بسم الله الرحمن الرحیم

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ مَاجِيلَوَيْهِ عَنْ عَمِّهِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ الْبَرْقِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ جَدِّهِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع قَالَ‏ جَاءَ نَفَرٌ مِنَ الْيَهُودِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فَسَأَلَهُ أَعْلَمُهُمْ عَنْ مَسَائِلَ فَكَانَ فِيمَا سَأَلَهُ أَنْ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِأَيِّ شَيْ‏ءٍ فَرَضَ هَذِهِ الْخَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي خَمْسِ مَوَاقِيتَ عَلَى أُمَّتِكَ فِي سَاعَاتِ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ فَقَالَ النَّبِيُّ ص إِنَّ الشَّمْسَ عِنْدَ الزَّوَالِ لَهَا حَلْقَةٌ تَدْخُلُ فِيهَا فَإِذَا دَخَلَتْ فِيهَا زَالَتِ الشَّمْسُ فَيُسَبِّحُ كُلُّ شَيْ‏ءٍ دُونَ الْعَرْشِ بِحَمْدِ رَبِّي وَ هِيَ السَّاعَةُ الَّتِي يُصَلِّي عَلَيَّ فِيهَا رَبِّي فَفَرَضَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَيَّ وَ عَلَى أُمَّتِي فِيهَا الصَّلَاةَ وَ قَالَ‏ أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‏ غَسَقِ اللَّيْلِ‏ وَ هِيَ السَّاعَةُ الَّتِي يُؤْتَى فِيهَا بِجَهَنَّمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَا مِنْ مُؤْمِنٍ يُوَافِقُ تِلْكَ السَّاعَةَ أَنْ يَكُونَ سَاجِداً أَوْ رَاكِعاً أَوْ قَائِماً إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ جَسَدَهُ عَلَى النَّارِ وَ أَمَّا صَلَاةُ الْعَصْرِ فَهِيَ السَّاعَةُ الَّتِي أَكَلَ آدَمُ فِيهَا مِنَ الشَّجَرَةِ فَأَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنَ الْجَنَّةِ فَأَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ ذُرِّيَّتَهُ بِهَذِهِ الصَّلَاةِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ اخْتَارَهَا لِأُمَّتِي وَ هِيَ مِنْ أَحَبِ الصَّلَوَاتِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَوْصَانِي أَنْ أَحْفَظَهَا مِنْ بَيْنِ الصَّلَوَاتِ وَ أَمَّا صَلَاةُ الْمَغْرِبِ فَهِيَ السَّاعَةُ الَّتِي تَابَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهَا عَلَى آدَمَ وَ كَانَ بَيْنَ مَا أَكَلَ مِنَ الشَّجَرَةِ وَ بَيْنَ مَا تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ثَلَاثُمِائَةِ سَنَةٍ مِنْ أَيَّامِ الدُّنْيَا وَ فِي أَيَّامِ الْآخِرَةِ يَوْمٌ‏ كَأَلْفِ سَنَةٍ مَا بَيْنَ الْعَصْرِ وَ الْعِشَاءِ فَصَلَّى آدَمُ ثَلَاثَ رَكَعَاتٍ رَكْعَةً لِخَطِيئَتِهِ وَ رَكْعَةً لِخَطِيئَةِ حَوَّاءَ وَ رَكْعَةً لِتَوْبَتِهِ فَافْتَرَضَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ هَذِهِ الثَّلَاثَ رَكَعَاتٍ عَلَى أُمَّتِي وَ هِيَ السَّاعَةُ الَّتِي يُسْتَجَابُ فِيهَا الدُّعَاءُ فَوَعَدَنِي رَبِّي عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ يَسْتَجِيبَ لِمَنْ دَعَاهُ فِيهَا وَ هِيَ الصَّلَاةُ الَّتِي أَمَرَنِي بِهَا رَبِّي فِي قَوْلِهِ‏ فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ‏ وَ أَمَّا صَلَاةُ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَإِنَّ لِلْقَبْرِ ظُلْمَةً وَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ ظُلْمَةً فَأَمَرَنِي اللَّهُ تَعَالَى وَ أُمَّتِي بِهَذِهِ الصَّلَاةِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ لِتُنَوِّرَ الْقَبْرَ وَ لِيُعْطِيَنِي وَ أُمَّتِيَ النُّورَ عَلَى الصِّرَاطِ وَ مَا مِنْ قَدَمٍ مَشَتْ إِلَى صَلَاةِ الْعَتَمَةِ إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ جَسَدَهَا عَلَى النَّارِ وَ هِيَ الصَّلَاةُ الَّتِي اخْتَارَهَا لِلْمُرْسَلِينَ قَبْلِي وَ أَمَّا صَلَاةُ الْفَجْرِ فَإِنَّ الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَتْ تَطْلُعُ عَلَى قَرْنَيْ شَيْطَانٍ فَأَمَرَنِيَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ أُصَلِّيَ صَلَاةَ الْغَدَاةِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ أَنْ يَسْجُدَ لَهَا الْكَافِرُ فَتَسْجُدُ أُمَّتِي لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ سُرْعَتُهَا أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ هِيَ الصَّلَاةُ الَّتِي تَشْهَدُهَا مَلَائِكَةُ اللَّيْلِ وَ مَلَائِكَةُ النَّهَارِ قَالَ صَدَقْتَ يَا مُحَمَّدُ. (علل الشرائع، ج2 ، ص337)

محمّد بن على ماجيلويه، از عمويش محمّد بن ابى القاسم، از احمد بن ابى عبد اللَّه، از ابى الحسن على بن الحسين البرقى، از عبد اللَّه بن جبله، از معاوية بن عمّار، از حسن بن عبد اللَّه، از آباء و پدرانش از جدّش حسن بن على بن ابى طالب (ع)، حضرت فرمودند: چند نفر يهودى محضر رسول خدا (ص) رسيدند. داناترين آنها مسائلى چند از آن سرور پرسيد، در ضمن مسايل اين سؤال مطرح شد: خداوند عزّ و جلّ براى چه اين پنج نماز را در پنج وقت بر امّت تو در ساعات شب و روز واجب كرده؟

نبى اكرم (ص) فرمودند: هنگام زوال خورشيد حلقه‏اى دارد كه در آن داخل می شود و وقتى داخل آن شد زوال آفتاب حاصل می گردد در اين هنگام هر موجودى زير عرش تسبيح و تحميد پروردگارم را می گويد و آن ساعتى است كه پروردگارم بر من درود و رحمت می فرستد در همان ساعت حق عزّ و جلّ بر من و امت من نماز را فرض و واجب نموده و فرموده:

أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‏ غَسَقِ اللَّيْلِ‏ (نماز را وقت زوال آفتاب تا اوّل تاريكى شب به ياد آور) و اين همان ساعتى است كه در آن روز قيامت جهنم را آماده كرده و میاورند و هيچ مؤمنى نيست كه در اين ساعت سجود يا ركوع نموده و يا در نماز ايستاده مگر آنكه جسدش را بر آتش حرام نموده‏ اند.

و امّا نماز عصر: اين نماز در ساعتى است كه جناب آدم (ع)در آن ساعت از شجره منهيّه تناول نمود و حق تعالى وى را از بهشت برين اخراج كرد لذا پروردگار متعال به ذريّه او امر كرد تا روز قيامت در اين ساعت نماز عصر را بخوانند و من اين نماز را براى امّت خود برگزيدم و اين نماز محبوب ترين نمازها نزد حق عزّ و جل بوده و مرا وصيّت و سفارش به حفظش كرده كه از بين نمازها آن را مراعات و مراقبت كامل نمايم.

و امّا نماز مغرب: در ساعتى است كه حق تعالى توبه جناب آدم (ع) را در آن پذيرفت و بين زمانى كه آدم از شجره منهيّه تناول كرد تا زمانى كه وى توبه نمود و حق عزّ و جلّ آن را پذيرفت سيصد سال از سالهاى دنيا فاصله شد و در ايّام آخرت يك روزى است به منزله هزار سال كه بين عصر و عشاء فاصله است و جناب آدم سه ركعت نماز در اين فاصله خوانده، يك ركعتش به خاطر لغزشى كه از او صادر شد و يك ركعت ديگر به خاطر لغزش جناب حوّاء و يك ركعت هم به خاطر توبه‏ اى كه كرد، پس حق تعالى اين سه ركعت را بر امّت من واجب نمود و اين همان ساعتى است كه در آن دعاء مستجاب می گردد چه آنكه پروردگارم به من وعده داده هر كسى كه او را در اين ساعت بخواند دعايش را مستجاب نمايد و اين همان نمازى است كه حق تعالى مرا در فرموده خودش‏ «فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ‏» به آن مأمور ساخته است.

و امّا نماز عشاء: چون قبر ظلمانى است و روز قيامت نيز تاريك و تار می باشد لا جرم حق تبارك و تعالى من و امّتم را به اين نماز امر نمود كه در اين وقت بخوانيم تا قبر نورانى گردد و نيز نور من و امّتم را بر صراط تبعيّت كند و از دنبال بيايد و هيچ قدمى براى خواندن نماز عشاء برداشته نمی شود مگر آنكه پروردگار جسد او را بر آتش حرام می ‏نمايد.

و اين همان نمازى است كه حق تعالى براى انبياء قبل از من اختيار فرمود.

و امّا نماز صبح: هنگامى كه آفتاب طلوع می كند بر دو قرن شيطان ظاهر و آشكار می گردد و حق عزّ و جل مرا مأمور می سازد پيش از طلوع خورشيد و قبل از اين كه كافر آن را سجده كند نماز صبح را بخوانم، پس امّت من خداى عزّ و جلّ را سجده می نمايند و سريع خواندن اين نماز محبوب حق جلّ و على است، اين همان نمازى است كه فرشتگان شب و فرشتگان روز حاضر و شاهد بر آن هستند.

يهودى عرضه داشت: راست گفته اى محمّد. (علل الشرائع، ترجمه ذهنی تهرانی، ج2 ، ص10)