در مقاله پيشين بيان كرديم كه اسراف و تبذير مانند ديگر رذايل اخلاقي، برخاسته از ريشه‌ها و عواملي است كه بدون توجه و شناخت آنها، كنارنهادن آن از زندگي فردي و اجتماعي، ميسر نخواهد بود؛ چه اينكه در علم اخلاق به اثبات رسيده است كه حصول نتيجه مطلوب در مبارزه با رذايل اخلاقي و اوصاف ناپسند، مستلزم شناخت ريشه‌ها و عوامل موثر در پيدايش آن وصف ناپسند و مبارزه با آن عوامل است. “جهل و ناآگاهي”، “تقليد و الگوپذيري از مسرفان” و “ثروت‌اندوزي و رفاه‌زدگي” از جمله عوالي بود كه در مقاله قبل به آنها اشاره نموديم. در اين نوشتار به تبيين ديگر عوامل موثر در پديد آمدن اسراف و تبذير مي‌پردازيم .

خودنمايي و خودبرتربيني :

اسراف نيز مانند بسيارى از اعمال, برخاسته از ريشه ها و عواملى است كه بدون پرداختن و مبارزه با آنها, حذف آن از زندگى فردى و اجتماعى ما ممكن نخواهد بود .

معناى اسراف

در توضيح معناى اسراف گفته اند :
اسراف تجاوز از حد است در هر عملى اگر چه حلال كه انسان آن را انجام مى دهد. گرچه كاربرد و مصداق آن در انفاق و مصرف كردن بيشتر است .
از اين رو به كارگيرى هر چيز در غير مسير و حد خودش, چه از نظر كميت و چه كيفيت, ((اسراف)) ناميده مى شود .
موارد اسراف

1 ـ ضايع كردن مال و بيهوده تلف كردن آن, هر چه كم باشد, مثل بيرون ريختن آب باقيمانده در ليوان , پوشيدن لباس قيمتى مخصوص مهمانى در محيط كار
2 ـ صرف مال در آنچه به بدن ضرر مى رساند. مثل خوردن پس از سيرى در صورتى كه مضر باشد .
امام صادق (عليه السلام)مى فرمايد :
انما الاسراف فيما اتلف المال و اضرذ بالبدن

اسراف در چيزى است كه موجب اتلاف مال و اضرار به بدن شود .