لبنان

با این که همیشه مسیحی‌ها در لبنان حاکم بوده‌اند، اما مردم در روز عاشورا عزاداری‌های باشکوهی برگزار می‌کنند. سال‌ها قبل دولت مجبور شد روز عاشورا را تعطیل اعلام کند؛ از طرفی نیز با توجه به این که «حزب الله» نزد مردم لبنان محبوب است، مراسم عاشورا با حضور سران این گروه شیعی، شکوه بیشتری دارد.

شیعیان در اردن نیز روز دهم ماه محرم، طبق سنتی دیرینه، به یاد امام حسین (ع) و یارانش، مستمندان را اطعام، و فعالیت‌های روزانه‌شان را تعطیل می‌کنند و با اقتدا به «ام‌سلمه» که با شنیدن خبر شهادت امام حسین (ع)، از کار شست‌وشو دست کشیده بود، آنان نیز از انجام امور این‌چنینی خودداری می‌کنند. مسلمانان این کشور در شهر «موته» در کنار بارگاه حضرت جعفر طیار، به عزاداری می‌پردازند.

عربستان

عربستان از دیگر کشورهای اسلامی است که با وجود سخت‌گیری‌های وهابی‌ها، در مناطقی چون الاحساء، قطیف، حضرموت، حجاز و مدینه از امام حسین (ع) یاد می‌شود و مردم به عزاداری می‌پردازند. سوگواری در منطقه «ترکستان» به قرن سوم هجری بازمی‌گردد. عده‌ای از خراسان به این منطقه مهاجرت کردند و در اوایل قرن سوم در بخارا و خیوه ساکن شدند. در دوران قدرت کمونیست‌ها، مجالس عزاداری در منازل به صورت پنهانی برگزار می‌شد، ولی بعد از فروپاشی شوروی، عزاداری‌ها آزادانه صورت می‌گیرد.

پاکستان

مردم پاکستان از دوازده قرن پیش، مراسم سوگواری برای سردار شهیدان را برپا می‌کنند. با وجود این که در سال 1288 خورشیدی، مراسم عاشورا و اربعین از سوی استعمارگران انگلیس ممنوع اعلام شد و در سال 1361، پلیس پاکستان، استفاده از بلندگو را در حسینیه‌ها و تکایای شیعیان، غیرمجاز اعلام کرد، ولی هرگز موفق نشد روند این عزاداری‌ها را متوقف کند. با این که هر سال وهابی‌ها تعداد زیادی از شیعیان را در روز عاشورا می‌کشند، اما هنوز هم پاکستانی‌ها در این روز عزاداری می‌کنند.

اندونزی

هر ساله مسلمانان در بخش‌هایی از جنوب شرقی آسیا به سوگواری می‌پردازند، یکی از این کشورها اندونزی است که مردم آن جا در ماه‌های محرم و صفر، از جشن عروسی خودداری می‌کنند و معتقدند ازدواج در این دو ماه نحس است.

در جزیره سوماترای اندونزی، به عزای حسینی «تابوت» در جاوه ماه محرم «سورا= عاشورا»، در آچه «ماه حسن و حسین» و در غرب سوماترا، مردم پادانگ آن را ماه «تابوییک» می‌نامند. در «پاری مان»، صبح روز نهم محرم، عمامه‌ای سفید که «توربان» نامیده می‌شود، به نشانه عمامه‌ی امام حسین (ع)، تهیه و در مراسمی، خاطراتی از فداکاری‌های سرور شهیدان بیان می‌شود.

مالزی

مسلمانان مالزی و مهاجران نیز در کوالالامپور جمع می‌شوند و مراسم عزاداری باشکوهی برگزار می‌کنند. تایلند هم از جمله کشورهایی است که مراسم عزاداری حسینی در آن جا به زمان‌های بسیار دور، یعنی حدود چهارصد سال قبل باز می‌گردد. شیعیان «بانکوک» حدود دو هزار نفرند که در دهه محرم به عزاداری می‌پردازند. از سال 1908، عزاداری در این کشور توسط «سید مازندرانی» به صورت رسمی در آمد.

مصر

در مصر از زمان حاکمیت خلفای فاطمی، شیعیان در مقبره ام کلثوم، سیده نفسیه و رأس الحسین به عزاداری پرداختند. مراسم عزاداری هنوز هم در رأس الحسین ادامه دارد.

مراکش

در کشور مراکش با فرا رسیدن ماه محرم، مردم آرایش و تجمل را کنار گذاشته و در روز عاشورا از خوردن غذا خودداری می‌کنند و در سنتی عمومی، زکات اموالشان را می‌پردازند.

الجزایر

الجزایر یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین کشورهای اسلامی آفریقاست. روز دهم محرم، این کشور تعطیل است. استقلال الجزایر در سال 1346 ق و قیام شیخ عبدالقادر همراه پدرش محی الدین حسنی، نمونه‌هایی از تأثیرات فرهنگ عاشورا در این سرزمین است.

ترکیه

مسلمانان ترکیه در ماه محرم به نوحه خوانی و زنجیر زنی می‌پردازند و غذایی به نام «افشون» درست، و بین مردم تقسیم می‌کنند. در عزاداری شهر استانبول، گروه‌هایی از اهل سنت، به ویژه رجال دولتی برای هم دردی با شیعیان شرکت می‌کنند.

آمریکا

حدود صد سال است که در شهرهای مختلف امریکا، عزاداران به سینه زنی و نوحه خوانی می‌پردازند. مسلمانان شهر «بورت» و «اسبانی» در آمریکای جنوبی، هودج بزرگی از طلا و نقره، با زیباترین نقش و نگار، جهت عزاداری سیدالشهدا تهیه می‌کنند و آن را در روز عاشورا به حرکت در می‌آورند و در این مسیر بسیاری از مسیحیان و هندوها به مسلمانان می‌پیوندند و همه پشت سر آن هودج قرار می‌گیرند.

نویسنده: امید قائمی

منبع: نشریه انتظار نوجوان، شماره 65