آداب و رسوم عاشورایی مردم دیگر کشورها
بنام خدا
آداب و رسوم عاشورایی مردم دنیا
تاجیکستان؛ شهری در ماتم
شیعیان اسماعیلی بدخشان در کشور تاجیکستان، احترام و ارادت ویژهای نسبت به اهل بیت علیهمالسلام، امام علی علیه السلام، حضرت زهرا سلام الله علیها و اولاد ایشان دارند و حضرت فاطمه زهرا (س) را مادر خویش میدانند. اسماعیلیان بدخشان، ماه محرم و صفر را «شدّه» یا «عشورا» مینامند و در این مدت سوگواری و عزاداری میکنند، لباس سیاه به تن میکنند، و همه مناطق شهر غرق در ماتم است. مردان در این دو ماه محاسن خود را نمیتراشند و در خانهها عزاداری برپا میکنند.
مردم بدخشان تاجیکستان همچنین در عزاداریهای خود مشت بر سینه میکوبند و «یا حسن، وای حسین» میگویند و قاتلان امام حسین علیهالسلام و خاندان او را پلیدترین و بیرحمترین موجود عالم میدانند. «یزید» در این شهر مصداق روشن انسان منافق و رذل است و هر گاه بخواهند کسی را با این صفات یاد کنند، او را یزید میخوانند.
ترینیداد و توباگو؛ عزادار مظلومیت هوزیه
کشور جزیرهای ترینیداد و توباگو در آمریکای مرکزی، نزدیک به ۲۰۰ سال است که شاهد برگزاری آیینهای ویژه ماه محرم و صفر است. مردم این کشور، امام حسین علیهالسلام را با نام «هوزیه» میشناسند و همه مردم در مراسم عزاداری عاشورا شرکت میکنند. در این مراسم علاوه بر نمادهای مختلفی که به کار گرفته میشود، ۴ طبل سفالی و پوستی به صدا در میآید که طبل اول نشانه دعوت مردم کوفه از امام حسین علیهالسلام، طبل دوم نشانه نیرنگ و خیانت مردم کوفه به مسلم بن عقیل و امام حسین علیهالسلام، طبل سوم نشانه جنگ امام حسین با لشکریان یزید و همچنین طبل چهارم نشانه شهادت امام حسین علیهالسلام و یاران او در صحرای کربلاست.
عزاداری در شهرهای «سن جیمز» و «سید روس» این کشور، از روز هفتم محرم شروع میشود و مردم در روز عاشورا از خوردن گوشت و آب خودداری میکنند و به جای آن تنها میوه و سبزیجات و شیر میخورند. این مراسم در ساعت ۱۵:۳۰ به نشانه وقت شهادت امام حسین علیهالسلام پایان مییابد و شرکت کنندگان غیرشیعه محل برگزاری مراسم را ترک میکنند تا شیعیان به دعا بپردازند و شیعیان نیز پس از خواندن دعا به خانههای خود میروند.
اندونزی؛ عزاداری در دراگاه
مردم مناطق مختلف اندونزی نیز احترام ویژهای برای عاشورا و محرم و صفر قائلاند. مراسم عزاداری شیعیان اندونزی معمولا در مناطقی از جمله پاریامان، بنگکولو، پیدی، گریسک و بانیون وانگی، جاوه شرقی و… برگزار میشود. مردم جاوه، محرم را «بولان سورو» یعنی عاشورا مینامند و نام محرم در شهر «آچیه»، «بولان حسن حسین» یعنی ماه حسن و حسین است.
مردم آچیه در سوماترا، در ماه محرم و صفر غذای مخصوصی شبیه به آش ایرانی میپزند و بین مردم فقیر تقسیم میکنند. در برخی دیگر از نقاط اندونزی، غذای دیگری به نام «کانجی عاشورا» با برنج و نارگیل و حبوبات میپزند و به مساجد میبرند و مردم بعد از یاد شهدای کربلا از آن میخورند. مردم آچیه در ۱۰ روز اول محرم دست از کارهای مهمی مانند ازدواج، کشت برنج و کشاورزی میکشند و انجام این کارها را زشت میدانند و معتقدند اگر کسی این کارها را انجام دهد آسیب میبیند.
۵۰۰ سال پیش، پاریامان سوماترا حکومتی شیعی داشته و شیخ برهان الدین توانکو در این مناطق به تاسیس حوزههای دینی پرداخت و به محلی برای تجمع عالمان و متفکران تبدیل شد. هزاران نفر از مسلمانان در ماه صفر برای زیارت مقبره برهان الدین توانکو به پاریامان میروند و به عزاداری میپردازند.
مردم مناطق مختلف اندونزی در ماه محرم به شهر پاریامان میروند که محل اصلی برگزاری آیینهای عزاداری است. این عزاداری پس از دیدن هلال ماه محرم آغاز میشود و مردم با لباس سفید از رودخانه خاک پاک برمیدارند و در مکانی جمع میکنند و روی آن پارچهای سفید میکشند و آن را «داراگاه» یعنی بارگاه مینامند. داراگاه نمادی از مرقد مطهر حضرت سیدالشهدا علیهالسلام است و در ۹ متر مربع ساخته میشود.
روز پنجم ساقه درخت موز را با یک ضربه شمشیر تیز میبرند که نشانه دلیری و مهارت شمشیر زنی یاران امام حسین علیهالسلام در روز عاشوراست. روز هفتم نماد دستان حضرت امام حسین علیهالسلام را در ظرفی به نام «اوسنگان» به داراگاه میبرند و در کوچه و بازار میچرخند و مردم با نگاه کردن به آن غمگین میشوند و گریه میکنند.
در روز نهم محرم، کلاه سپید را که «سربن» نام دارد و نشانه طرفداری از حق و حقیقت است، در بازار و کوچهها میچرخانند. روز دهم محرم، اوج مراسم عزاداری است و هزاران نفر در ان شرکت میکنند و از دو نقطه شهر یعنی بازار مرکزی و منطقه جاو، راهپیمایی آغاز میشود و سوگواران با حرکتی آرام، نوای «یا حسین» سر میدهند و پس از راهپیمایی در مناطق مختلف شهر، عصر روز عاشورا به هم میرسند و به ساحل میروند تا تابوت نمادین امام حسین علیهالسلام را به دریا بسپارند.
تنها مردم مناطق یاد شده نیستند که برای محرم و صفر ارزش و احترام و حرمت ویژهای قائلاند؛ مردم پاکستان، کشورهای عربی و افریقایی و دیگر مناطق جهان هر ساله به عزاداری پرشور در ایام محرم و صفر میپردازند. ماه محرم و صفر برای مردم سراسر جهان، نماد ایستادگی در برابر ظلم و بی عدالتی است و همه ساله همراه با آیینها و سنتهای متفاوتی در نقاط مختلف جهان گرامی داشته میشود و یاد و نام و هدف امام حسین علیهالسلام و یاران او در صحرای کربلا، هر روز زندهتر از گذشته تکرار میشود.
منبع : بخش گردشگری تبیان
