ابزار نظر سنجی

عضو کمیسیون برنامه و بودجه گفت: در مبحث اقتصاد مقاومتی ضروری است به صورت جدی به دنبال سه رویکرد اصلاح ساختارها و نهادهای اقتصادی، نقش‌آفرینی مردم در اقتصاد و مدیریت اقتصاد باشیم.

اسماعیل جلیلی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفت‌‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس درباره نگاه مقام معظم رهبری در اقتصاد مقاومتی و تحلیل و ارزیابی خود از سیاست‌های کلی درباره اقتصاد مقاومتی، گفت: رویکرد اقتصاد مقاومتی در چند سال اخیر در گفتارها و بیانات مقام معظم رهبری در اجلاس‌های مختلف و هرسال در شعار سال همواره مطرح می‌شد.

وی افزود: ابلاغیه مقام معظم رهبری درباره اقتصاد مقاومتی در حقیقت پاسخی به تمام نظریات و رویکردهایی است که تا به امروز در حوزه اقتصاد مبتنی بر تئوری‌های غربی مطرح شده است و اثرات آنها در نوسانها و چالش‌های اخیر کشورهای اروپایی شاهد بود‌ه‌ایم.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه اظهار داشت: بنابراین ضرورت توجه به یک رویکرد جدید به ویژه در حوزه اقتصاد برای مدیریت تهدیدها، تحریم و نوساناتی که ایجاد می‌شود مبتنی بر توانمندی‌ها و ظرفیت‌های داخلی نیاز داشتیم که بنابر این نیاز مقام معظم رهبری هم در چند سال گذشته به روشنی در بیاناتشان بحث اقتصاد مقاومتی را ارائه کرده‌اند و خوشبختانه امسال هم در پایان سال در قالب اعلام سیاست‌های کلی برای اقتصاد مقاومتی به قوای مختلف ابلاغ کردند.

جلیلی گفت: ضروری است که در مبحث اقتصاد مقاومتی به صورت جدی به دنبال سه رویکرد باشیم که اولین آن اصلاح ساختارها و نهادهای اقتصادی است، تا از تداخل‌ها و مانع‌تراشی‌هایی که از این تداخل‌ها و موازی‌کاری‌ها حاصل می‌شود نجات پیدا کنیم و در در کنار آن رویکرد اصلاح قوانین و مقررات در حوزه اقتصادی کمک می‌کند که فرآیندهای اقتصادی ما با کمترین اتلاف و هزینه برای دست‌یابی به اهدافی که تعیین می‌شود، عمل کند.

وی افزود: نکته دوم نقش‌آفرینی مردم در اقتصاد است تا با رویکرد ورود به عرصه اقتصادی در حوزه تولید و خدمات و استفاده از ظرفیت‌هایی که به عنوان منابع و مزیت نسبی محسوب می‌شود از تمرکز اقتصاد بر یک بخش و یا یک نوع محصول خاص رهایی پیدا کنیم.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه تصریح کرد: نکته سوم در بحث سیاست‌ها مطرح است و خطاب به مدیریت اقتصاد  اعم از بخش خصوصی، بخش تعاونی و بخش دولتی است که به گونه‌ای برنامه‌ها را مدنظر قرار دهند، تا از ظرفیت‌هایی که در اقتصاد داخلی و بین‌المللی وجود دارد برای پایداری و پابرجایی اقتصاد کشور بهره بگیرند و تلاش کنند مزیت‌های رقابتی را به گونه‌ای تأمین کنند که سهم اقتصاد ایران در اقتصاد جهانی به طور معناداری افزایش پیدا کند.

جلیلی اظهار داشت: تجربه نشان داده که اتکا به اقتصادهای کلاسیک غربی قدرت انعطاف و پاسخگویی لازم را براساس شرایطی که کشور ما در آن است را ندارند، پس بکارگیری این سیاست‌ها در قالب برنامه‌های کوتاه مدت و بلند مدت از الزامات جدی برای هر حرکت به سمت اقتصاد مقاومتی است.

وی افزود: مجلس شورای اسلامی به عنوان یکی از قوای کشور در بعد قانونگذاری تلاش خود را برای اصلاح قوانین و تسهیل فرآیندهای کسب و کار با اصلاح سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی، اصلاح قانون کسب و کار، تصویب قانون بهبود فضای کسب و کار، ارائه طرح حمایت از تولید، و تلاش برای اصلاح قوانین مربوط به سیاست‌های اقتصادی در حوزه مالیات، بیمه و بانک‌ها در سطح کمیسیون‌های تخصصی می‌کند و در این راستا نمایندگان مجلس جدیت خود را برای تحقق سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری اعلام می‌کنند.

این روزها اقتصاد مقاومتی و چگونگی اجرای آن به یکی از مباحث مهم حوزه‌های اقتصاد تبدیل شده است. برای بررسی اقتصاد مقاومتی، به بحث درخصوص این مهم از منظر مهندسی سیستم‌ها خواهیم پرداخت.

اقتصاد در یک نگاه ساده، سیستمی با مجموعه پارامترهای مختلف است. دشمنان اگر بخواهند به کشور ضربه بزنند هرگز نخواهند توانست کل سیستم را مختل کنند، بلکه قاعدتا تلاش خواهند کرد تا در ابتدا اجزای این سیستم را مختل کنند. پس به طور قطع برای مقابله با ایجاد اخلال در چنین اقتصادی باید اجزای سیستم را به خوبی شناسایی و مورد بررسی قرار دهیم.

    یکی از موضوعاتی که همواره به عنوان یک زیرسیستم مورد توجه همگان بوده، نیروی انسانی است که به عنوان زیرسیستمی اساسی از جمله اهداف تحریم کنندگان به شمار می آید. کارگر، مدیر و همه آنهایی که به عنوان انسان قرار است در این اقتصاد نقشی داشته باشند می توانند یکی از اهداف تحریم باشند، باید تلاش کنیم نیروی انسانی، امیدوار، بهره ور، برنامه ریز و پرتلاش باشد.

    حوزه دومی که ممکن است هنگام تحریم در سیستم اقتصاد مورد مخاطره واقع شود، ابزار، تجهیزات و نظام های تولید و توزیع است. مثلا فناوری‌های نو را به ما ندهند یا در تهیه آن هزینه های بالایی صرف کنیم. در اینجا نیز ابتکارات و نوآوری ها باید مبنای عمل باشد.

    زیرسیستم بعدی را می توان قواعد کاری و مقررات برشمرد. مساله ای که امروزه به عنوان فضای کسب و کار به شدت مورد توجه قرار گرفته است. با وجود اینکه فضای کسب و کار مهم است؛ اما زیرسیستمی نیست که تنها بتوانند از بیرون در آن مشکل ایجاد کنند، بلکه خودمان باید آن را بهبود دهیم. برخی از فعالان اقتصادی بر این باورند که قوانین و فرآیندهای دست وپاگیر و غیرضرور در کشورمان خود به نوعی به تحریم داخلی تبدیل شده است که در صورت حذف آنها، قادر خواهند بود بر تحریم های خارجی غلبه کنند.

    زیرسیستم چهارم در اقتصاد مقاومتی، نهادهای مالی یعنی پول، سرمایه، ارز، انتقال پول و سرمایه گذاری خارجی است، البته کنترل همه آنها در اختیار ما نیست و برخی کنترل‌ها دست خارجی‌هاست، بنابراین این زیرسیستم به شدت آسیب پذیر شده و می تواند مشکل ایجاد کند. پس این زیرسیستم توسط دشمن هوشمندانه انتخاب شده و از سوی ما نیز هوشمندانه باید مدیریت شود.

    زیرسیستم بعدی، ارتباطات تجارت خارجی یعنی همان صادرات و واردات است. این مهم نیز به دلیل جنبه بین المللی آن تا حدی مورد تهاجم واقع شده است. نباید بگذاریم حجم تجارت خارجی ما کاهش یابد. به ویژه باید از صادرات مراقبت کنیم. نهادهای رسانه‌ای که وظیفه شکل دهی به افکار عمومی را داراست از دیگر زیرسیستم های اقتصاد مقاومتی به شمار می آید. به طوری که می توانند در مدیریت اقتصاد مکل مسوولان و هادی افکار مردم باشند. این در حالی است که در مقابل، با عملکرد نادرست رسانه ها به نوعی تحریم به بدنه اجتماع نفوذ داده می شود. بر همین اساس می توان گفت که این بار با پیچیدگی هایی در تحریم مواجه هستیم که در تحریم های گذشته وجود نداشته است که برای مقابله با این پیچیدگی ها نهادهای رسانه ای باید در اقتصاد مقاومتی به درستی حرکت کنند. رسانه ها باید بدانند که ما به انسان ها و اندیشه هایی نیاز داریم که مقاومتی باشد. دسته دسته کردن مردم و ایجاد بدبینی، اعتمادشکنی و ترویج اختلافات، خلاف اقتصاد مقاومتی است.

    زیرسیستم بعدی، اتحاد و انسجام ملی و عدالت اجتماعی است. شاید این سوال در اذهان ایجاد شود که چه ارتباطی بین این زیرسیستم ها و اقتصاد مقاومتی وجود دارد. در پاسخ به این سوال باید گفت که بازخوردهای دریافتی از دشمنان کشور موید این مطلب است که بیشترین شادکامی آنها در عدم تحقق این موارد است.

    این در حالی است که در اقتصاد مقاومتی این احساس باید در مردم ایجاد شود که منافع آنها توسط حکومت و حاکمیت، مراقبت و محافظت می شود. توازن و عدالت در جامعه وجود دارد. فرصت ها برابر بوده و هیچ رانتی در کشور وجود ندارد. فناوری، تحقیقات، دانشگاه و تجاری سازی زیرسیستم بعدی است. تحریم ها برخلاف آنچه که مدعی هستند نمی توانند در مورد این زیرسیستم موفق باشند، چرا که ما در کشورمان با جوانان و دانشمندانی مواجه هستیم که می توانند به راحتی پاسخگوی نیازهای کشورمان در این زمینه باشند.

    محور یا زیرسیستم بعدی، بنگاه، سودآوری، بهره وری و رقابت است. اگر می خواهیم اقتصاد ما آسیب نبیند یکی از محورهای بسیار مهم در سال تولید ملی، بهره وری، قیمت، رقابت پذیری و سودآوری در بنگاه است.

    زیرسیستم های دیگر همچون نهادهای قضایی و حضور بخش خصوصی نیز در اقتصاد و به تبع آن در اقتصاد مقاومتی نقش دارند که توضیح و تشریح آن در این مجال نمی گنجد. با وجود بررسی همه عوامل موثر و زیرسیستم در اقتصاد مقاومتی باید گفت که تحریم ها نمی توانند خلل مهمی برای کشوری با قدرت جمهوری اسلامی ایران و با این مرزهای گسترده و منابع خدادادی ایجاد کنند. کشوری که به خدا اتکا دارد و ملتی استوار و هوشمند دارد حتما پیروز این میدان خواهد بود.

مهدی غضنفری- وزیر سابق صنعت، معدن و تجارت

گردآوری: سید امیرحسین کامرانی راد

منبع:سایت الگوها

در چند سال اخير و با شدت يافتن تحريم های يک جانبه و غيرانسانی غرب عليه جمهوری اسلامی ايران با هدف متوقف كردن برنامه های صلح آميز هسته ای ايران، واژه ی جدید « اقتصاد مقاومتی » به ادبيات اقتصادی كشور اضافه و به فراخور حال و روز اقتصاد كشورمان مورد بحث قرار گرفته است. اين واژه اولين بار در ديدار كارآفرينان با مقام معظم رهبری در شهریور سال 1389 مطرح گرديد. در همين ديدار، مقام معظم رهبری « اقتصاد مقاومتی » را معنا و مفهومی از كارآفرينی معرفی و برای نياز اساسی كشور به كارآفرينی نيز دو دليل « فشار اقتصادی دشمنان » و « آمادگی كشور برايی جهش » را معرفی نمودند.1

براي مفهوم اقتصاد مقاومتی در همين مدت زمان كم، تعاريف متفاوتی ارائه شده كه هر كدام از جنبه ای به اين موضوع نگاه كرده اند. در اين ميان، تعريف جامع و كامل از اقتصاد مقاومتی را خود رهبر فرزانه انقلاب ارائه داده اند. ايشان در ديدار با دانشجويان فرمودند: 

«اقتصاد مقاومتی يعني آن اقتصادی كه در شرايط فشار، در شرايط تحريم، در شرايط دشمني ها و خصومت های شديد مي تواند تعيين كننده رشد و شكوفايی كشور باشد.»2

این مقاله که مشتمل بر بیانات حکیمانه مقام معظم رهبری (مدظله العالی) درباره اقتصاد مقاومتی است به خوانندگان عزیز تقدیم می گردد.

بقيه در ادامه مطلب...

خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران:

در مراسم هفتاد و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، یكی از بزرگترین شركت‌های ارائه‌ی خدمات سلامت در جهان به نام شركت قانون ابوعلی سینا، از فناوری جدیدی برای پیشگیری از بیماری سرطان از مواد فراوری‌شده‌ی نانویی در آزمایشگاه فضایی مریخ رونمایی كرد. محققان معتقدند بدون تردید این امر روش‌های گذشته‌ی مبتنی بر شیمی‌درمانی و حتی روش‌های جدید مبتنی بر مهندسی ژنتیك را با چالش بسیار مهمی روبه‌رو خواهد كرد.۱

اگر حدود نیم‌ قرن پیش به شما می‌گفتند كه كشور كره‌ی جنوبی تا ۴۰ سال آینده، یكی از صادركنندگان طراز اول تلفن‌های همراه در جهان (كه در آن برهه محصولی تخیلی بود) می‌شود،‌ واكنش‌تان چه می‌بود؟ احتمالاً خیلی‌ها می‌گفتند غیر ممكن است. چون در آن برهه، اقلام صادراتی كشور كره، تنها ماهی و چند قلم كالای كم‌ارزش دیگر بود. این در حالی است كه كشور ما در حال حاضر از فناوری تولید و ارسال ماهواره به فضا برخوردار است و در فناوری نانو دارای رتبه‌ی تك‌رقمی است. پس واقعی بودن خبر فوق اصلاً دور از انتظار نیست.

قطعاً گذار ما از اقتصاد نفتی به اقتصاد دانش‌بنیان به ملاحظات و الزامات فراوانی نیازمند است؛ اما نوك پیكان تحقق این هدف، گسترش نهادهایی مانند شركت‌های دانش‌بنیان هستند۲ كه نیاز جامعه‌ی بشری را با فناوری‌های درون‌زا پاسخگو هستند. در این نوشتار، برخی ملاحظات توسعه‌ی‌ شركت‌های دانش‌بنیان در ایران كه به فرموده‌ی رهبر انقلاب اسلامی، بهترین نماد اقتصاد مقاومتی هستند۳ مورد بررسی قرار خواهد گرفت:

بقيه در ادامه مطلب...

گفتاری از حجت‌الاسلام‌ والمسلمین مصباحی‌مقدم*

ملت ایران كه پس از پیروزی انقلاب همه‌ی موانع را پشت سر گذارده، در آستانه‌ی دستیابی به دانش‌های بسیار پیشرفته با تهاجمی روبه‌رو شده است كه جلوگیری از پیشرفت بیشتر ایران را به هر نحو ممكن هدف قرار داده است. در این برهه‌ی حساس اگر بنا باشد نظام جمهوری اسلامی عقب‌نشینی كند، یقیناً حد توقفی برای این عقب‌نشینی نخواهد بود، بلكه باید در همه‌ی عرصه‌های دانش نوین عقب‌نشینی كند.

در این برهه دشمنان ما تنها به دنبال جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای نیستند، زیرا تمام تحلیل‌ها و اطلاعات خودشان نشان می‌دهد كه ایران به دنبال انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای است. علاوه بر این، امروز كشورهای پیشرفته كه به دانش‌های نوین دست پیدا كرده‌اند و دنیا را به وسیله‌ی این دانش‌های پیشرفته در قبضه‌ی قدرت خودشان گرفته‌اند، جهان را به دو اردوگاه كشورهای بسیار پیشرفته و كشورهای عقب‌مانده تقسیم كرده‌اند تا دائماً این كشورها را وابسته به خود نگهدارند.

 نظام جمهوری اسلامی طی سی‌وسه سال گذشته مسیر دستیابی به دانش‌های نوین را پیموده و این علوم را یكی پس از دیگری در اختیار ‌گرفته است. دانشمندان جوان ایرانی به طور جدی در پی دستیابی به این دانش‌ها هستند و بحمدالله به مراحل خوبی از آن دست یافته‌اند و مسیر برای آنها هموار شده است.

فشارها و تحریم‌های اقتصادی مانند تحریم بانك مركزی و تحریم فروش نفت متوجه این هدف است كه مانع از پیشرفت‌های پیاپی ایران در دستیابی به دانش‌های نوین گردد. اقتصاد مقاومتی دقیقاً در چنین شرایطی معنی می‌یابد. یعنی در شرایطی كه كشور تحت تهاجم اقتصای است و متقابلاً به دنبال مأیوس كردن دشمن از دستیابی به نقشه‌هایش است.

تجربه‌های گذشته

تجربه‌های گذشته ثابت كرده كه ما می‌توانیم در قبال این تهاجم دشمن مقاومت كنیم. ما در دوران دفاع مقدس با این‌كه دستمان خالی بود و همه‌ی كشورها به كمك صدام آمده بودند، توانستیم با مقاومت هشت ساله‌ی خود به جایی برسیم كه دشمن را مجبور به شكست و پشتیبانان او را دچار یأس كنیم. آنها ناگزیر شدند بدون این‌كه دستاوردی داشته باشند، این جنگ را خاتمه دهند.

در اقتصاد مقاومتی هم ما باید همان مسیر مقاومت در دوران دفاع مقدس را دنبال كنیم. یعنی باید بتوانیم با تكیه بر امكانات داخلی، نیروی انسانی، سرمایه، سرمایه‌گذار و امكاناتی كه در زمینه‌های كشاورزی، صنعت و معدن و تجارت در كشور وجود دارد و نیز با اتكا به خداوند و استفاده از ظرفیت‌های كمتر استفاده شده مانند شركت‌های دانش‌بنیان، در برابر فشارهای جدید مقاومت كنیم و این دوران گذار را به‌سلامت بگذرانیم.

شركت‌های دانش‌بنیان در حكم واسطه‌هایی بین شركت‌های علمی و پژوهشی هستند كه فناوری‌های نو را تولید می‌كنند. این شركت‌ها با ابتكاراتشان مرزهای فناوری را گسترش می‌دهند. شركت‌های دانش‌بنیان با اتكا به این دانش نو، دانش را به فناوری تجاری، كالا و تولید تبدیل می‌كنند و امكان عرضه‌ی آن را در داخل و خارج كشور فراهم می‌آورند.

تجاری‌سازی علم

در قانون برنامه‌ی پنجم توسعه پیش‌بینی شده كه كشور تا پایان این برنامه ۰۰۰. ۲۰ شركت دانش‌بنیان داشته باشد. رهبر معظم انقلاب نیز در سخنان اخیرشان اشاره فرمودند كه این عدد می‌تواند بیشتر از این هم بشود. امروز بحمدلله تعداد قابل توجهی از این شركت‌ها شكل گرفته و ما می‌توانیم دانش‌های جدید را به فرآورده، كالا تبدیل كنیم و آنها را تجاری‌سازی نماییم. برای این كار لازم است ما مراحل زیر را بپیماییم:

اولاً خودمان را از محصولات این فناوری‌های جدید مستغنی كنیم تا از اتكا به كالاهای خارجی بی‌نیاز شویم.

ثانیاً باید بتوانیم خود دانش را تجاری‌سازی كنیم. به این معنی كه افراد بااستعداد كشورهای مسلمان و كشورهای جهان سوم را كه نمی‌خواهند زیر پرچم استكبار جهانی باشند، به ایران دعوت كنیم تا با گذراندن دوره‌های تحصیلی، دانش به آنها انتقال پیدا كند و این علوم از دست چند كشور پیشرفته‌ی خاص غربی خارج شود.

ثالثاً باید محصولات این شركت‌های دانش‌بنیان را تجاری‌سازی كنیم. یعنی علاوه بر این‌كه این كالاها در عرصه‌ی داخل مورد استفاده قرار دهیم، در عرصه‌ی بین‌المللی هم به عنوان یك رقیب قدرتمند عرضه كنیم. از آن‌جا كه معمولاً تولیدات داخلی ما می‌تواند ارزان‌تر از تولیدات كشورهای پیشرفته‌ی صنعتی به بازارهای جهانی عرضه شود، ما می‌توانیم با عرضه‌ی این محصولات نیاز كشورهایی را تأمین كنیم كه این نیازشان سبب وابستگی آنها به كشورهای صنعتی شده است. به این ترتیب می‌توانیم از وابستگی آنها بكاهیم و موجبات ارتباط و تعلق خاطر آنها به جمهوری اسلامی و ملت ایران را فراهم آوریم.

* استاد اقتصاد و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام

منبع: پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار امام خامنه‌ای (مدظله العالی)