حركت انقلابي امام حسين (ع) در تاريخ ادبيات عرب، مكتب ادبي خاصي را پديد آورد كه پيش از آن وجود نداشت. قبل از قيام امام حسين(ع)، جريان متعهد در ادبيات عرب مربوط به اشعار اخلاقي و آداب اجتماعي محض بود اما پس از واقعه كربلا، اين جريان در ادبيات عرب متحول شد و رنگ عدالتطلبي و بيدادستيزي به خود گرفت.
تقريبا بخش مهمي از شاعراني كه در ادبيات عرب به خلق اثر پرداختهاند، سرودههايي را به واقعه عاشورا اختصاص دادهاند. در واقع انقلاب كربلا عنصرهايي را به ادبيات عرب تزريق كرده كه در تاريخ ادب عرب كمياب و چه بسا ناياب هستند.
اولين اشعار عاشورايي در ادبيات عرب در فضاي خفقان عصر اموي و عباسي سروده شد و سرايندگان آن با بيم جان در رثاي امام حسين(ع) شعر ميسرودند. شاعراني نظير كميت، سيد اسماعيل حميري، منصور نمري و عبدي كوفي در فضايي رعبانگيز و هراسآور در دوره حكومت بنياميه، اشعار ارزندهاي در جهت انتقام خون امام حسين(ع) سرودند و خاندان بنياميه را مورد هجو و لعن خويش قرار دادند. كميت اسدي ميگويد: «و امام حسين(ع) كشتهاي است كه در ميان فرومايگان و اوباش افتاده است.»
سيد اسماعيل حميري، شاعر عربزبان ـ كه ديوانش آكنده از اشعاري در وصف اهل بيت(ع) و واقعه كربلاست ـ ضمن اينكه از دشمنان اهل بيت(ع) تبري ميجويد، در رثاي امام حسين(ع) و اهل بيت(ع) ميگويد: «اي آل ياسين، اي كساني كه مورد اطمينان من هستيد، شما سروران من در زندگاني ميباشيد، از دشمنان شما يعني آل حرب، آل زياد و آل مروان تبري و بيزاري ميجويم ـ ابن زياد با چوبدستي به دندانهاي حسينبنعلي ميزد ـ در حاليكه من بارها پيغمبر را ديدم كه آن دندانها را ميبوسيد و من بر اين امر شاهدان بسيار دارم.»
در دوره بنيعباس شاعري به نام منصور نمري پس از واقعه تخريب حرم امام حسين(ع) توسط متوكل عباسي، در اشعار خويش بنيعباس را همپايه با بنياميه معرفي كرد و مورد تعقيب قرار گرفت. از اين شاعر اشعار زيادي با موضوع عاشورا بر جاي مانده است.
در ادبيات عرب، شاعراني را كه متأثر از واقعه عاشورا شعر سرودهاند ميتوان به 3 دسته تقسيم كرد: شاعران شيعه، شاعران سني و شاعران غيرمسلمان.
شاعران شيعه
بسياري از شعرهايي كه براي امام حسين(ع) سروده شده، توسط عالمان شيعه بوده است كه فقط براي تقرب به اهل بيت شعر ميسرودند. عالمان برجستهاي نظير هاشم الكعبي، علامه بحرالعلوم و سيدحيدرحلي در اين ميان اهميت ويژهاي دارند.
اما اينگونه شاعران فقط به ذكر مناقب اهل بيت(ع) و بويژه امام حسين(ع) و يارانش بسنده ميكردند. در كنار اين دسته از شاعران شيعه، شاعران شيعه ديگري هستند كه در واقعه عاشورا ذوب شده و آن را به بهترين گونه در آثار و سرودههاي خود جاودان كردهاند. نمونه بارز اين گروه كه سرآمد همه شاعران شيعه است، دعبل خزاعي است كه در قصيده تائيه واقعه كربلا و مصائب اهل بيت(ع) را به گونهاي زيبا توصيف كرده و ميگويد: «آل رسولالله در بيابان تشنه و سرگردانند، حال آن كه خاندان يزيد در قصرها و خيمههاي آراسته زندگي ميكنند.»
اين شاعر شيعي كه در زمان امام رضا(ع) زندگي ميكرد در بخش ديگري از قصيده تائيه كه از زيباترين قصيدهها در مدح و مرثيه اهل بيت(ع) به شمار ميرود، ميگويد: «اي فاطمه(س) اگر تصور ميكردي كه حسين(ع) در خون خود غلطيد و لبتشنه در كنار فرات جان داد، به صورت خود سيلي ميزدي و اشك
ادامه مطلب
روز دهم محرم – عاشورا – حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام – حضرت زینب علیها السلام و شام غریبان
وقتی نام عاشورا به گوش میرسد، آتش سوزناکی از غم، دل را در بر میگیرد و اشک، امان را میبرد. وقایع دردناک عاشورا تا بعد از ظهر که هنگامه شهادت امام حسین علیه السلام بود یکسری جنایات را به خود دید و از شهادت امام حسین (علیه السلام) به بعد سرزمین کربلا شاهد فجایع و جنایاتی خاص در مورد اهل بیت پیامبر بود.
سال ۶۱ ه.ق عصر روز دهم محرم لشکر یزید بعد از این که امام حسین (علیهالسلام) را به شهادت رساند به دستور فرماندهان خود دست به غارت و آتش زدن خیمهها و آزار و اذیت خاندان نبوت زدند.
آن نامردان به سوی خیمههای حرم امام حسین (علیهالسلام) روی آوردند و اثاث و لباسها و شتران را به یغما بردند و گاه بانویی از آن اهلبیت پاک با آن بیشرمان بر سر جامهای در کشمکش بود و عاقبت آن لعنت شدگان الهی جامه را از او میربودند.(۱)
دختران رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و حریم او از خیمهها بیرون آمده و میگریستند و در فراق حامیان و عزیزان خود شیون و زاری مینمودند.
بعد از این اموال اهلبیت را با سر و پای برهنه و لباس به یغما رفته به اسیری گرفتند. و آن بزرگواران را از کنار پیکر امام حسین (علیهالسلام) گذراندند. وقتی نگاه اهلبیت به کشتهها افتاد فریاد کشیدند و بر صورت خود زدند.(۲)
بعد از به اسارت گرفتن اهل بیت، عمر سعد ملعون در میان یارانش فریاد کشید: چه کسی حاضر است که اسب بر پشت و سینه حسین (علیهالسلام) بتازد! ده نفر داوطلب شدند و پیکر مطهر امام حسین(علیهالسلام) را با سمّ اسبان لگدکوب کردند.(۳)
در عصر عاشورا عمر سعد سر مبارک امام حسین(علیه السلام) را با خولی بن یزید اصبحی و حمید بن مسلم ازدی نزد عبیداله بن زیاد به کوفه فرستاد و سرهای یاران و خاندان او را جمع کرده (که هفتاد دو سر بود) و به همراهی شمر بن ذیالجوشن و قیس بن اشعث به کوفه فرستاد.(۴)
سپس کشتههای خودشان را جمع کرده و دفن
ادامه مطلب
وَجَعَلَنا وَاِیّاکُمْ مِنَ الطّالِبینَ بِثارِهِ مَعَ وَلِیِّهِ الاِْمامِ الْمَهْدِىِّ مِنْ الِمُحَمَّدٍ عَلَیْهِمُ السَّلامُ
شب عاشورا:
شب دهم شب عاشورا است و سید در اقبال از براى این شب دعا و نمازهاى بسیار، با فضیلتهاى بسیار نقل کرده از جمله:
* صد رکعت نماز هر رکعت به حمد و سه مرتبه قُل هُوَاللّهُ اَحَدٌ و بعد از فراغ از جمیع بگوید سُبْحانَ اللّهِ وَالْحَمْدُلِلّهِ وَلااِلهَ اِلا اللّهُ وَاللّهُ اَکْبَرُ وَلا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ الْعَلِىِّ العَظیمِ هفتاد مرتبه و در روایت دیگر بعد از الْعَلِىِّ الْعَظیمِ استغفار نیز ذکر شده.
* و از جمله چهار رکعت در آخر شب در هر رکعت بعد از حمد هر یک از آیة الکرسى و توحید و فَلَق و ناس را ده مرتبه بخواند و بعد از سلام صد مرتبه توحید بخواند.
* و از جمله چهار رکعت نماز در هر رکعت حمد و پنجاه مرتبه توحید...
ادامه مطلب
آيين هاي عزداري محرم در بين عشاير بختياري
مراسم سوگواري در ميان بختياري ها اهميت خاصي دارد و همراه با مراسم پر سوز و گدازي برگزار مي شود كه از یکسو نشانه انس و الفت آنها با اهل بیت (ع) و از دیگر سو نشانگر همبستگي اجتماعی آنها است که هم در عزاداري هاي مذهبي و هم در عزاداري هاي خصوصي قابل مشاهده است.
با شروع ماه محرم، بختياري ها نيز به مانند تمامي شيعيان دنيا در عزاي سرور و سالار شهيدان به ماتم مي نشينند و با برگزاری آيين هاي ويژه به عزاداري مي پردازند.
يكي از آيين هاي كهن بختياریها در اين ماه، قرباني كردن گوسفند نذري است. معمولاً از گوشت گوسفند قرباني غذايي تهيه مي شود و افراد به صرف غذاي نذري دعوت مي شوند.
به طور كلي عزاداري بختياري ها در روز تاسوعا و عاشورا حال و هواي ديگري دارد و بسيار پرشورتر از بقيه ايام محرم برگزار مي شود.
در گذشته، عشاير بختياري در روزهای تاسوعا و عاشورا دست از كار و فعاليت روزمره مي كشيدند و گردهم جمع مي شدند و به عزاداري مي پرداختند.
از رسوم عشاير بختياري در اين ايام برپايي علم عزا است. علم، نمادي از رشادت و جان فشاني حضرت ابوالفضل(ع)، علمدار دشت كربلا است.
برجسته ترین تفاوت علم در منطقه بختياري با ساير مناطق، در اندازه چوب علم است؛ اندازه چوب علم در بين عشاير بختياري حدود دو متر است كه نسبت به علم هاي ساير مناطق كوتاه تر است. بختياري ها براي آراستن علم بيشتر از شال هاي سياه استفاده مي كنند. برافراشتن علم با شال هاي رنگي در بين عشاير بختاري كمتر مرسوم است.
عشاير بختياري معمولاً پس از جمع شدن، براي برپايي...
ادامه مطلب