نامگذاری سال 1388 به نام اصلاح الگوی مصرف توسط مقام معظم رهبری به واقع تاكید موكدی بر اجتناب از اسراف در كشور است . باید توجه داشت نامگذاری سال اصلاح الگوی مصرف بحث تازه‌ای محسوب نمی‌شود چرا كه قبلا هم بارها مقام معظم رهبری در زمینه مصرف بهینه و درست تاكیدات مهمی را مبذول فرموده بودند. البته باید دقت داشت تاكید رهبر انقلاب در خصوص اصلاح الگوی مصرف به این معناست كه بحث اصلاح الگوی مصرف نه در برنامه كوتاه مدت، بلكه در برنامه‌ریزی بلند مدت همانند كشورهای دیگر پیگیری شود. با استناد به آمارهای موجود به این نتیجه تلخ می‌رسیم كه كشورمان از جمله پرمصرف‌ترین كشورها‌ست و به طور حتم برای برون رفت از این بن بست لازم است چاره‌ای اساسی اندیشیده شود. نخست به نظر می‌رسد باید به طور عمده از منظر فرهنگی به بحث اصلاح الگوی مصرف نگریسته شود. در بعد فرهنگی رسانه‌ها باید بار آگاه‌سازی جامعه را به دوش بكشند؛ لذا لازم است آگاه‌سازی وسیعی از همان مراحل نخست زندگی یعنی كودكی‌ و نوجوانی آغاز شود تا فرد با ورود به مرحله جوانی و بزرگسالی مفهوم مصرف گرایی در او نهادینه شده به صورت ملكه ذهنی او درآید. به عبارتی از مقطع ابتدایی تا دانشگاه فرهنگ مصرف بهینه به صورت اقدامی مهم و سلسله‌وار مورد تاكید و پیگیری قرار گیرد.

در وهله بعد به نظر می‌رسد باید خلاء‌های قوانین اجرایی منطقی كه هم اكنون در خصوص مصرف بهینه در كشور وجود دارد به طور كامل رفع و اصلاح شود. اصلاح الگوی مصرف بدون قوانین لازم و اصلاح فرهنگ مصرف به نتیجه مورد نظر نخواهد رسید. به عبارتی اصلاح الگوی مصرف بدون ضمانت اجرایی(قوانین لازم) امكان‌پذیر به نظر نمی‌رسد.

در فرهنگ اسلامی كلمه «اسراف» برخلاف «تبذیر» تنها یك واژه اقتصادی نبوده و كاربرد آن منحصر به امور مالی نیست، بلكه این واژه قبل از آن كه نشانه یك بیماری در امور اقتصادی باشد بیانگر وضعیت نامناسب فرهنگی شخص و یا جامعه مسرف است .

ویرجینیا وولف نویسنده شهیر قرن ۱۹ و ۲۰ در «به سوی فانوس دریایی» گاه و بی گاه دست به مقایسه دو فرهنگ انگلیسی و فرانسوی می زند و با انتقاد از مصرف گرایی انگلیسی ها می گوید: «آنچه یك آشپز انگلیسی هنگام پخت غذا دور می ریزد كافی است تا یك آشپز فرانسوی با آن برای یك خانواده غذا بپزد.» غذایی خوشمزه و خوش رنگ كه از دور ریز پوست میوه ها، سبزیجات و .‎.. درست شده است. وولف بلافاصله از طرز سرخ كردن گوشت در آشپزخانه های انگلیسی انتقاد می كند و آن را به تمسخر می گیرد: «چنان گوشت را سرخ می كنند كه انگار چرم است» چرمی كه چیزی از خاصیت گوشت در آن باقی نمانده است . اسفناجی كه آنقدر جوشیده و آبش در ظرفشویی برگردانده شده كه دیگر آنچه باقی مانده تفاله ای بیش نیست، گندمی كه سبوس آن دور ریخته شده و .‎..

در فرهنگ اسلامی كلمه «اسراف» برخلاف «تبذیر» تنها یك واژه اقتصادی نبوده و كاربرد آن منحصر به امور مالی نیست، بلكه این واژه قبل از آن كه نشانه یك بیماری در امور اقتصادی باشد بیانگر وضعیت نامناسب فرهنگی شخص و یا جامعه مسرف است. یكی از مواردی كه در قرآن كریم و احادیث بدان تأكید فراوان شده، دوری از اسراف و بهره گیری مناسب از نعمات الهی است و جایگاه فرهنگ مصرف در مكتب اهل بیت(ع) به خوبی نمایان است، به طوری كه حضرت امام زین العابدین (ع) در فرازهایی از دعای خود می فرماید: «پروردگارا بر محمد و آل او درود فرست و پرده ای بین من و اسراف و افزون طلبی حایل كن و با در پیش گرفتن انفاق و میانه روی به زندگی من قوام بخش و راه های صحیح مصرف و اندازه گیری در معیشت را به من تعلیم فرما و به لطف خود مرا از ارتكاب تبذیر بركنار دار» به طور كلی اسراف در هر شرایطی امری نكوهیده و ناپسند است و در مقابل صرفه جویی و استفاده بهینه از منابع و امكانات تداوم بخش رشد پایدار اقتصاد در تمامی جوامع به شمار می رود. اگر بخواهیم به ریشه های ترویج اسراف نظری بیفكنیم به مسائلی نظیر فقدان الگوی مصرف، فرهنگ ناصحیح مصرف، تبلیغات و افزایش مصرف گرایی، وجود برخی رسم های ناصحیح در جامعه، چشم و هم چشمی خانواده ها، اتكا به درآمدهای نفتی، ساختار نامناسب توزیع و هزاران عامل دیگر برمی خوریم كه عنوان نمودن تك تك آن ها از حوصله این بحث خارج است .