عزّت و افتخار حسيني در ديگر كشورها - 4
بنام خدا
عزّت و افتخار حسيني در ديگر كشورها
عاشورا در تونس
با تسلط فاطميان در سال 909 ميلادي بر تونس، مذهب شيعه در اين كشوركوچك آفريقايي گسترش ي افت و با تأسيس «شهر مهديه» بر ساحل درياي مديترانه،فاطميان اقدام به ترويج مذهب شيعه در سراسر كشور تونس و سپس به شمال آفريقانمودند. رفته رفته ايام الله تاسوعا و عاشورا جزء سنّتهاي مذهبي تونس شد و روز عاشورااز تعطيلات رسمي تونس محسوب ميشد.
برگزاري مراسم محرم از نسلي به نسل ديگرمنتقل گرديد. مردم تونس به پاس عزت و افتخار حسيني در ايّام محرم از هرگونه مراسمشادي مثل جشن عروسي و ختنه كنان و... خودداري ميكردند و معتقد بودند كه اجرايمراسم شادي در اين ايام «مش مليح» يعني خوش يُمن نيست.
يكي ديگر از مراسم اين ايام، كه به اعتقاد آنها صورت ميگيرد. همراهي درعزاداري حضرت زهرا 3 است كه با رفتن به قبرستان در صبح عاشورا، با فاطمه زهرا 3 هم ناله ميشوند. مردم تونس بنا بر يك سنت قديمي، معتقدند كه همة ارواح در روزعاشورا كنار قبر خود حضور پيدا ميكنند و منتظر ديدار بستگان زندة خود هستند ونميخواهند اين انتظار به نااميدي مبدّل گردد و معتقدند ارواحي كه ديدار كنندهنداشتهباشند، حضرت فاطمه 3 بر قبرهايشان توقف ميكند و جهت آمرزش آنهافاتحهميخواند.
مردم تونس در اين روز، هزينة بسياري جهت خريد طعام و ميوه اختصاصميدهند و روز تاسوعا تأكيد بر خوردن گوشت مرغ و غذايي شبيه ماكاروني، دارند.
شب عاشورا با آتش زدن علفهاي خشك و شعله ور كردن آنها كه به «اجيجه»شهرت دارد، گلولههايي را شليك ميكنند و بر اين اعتقادند كه اين عمل، موجب شادمانياطفال كربلا ميگردد.
نحوة عزاداري در هند
در مجالس عزا و در راهپيمايي ماتم، عزاداران با كوبيدن بر سينه هايشان و زدنزنجيرهاي تيغ دار بر پشت و سينههاي برهنة خود و فرود آوردن قمه بر سرشان و عبور ازروي زغال گداخته، مجالس عزا را برگزار ميكنند.
تأثير پذيري فرهنگ هندوها در مراسم عاشورا به اشكال مختلف ديده ميشود.آن چنان كه آنها در مراسم عاشورا عَلَم دستجات را حمل ميكنند و خوني را كه بر اثر قمهو زنجير عزاداران بيرون آمده است، بر پيشاني خود ميمالند.
در خانههاي شيعيان به تعداد افراد خانواده ماكتهايي شبيه حرم مطهر ائمه : وجود دارد كه به «شبيه روضه» مشهور است. شيعيان هند با روشن كردن شمع و يا عود دركنار آنها حماسة كربلا را در قلبهايشان زنده نگه ميدارند.
با نزديك شدن محرّم جنب و جوش عجيبي در خانواده شيعيان به چشم ميخورد،لباسهاي كهنة عزاداران از صندوقها بيرون ميآورند و در هر خانهاي فرش عزا گستردهميشود. ميز و صندلي و تخت و مبلمان كنار ميرود.
با ظاهر شدن ماه محرّم، زنان به استقبال ماه عزا ميروند و النگوهاي شيشهاي وچيني خود را كه تنها در مرگ عزيزانشان ميشكنند، به دست خود خرد ميكنند و با فرورفتن تكّههاي شيشه به دستانشان و فروريختن خون، صداي ضجّه از خانهها بلندميشود و آنان در مجالس مختلف كه در منازل برگزار ميشود، شركت ميكنند.
مردان نيز در انجمنهاي مختلفي كه تحت عنوان «انجمن ماتم» است بهعزاداري ميپردازند و در حالي كه شمايل به دست دارند از خانهاي به خانه ديگر ميروند ودر غروب عاشورا، به محلهايي كه «كربلا» نام گذاري شده، ميروند و در آن جا شمايلهارا به خاك ميسپارند.
منبع : کتابخانه دیجیتالی تبیان ، سيّد عباس رفيعيپور علويجه
