عبادت در مسجد

 
 
 
نماز خواندن در مسجد
 
90-نماز خواندن در مساجد مستحب است،بلكه‏حاضر نشدن در مسجد مخصوصا براى همسايگان‏مسجد-در صورتى كه عذرى مثل بارش برف و باران‏نباشد-مكروه است (1) . 
 
91-ترتيب اولويت مساجد براى نماز خواندن ازنظر ثواب بدين شرح است: 
مسجد الحرام هر نماز،معادل يك ميليون نماز 
مسجد النبى صلى الله عليه و آله هر نماز،معادل ده هزار نماز 
مسجد جامع كوفه-هر نماز،معادل هزار نماز 
مسجد الاقصى-هر نماز،معادل هزار نماز 
مسجد جامع هر شهر-هر نماز،معادل يكصد نماز 
مسجد قبيله-هر نماز،معادل بيست و پنج نماز 
مسجد بازار-هر نماز،معادل دوازده نماز (2) . 
 
92-براى زنها نماز خواندن در خانه بهتر است،ولى اگر بتوانند كاملا خود را از نامحرم حفظ كنند،بهتراست در مسجد نماز بخوانند (3) . 
 
93-مستحب است انسان نمازش را در مكانهاى‏مختلف و مساجد متعددى بخواند كه در قيامت همه‏آن اماكن و مساجد به نفع او شهادت دهند (4) . 
 
94-تعطيل كردن مسجد مكروه است و مستحب‏انسان نماز را در مسجدى بخواند كه نمازگزار ندارد تاتعطيل نشود.از امام صادق عليه السلام روايت‏شده است كه-سه‏چيز در قيامت از مردم شكايت مى‏كنند:اول مسجد متروكى كه اهالى آنجا در آن نماز نمى‏خوانند. دوم: 
عالمى كه بين عده‏اى جاهل قرار دارد و از او استفاده‏نمى‏كنند.و سوم:قرآنى كه متروك مانده و غبار گرفته‏است و آن را تلاوت نمى‏كنند (5) . 
 
95-زياد رفتن به مسجد مستحب است.از پيامبراكرم صلى الله عليه و آله روايت‏شده است كه هر كس به مسجد رود ازوقتى كه روانه مسجد مى‏شود تا به خانه بر مى‏گردد،براى هر قدم كه بر مى‏دارد ده حسنه نوشته مى‏شود (6) . 
 
 
 
نماز تحيت مسجد
 
96-وقتى انسان وارد مسجد مى‏شود،مستحب‏است دو ركعت نماز به قصد تحيت و احترام مسجدبخواند و اگر نماز واجب يا مستحب ديگرى هم‏بخواند،كافى است (7) . 
 
 
 
اماكن تخيير
 
97-مسافر-با شرايطى كه در كتابهاى مفصل فقهى‏آمده است-نمازهاى چهار ركعتى را بايد شكسته(دوركعتى)بخواند،ولى در چهار مكان،مى‏تواند تمام ياشكسته بخواند و آن اماكن عبارتند از: 
مسجد الحرام در مكه مكرمه 
مسجد النبى صلى الله عليه و آله در مدينه منوره 
مسجد جامع كوفه 
حرم سيد الشهداء امام حسين عليه السلام (8) 
 
98-اين حكم اختصاص به مسجد اصلى ندارد ودر جاهاى توسعه يافته هم مسافر مى‏تواند نمازش راتمام بخواند هر چند احتياط مستحب است،تنها درمسجد اصلى نماز را تمام بخواند (9) . 
 
 
 
جا گرفتن براى نماز
 
99-يكى از اماكن مشترك و عمومى مسلمانان مسجد است،كه همه آنان در استفاده از آن مساوى‏هستند-البته استفاده‏هايى كه مخالف شرع و شان‏مسجد نباشد-پس اگر شخصى قبل از ديگرى،جايى‏از مسجد را براى نماز يا عبادتى ديگر يا قرائت قرآن ياخواندن دعاء بلكه تدريس يا موعظه كردن و فتوا دادن‏در اختيار گرفت،ديگرى نمى‏تواند آن جا را از او بگيرد، خواه فرد اول و دوم در استفاده يك هدف و غرض‏داشته باشند يا اغراض آنها متفاوت باشد، آرى بعيدنيست كه نماز-جماعت‏يا فرادى-بر ساير كارها مقدم‏باشد،پس اگر شخصى مسجد را براى تلاوت قرآن يادرس گفتن يا دعا فرا خواندن اشغال كرده باشد وشخص ديگرى بخواهد در آنجا نماز بخواند،و جاى‏ديگرى در مسجد براى نماز خواندن نباشد يا بخواهدبه جماعت ملحق شود و جاى ديگرى براى فرادى‏خواندن نماز هست ولى براى شركت در جماعت‏ نيست،مثلا در كنار صفوف به هم فشرده نمازجماعت،شخصى مشغول قرائت قرآن است و شبستان ديگرى در مسجد براى نماز فرادى خواندن‏ هست ولى جايى براى شركت در نماز جماعت‏ باقى‏ نمانده و فردى وارد مى‏شود و مى‏خواهد در نمازجماعت‏ شركت كند،بر شخصى كه قرآن مى‏خواندواجب است،جاى خود را به نمازگزار بدهد (10) . 
 
100-اگر انسان نگذارد مردم از مسجد و مدرسه وپل و جاهاى ديگر كه براى عموم مردم ساخته شده ‏استفاده كنند،حق آنان را غصب كرده است (11) . 
 
101-اگر كسى در مسجد جايى براى خود بگيرد وديگرى نگذارد كه از آنجا استفاده كند،حق او را غصب‏كرده است (12) . 
 
102-كسى كه در مسجد نشسته،اگر ديگرى جاى‏او را غصب كند و در آنجا نماز بخواند بنابر احتياط واجب بايد دوباره نمازش را در محل ديگرى بخواند (13) . 
 
103-گذاشتن رحل(اثاث و وسائل،مانند سجاده و عبا و...)براى نشستن در مسجد، مانندنشستن است،يعنى صاحب رحل،حق اولويتى نسبت‏به آن مكان پيدا مى‏كند و ديگران نمى‏توانند جاى او رابگيرند،در صورتى رحل،چيزهايى مثل سجاده و عباباشد كه تمام محل نماز خواندن يا قسمت عمده آن رابگيرد،نه مثل گذاشتن مهر يا تسبيح يا مسواك و شانه‏و امثال اينها،بنابر اين با گذاشتن مهر يا تسبيح و حتى‏ هر دو حقى براى او ثابت نيست و ديگران مى‏توانند،بردارند و در آن مكان نماز بخوانند (14) . 
 
104-بين گذاشتن رحل و آمدن فرد نبايد فاصله‏زياد باشد،به طورى كه آن مكان معطل بماند،پس اگررحلى بگذارد و برود و بر نگردد در صورتى كه بدون‏برداشتن نتوان در آن محل نماز خواند،ديگران‏مى‏توانند آن را بردارند ولى كسى كه آن را بر مى‏دارد،ضامن نگهدارى آن است تا صاحبش برگردد (15) . 
 
105-اگر شخصى كه در جايى از مسجد نشسته‏است،برخيزد و از آن محل صرف نظر كند، حتى اگررحلى گذاشته و رحل را برندارد،ديگران مى‏توانند آن‏جا را بگيرند.ولى تصرف در رحل او جايز نيست،مثلانمى‏توانند بر سجاده او نماز بخوانند (16) . 
 
106-س:شخصى در مسجد،جهت نمازجماعت،رحل گذاشته و بيرون رفته و جماعت‏برپاشده و صاحب رحل مراجعت نكرده است در اين‏صورت به محض منعقد شدن نماز جماعت،حق او ازآن مكان ساقط شده و ديگرى مى‏تواند جاى او راتصرف كند يا نه؟ 
ج-بعد از منعقد شدن جماعت،احتياط آن‏است كه تا امام به ركوع ركعت اول نرفته‏جاى او را اشغال نكنند (17) . 
آيت‏الله گلپايگانى قدس‏ سره
 
107-س:شخصى براى نماز در مسجد جا گرفته و مى‏رود وضو بگيرد،ديگرى جا نماز او را كنار زده وجاى او مشغول نماز مى‏شود آيا نماز او صحيح است؟ 
ج-بنابر احتياط واجب نمازش را دوباره‏در محل ديگر بخواند (18) . 
آيت‏الله فاضل‏لنكرانى دامت‏بركاته
 
 
 
با كسانى كه به مسجد نمى‏ آيند
 
108-مستحب است انسان با كسى كه در مسجدحاضر نمى‏شود: 
-غذا نخورد 
-در كارها با او مشورت نكند 
-همسايه او نشود 
-از او زن نگيرد. 
-و به او زن ندهد (19) . 
 
 
 
مستحبات مسجد
 
109-بجز آنچه تاكنون گفته شد،اين كارها نيز درباره مسجد مستحب است: 
زودتر از همه به مسجد رفتن و ديرتر از همه ازمسجد بيرون آمدن. 
چراغ مسجد را روشن كردن[تامين نور مسجد]. 
تميز كردن مسجد. 
هنگام وارد شدن،ابتدا پاى راست را داخل‏مسجد گذاشتن. 
هنگام بيرون آمدن،ابتدا پاى چپ را بيرون‏گذاشتن. 
وضو گرفتن،براى رفتن به مسجد. 
خوشبو كردن خود و پوشيدن بهتر لباسها براى‏رفتن به مسجد (20) . 
 
 
 
مكروهات مسجد
 
110-اين كارها درباره مسجد مكروه است: 
عبور از مسجد،به عنوان محل عبور،بدون آنكه در آنجا نماز بخواند. 
خوابيدن در مسجد مگر در حال ناچارى. 
فرياد زدن در مسجد و صدا را بلند كردن،مگربراى اذان. 
سخن گفتن از امور دنيا در مسجد. 
خريد و فروش در مسجد. 
انداختن آب دهان و بينى در مسجد(اگر بى‏احترامى به مسجد باشد حرام است.) 
رفتن به مسجد براى كسى كه سير يا پيازخورده و بوى دهانش مردم را آزار مى‏دهد (21) . 
 
 
 
اعتكاف در مسجد
 
111-يكى از كارهاى مستحب،اعتكاف است وعبارت است از ماندن در مسجد به قصد عبادت باشرايطى كه در كتابهاى مفصل فقهى آمده است (22) . 
 
112-اعتكاف تنها در اين مساجد صحيح است: 
مسجد الحرام در مكه مكرمه 
مسجد النبى صلى الله عليه و آله در مدينه منوره 
مسجد جامع كوفه 
مسجد جامع بصره 
و در غير از اين چهار مسجد،تنها در مسجدجامع هر شهر به قصد رجاء مانع ندارد و در ساير مساجدجايز نيست (23) .
 
 
 
مسجد جامع
 
113-س:تعريف مسجد جامع چيست؟ 
ج-مسجد جامع مسجدى است كه اغلب اوقات‏بيشتر از ساير مساجد جمعيت داشته باشد (24) . 
آيت‏الله گلپايگانى قدس ‏سره
 
114-س:تعريف مسجد جامع چيست؟ 
ج-مسجدى كه براى اجتماع زيادى ازاهالى آنجا ساخته شده و اختصاص به گروه‏خاصى يا اهالى محله‏اى نداشته باشد (25) . 
آيت‏الله خامنه‏اى دامت‏بركاته
115-س:مسجد جامعى در شهرى ساخته شده،بعد از آن مسجد بسيار بزرگترى ساخته شده و آن نيزبه مسجد جامع معروف گشته،كداميك از اين دومسجد،شرعا مسجد جامع مى‏باشد، و ملاك در تعيين‏مسجد جامع چيست،با توجه به اينكه گاهى در اين‏مسجد نماز جمعه خوانده مى‏شود و گاهى در آن،وحكم اعتكاف در اين دو مسجد چيست؟ 
ج-در صدق جامع بودن مسجد شرطنيست كه تنها يك مسجد باشد،پس تعددمسجد جامع در يك شهر ضررى نمى‏زند،و اعتكاف در هر دو صحيح است،اگر جامع‏ناميده شود،و اقامه نماز جمعه دخلى درموضوع ندارد (26) . 
آيت‏الله خويى قدس‏سره
 
 
 
پى‏نوشت ها:
1-تحرير الوسيله،ج 1،فى مكان المصلى،ص 151،م 16. 
2-همان و العروة الوثقى،ج 1،مكان المصلى،ص 596،م 4. 
3-توضيح المسائل،م 894. 
4-العروة الوثقى،ج 1،فى مكان المصلى،ص 596،م 6. 
5-همان،م 8. 
6-همان،ص 597،م 9. 
7-توضيح المسائل،م 913.ا 
8-توضيح المسائل،م 1356. 
9-مناسك حج محشى،ص 486،م 1316. 
10-تحرير الوسيله،ج 2،كتاب احياء الموات و المشتركات،ص 214،م 15. 
11-توضيح المسائل،م 2545. 
12-همان. 
13-توضيح المسائل،م 868. 
14-همان،ص 215،م 17. 
15-همان،ص 215. 
16-همان،ص 214 و 215،س 16 و 18. 
17-مجمع المسائل،ج 1،ص 135،س 32. 
18-جامع المسائل،ج 1،ص 94،س 305. 
19-توضيح المسائل،م 897. 
20-العروة الوثقى،ج 1،فصل فى الوضوءات المستحبه،ص 194 و توضيح‏المسائل،م 912 و 913. 
21-توضيح المسائل،م 896 و 897. 
22-تحرير الوسيله،ج 1،كتاب الصوم،خاتمة فى الاعتكاف،ص 304. 
23-تحرير الوسيله،ج 1،كتاب الصوم،خاتمة فى الاعتكاف،ص 304. 
24-مجمع المسائل،ج 1،ص 153،س 101. 
25-اجوبة الاستفتائات،ج 1،ص 122،س 412. 
26-مسائل و ردود،ص 19،س 52.

 





پنج شنبه 7 اسفند 1393  | றojdeh
نظرات(0)
تمامي حقوق اين وبلاگ و مطالب آن متعلق به وبلاگ <نماز> مي باشد. استفاده از مطالب وبلاگ فقط بالینک به همان مطلب مجاز است.
کپی برداری از مطالب و تصاویر اختصاصی وبلاگ بدون ویرایش و همراه با ذکر منبع بلامانع است