شيطان پيروي مي كند؟ از آن حضرت پرسيدم كه چگونه شيطان را پيروي مي كند؟ حضرت فرمود: ” از او سوال كن اين حالت كه به او دست مي دهد از كجا مي آيد؟ خواهد گفت: [ اين حالت] از عمل شيطان است. ”‌

وسواس يكي از شايع ترين اختلالات و بيماري‌هاي رواني است و متخصصان روان شناسي و روان پزشكان تعاريف گوناگوني را از اين بيماري ارائه داده اند. اين بيماري شامل فكر، احساس يا تصورات عود كننده و مزاحم براي شخص است كه در او ايجاد اضطراب مي كند. در نتيجه تعادل فرد به دنبال اين بيماري به هم مي خورد و او در سازگاري با محيط دچار مشكل مي شود. از نظر روانكاوان نيز وسواس يك بيماري ناخودآگاه است كه اختيار و آزادي را از فرد سلب مي كند و او را وامي دارد تا رفتاري را برخلاف ميل و خواسته اش انجام دهد. اگرچه اكثر بيماران به بيمارگونه بودن رفتارشان آگاهي دارند ولي قادر به رها شدن از آن نيستند. ‌

علامت اساسي اختلال شخصيت وسواسي- جبري شامل نظم گرايي، كمال گرايي و كنترل رواني است. افراد مبتلا به اين اختلال تلاش مي كنند تا از طريق توجه دقيق به موازين، جزئيات ريز، فهرست‌ها و برنامه ها بر همه امور كنترل داشته باشند. آنها داراي دقت افراطي اند، كارها را تكرار مي كنند، به جزئيات توجه فوق العاده دارند و به طور مكرر اشتباه احتمالي را كنترل مي كنند. آنها نسبت به اين حقيقت كه اطرافيانشان در برابر تاخيرها و ناراحتي‌هايي كه از اين رفتار ناشي مي شود دلخور مي شوند، توجهي ندارند. مثلا وقتي چنين افرادي فهرستي از كارهايي را كه بايد انجام دهند گم مي كنند به جاي اين كه با كمك گرفتن از حافظه لحظاتي را صرف بازنويسي فهرست آن كارها كنند و به انجام آن كارها بپردازند، زمان زيادي را صرف جستجوي آن فهرست مي كنند. براي كارها زمان كافي تخصيص نمي دهند و مهمترين كارها براي لحظه آخر گذاشته مي شود. افراد مبتلا به اين اختلال به بهانه كنار گذاشتن فعاليت هاي تفريحي، اوقات خود را به طور مفرط وقف كار و بهره وري مي كنند، ممكن است تمركز زيادي بر كارهاي روزمره خانگي داشته باشند (مثلا تميز كردن مفرط و تكراري منزل.) اين افراد در مورد مسائل اخلاقي يا ارزش ها به طور افراطي وظيفه شناس، جدي و انعطاف ناپذير هستند و ممكن است خود و ديگران را مجبور كنند كه در عملكرد از اصول اخلاقي خشك و معيارهاي خيلي سخت پيروي كنند. آنها در مورد اشتباهات خود از خود به طور بي رحمانه انتقاد مي كنند. اين افراد گرفتار نظم افراط گونه اي هستند كه بر تمام روابطشان سايه مي اندازد.

 القاي شيطان

وسوسه و شك از القائات شيطان است، همان طور كه طمانينه و خلوص و ثبات از الطاف خداوند رحمان مي باشد.

توضيح آنكه قلب انسان داراي دو وجه مي‌باشد: وجهي به دنيا مربوط است و وجهي به آخرت. هر گاه وجه دنيايي در قلب، نيرومند شد و يكسره به آباداني دنيا پرداخت و به لذت هاي دنيايي مشغول گرديد، القائاتي شيطاني در آن پيدا مي شود كه همه منشا خيال ها و گمان هاي باطل خواهند بود، دراين حالت اراده نيز تابع اين القائات مي شود و در ادامه، اعمال انسان نيز شيطاني مي شوند و طبعا وسوسه، شك، ترديد و خيال هاي باطل در بدن موثر واقع مي شوند. متقابلا هر گاه انسان متوجه آباداني امور آخرت گردد و به عالم غيب و ملكوت توجه نمايد، حالت استغاثه، اطمينان و طمانينه در قلب ايجاد مي شود و در نتيجه اعمال ظاهر و باطن بر موازين حكمت و عقل صورت خواهند گرفت. متناسب اين مقوله روايتي از امام صادق(ع) به نقل از رسول خدا (ص) است: “ نيست مومني مگر اينكه براي قلبش دو گوش است، گوشي كه در آن فرشته مي‌دمد و گوشي كه در آن شيطان وسوسه كن مي دمد، خداوند مومن را به فرشته تائيد مي كند. ”

مغايرت با احكام ديني

وسوسه و وسواس از القائات و اعمال شيطان است، شاهد بر اين ادعا آن است كه اين كار با احكام دين و آثار و اخبار اهل بيت سلام الله عليهم اجمعين، مغايرت دارد.

مثلا هنگامي كه كيفيت وضوي رسول خدا(ص) را در روايات مورد بررسي قرار داده، و اين نحوه وضو گرفتن را با وضو گرفتن افراد مبتلا به وسواس مقايسه كنيم، چگونه مي توان اين دو را منطبق نمود؟ وضوي افراد وسواسي بر فتواي كدام فقيه منطبق است؟

نكته جالب اينكه بسياري از افراد وسواسي در امور دين و اعتقادات مذهبي، اين وسواس را تنها در امور غير مالي كه هيچ هزينه يا هزينه مستقيم براي ايشان ندارد اعمال نموده و در مسائلي چون خمس، زكات، ديات، كفارات و نذر ها و... بدون هيچ‌گونه وسواسي از پرداخت ريالي بيشتر امتناع ورزيده و مدعي شرع و عمل دقيق بدان مي‌شوند. !!!‌

چگونه است كه افراد وسواسي از هر گونه طعامي استفاده كرده و در استفاده از طعام و طهارت و پاكي آن و شبهه ناك بودن يا نبودن آن دقت لازم را مبذول نمي‌كنند اما پس از خوردن غذا دست و دهان خود را به خاطر همان حالت وسواس آب مي‌كشند! اگر اهل طهارت واقعي هستند، چرا به حلال و حرام بودن غذا مقيد نيستند؟

لذا همان‌طور كه گفته شد، وسواسي بودن از بيماريهاي رواني است كه اضافه بر هدر دادن عمر و فرسودن اعصاب و قواي روحي و جسمي، از موجبات و ريشه هاي اسراف محسوب مي شود.

به عنوان نمونه، ممكن است كسي در موضوع ضيافت و پذيرايي از ميهمان، دچار وسواس باشد كه با وجود تهيه غذايي مناسب براي ميهمان، باز هم مرتب از اينكه نكند به طور شايسته از او پذيرايي به عمل نياورده باشد، دچار ناراحتي شود و به دنبال آن در جهت فراهم كردن سفره اي پر‌خرج و سنگين، به ورطه اسراف و تبذير درافتد.

و نيز كسي كه در نوع پوشش، از كفش و لباس و يا وسايل و لوازم منزل دچار وسواس است، همواره در انديشه تعويض و تبديل به احسن به سر مي برد و با مشكل، از داشتن نوع معيني از لباس و يا وسيله زندگي راضي مي شود و هميشه فكر مي كند، آنچه دارد در خور او نيست و با شان او مناسبتي ندارد. اين گونه افراد، وقتي براي خريد هم به بازار مي روند، تا جان خود و همراهانشان را به لب نرسانند، به چيزي براي خريداري رضايت نمي دهند و مجبورند اوقاتي از عمر گرانبهاي خود را در پاساژها و مغازه ها و در حال خريد به سر ببرند و ناگفته پيداست كه در اين ميان چه بلايي بر سر اموال و سرمايه زندگي خويش وارد مي آورند.

همين طور شخصي كه دروضو يا غسل گرفتار وسواس است، خيال مي كند با اين عمل وضو و غسلش بهتر و كامل تر انجام مي گيرد و چه بسا اعمال ديگران را نيز باطل فرض مي كند؛ ولي توجه ندارد كه خود اين عمل، مخالف سيره رسول اكرم است؛ زيرا بر طبق روايات معتبر، آن حضرت براي تمام اعمال وضو، تنها سه مشت آب به مصرف مي رسانيد. و نيز مفاد روايات درباره غسل، حاكي است كه صرف رسيدن آب و جريان آن بر پوست بدن كفايت مي كند. ولذا آنچه را وسواسي اعمال مي كند، چيزي جز اسراف و تبذير نخواهد بود و در حديثي حضرت امام صادق (ع) مي فرمايند:.

خداوند فرشته اي دارد، كه اسراف در وضو را مانند دشمني با خدا ثبت مي نمايد. 

و همچنين ممكن است، بعضي در مورد نظافت شخصي دچار اين عذاب روحي باشند و در حال استحمام و يا شستن لباس ها و ظروف غذا و مانند آن، گرفتار حالت وسواس باشند و بدين وسيله، اين نعمت عظيم خداوندي و مايه حيات را به نابودي بكشانند.

بنابراين، اسراف و تبذير بخصوص در مصرف آب، كه امروزه صرفه جويي كامل در آن، از ضرورتهاي حيات انساني است، از ثمره هاي تلخ وسواس و از نتيجه هاي ناگوار آن به شمار مي آيد.