حكمِ نماز و روزه مسافر در عصر جديد (4)

سپس مى نويسد: (لا ريب فى الاكتفاء بالسير عن التقدير. ولو اعتبرت المسافة بهما و اختلفا فالاظهر الاكتفاء فى لزوم القصر ببلوغ المسافة باحدهما و احتمل جَدّى فى بعض كتبه تقديم السير لأنه اضبط و لان الاصل الذى اعتمد عليه المصنف فى تقدير الميل و هو مناسبته لمسير اليوم يرجع اليه و ربما لاح من كلام الشهيد فى الذكرى تقديم التقدير و لعلّه لأنه تحقيق و الآخر تقريب.)92 
 
بى گمان يك روز راه پيمودن، از اندازه گيرى بسنده مى كند. و اگر مسافت به هر دو اعتبار شده و با هم ناهمگون شدند، ظاهرتر اين است كه در لزوم قصر، به رسيدن مسافت به يكى از آنها بسنده شود. لكن جدّ من، در پاره‌اى از آثار خود، مقدم شدن پيمودن يك روز راه را احتمال داده؛ زيرا كه آن قانون مند تر است و چون اصلى كه مصنف در اندازه گيرى ميل به آن اعتماد كرده و آن مناسب است با مسير يك روز ـ رجوعش به سير است. ولى چه بسا از كلام شهيد در ذكرى به نظر برسد كه تقدير و اندازه گيرى را مقدم داشته و شايد به اين جهت كه مسافت دقيق و تحقيقى است، ولى سير يك روز تقريبى است. 
 
 

ادامه مطلب


یک شنبه 5 بهمن 1393  | றojdeh
نظرات(0)

حكمِ نماز و روزه مسافر در عصر جديد (3)

4. (محمد بن الحسين باسناده عن زكريا بن آدم انه سأل اباالحسن الرضا (علیه السّلام) عن التقصير، فى كم يقصر الرجل اذا كان فى ضياع اهل بيته و امره جائز فيها ـ يسير فى الضياع، يومين وليلتين و ثلاثة ايام ولياليهن؟فكتب: التقصير فى مسير يوم وليلة)50 
زكريا بن آدم از حضرت رضا (علیه السّلام) پرسيد: در چه اندازه از راه كه پيموده شود، بايد انسان نماز را كوتاه بگزارد، در هنگامى كه در آبادى اهل بيت خويش است و فرمانش در آن جا نافذ است و در آبادى، دو روز و دو شب، و يا سه روز، با شبهايش راه مى پيمايد. 
حضرت در پاسخ نوشت: كوتاه گزاردن نماز، در پيمودن يك روز و يك شب، راه است. 
 
سند حديث: سند صدوق به زكريا بن آدم، خوب است. 51 
 
پاسخ امام: (مسيرة يوم وليله)، نياز به توجيه دارد. شايد (واو) به معناى (أو) باشد و يا اين كه اشتباه ثبت شده باشد. و شايد به اين جهت بوده وقتى روز راه مى رفته اند، شب را مى خوابيده اند. بنابراين يك روز و يك شب، به معناى يك روز است. و يا گفتن (وليلة) از روى تقيه بوده است. 52 
 

ادامه مطلب


یک شنبه 5 بهمن 1393  | றojdeh
نظرات(0)

حكمِ نماز و روزه مسافر در عصر جديد (2)

ففيه معان اربع: الاول: قل اللّه. و الثانى: قل اللّه ثم ذرهم. و الثالث: قل اللّه ثم ذرهم فى خوضهم. و الرابع: قل اللّه ثم ذرهم فى خوضهم يلعبون. و اعتبر نظير ذلك فى كل ما يمكن. 
و الثانية: ان القصتين او المعنيين اذا اشتركا فى جملة او نحوها، فهما راجعان الى مرجع واحد و هذان سرّان تحتها اسرار و اللّه الهادى.)21 
 
بدان، اگر روايات امامان (علیهم السلام) را خوب بررسى كنى، در مى يابى كه در جاهاى بسيار، از عام قرآن، حكمى را استفاده كرده اند و از عام، با مخصّص آن، حكمى ديگر را. در مَثَلْ از عام، مستحب بودن را فهميده اند ـ كه بيش تر چنين است ـ و از خاص، واجب بودن را، همين طور، از عام مكروه بودن را و از خاص، حرام بودن و بر همين قياس ادامه بده. 
 
 

ادامه مطلب


یک شنبه 5 بهمن 1393  | றojdeh
نظرات(0)

حكمِ نماز و روزه مسافر در عصر جديد (1)

پاره‌اى از گزاره‌هاى فقهى، تنها در عرصه فقه، به بوته بررسى نهاده مى شوند و حكم آنها، به خارج از فقه سريان نمى‌يابد. امّا گاه، گزاره و فتوا و حكم فقهى، در ديگر مقوله ها و معارف اسلامى، اثر مى گذارد و پيامدهايى به همراه دارد.
 
در مَثَلْ مقوله نماز مسافر، اگر چه مسأله فقهى مى نماد و در آغاز مسأله فقهى بوده كه حكم آن را مقلّد از فقيه جويا مى شده، ولى اندك اندك، با توجه به گوناگونى فتواها و پيدايش ماشين و صنعت واستفاده مردم از اتومبيل، قطار، و هواپيما در سفرها و پيمودن هشت فرسنگ راه، در مدتى بسيار كوتاه و به آسانى و با آرامش، شبهه هايى در اصل جعل حكم مسافر و پرسش‌هايى در باب چگونگى برابرسازى آن، با پديده ماشين و كوتاه شدن زمان سفرها و پيمودن فرسنگها راه را در مدتى كوتاه، انگيزه گوناگونى فتاواى فقيهان، انگيزه پافشارى آنان بر مسافت هشت فرسنگ و… پديد آورده كه جاى طرح بحث‌هاى گوناگون دارد. 
 

ادامه مطلب


یک شنبه 5 بهمن 1393  | றojdeh
نظرات(0)

مکروهات وضو

 

 
 
 
1. اسراف در آب وضو مکروه است لکن اسباغ ( کامل وضو گرفتن ) مستحب است و گفته شدکه آب وضو به مقدار يک مد باشد و ظاهر آن است که اين مقدار آب براي تمامي واجبات و مستحبات وضو از افعال و مقدمات و مضمضه و استنشاق و شستن دو دست قبل از وضو مي باشد . (1) 
 
سؤال : در عروه الوثقي ، مسأله 45 ، افعال وضو فرموده است : « الاسراف في مساء الوضوء مکروه » با اين که اسراف حرام است ، مقصود از اين عبارت چيست ؟ 
 
جواب : مستحب است آب وضو يک مد باشد و همان گونه که در روايات آمده است ، مصرف بيش از آن مقدار ، ولو کمي بيشتر باشد ، اسراف محسوب مي شود و مکروه است ، از امام صادق عليه السلام نقل شده که فرمود: براي خداوند متعال فرشته اي است که اسراف وضو را مي نويسد، همان گونه که نقصان و کم گذشتن آن را مي نويسد.(2) و از رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم نقل شده که فرمود : مقدار آب وضو يک مد است و مقدار آب غسل يک صاع است وبعد از من مردمي مي آيند که اين مقدار آب را کم مي شمارند ، اين مردم بر خلاف سنت من هستند و کسي که بر سنت من ثابت باشد ( وضو را به يک مد و غسل را به يک صاع انجام دهد ) در بهشت قدس با من است . (3) 
 
و ظاهرا نظر صاحب عروه الوثقي قدس سره که فرموده است : اسراف در آب وضو مکروه است ، در جايي و در وقتي است که براي آب ارزش و قيمت نباشد و اما اگر مصرف بيش از آن مقدار ، در جايي باشد که براي آب ارزش و قيمت باشد ، يا کم آبي باشد ، اسراف و حرام است مانند اسراف در چيزهاي ديگر . (4) 
 
 

 


ادامه مطلب


جمعه 19 دی 1393  | றojdeh
نظرات(0)