سال 88،سال اصلاح الگوی مصرف

◄ بررسی مسائل اخلاقی بحران مالی در آمریکا

● نويسنده: منوچهر - عسگری

● منبع: سایت های خبری - خبر آنلاين - تاريخ شمسی نشر 10/03/1388

شاید بتوان گفت که ریشه بحران مالی اخیر در آمریکا در یک کلام طمع‌ورزی و خوشبینی افراطی بوده است. در واقع دست‌اندرکاران از یک سو و مردم از سوی دیگر برای رسیدن به ثروت بسیار و بادآورده آن هم در کوتاه مدت تمام مرزهای اخلاقی و قانونی را شکستند. نهادهای نظارتی بسیاری از اخطارها و نشانه‌های اولیه این بحران را نادیده گرفتند و در واقع در خواب عمیقی فرورفته بودند. گرچه آنچه که در چند ماه اخیر به وجود آمده است بی‌سابقه نبوده است؛ لیکن ابعاد آن کاملاً منحصربه‌فرد است.

از نکات جالب وقایعی از قبیل بحران اخیر این است که این‌گونه بحران‌ها معمولاً در دوره جمهوری‌خواهان رخ می‌دهند؛ که شاید به این معنی است که ریشه‌ها و زمینه‌های ایجاد بحران در داخل سیستم وجود دارند که در دوره جمهوری‌خواهان شکوفا می‌شوند. در دهه هشتاد میلادی آقای رونالد ریگان به کارگزاران بازار سهام یادآوری کرد که طمع چیز بدی نیست (گویا آنها فراموش کرده‌بودند) که نتیجه آن ورشکستگی تقریباً همه بانک‌های سپرده‌گذاری (Saving and loan bank) بود که باز هم هزینه آنها را از جیب ملت پرداخت کردند.

شهر واشنگتن دی‌سی (پایتخت ایالات متحده آمریکا) به عنوان شهری فاسد از لحاظ سیاسی شناخته می‌شود که لابیست‌ها به عنوان کارگزاران سرمایه با دسته چک سرگرم خرید آرای نمایندگان کنگره هستند. یکی از مهم‌ترین شعارهای انتخاباتی آقای اوباما این بود که «واشنگتن را کاملاً پاکسازی» خواهد کرد. البته آقای اوباما نمی‌دانست که بخش اقتصادی مالی آمریکا نیز به این چنین پاکسازی‌ای نیاز خواهد داشت.

به عنوان مثال لابیست‌های بانک آمریکاBank of America 145 میلیون دلار خرج کردند و مبلغ 55 میلیارد دلار از 700 میلیارد دلار را تحویل گرفتند. نرخ بازده چند هزار درصدی! شرکت AIG، بزرگ‌ترین شرکت بیمه در دنیا با سرمایه بیش از یک تریلیون دلار مبلغ 6/10 میلیون دلار به نمایندگان داد و 40 میلیارد دلار گرفت. این در حالی است که مردم آمریکا انتظار دارند پولشان در جایی خرج شود که استحقاقش را دارد.

آقای مارکوپولوس در حدود 10 سال پیگیر کلاهبرداری 50 میلیارد دلاری آقای مداف بوده است، ولی گوش شنوایی پیدا نکرد. در روز چهارم یا پنجم فوریه در برابر نمایندگان کنگره قرار گرفت و گفت: «... مردم باید به خود بیایند و تشخیص دهند که دزدان مسلح بانک‌ها و قاچاقچیان مواد مخدر نیستند که بیشترین ضرر را به اقتصاد می‌زنند. دزدهای اصلی یقه سفیدانی هستند که در گران‌ترین خانه‌ها زندگی می‌کنند و زیباترین رزومه را دارند...»

رؤسا و مدیران شرکت‌های ورشکسته و یا در حال ورشکستگی اگر می‌توانستند تمام اوراق سهام شرکت‌هایشان را هنگامی که قیمت اوراق در سرازیری قرار گرفته بود بدون سر و صدا می‌فروختند؛ گرچه تعدادی هم این کار را کردند ولی همه از اقدامشان با خبر شدند. این ناخدایان کشتی نخستین کسانی هستند که در هنگام غرق شدن کشتی خود را نجات خواهند داد.

شرکت مریل لینج از 20 میلیارد دلاری که به عنوان کمک (با وام) از دولت گرفته است حدود 15 میلیارد دلار آن را قبل از موعد و مخفیانه به عنوان پاداش بین مدیران تقسیم کرد.

همچنین در همین دوره می‌توان به حقوق ساعتی یک میلیون دلار نیز اشاره کرد.

سه نفر از کابینه آقای اوباما مالیاتشان را کاملاً پرداخت نکرده بودند.

فساد سیاسی دامنه‌دار در کنگره و همچنین فساد در بخش اقتصادی که احتمالاً همگی قانونی هستند نشان از شکست روحیه و خلقیات مردمی را دارد که با درستکاری و دست خالی کشور آمریکا را ساختند و آنان نیز اکنون به این وضعیت خو گرفته‌اند و لذا می‌بینیم که در تمام زمینه‌ها آمریکا شباهت تامی به یک کشور جهان سومی دارد.

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

پنج شنبه 6 اسفند 1388

نظرات0

◄ تقوا در مصرف

تقوا به معنای پرهیزگاری و خودداری نفس و برگرفته از کلمه وقایه، در کاربردهای قرآنی از چنان گستره معنایی برخوردار می باشد که برخی بر این عقیده هستند که بسیاری از مفاهیم کلیدی در حوزه های اعتقادی و رفتاری را می توان ازطریق این واژه بیان کرد.

به این معنا که در کاربردهای قرآنی و فرهنگ آن، تقوا به مفهومی گسترده تر و فراگیرتر از آن است که بتوان با تک واژگانی چون پرهیزگاری آن را بیان کرد. از این رو، هنگامی که از تقوا در مصرف سخن به میان می آید، به معنای رعایت و حفظ حدود و ثغوری است که خداوند برای بهره مندی شخص از نعمت ها و رزق الهی بیان کرده است تا به این وسیله خود را از خشم و غضب الهی که نماد و مظهر آن دوزخ و عذاب های آن است حفظ کرده و نگه دارد.

براین اساس می توان از تقوا در مصرف سخن گفت. نویسنده در این حوزه معنایی بر آن است تا شیوه ها و الگوهای درست مصرف را براساس آیات قرآنی بیان کند. با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم.

● نويسنده: رضا - افتخاری

● منبع: روزنامه - کیهان - تاريخ شمسی نشر 15/02/1388

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

پنج شنبه 6 اسفند 1388

نظرات1

رعایت حدود الهی در مصرف2

هرچند که خداوند در آیات بسیاری بیان می کند که همه هستی مسخر انسان است و انسان به عنوان خلیفه الهی این حق و توانایی را دارد که در جهان هرگونه که بخواهد تصرف کند و تغییراتی را انجام دهد، ولی جواز تصرف و تسخیر جهان و ایجاد تغییرات در چیزها می بایست برپایه حکمت و فلسفه نظام آفرینش باشد. از آن جایی که نظام آفرینش به هدف خاصی چون دست یابی همه چیزها به کمال شایسته و بایسته ازطریق حرکت از نقص به سوی کمال برنامه ریزی شده است، تصرفات انسان به عنوان خلیفه الهی هم می بایست در راستای دست یابی چیزها به کمال باشد.

از آن جایی که انسان به سبب برخی محدودیت ها به ویژه در حوزه علم و دانش نمی تواند به همه کمالات امور و روش های دست یابی به آن آگاه باشد، نیازمند برخی از دانش های بیرونی است که از راه وحی به او الهام می شود و از آن آگاه می گردد. این دانش ها که از آن به دین اسلام یاد می شود از زمان آدم(ع) تا حضرت خاتم(ص) به انسان از راه وحی منتقل شده است. انسان ها می توانند وبلکه می بایست با بهره گیری از این دانش ها در مسیری حرکت کنند تا خود و دیگر موجوداتی که تحت ربوبیت خلافت الهی آنها قرار دارند به کمال شایسته و بایسته خویش برسند.

بنابراین هرگونه تصرف و تغییری می بایست براساس این حکمت و فلسفه آفرینش انجام گیرد و هرحرکتی برخلاف آن، حرکتی ضدکمالی و ضدتقوای الهی شمرده می شود و آثار و نتایج بد و زیانباری در دنیا و آخرت به شکل تکوینی و تشریعی بر آن بار می شود.

در دستورالعمل ها و راهنمایی هایی که از سوی خداوند درباره چگونگی مصرف و بهره گیری از نعمت ها و روزی های خداوندی، از سوی خداوند به شکل وحی در دین اسلام تبیین شده، بر پرهیز از هرگونه اسراف و تبذیر و اتراف تأکید بسیار شده است.

اسراف به معنای زیاده روی به عمل و تصرفی گفته می شود که مورد مصرف، بیش از اندازه تغییر یابد و از حد اعتدال و عدالت بیرون رود. به این معنا که برای هر چیزی سه حالت می توان تصور کرد: تفریط، اعتدال و افراط.

عدم بهره گیری درست از نعمت و یا رزقی به معنای تفریط بوده و امری نادرست و غلط است؛ زیرا هرچیزی به عنوان مسخر انسانی می بایست به درستی مورد مصرف قرار گیرد تا افزون بر دست یابی آن چیز به کمال خود، زمینه کمال یابی مطلق را برای آدمی فراهم آورد.

اگر کسی از نعمتی چون آب استفاده نکند و به تفریط، آن را هدر دهد، زمینه آسیب جسمانی و روانی و روحی خود را فراهم می آورد و از راه کمالی بازمی ماند. از این رو بر انسان است که از هر نعمتی که در اختیار اوست بهره گیرد و آن را هدر ندهد اجازه هرزرفتن آن را نیز ندهد.

بسیاری از مردم از بهره گیری نعمت های الهی خودداری می کنند. برخی به ادعای زهد و رهبانیت استفاه از این نعمت ها را بر خود حرام می کنند. نتیجه چنین تحریمی عدم پاسخ گویی درست و کامل به نیازهای جسمی و روحی بشر و عدم دست یابی به وظیفه و مسئولیت شخص در دنیا به عنوان خلیفه الهی است. لذا ازنظر قرآن حرکت هایی چون رهبانیت و زهدگرایی افراطی به معنا و مفهوم ضدکمالی و ضدتقربی بوده و مردم باید از آن حذر کنند.

برخی دیگر از مردم نیز نعمت های الهی را بی دلیل مورد بی توجهی قرار می دهند و از بهره گیری آن خودداری می کنند و زمینه تعالی و تکامل را برخود و خانواده و گاه بر جامعه می بندند. این گونه اعمال و رفتار به عنوان شیوه تفریطی از سوی خداوند، زشت و نادرست معرفی شده و از آن پرهیز داده شده است.

در مقابل گروهی دیگر راه افراط در مصرف را در پیش می گیرند و بیش از اندازه به تصرف و تغییر در نعمت ها اقدام می کنند. آنان بیش از نیاز بدن در چیزی تصرف می کنند و سبب آن می شوند تا به انواع و اقسام بیماری ها دچار شوند.

زیاده روی در مصرف غذا و اسراف می تواند سد راهی برای تکامل شخص و جامعه باشد؛ زیرا افزون بر این که موجب می شود تا شخص بیش از اندازه نیاز مصرف کند و خود را به بیماری و نواقص دچار سازد سبب می گردد امکان بهره مندی دیگران از آن چیز فراهم نشود و یا به سختی به دست آید.

از این رو اسراف ازنظر قرآن، حرام و گناه می باشد و خداوند به صراحت بیان می کند که مسرفان را دوست نمی دارد.

تنها روشی که می توان آن را درست و سالم ارزیابی کرد، روش اعتدال و میانه روی است. به این معنا که به اندازه نیاز از هر چیزی استفاده و بهره برد و اجازه داد تا نفس به اندازه کافی از آن بهره گرفته و راه کمالی خویش را بپماید و دیگران نیز فرصت بهره مندی از آن را بیابند.

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

پنج شنبه 6 اسفند 1388

نظرات0

تبذیر و اتراف، نشانه بی تقوایی

نوع دیگر بی تقوایی را می توان در تبذیر و ریخت و پاش ها دید. برخی از افراد اعم از فقیر و یا ثروتمند، نسبت به هر چیزی که دارند راه تبذیر را می پیمایند. به این معنا که اگر امکان بهره مندی از چیزی را به وفور بیابند به گونه ای رفتار می کنند که همراه با ریخت و پاش است بی آن که فایده و بهره ای درست و حسابی از آن چیز ببرند.

البته تبذیر در اقشار ثروتمند و سرمایه دار بیش تر است؛ زیرا امکانات در اختیار آنان بیش تر است و همین امر موجب می شود تا بی اندازه ریخت و پاش کنند.

اتراف، روش دیگری است که از سوی سرمایه داران نسبت به مصرف چیزها انجام می گیرد. اتراف به معنای رفاه زدگی، آن است که شخص روحی و روانی طبیعی خویش را از دست دهد و رفتاری به دور از انسانیت در پیش گیرد و تفاخر و تبختر و استکبار، منش وی شود.

در حقیقت می توان گفت که اتراف، حالت روانی در سرمایه داران است که به سبب وجود امکانات و رفاه زدگی به آنان دست می دهد. این رفتار در اشکال مختلف حاوی نابهنجاری بسیاری است که از جمله می توان به اسراف و تبذیر در مصرف و نیز تفاخر و تکبر و تجاوز از قوانین و حدود در رفتارهای اجتماعی اشاره کرد.

اصولاً مسرفان و مبذران و مترفان مردمانی بی تقوا هستند و از افساد در طبیعت و منابع و امکانات پرهیزی ندارند. (بقره آیه205و 206) از اینرو خشم و غضب الهی را به جان می خرند و با مصرف نادرست و بی رویه خویش خود را به سوی دوزخ قهر الهی سوق می دهند.

گروهی از مردم، متأثر از رفتار نابهنجار برخی از مسرفان و اهل تبذیر و اتراف، راه بی تقوایی را در پیش می گیرند و همانند آنان در مصرف نعمت ها و امکانات بی تقوایی می کنند؛ زیرا این دسته از انسانها را به عنوان الگو و سرمشق خویش قرار می دهند و همانند آنان عمل می کنند.

شگفت آنکه برخی دیگر از مردم نه تنها مسرفان را الگوی رفتاری خویش می کنند بلکه از ایشان اطاعت کرده و خود را برده آنان می سازند. خداوند در آیات 150 تا 152 سوره شعراء از مردم می خواهد تا تقوا را پیشه خویش ساخته و از اطاعت اسرافکاران خودداری ورزند؛ زیرا مسرفان کسانی هستند که نه تنها به اصلاح امور جامعه عنایتی ندارند بلکه به افسادگری در جامعه می پردازند و با مصرف نادرست و بی رویه امکانات و نعمت های الهی، فرصت بهره مندی دیگران از نعمت ها را می گیرند و جامعه را از رشد و شکوفایی همه جانبه و تمدنی و فرهنگی و اقتصادی باز می دارند.

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

پنج شنبه 6 اسفند 1388

نظرات0

◄ قدرت، ثروت و تجملات براى کدام هدف؟

● نويسنده: حسين - شيخ الاسلامي

● منبع: روزنامه - کیهان - تاريخ شمسی نشر 20/02/1388

بر هر انسانی که اندکی تأمل و تدبر نماید این جهت معلوم می گردد که «حب جاه» و مقام و ریاست، علت بسیاری ازمفاسد وظلم های بزرگ و خسارت های جبران ناپذیر دنیوی و اخروی برای انسان ها بوده است. از زمان حضرت آدم(ع) تا حال که پادشاهان، حکام و فرمانروایان هردیار با انبیا ورسولان و اوصیا مخالفت و عداوت هایی داشته اند، علتی جز «حب جاه، مقام، ریاست وسلطنت» و دغدغه و نگرانی ازبین رفتن آنها درمیان نبوده است.

نمرود برای حفظ همین مقام، کمر عداوت بست که ابراهیم خلیل(ع) را به آتش خود بسوزاند، فرعون سال ها در کمین حضرت موسی(ع) بود و شداد و دقیانوس و... در طغیان و عناد مطلبی غیر از نگهداری سلطنت، دولت و قدرت خود نداشته اند و جز برای دنیا بذر جور و ستم در کشتزار جهان نکاشتند. عهدشکنان غدیر از مخالفت با علی(ع) جز ریاست منظوری نداشتند، معاویه جز برای حکومت، علم عداوت با امام حسن مجتبی(ع) نیفراشت و یزیدبن معاویه از قتل امام حسین(ع) غرضی جز حفظ ملک و ریاست نداشت و امثال اینها که با اولادهای اشرف ناس کرده اند، مقصدی جز ریاست قدرت و ثروت در میان نبوده است.

مخفی نماند که سلطنت و حاکمیت و مرتبه فرمانروایی مخصوص ذات مقدس پروردگار است و هیچ کدام از جمعیت مردم لیاقت آن کار را ندارند جز افرادی که ازطرف خداوند برگزیده و منصوب گردیده اند و آن جماعت چند طبقه اند:

طبقه اول: پیامبران ورسولانند که اطاعت ایشان، اطاعت خدا و عصیان ایشان عصیان پروردگار است.

طبقه دوم: اوصیای آنها و ائمه می باشند که تصریح پیغمبر برخلافت ایشان ساطع و آیه کریمه «اطیعوالله واطیعواالرسول واولی الامر منکم (نساء/59) به ریاست ایشان برهان و دلیلی است قاطع.

طبقه سوم: جمعی هستند که از جانب ایشان منصوب برای حکومت و قضا و حل مسایل و ا حکام می باشد.

طبقه چهارم: عده ای که از جانب ایشان ماذون و از طرف آنان منصوبند برای رتق و فتق امور.

و غیر از این چهار طبقه، اگر کسی حکمی نماید وبر مسند قضاوت بنشیند و عده ای را در تحت سیطره و اختیار درآورد، جز خسران وزیان مقامی را نگرفته و جز شقاوت و تیره بختی نصیبش نمی شود.

گویند یکی از پادشاهان گذشته قانونی مقرر کرده بود که هرکس وزارت او را یک سال به عهده گیرد، یک دستش را جدا نمایند و آن دست بریده را به هوا انداخته هرکه به گرفتن آن مبادرت ورزید، وزارت آن سال به او رسد.

همچنین بعد از انقضای آن سال، دست اورا نیزقطع نمایند. باوجود این مردم آن شهر از غایت «حب جاه و مقام» به دست بریدن حاضر گشته و برگرفتن آن دست مبادرت کرده بر هم پیش دستی می کردند که یک سال وزارت کنند. عجیب تر اینکه یکی از آن وزرا که دستش را قطع کرده و به هوا انداخته بودند، خود مبادرت کرده و آن را گرفت.

آری زهی شقاوت و بدبختی و سست عقلی و جان سختی که برای بزرگی بی اعتباری دنیا، انسان این همه آزار و محنت این سرای بی بقا، خواری و مذلت کشد و در تحصیل سعادت بی زوال آن جهانی و در تسخیر مملکت جاودانی یک ذره سعی ننماید.

از پیامبر اعظم(ص) نقل شده که هرکس کرامت و عزت جهان آخرت را طالب است، زینت دنیویه را ترک نماید. (مسندالشهاب، ج1، ص 251)

همچنین در اخبار آمده که خدای متعال به حضرت موسی(ع) وحی نمود که «هرکس ظاهر او آراسته تر از باطن وی باشد، حقاً دشمن من است و هرکس ظاهر و باطن او یکسان باشد مؤمن است حقاً و هرکس باطن او آراسته تر از ظاهر او باشد، ولی است حقاً» (جامع الاخبار، فصل 41، ص 519)

بنابراین انسان با خرد نمی گذارد که اندرون او پست تر از برون باشد و همیشه درصدد اصلاح ظاهر و باطن است، بلکه تلاش می کند دل را به لباس تقوا زینت دهد اگرچه تن را واگذارد. نتیجه اینکه حب جاه و مقام و ریاست و آراستن ظاهر و زینت دادن امور دنیوی اگر در چارچوب حدود الهی نباشد و در مسیر اهداف باطل و شیطانی و غیرخدایی قرار گیرد به طور قطع انسان و جامعه را به منجلاب فساد و تباهی و انحطاط سوق خواهد داد.

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

پنج شنبه 6 اسفند 1388

نظرات0

:: سال 88،سال اصلاح الگوي مصرف ::