اخلاق انتخاباتی نامزدها و معیار تقدم خود بر دیگران
آنان که در صدد ورود به عرصه انتخابات هستند و قصد نامزدی و تصدی پست های مهم در نظام اسلامی را دارند لازم است معیارهایی را در وجود خود جستجو کنند و در صورت وجود چنین ملاک ها و صفاتی وارد عرصه انتخابات گردند آن معیارها عبارتند از:

1. عبادت و بندگی خدا کردن
 

وی باید «در تمام مشغولیت (شبانه روز) در اجرای اوامر الهی و (ترک کننده) آن چیزی هایی باشد که خداوند آنها را نهی کرده است.» با یاد خدا، قلبش به مقام اطمینان و آرامش برسد و در تمامی مراحل زندگی از یاد خدا غافل نشود. اگر در همه لحظه ها، خود را در محضر خداوند - سبحانه و تعالی - دید، تمامی کارهایش رنگ و بوی خدایی می گیرد که: «صبغة الله و من أَحسنُ مِن اللّه صبغة». در اینجاست که شیفته جاه و مقام دنیا و رزق و برق این عروس هزار داماد نخواهد شد؛ عبادت را جز در خدمت به خلق نخواهد دید و در نتیجه، انجام کارهای مدیریتی و حکومتی را وسیله ای برای قرب به پروردگار می بیند. یاد خدا، به آدمی بینش می دهد و او را در مشکلات یاری می کند و موجب موفقیت در کارها می شود. اگر نامزدی برای تصدی امور ملت وارد عرصه رقابت انتخاباتی شد، در حالی که دنیا او را به خود مشغول کرده و از یاد خدا غافل شده است، این غفلت به سقوط او در منجلاب نیستی و ورود او به زندان دنیا می انجامد.

2. داشتن نوآوری، تخصص و تجربه در امور مدیریتی
 

اسلام این اصل عقلی را که «باید کار را به کاردان سپرد» قبول دارد و در آموزه های خود آموزش می دهد که اداره امور در بخش های گوناگون جامعه، باید به کسی سپرده شود که دانش آن کار را داشته باشد و به اصطلاح، اهل فن باشد.
قرآن کریم به عنوان اصلی کلی، پیروان خویش را این گونه راهنمایی می کند: «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ؛ همیشه آگاهی های خود را از آگاهان و دانشمندان بگیرید». (نحل: 43)
برخورداری از عقل سلیم و استفاده بهینه از اندیشه و تجربه و علم دیگر انسان ها، فرد را نیرومند می سازد و از لغزش های آنان می کاهد، چنان که امیر المؤمنین علی علیه السلام می فرماید: «العقل غریزةٌ یزیدُ بالعلم و التجارب؛ عقل، غریزه ای است که با علم و تجربه زیاد می شود».
ایشان در جایی دیگر می فرماید: «من قلت تجربتُهُ خُدِعَ، و مَن کَثُرت تجربَتُهُ قلت غرَّتُهُ؛ کسی که کم تجربه بود، فریب خورد و کسی که تجربه اش زیاد بود، لغزش هایش کم گردید».
به همین دلیل، در نامه 53 و 73 به والیان خود در بیان معیارهای مدیران حکومتی می نویسد: «و توخّ منهم اهل تجربة و الحیاء؛ آنان را از میان مردم باتجربه و باحیا برگزین».
فردی که می خواهد بر مسند مدیریت کلان کشور تکیه زند، باید دارای تجربه و تخصص و نوآوری باشد. پس باید ببیند که اگر چنین ویژگی را ندارد، میدان را برای کسانی که از دانایی و تجربه و تخصص کافی برای مدیریتی کلان برخوردارند، باز بگذارد.
او باید با نگاهی عمیق به خود بیاندیشد و مشورت صالحان و اهل اندیشه و تجربه را فرا راه خود قرار دهد. به سخنان چاپلوسانه اطرافیان گوش فرا ندهد و میان تلاش و تجربه، حکم به تساوی ندهد؛ زیرا گاهی شخص گمان می کند چون بسیار اهل تلاش بوده، در نتیجه، با تجربه است، در حالی که برای کسب تجربه، عمری را باید پشت سر گذاشت و نشیب و فرازها را باید پیمود تا شخص باتجربه گردد.
امام علی علیه السلام در این باره می فرماید: «رأی الشیخ احب من جَلَد الغلام؛ اندیشه پیر نزد من از تلاش جوان خوشایندتر است.» در امثال آمده است:
هرچه در آینه، جوان بیند
پیر در خشت خام آن بیند
و مولانا جلال الدین بلخی در مثنوی معنوی می گوید:
آنچه تو در آینه بینی عیان
پیر اندر خشت بیند بیش از آن

3. پایداری در برابر مشکلات
 

پایداری در برابر مشکلات، جدیت در کارها و پشتکار، یکی دیگر از ویژگی هایی است که رهبران و حاکمان باید از آن بهره مند باشند. این عوامل، زمینه ساز نفوذ مدیران و رهبران در پیروان و به وجود آمدن قدرت شخصی می شود.
امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرماید: «ما ادرک المَجدَ مَنْ فاتَهُ الجدّ؛ کسی که کوشش نکرد، به بزرگی نرسید».
یکی دیگر از نشانه های پایداری در برابر مشکلات، برخورداری از سعه صدر به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای مدیریتی است، چنان که امام علی علیه السلام می فرماید: «آلة الرّئاسة سعة الصدر؛ ابزار ریاست سعه صدر است».
پس نامزد باید آمادگی اش برای پذیرش مشکلات و شکیبایی و استقامتش در راه حق بسیار بالا باشد.
علی بن ابی طالب علیه السلام می فرماید:
خض الغمراتِ للحقِ حیث کان، تفقه فی الدین و عَوِّد نفسک التصبّر علی المکروه و نعم الخلق التصبر فی الحق و الْجَاءَ نفسک فی امورک کلها الی الهک فانک تلجئها الی کهف حریز و مانع عزیز.
برای حق، در مشکلات و سختی ها شنا کن. شناخت خود را در دین به کمال رسان. خود را برای استقامت در برابر مشکلات عادت ده؛ که شکیبایی در راه حق، عادتی پسندیده است. در تمام کارها خود را به خدا واگذار؛ که به پناهگاه مطمئن و نیرومندی رسیده ای.
آری، بردباری و استقامت در برابر مشکلات، نشانه بلند همتی است و «هر که همتش بزرگ باشد، مقصدش عالی است.» چنین است که «ارزش آدمی به قدر همت اوست».
بود هر مرد را قیمت به همّت
به همّت می توان دانست قیمت
عبد الرحمن جامی نیز در این باره می گوید:
خیر هر کس به قدر همت اوست
همت مرد راه قیمت اوست
کی توانی شناخت قیمت مرد
تا ندانی که چیست همت مرد

4. برخورداری از بینش
 

بینش هنگامی که از یقین حاصل شد و این یقین بر پایه ایمان استوار گردید می توان همچون دژی محکم در برابر ناملایمات و ستم و بی عدالتی ایستاد و از این رهگذر، از سرچشمه زلال حقیقت سیراب شد. بنابراین، اهل بصیرت می شنوند، می بینند، نگاه می کنند، از عبرت ها بهره می گیرند، آن گاه راه های روشنی را می پیمایند و از افتادن در پرتگاه ها دوری می کنند.
«از نظر اسلام، مدیریت یک تشکیلات به کسی واگذار می شود، که صرف نظر از ایمان و اعتقاد به ارزش های مکتبی، دانش اداره و آگاهی و بینش های لازم را داشته باشد... . اسلام نه تنها جلو نظرهای بدون بینش و آگاهی را می گیرد و مانع از این می شود که ناآگاهان، هدایت و ارشاد جامعه را بر عهده بگیرند، بلکه خطر عمل بدون علم را نیز گوشزد می کند و آن را یکی از موجبات فساد و انحطاط جامعه می داند.
رسول الله صلی الله علیه و آله فرموده است: کسی که بدون آگاهی و دانش، کاری را انجام دهد، فسادش بیشتر از صلاحش خواهد بود».
به راستی، نامزدها پیش از ورود به عرصه رقابت باید به این آگاهی و بینش برسند تا بتوانند به جای مصلحت اندیشی ها، مصالح جامعه را در نظر بگیرند.

5. اندیشیدن به آسایش مردم
 

کسی که هماره به فکر رفاه و آسایش مردم و با هواهای نفسانی خود در جنگ و ستیز باشد، هنگامی که بر مسند قدرت تکیه زد، فریفته جاه و مقام و ثروت دنیا نمی شود. پیروان و راسخان این کار تنها مؤمنان راستین هستند که به یاد خدا دل بسته اند.
امیرالمؤمنین علی در بیان مقام پرهیزکاران می فرماید:
نفس او از دستش در زحمت، ولی مردم در آسایشند. برای قیامت خود را به زحمت می افکند، ولی مردم را به رفاه و آسایش می رساند.
پس هدف از پذیرش مسئولیت، تنها رسیدن به قدرت و شهرت و ثروت نیست، بلکه هدف از به دست آوردن قدرت و حکومت، بازگرداندن نشانه های حق و دین در جایگاه خویش و اصلاح سرزمین هاست تا بندگان ستم دیده در امن و امان زندگی کنند.

6. دوری از ریاست طلبی
 

یکی دیگر از آفت هایی که در این زمینه باید بدان توجه کرد، ریاست طلبی است. کسانی که در طلب برتری جویی بر بندگان خداوند هستند، جز برای نابودی خویش و دیگران گام برنمی دارند. امام صادق علیه السلام می فرماید:«من طلب الرئاسة هلک؛ هر که جویای ریاست باشد نابود شود.» آن حضرت در جایی دیگر فرموده است: «طلبتُ الرئاسة فوجدتها فی النصیحه العباد اللّه؛ ریاست را جستم و آن را در خیرخواهی بر بندگان خدا یافتم».
همچنین از امام باقر علیه السلام نقل شده است:
مال دوستی و جاه طلبی به دین مؤمن زودتر خسارت می زند تا حمله دو گرگ درنده به یک رمه بی شبان که یکی از جلو رمه حمله آورد و دیگری از عقب آن.
از جمع این روایت ها این نکته را می توان دریافت که ریاست طلبی اگر برای هوا و هوس و به دست آوردن انواع شهوت ها باشد، جز نابودی خود و دیگران، چیز دیگری به دنبال ندارد. از طرفی، اگر نیّت شخص، اصلاح امور مردم و خیرخواهی برای آنان و برپا داشتن حق و براندازی باطل باشد، امری پسندیده و نیکو است، ولی لازم است هماره مراقبه داشته باشد تا از مسیر حق منحرف نشود.

7. پاسداری از استقلال و منافع کشور
 

یکی از مهم ترین وظایف پس از انتخابات برای برگزیده ملت، حفظ استقلال کشور و منافع مردم است تا کشور را از وابستگی به بیگانگان نجات دهد، نه اینکه کشور را بستر چپاول و امیال شیطانی بیگانگان کند.
نامزدهای انتخاباتی پیش از پیروزی در انتخابات و رسیدن به قدرت باید این ظرفیت و توان را در خود احساس کنند و از وابستگی خارجی و حمایت های معاندان داخلی بپرهیزند.

ادامه دارد... منبع: گنجینه، مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما، شماره 51 ( اردیبهشت 1384)

مجلس شورای اسلامی و افراد صالح

مجلس شورای اسلامی، تبلور رشد سیاسی جامعه است. بنابراین، حضور متخصصان رشته‏های گوناگون درآن، بسیار با اهمیت است. اما نکته قابل توجه آن است که نباید به بهانه این حضور و فراهم آوردن هم‏اندیشی‏ها، مجلس به جولانگاه کسانی تبدیل شود که چشم به آن سوی مرزها دارند و دل در گرو بیگانگان سپرده‏اند و طبل سکولاریسم و جدایی دین از سیاست می‏کوبند. بر همین اساس است که می‏بینیم رهبر فقید و دوراندیش انقلاب، با درک درست از این مقوله، به مردم چنین توصیه می‏کند: «نگذارید در مجلس شورا، اشخاصی بروند که آن‏ها با قدرت‏های بزرگ پیوستگی دارند. باید ملت با اختیار خود و اراده خود، با امتیاز خود و انتخاب خود، اشخاص صالح را، اشخاص متقی را، اشخاصی راکه برای ایران کار می‏خواهند بکنند، به نفع ایران کار می‏کنند، آن‏ها را باید تعیین بکنند».

توجه به نظر مردم در مجلس

حق تعیین سرنوشت و مشارکت در امور سیاسی، یکی از طبیعی‏ترین حقوق افراد است. در مجلس شورای اسلامی، مردم برای مدتی، حق حاکمیت را که متعلق به همه آنان است، به افرادی که انتخاب می‏کنند، منتقل می‏سازند. دولت و مجلس که این حقوق به آن‏ها انتقال یافته، با اقتداری مشروع، به وضع و اجرای قانون می‏پردازند. پس در حقیقت، این مردم هستند که با رأی خود کسانی را به مجلس می‏فرستند تا مدت معینی به جای آن‏ها تصمیم‏گیری کنند. نکته مهم در این قضیه، این است که نمایندگان مجلس باید در ارتباط دایم با موکّلان خود، یعنی مردم باشند تا بتوانند در تصمیم‏گیری‏های کلان کشور، نظر آن‏ها را بدانند و مشکلات آنان را منعکس سازند. بدیهی است که در غیر این صورت، نماینده تکلیف خود را به خوبی انجام نداده است.

مجلس شورای اسلامی و وظیفه مردم

بدون شک، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، باید از میان افراد فرهیخته و نخبه کشور انتخاب شوند؛ کسانی که شایستگی و لیاقت خود را برای اداره امور عمومی جامعه اثبات کرده و همواره در راه مصالح و منافع ملی گام برداشته‏اند. اما افرادی که تنها در راه منافع شخصی و گروهی قدم برمی‏دارند و کار مثبت انجام نمی‏دهند، نباید به «خانه ملت» راه یابند و از این راه، بر سرنوشت مردم حاکم شوند. در همین رابطه از امام علی علیه‏السلام نقل شده که فرمودند: «آن‏گاه که لئیمان حاکم شوند، صاحبان فضیلت هلاک می‏گردند». بنابراین، وظیفه مردم فهیم و آگاه ایران اسلامی است که همواره افراد شایسته و لایق و صالح را انتخاب کنند و بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم سازند.

مشورت با مردم

از دیدگاه اسلام، تلازم منطقی‏ای بین حق و تکلیف وجود دارد؛ یعنی هر حقی، تکلیفی ایجاد می‏کند. وقتی مردم حق تصمیم‏گیری در همه امور سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را که خود باید اعمال کنند، به وکیلان، یعنی نمایندگان مجلس می‏سپارند، این امر، تکلیفی را به گردن نمایندگان می‏گذارد که در این امور، به جای مردم تصمیم بگیرند. حال کسی که به جای دیگری در امور مهم کشور ـ که با سرنوشت همه افراد در ارتباط است ـ تصمیم می‏گیرد، باید به طور دایم با مردم در ارتباط باشد و از نظرات و پیشنهادات آن‏ها در امور مربوط به مجلس بهره بگیرد و بر اساس آن تصمیم‏گیری کند. اما در این میان، متأسفانه برخی از نمایندگان پس از انتخاب شدن، دیگر رأی دهندگان را نمی‏شناسند، تا دوره بعد که دوباره می‏خواهند انتخاب شوند. این کار، از شأن یک نماینده صادق و متعهد به مردم و نظام دور است؛ زیرا این حق مردم است که بدانند نمایندگان از طرف آنان چه تصمیمی می‏گیرند. اگر تصمیمات گرفته شده و قوانین وضع شده با خواست‏ها و نیازهای مردم سازگاری نداشته باشد، طبعا مورد پذیرش مردم نیز نخواهد بود.

تقوا و توکل در مجلس

مجلس شورای اسلامی، مجلس نیکان و مقربان است و نمایندگان آن، وضع کنندگان قوانین در چارچوب قرآن و سنت و رهنمودهای عترت علیهم‏السلام است. مجلس شورای اسلامی، خانه پارسایان است. تقوا و توکل، از مهم‏ترین شاخصه‏های کارگزاران مجلس است. اگر تقوا نباشد، کارگزاران و نمایندگان از درون می‏پوسند و اگر توکل نباشد، همگی از برون ضربه می‏پذیرند. نیروی تقوا، یعنی رعایت واجبات الهی و پرهیز از گناهان، مسؤولان و کارگزاران مجلس را در برابر هوس‏های درونی و نفس اماره مصونیت می‏بخشد و نیروی توکل و اعتماد به خدا و قدرت و حکمت آن‏ها، ریشه پاسداری از استقلال امت اسلامی در برابر تهدید و تطمیع خارجی می‏گردد.

مجلس محرومان

مجلس شورای اسلامی، جایگاه توحید است. مجلس عشق به خدا و خدمت به مردم است. مجلس شورای اسلامی، مجلس قرآن و سنت، صداقت و تعهد، و اخلاص و ایثار است. مسلمانان در آن احساس عزت و سرافرازی می‏کنند و منافقان در آن حقیر و زبون‏اند. خداترسی، مردم‏دوستی، تلاش و جهاد و پاسداری از معروف و نبرد با منکر، از ویژگی‏های مجلس اسلامی است. کارگزاران صادق در مجلس اسلامی، بیش از آن که به دنیا بیندیشند، به آخرت می‏اندیشند؛ بیش از آن‏که به خواست بین‏المللی ارج نهند، به نیاز داخلی فکر می‏کنند؛ و بیش از آن که به پرستیژ و ابهت کاذب فکر کنند، به واقعیت و مشکلات و نیازهای مردم توجه می‏کنند. مجلس شورای اسلامی، مجلس محرومان، جایگاه دین‏داران و محل اجتماع مؤمنان است. پس بیاییم حرمت مجلس را نگهداریم و نمایندگانِ واقعی ملت مسلمان خویش باشیم.

نماینده راستین

نمایندگان واقعی مردم در مجلس شورای اسلامی، مسؤولیت‏های بسی سنگین و خطیری به عهده دارند. آنان بایستی در برابر انحراف‏ها، دقیق و حساس باشند، از لذت‏های شخصی و هوای نفس بگذرند و هیچ گاه رفاقت را بر حقیقت مقدّم ندارند. نماینده حقیقی کسی است که تنها به دنیای مردم نمی‏اندیشد، بلکه هم به دنیا و هم به آخرت مردم فکر می‏کند. نماینده واقعی، کسی است که بیش از آن که با سرمایه‏داران هم‏نشینی کند، با فقیران و تهی‏دستان نشست و برخاست می‏کند و با خانواده شهیدان، جانبازان، آزادگان و ایثارگران معاشرت دارد. او بیش از آن‏که برای سرمایه‏داران حرمت قایل باشند، به مؤمنان احترام می‏گذارد. نماینده راستین کسی است که بیش از آن که به امنیت سرمایه‏ها بیندیشد، به امنیت ایمان و جان مؤمنان و شخصیت افراد در جامعه اسلامی فکر می‏کند. بدان امید که نمایندگان مجلس شورای اسلامی همواره این‏گونه بیندیشند و عمل کنند.

روابط مجلس و مردم

مجلس شورای اسلامی، وظایف مهم و سنگینی در برابر ملت به عهده دارد. مجلس باید دربرابر خواسته‏های مردم پاسخگوبوده و مخلصانه در پی رفع مشکلات آنان باشد. البته مردم نیز در برابر مجلس وظایفی به عهده دارند و باید در راستای تقویت مجلس بکوشند و نمایندگان رادر انجام وظایفشان یاری رسانند. بنابراین، می‏توان گفت که خواست مجلس و مردم از یکدیگر، دو سویه است. در واقع، مجلس از ملت جدا نیست و هم‏فکری، همکاری، همدلی و هم‏راهی بر مجلس و ملت حاکم است. مجلس و ملت را در برابر هم قرار دادن، نیرنگ استکبار جهانی است. البته شکی نیست که روزی روابط ملت و مجلس، روابط سالم و سازنده و مهرآمیز خواهد بود که هر دو، حقوق و وظایف خویش را بشناسند و به وظایف خودشان اقدام کنند. رعایت حقوق مجلس و ملت، الفت ملی و عزت و اقتدار دینی را تحکیم و تعمیق بخشیده، سعادت و رفاه و کام‏یابیِ جامعه را به ارمغان خواهد آورد.

وظایف خطیر نماینده مجلس

نماینده مجلس، گاه در مقام قانون‏گذاری می‏نشیند و قوانین مصوّبش، مسیر زندگی انسان‏های زیادی را دگرگون می‏کند، زمانی در مقام قضاوت و داوری، به ارزیابی و ردّ یا تایید صلاحیت اعتبارنامه‏های نمایندگان می‏پردازد و به هیئت دولت، رأی اعتماد یا عدم اعتماد می‏دهد و گاه به عنوان محاسبه‏گری دقیق و ارزش‏یابی امین، به بررسی عملکرد نهادها و وزارت‏خانه‏ها می‏نشیند و در این همه، چه بسا مصالح شخصی، منافع گروهی و حبّ و بغض‏های فراوان، مانع تصمیم‏گیری درست او شود. از این گذرگاه مهیب و ظریف، تنها کسانی به سلامت می‏گذرند که با شجاعت و قاطعیت این میدان را در نوردند.

ویژگی‏های نماینده مجلس

بی‏تردید، معیارهای مهمی چون: تقوا، عدالت‏خواهی و التزام عملی به احکام دین، از ویژگی‏های اصلی یک نماینده در مجلس شورای اسلامی است. گاهی ممکن است در اثر غفلت یا سوء استفاده از موقعیت، برخی افرادْ مسایل مخالف با شرع مقدس اسلام را در مجلس مطرح سازند. این‏جاست که یک نماینده با تقوا، عدالت‏خواه و دین‏دار، هرگز نمی‏تواند مهر سکوت بر لب بزند؛ بلکه در صدد ارشاد و مقابله برمی‏آید تا مبادا پیشنهادهای مخالفِ شرع و آرمان شهیدان، در مجلس شورای اسلامی مطرح شود و به تصویب برسند. بر همین اساس است که رهبر فقید انقلاب، حضرت امام خمینی رحمت ‏الله فرمودند: «با کمال قدرت، با پیشنهادهای مخالف باشرع مقدس که ممکن است از روی ناآگاهی و غفلت طرح شود، شدیدا مخالفت نمایید و از قلم‏های مسموم و گفتار منحرفین هراسی نداشته باشید».

مجلس و نمایندگان در کلام امام رحمت ‏الله علیه

حضرت امام خمینی رحمت ‏الله علیه در پیام تاریخی خود به نمایندگان دومین دوره مجلس شورای اسلامی فرمودند: «اگر بخواهید بی‏خوف و هراس در مقابل باطل بایستید و از حق دفاع کنید و ابرقدرتان و سلاح‏های پیشرفته آنان و شیاطین و توطئه‏های آنان در روح شما اثر نگذارد و شمارا از میدان به در نکند، خود را به ساده زیستن عادت دهید و از تعلق قلب به مال و منال وجاه و مقام بپرهیزید. مردان بزرگ که خدمت‏های بزرگ برای ملت‏های خود کرده‏اند، اکثر ساده زیست و بی‏علاقه به زخارف دنیا بوده‏اند. آن‏ها که اسیر هواهای پست نفسانی و حیوانی بوده و هستند، برای حفظ یا رسیدن به آن، تن به هر ذلّت و خواری می‏دهند و در مقابل زور و قدرت‏های شیطانی، خاضعْ و نسبت به توده‏های ضعیف، ستمکار و زورگو هستند. ولی وارستگان به خلاف آنان‏اند؛ چرا که با زندگانی اشرافی و مصرفی، نمی‏توان ارزش‏های انسانی ـ اسلامی را حفظ کرد».

مجلسِ اسلامی

در نظام اسلامی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، وظایف سنگین‏تری به نسبت افراد عادی دارند. آنان بدان جهت که کارگزاران نظام الهی و اسلامی هستند، باید همواره مراقب رفتار و گفتار خویش باشند و برای جوانانِ جامعه اسلامی، چونان اسوه‏های تقوا و نیک اندیشی باشند. در نظام دینی، نمایندگان، از گناه می‏گریزند، با باطل می‏ستیزند و ازفشار و هیاهوی خارجی بیم به دل راه نمی‏دهند. مهم‏ترین وظیفه نمایندگان مجلس در حکومت دینی، پاسداری از نظام و ارزش‏های آن است. در نظام اسلامی، مجلس، محل اجتماع نیکان جامعه است. البته مجلس نیکان و صالحان، تا روزی مجلس مشروع و مردمی است که در کلیه قوانین و مقررات، بخش‏نامه‏ها، آیین‏نامه‏ها و قراردادهای داخلی و خارجی، در چارچوب قرآن و سنّت و سفارشات معصومان علیهم‏السلام گام بردارد و مطیع فرمان نایب امام زمان(عج) باشد. مجلسی، مجلسِ اسلامی است که آرمانش، اجرای احکام الهی و یاری رساندن بندگان خدا بوده، و نمایندگانشْ مسلمانانی متعهد و فداکار باشند.

مسؤولیت ملت در برابر مجلس

بدون شک، ملت باید همواره بر اعمال کارگزاران نظام، از جمله نمایندگان مجلس شورای اسلامی ناظر باشد؛ زیرا مجلس خانه واقعی ملت است و مردم نباید بگذارند که نامحرمان و افراد منحرف و غیرمتعهد به نظام و انقلاب، وارد این خانه شده، به اسلام و کشور خیانت کنند. مجلس شورای اسلامی، جای کسانی است که نیازهای کشور را به خوبی بشناسند وبه مصالح و مفاسد کشور آگاه باشند. بر همین اساس است که حضرت امام خمینی رحمت ‏الله وظیفه ملت را در مراقبت از مجلس، بسیار سنگین دانسته و می‏فرمایند: «امروز، مسؤولیت به عهده ملت است. ملت اگر چنان‏چه کنار بنشینند، [اگر] اشخاص مؤمن، اشخاص متعهد بنشینند و اشخاصی که نقشه کشیده‏اند برای این مملکت، از چپ و راست، آن‏ها وارد بشوند در مجلس، تمام مسؤولیت به عهده ملت است».

نمایندگان و پرهیز از خوی کاخ‏نشینی

ساده‏زیستی و زهد، از صفات برجسته انسانی، و ویژه مردان پاک‏سیرت و بلنداندیش به شمار می‏رود. مردان بزرگ و خدمتگزار به اسلام و مردم، همواره ساده‏زیست و بی‏توجه به زخارف دنیوی بوده‏اند. آنان، همواره یاور محرومان و ضعیفان بوده و از کاخ‏نشینان بی‏مسؤولیت و غیرمتعهد به اسلام و مردم، بیزاری جسته‏اند. امروزه، نمایندگان مجلس شورای اسلامی که بر مسند خدمتگزاری به اسلام و مسلمین نشسته‏اند، باید از این ویژگی الهی برخوردار باشند تا به عنوان الگو و اسوه برای نمایندگان سایر کشورهای اسلامی به شمار آیند. افزون بر این، چنان‏چه نمایندگان مجلس، ساده‏زیستی و زهد رافراموش کنند و در عوض، خوی کاخ‏نشینی یابند، بدون تردید خطری بسیارعظیم متوجه انقلاب و نظام خواهد شد. حضرت امام خمینی رحمت ‏الله نیز در این‏باره چنین هشدار داده‏اند: «آن روزی که مجلسیان، خوی کاخ‏نشینی پیدا کنند ـ خدای نخواسته ـ، و از این خوی ارزنده کوخ‏نشینی بیرون بروند، آن روز است که ما برای این کشور باید فاتحه بخوانیم».

مجلس شورای اسلامی و پاسداری از نظام

بدون شک، عمده‏ترین وظیفه دینی و ملی نمایندگان مجلس شورای اسلامی حفظ و پاسداری از نظام مقدس جمهوری اسلامی و اصول و ارزش‏های آن است. از بالاترین اصول آن، اصل مقدس «ولایت فقیه» است که امروزه در رهبری ارزشمند حضرت آیت‏اللّه‏ خامنه‏ای و پیروی همه جانبه آحاد جامعه تجلی یافته است. بنابراین، شکوه و عظمت مجلس و نمایندگان آن، تنها در راستای حفظ و تقویت نظام اسلامی قابل تحلیل و ارزیابی است؛ نظامی که ثمره سال‏ها پایداری و ایثار خون‏های فراوان است. باشد که با تلاش‏ها و برنامه‏ریزی‏های اصولی و منطقی مجلس و نمایندگان آن، پایه‏های نظام اسلامی بیش از پیش تقویت شده و از این راه، برگ دیگری بر افتخارات مجلس شورای اسلامی و فرزندان متعهد و دین‏باور آن افزوده شود.

مجلس و چاره‏جویی برای مشکلات جوانان

مجلس شورای اسلامی، باید برای حل مشکلات مردم، به ویژه نسل جوان کشور، نقش فعّال و دقیق‏تری ایفا نماید. برقراری ارتباط با نسل جوان کشور و تحقیق و تفحص برای آگاهی از مسایل و مشکلات آنان و یافتن راه حل‏های مناسب، از مهم‏ترین وظایفی است که برعهده نمایندگان مجلس شورای اسلامی قرار دارد. نمایندگان، باید پاسخگوی انتظارات جوانان رأی دهنده باشند و برای حل مشکلات این قشر مهم و سرنوشت ساز، چاره‏جویی و تفکر نمایند.

مجلس شورای اسلامی و مطالبات زنان

یکی از وظایف نمایندگان در مجلس شورای اسلامی، وضع و تصویب قوانین مربوط به حقوق زنان و حمایت از این قشر آسیب‏پذیر است. در این راستا، نمایندگان زن، به دلیلِ «زن بودن» و آشنایی با بسیاری ازمشکلات و موانع، رسالت بیش‏تری بر دوش دارند. نمایندگان زن، بایدبتوانند در شکستن ذهنیت‏های منفیِ به جا مانده ازگذشته، نقش دقیقی را ایفانمایند. هرچند زنِ نماینده، از لحاظ وظایف کلیِ نمایندگی، با مرد نماینده هیچ فرقی ندارد، باید پاسخگوی انتظارات زنان رأی دهنده باشند. دفاع از حقوق آنان و تلاش برای شناساندن «زن» به عنوان عضو فعال جامعه و در اختیار گذاشتن فرصت‏هایی برابر تحصیلی، اشتغالِ مدیریتی و برطرف کردن کاستی‏های حقوق زنان در بُعد خانواده و اجتماع، تلاش در راه ریشه کنی بی‏سوادی و ارتقای سطح تحصیلی زنان و اعطای بورس تحصیلی و...، از دیگر مواردی است که مورد انتظار زنان جامعه ما می‏باشد.

خواسته‏های مردم از مجلس

مجلس، مظهر حاکمیت ملی و مردمی است. مجلس، مظهر قانون‏گذاری است. مجلس، خانه ملت است. بنابراین، باید کسانی به این خانه قدم گذارند که دل‏سوز ملت باشند و شبانه روز در راهِ حل مشکلات مردم بکوشند. امروزه حل مسایل و مشکلات مالی و اقتصادی، در رأس انتظارات مردم از مجلس قرار دارد. برقراری عدالت اجتماعی و رفاه، کم شدن فاصله طبقاتی، رفع تبعیض‏ها و برخورداری عادلانه از امکانات، حل مشکل بی‏کاری و ازدواج جوانان، جلوگیری از فساد مالی، مقابله با تهاجم فرهنگی و...، خواسته‏های دیگر مردم از مجلس شورای اسلامی است.

حضور زنان در دوره‏های مختلف مجلس

به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی و در پی حضور زنان در صف مقدم مبارزات برضد رژیم شاه و تأکید حضرت امام رحمت ‏الله مبنی بر ضرورت حضور زنان در عرصه‏های مختلف فعالیت، بسیاری از تشکل‏ها و گروه‏ها، از ورود زنان به مجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده ملت استقبال کردند. بدین ترتیب، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، زنان در دوره‏های مختلف مجلس حضور داشته‏اند. این امر، نشان دهنده خودباوری زنان به توانایی‏ها و استعدادهای بالقوه‏شان است. البته با توجه به این‏که زنان، نیمی از پیکره جامعه را تشکیل می‏دهند و باتوجه به حضور نیرومند آنان و سهمی که در پیروزی انقلاب اسلامی داشته‏اند، باید سهم بیش‏تری در مدیریت کلان کشور داشته باشند. بدین ترتیب، می‏توان گفت که تا حضور آرمانی زنان در مجلس، فاصله بسیاری است و همین امر، وظایف مسؤولان راسخت و دشوارتر می‏کند تا زمینه حضور بیش‏تر را برای این قشر فراهم سازند.

ویژگی مجلس در دوران طاغوت

بر اساس نظام‏نامه مجلس که در 17 شهریور 1285ش تصویب شد، زنان در کنار دیوانگان، مرتکبان قتل، دزدی و...، حق انتخاب شدن و انتخاب کردن را نداشتند. با وجود آن که نیمی از پیکره جامعه را زنان تشکیل می‏دادند، اما در تصمیم‏گیری‏های سیاسی کشور بی‏تأثیر بودند. 58 سال پس از تشکیل اولین «مجلس»، در جلسه مورخ 10 اردیبهشت 1343، نمایندگان با اهداف استعماری و خیانت‏آمیزی که داشتند، به اصطلاح رأی به مشارکت سیاسی زنان داده و اعطای حق شرکت بانوان در انتخابات مجلس شورای ملی را به تصویب رساندند. از دوره بیست و یکم به بعد، زنان را در کسوت نمایندگی مجلس شورای ملی می‏بینیم. با وجودی که از دوره بیست و یکم به بعد، شاهد حضور زنان در رأی دادن و رأی گرفتن هستیم، اما تعداد رأی دهندگان، حکایت از عدم استقبال مردم از انتخابات می‏کند و از همین روست که عمده‏ترین عامل خود باختگی مجالس پیش از انقلاب، عدم مشارکت سیاسی فعّال مردم در انتخابات و دست نشاندگی نمایندگان آن است.

سیر تاریخی مجلس در ایران

شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور در 96 سال پیش و مراوداتی که با سایر دولت‏های اروپایی برقرار شده بود و به تنگ آمدن مردم از ظلم و استبداد و...، موجب شد تا مظفرالدین شاه برای جلوگیری از تشدید مبارزات مردمی، فرمان تشکیل مجلس را امضا کند. در قسمتی از فرمان مشروطیت آمده است: «... مصمم شدیم که مجلس شورای ملی از منتخبین، شاهزادگان، علما، قاجاریه، اعیان و اشراف، ملاکین، تجار و اصناف به انتخاب مرقومه در دارالخلافه تهران تشکیل و تنظیم شود». از شرایط انتخاب شوندگان، چنین استنباط می‏شود که این مجلس نیز جایگاه خواص بوده و مردمی که با مبارزات خود طالب مشارکت سیاسی گسترده‏تر بودند، جایگاهی نداشتند و مجلس به جز مواردی استثنا، محل حضور شاهزادگان، اعیان و اشراف و... بود. بدین ترتیب، اولین مجلس شورای ملی، در 26 مرداد 1285ش به طور موقت در مدرسه نظام، با حضور اعیان و وزیران و رجال درباری، به منظور تمهید مقدمات گشایش اولین مجلس تشکیل شد. نخستین جلسه رسمی مجلس شورای ملی، در تاریخ 13 مهرماه 1285ش بدون حضور نمایندگان شهرستان‏ها افتتاح گردید.

خانه من...

مجلس شورای اسلامی، خانه بزرگ همه کسانی است که به این آب و خاک دل بسته‏اند و به آن صمیمانه عشق می‏ورزند. مجلس شورای اسلامی، تنها محلی برای تصویب قوانین و امور مربوط به سیاست نیست؛ بلکه جایگاه بندگی خدا و دین‏داری نیز هست. درحرمت این خانه سرنوشت‏ساز همان بس که سرنوشت ملت و تصمیم‏گیری سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و...، در اختیار نمایندگان ملت است. پس بیایید از این جایگاه خطیر، به درستی مراقبت نماییم و اجازه ندهیم نامحرمان وارد خانه‏مان شود و اسرار آن را برای دیگران باز گویند. بیایید در این مکانِ پر ارج، دست از نزاع و کشمکش‏های جناحی برداریم و همه با هم، برای عزت و سربلندی و آبادانی ایران اسلامی تلاش و فعالیت کنیم. فراموش نکنیم که مجلس، خانه من، خانه تو، خانه ما، و خانه ملت است.
منبع: ماهنامه گلبرگ

از این رو افراد در جامعه اسلامی دارای توانایی انتخاب نسبت‏به سرنوشت جمعی خویش بوده و آزادی سیاسی مولود اختیاری است که خداوند ارزانی داشته است . و انقلاب اسلامی که به رهبری حضرت امام خمینی (ره) و پشتیبانی مردم به پیروزی رسید و زمینه مشارکت امت و اداره امور کشور را متکی به آراء عمومی مردم نهاد و به همین جهت جمهوری اسلامی ایران در همه پرسی 12 فروردین 1358 (ه . ش) به تایید ملت همیشه در صحنه ایران رسید .
در اصل پنجاه و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چنین آمده است:
«حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست، و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعی حاکم ساخته است . هیچ‏کس نمی‏تواند این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد و ملت این حق خدادادی را از طرقی که در اصول بعد می‏آید اعمال می‏کند .» (1)
حضرت امام (ره) در این مورد چنین می‏فرماید: «مردم در انتخابات آزادند و احتیاج به قیم ندارند و هیچ فرد یا گروه و دسته‏ای حق تحمیل فرد یا افرادی را به مردم ندارند . جامعه اسلامی ایران که با درایت و رشد سیاسی خود جمهوری اسلامی و ارزشهای والای آن و حاکمیت قوانین خدا را پذیرفته‏اند و به این بیعت و این پیمان بزرگ وفادار مانده‏اند . . .» (2)
در آستانه ششمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی هستیم . اهمیت و جایگاه مجلس شورای اسلامی و نقش حضور مردم در صحنه بر همه روشن است . هر چه از عمر پر برکت جمهوری اسلامی ایران می‏گذرد و مردم متعهد و انقلابی ایران اسلامی به اهمیت‏حضور و نقش تعیین کننده خود در تمامی صحنه‏های انقلاب، آگاهتر می‏شوند و راز دوام و بقاء انقلاب خود را بهتر در می‏یابند .
از آغاز انقلاب اسلامی تا کنون یکی از اهداف شوم استکبار جهانی دورکردن مردم از صحنه‏های انقلاب بوده و به انواع ترفندها متوسل شده‏اند ولی به لطف خداوند تبارک و تعالی ملت‏شریف و سرافراز ایران با حضور عظیم خود در صحنه‏های گوناگون انقلاب این حقیقت را به اثبات رسانیده‏اند که از وحدت و انسجام آنان چیزی کم نشده و استکبار و مزدوران آنان تا ابد حسرت گسستن اتحاد و یکپارچگی ملت ما را به گور خواهند برد .
حضرت امام (ره) ضمن اشاره به وضعیت مجلس قبل از انقلاب اسلامی به اهمیت مجلس شورای اسلامی و نقش مردم چنین می‏فرماید:
«ما دیدیم که اسلام و کشور ایران چه صدمات بسیار غم انگیزی از مجلس شورای غیر صالح و منحرف از بعد از مشروطه تا عصر رژیم جنایتکار پهلوی و از هر زمان بدتر و خطرناکتر در این رژیم تحمیلی فاسد (پهلوی) خورد چه مصیبتها و خسارتهای جان فرسا از این جنایتکاران بی ارزش و نوکر مآب به کشور و ملت وارد شد . از بعد از مشروطه هیچگاه به قانون اساسی عمل نشده، . . . اکنون که با عنایت پروردگار و همت ملت عظیم الشان سرنوشت کشور به دست مردم افتاده و وکلاء از خود مردم و با انتخاب خودشان بدون دخالت دولت و خان‏های ولایات به مجلس شورای اسلامی راه یافتند و امید است که با تعهد آنها به اسلام و مصالح کشور جلوگیری از هر انحراف بشود» (3)
حضرت امام در ادامه آن مطلب می‏فرماید:
«اکنون که بحمدالله موانع رفع گردیده و فضای آزاد برای دخالت همه طبقات پیش آمده است هیچ عذری باقی نمانده و از گناهان بزرگ نابشخودنی، مسامحه در امر مسلمین است . هر کس به مقدار توانش و حیطه نفوذش لازم است در خدمت اسلام و میهن باشد و با جدیت از نفوذ وابستگان استعمار و منحرفان از مکتب بزرگ اسلام جلوگیری نمایند و بدانند که مخالفین اسلام و کشورهای ابرقدرت چپاولگر بین المللی هستند با تدریج و ظرافت در کشور ما و کشورهای اسلامی رخنه و با دست افراد خود ملتها، کشورها را به دام استثمار می‏کشانند باید با هوشیاری مراقب باشید و با احساس اولین قدم نفوذی به مقابله برخیزید و به آنها مهلت ندهید .» (4)
بنابراین همه مردم در سرنوشت جامعه خویش مسؤول هستند و هیچ عذر و بهانه‏ای از کسی پذیرفته نیست که نسبت‏به سرنوشت اداره امور جامعه اسلامی بی تفاوت باشد و بی تفاوت بودن و کناره‏گیری نسبت‏به سرنوشت اداره امور جامعه از گناهان کبیره محسوب می‏شود . پس همه مردم باید خود را دخیل و سهیم در اداره امور جامعه بدانند و هر کس به هر اندازه‏ای که توان دارد نسبت‏به سرنوشت جامعه اسلامی تلاش نماید و حضور تک تک مردم در صحنه‏های سیاسی و اجتماعی جامعه اسلامی به عنوان یک وظیفه شرعی، عقلی و سیاسی می‏باشد . و مطمئن باشیم که حضور گسترده مردم در صحنه‏های مختلف، دشمن را ناامید و انقلاب را بیمه می‏کند .

1) وظیفه و نقش مردم در انتخابات از دیدگاه امام خمینی (ره):

از دیدگاه حضرت امام (ره) جایگاه و نقش مردم در انتخابات، اساسی، حساس و تعیین کننده است . در زیر وظایف مردم نسبت‏به انتخابات را به فهرست ذکر می‏کنیم:
الف: شرکت فعالانه در انتخابات:
حضرت امام (ره) همه آحاد ملت را به شرکت در انتخابات فرا می‏خوانند:
«وصیت من به ملت‏شریف آن است که در تمامی انتخابات چه انتخابات رئیس جمهور و چه نمایندگان مجلس شورای اسلامی و . . . در صحنه باشند و اشخاصی را که انتخاب می‏کنند روی ضوابطی باشد که اعتبار می‏شود . عدم دخالت مردم، از مراجع و علماء بزرگ تا طبقه بازاری و کشاورز و کارگر و کارمند، همه و همه مسؤول سرنوشت کشور و اسلام می‏باشند، چه در نسل حاضر و چه در نسلهای آینده، و چه بسا که در بعض مقاطع عدم حضور و مسامحه گناهی باشد که در راس گناهان کبیره است . پس علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد و الا کار از دست همه خارج خواهد شد و این حقیقتی است که بعد از مشروطه لمس نموده‏اید و نموده‏ایم . چه علاجی بالاتر و والاتر از آن نیست که ملت در سرتاسر کشور در
کارهائی که محول به اوست‏بر طبق ضوابط اسلامی و قانون اساسی انجام دهد .» (5)
پس همه اقشار ملت در سرنوشت کشور اسلامی خود مسؤول هستند . و لذا همه باید شرکت در انتخابات را بعنوان یک وظیفه شرعی و قانونی خود بدانیم و بدون هیچگونه درنگ و مسامحه‏ای در صحنه‏های حساس انقلاب حضور فعال داشته باشیم و بدانیم که اگر به خاطر عدم حضور ما در سرنوشت جامعه، ضربه‏ای به انقلاب وارد شود همه ملت در پیشگاه خداوند و شهدای عزیز مسؤول خواهند بود . حضرت امام (ره) در این زمینه چنین می‏فرماید:
«اگر خدای نخواسته بر اسلام یا کشور اسلامی از ناحیه عدم دخالت در سرنوشت جامعه لطمه و صدمه‏ای وارد شود، یک یک تمام ملت در پیشگاه خدای قهار توانا مسؤول خواهیم بود و نسل‏های آینده که ممکن است از کناره‏گیری‏های کنونی مورد هزار گونه تجاوز واقع شوند ما را نبخشند . یکی از وظایف مهم شرعی و عقلی ما برای حفظ اسلام و مصالح کشور حضور در حوزه‏های انتخابیه و رای دادن به نمایندگان صالح و کاردان و مطلع بر اوضاع سیاسی جهان و سایر چیزهایی که کشور به آنها احتیاج دارد می‏باشد و مجلس محتاج به متخصصین رشته‏های مختلفی است که کشور احتیاج به آنها دارد . (6)
و در اصل ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چنین آمده است:
«در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکاء آراء عمومی اداره شود، از انتخابات، انتخابات رئیس جمهور، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای شورای اسلامی و نظایر اینها یا از همه پرسی در مواردی که در اصول دیگر این قانون معین می‏گردد .» (7)
پس نقش حضور مردم در سرنوشت جامعه امری روشن و واضح است و در جمهوری اسلامی ایران اداره امور کشور به عهده خود مردم می‏باشد که از طریق برگزاری انتخابات این مسؤولیت را به افراد واجد شرایط واگذار می‏کنند . و شکی نیست که هر فرد مسلمانی نسبت‏به سرنوشت اداره امور جامعه‏اش احساس مسؤولیت دارد . و همه اقشار مختلف مردم در انتخابات سرنوشت‏ساز مجلس شورای اسلامی حضور فعال خواهند داشت . و انقلاب متعلق به همه اقشار مردم می‏باشد و همه در انقلاب سهیم هستند و مردم فهیم و آگاه کشور اسلامی ایران نسبت‏به سرنوشت کشورشان بی‏تفاوت نخواهند بود .
حضرت امام (ره) در این زمینه می‏فرماید:
«همانطوری که هر آدمی خودش را موظف می‏داند که بچه خودش را، اطفال خودش را اداره کند . . . این احساس باید در ما پیدا بشود که این مملکت عائله ما هستند و خانه ماست . . . صاحبخانه هم یکی نیست، دو تا نیست، همه‏اند . . . همه کشور مال همه است .» (8)
ب: مشورت کردن:
مشورت از دستورات اسلامی است و خداوند مؤمنین را به مشورت فرا خوانده و می‏فرماید:
«و امرهم شوری بینهم‏» (9) و در جای دیگر می‏فرماید: «وشاورهم فی الامر» (10) و در روایات متعددی بر اهمیت مشورت تاکید شده است . تا جایی که حضرت امیرالمؤمنین علی علیه‏السلام در وصیت‏خود چنین می‏فرماید: «اضمم آراء الرجال بعضها الی بعض ثم اقربها الی الصواب و ابعدها من الارتیاب‏» (11) یعنی نظریات صاحبان رای را جمع آوری کن و سپس نزدیکترین آن را به صواب و دورترین آن را از شک انتخاب کن .
ما از آیات و روایات اصل لزوم مشورت را استفاده می‏کنیم . از آنجا که مجلس از اهمیت والایی برخوردار است و تصمیمات مجلس شورای اسلامی در امور کشور نقش بسزایی دارند لذا ما برای اینکه کاندیدای اصلح را انتخاب کنیم با افراد مورد اطمینان مشورت کنیم و همه امور و مصالح کشور را در نظر گرفته و بعد خودمان تصمیم بگیریم که به چه کسی رای بدهیم . در این مورد حضرت امام (ره) وظیفه همگان را روشن می‏کند:
«در تعیین رئیس جمهوری و وکلاء مجلس با طبقه تحصیل کرده متعهد و روشن فکر با اطلاع از مجاری امور و غیر وابسته به کشورهای قدرتمند استثمارگر، و اشتهار به تقوی و تعهد به اسلام و جمهوری اسلامی مشورت کرده، و یا علماء و روحانیون با تقوی و متعهد به جمهوری اسلامی مشورت نموده (نمائید) .» (12)
پس بنابراین مردم مؤمن و انقلابی ما برای انتخاب نماینده خود با افراد مؤمن و متعهد که مورد اعتمادشان هست مشورت می‏نمایند و در مقام مشورت کسی حق ندارد که رای و نظر خود را بر دیگران تحمیل کند . مردم ما در انتخاب وکلاء خود کاملا آزاد هستند و خودشان طبق معیار و ضوابطی که معین شده نامزدهای انتخاباتی را شناسایی نموده و به شخص مورد نظرشان رای خواهند داد .
ج: انتخاب اصلح:
با توجه به این اصل کلی که مسؤولیت‏ها باید در دست صالح‏ترین افراد باشد مردم نباید بی توجه از کنار این مساله بگذرند بلکه وظیفه دارند از روی آگاهی و شناخت کامل شایسته‏ترین فرد را انتخاب کنند .
مرحوم علامه امینی درکتاب الغدیر می‏فرماید، ابن عباس از رسول خدا چنین نقل می‏کند: «من استعمل عاملا من المسلمین و هو یعلم ان فیهم اولی بذلک منه و اعلم بکتاب الله و سنة نبیه فقد خان الله و رسوله و جمیع المسلمین .» (13)
یعنی: هر کس از مسلمانان عاملی (کارگزاری) را بر سر کار بیاورد - و به او مسئوولیت‏بدهد - در حالی که می‏داند در بین مسلمانان فردی وجود دارد که او برای این کار سزاوارتر است و به کتاب و سنت پیامبر - صلی الله علیه و آله - آشناتر است آن کس به خدا و رسول خدا - صلی الله علیه و آله - و جمیع مسلمین خیانت کرده است .
بنابراین بر افراد جامعه اسلامی لازم است تا ویژگیهای افراد را بررسی نمایند و از بین آنها بهترین و شایسته‏ترین فرد را برای تصدی امور و کارگزاری نظام اسلامی انتخاب کنند .
حضرت امام خمینی (ره) معنا و معیار اصلح را چنین بیان می‏فرماید: «اگر (انتخاب اصلح) برای خودتان باشد شیطانی است و اما اگر انتخاب اصلح برای مسلمانهاست، کی و از کجاست، مطرح نیست، از هر گروهی باشد، حزب باشد، یا غیر حزب، نه حزب اسباب این شود که غیر آن فاسد و نه صد در صد حزبی بودن باعث صلاح آنهاست . و انتخاب اصلح برای مسلمین یعنی انتخاب فردی که تعهد به اسلام و حیثیت آن داشته باشد و همه چیز را بفهمد و چون در مجلس اسلام تنها کافی نیست‏بلکه باید مسلمانی باشد که احتیاجات مملکت را بشناسد و سیاست را بفهمد و مطلع به مصالح و مفاسد کشور باشد و ممکن است‏به شما و گروه شما هم مربوط نباشد، که اگر اصلح را انتخاب کردید، کاری اسلامی می‏کنید و این یک محکی است‏برای خودتان که تشخیص بدهید انتخاب برای اسلام است‏یا برای صلاح خودتان . امیدوارم که تا آخر هم اینطور باشد و هر دوره انتخابات بهتر انجام شود . و این مساله، مساله شخصی نیست‏بلکه برای اسلام و از امور مهمه است .» (14)
و در جایی دیگر حضرت امام (ره) ملاک و معیار انتخاب اصلح را برای مردم چنین بیان می‏کند: «اشخاصی را انتخاب کنیم که از هر جهت صالح باشند . مسلمان بودن تنها فایده‏ای ندارد، باید جمهوری اسلامی را قبول داشته باشد و از مسائل روز اطلاع داشته باشد . سعی کنید مثل مرحوم مدرس را انتخاب کنید . کسانی را که انتخاب می‏کنید باید مسائل را تشخیص دهند، نه از افرادی باشند که اگر قدرت دیگری تشری زد بترسند، باید بایستند و مقابله کنند .» (15)
ملت هوشیار و همیشه در صحنه ایران اسلامی با در نظر گرفتن ملاک و معیارهای لازم به خاطر خدا و مصالح نظام اسلامی کشورمان با دقت کامل سوابق و ویژگیهای نامزدهای انتخاباتی را بررسی نموده به دور از گرایشهای جناحی و گروه گرائی شایسته‏ترین و صالح‏ترین افراد را برای نمایندگی مجلس شورای اسلامی انتخاب خواهند نمود . و بدانند که با حضور گسترده در انتخابات و انتخاب اصلح ضربه بزرگی بر دشمنان اسلام و انقلاب وارد خواهند کرد .
از بیانات و رهنمودهای حضرت امام (ره) استفاده کنیم: «در هر حال مردم با بصیرت و درایت کاندیداهایی را شناسایی کرده و به سوابق و روحیات و خصوصیات دینی - سیاسی نامزدهای انتخاباتی توجه نمایند . تمییز بین کسانی که در تفکر خود، خدمت‏به اسلام و محرومان را اصل قرار داده‏اند با دیگران کار مشکلی نیست .» (16) ملت انقلابی و سرافراز ایران اسلامی با شرکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی و انتخاب کاندیدای اصلح مشت محکمی بر دهان دشمنان انقلاب اسلامی خواهند زد و بیعت مجددی با آرمانهای بلند امام راحل و مقام معظم رهبری حضرت آیة‏الله خامنه‏ای - مدظله العالی - می‏باشد .

2) وظایف و شرایط نامزدهای انتخاباتی از دیدگاه حضرت امام:

وظیفه و نقش نامزدهای انتخاباتی در سلامت انتخابات و حضور پرشور مردم به پای صندوقهای اخذ رای اهمیت‏به سزایی دارند .
الف: شرایط نمایندگان (کاندیدهای انتخاباتی) :
نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی علاوه بر شرایط عمومی که در قانون اساسی ذکر شده را دارا هستند باید دارای شرایط دیگری نیز باشند تا بهتر بتوانند به مردم خدمت کنند و در مصوبات مجلس قدرت و توان اظهار نظر و نقد و بررسی لازم را داشته باشند و در مشکلات کلیدی جامعه بتوانند تصمیمات لازم را بگیرند و همیشه مصالح نظام را مقدم بر هر چیزی بدانند .
حضرت امام (ره) شرایط کاندیدای انتخاباتی (نمایندگان) را این طور بیان می‏فرماید: «مردم شجاع ایران با دقت تمام به نمایندگانی رای دهند که متعبد به اسلام وفادار به مردم باشند و در خدمت‏به آنان احساس مسؤولیت کنند و طعم تلخ فقر را چشیده باشند و در قول و عمل مدافع اسلام پابرهنگان زمین، اسلام مستضعفین، اسلام رنج دیدگان تاریخ، اسلام عارفان مبارزه جو، اسلام‏پاک‏طینتان‏عارف‏و در یک کلمه، مدافع اسلام ناب محمدی - صلی الله علیه و آله - باشند و افرادی را که طرفدار اسلام سرمایه داری، اسلام مستکبرین، اسلام مرفهین بی درد، اسلام منافقین، اسلام راحت طلبان، اسلام فرصت طلبان و در یک کلمه، اسلام امریکایی هستند طرد نموده و به مردم معرفی نمایند .» (17)
شرایط کاندیداهای انتخاباتی (نمایندگان) عبارتند از :
1 - متعبد به اسلام و اعتقاد به جمهوری اسلامی ایران
2 - پشتیبان ولایت فقیه و متعبد به اوامر او
3 - وفادار به مردم
4 - مطلع و آگاه به مسائل روز
5 - هدف خدمت‏به محرومین
بنابر این نماینده شایسته کسی است که نمایندگی را راهی برای نیل به پست و مقام قرار ندهد هدف خدمت‏به اسلام و انقلاب و رفع گرفتاری‏های محرومین جامعه باشد و مصالح نظام اسلامی را بر مصالح شخصی و جناحی مقدم بدارد .
حضرت امام - رضوان الله تعالی علیه - در وصیتنامه خود بخشی از شرایط وکلای مجلس را اینگونه ترسیم می‏نماید:
«ملت در هر دوره از انتخابات وکلاء دارای تعهد به اسلام و جمهوری اسلامی که غالبا متوسطین جامعه و محرومین می‏باشند و غیر منحرف از صراط مستقیم به سوی غرب یا شرق و بدون گرایش به مکتبهای انحرافی و اشخاص تحصیل کرده و مطلع بر مسائل روز و سیاستهای اسلامی به مجلس بفرستند .» (18)
ب: شرایط تبلیغات نامزدهای انتخاباتی:
تبلیغات نامزدهای انتخاباتی یکی از عوامل مهم، سلامت‏برگزاری انتخابات می‏باشد . کاندیداهای محترم مجلس شورای اسلامی همانطوری که مطلع هستند هدف از وکیل شدن خدمت‏به اسلام و مردم می‏باشد . بنابر این تبلیغات باید در چهارچوب اسلام باشد . و شما از همان قدم اول نیت را خالص کنید و برای رضای خداوند تبارک و تعالی حرکت کنید تا در آینده بتوانید منشا خدمات شایانی برای جامعه اسلامی باشید .
شرایط تبلیغات نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی از دیدگاه حضرت امام (ره) :
«نصیحتی است از پدری پیر به نامزدهای مجلس شورای اسلامی که سعی کنید تبلیغات انتخاباتی شما در چهارچوب تعالیم و اخلاق عالیه اسلام انجام شود و از کارهایی که با شؤون اسلام منافات دارد جلوگیری گردد . باید توجه داشت که هدف از انتخابات در نهایت‏حفظ اسلام است اگر در تبلیغات، حریم مسائل اسلامی رعایت نشود چگونه منتخب حافظ اسلام می‏شود . باید سعی شود که خدای ناکرده به کسی توهین نگردد و در صورتی که رقیب انتخاباتی به مجلس راه نیافت، به دوستی و برادری - که چیزی شیرین‏تر از آن نیست - لطمه‏ای نخورد .» (19)
نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی این نصیحت پدرانه امام راحل (ره) را آویزه گوشتان قرار دهید و بدانید که اگر می‏خواهید به این ملت‏شریف و بزرگوار خدمت کنید باید مسائل اسلامی را رعایت کنید . این ملت‏برای اسلام قیام کردند و در این راه پر فراز و نشیب علاوه بر اینکه سختیها و مشکلات فراوانی را متحمل شدند شهدای گرانقدری را تقدیم اسلام و انقلاب (نموده‏اند) کرده‏اند . و شکی نیست که شهدای عزیز و امام شهدا ناظر بر اعمال و حرکات ما هستند و ما باید سعی کنیم در مسیر اهداف آن بزرگواران حرکت کنیم . شما باید در تبلیغات انتخاباتی به گونه‏ای عمل کنید که به وحدت و انسجام مردم لطمه‏ای وارد نشود و خدای نخواسته کاندیدای رقیب خود را مورد توهین و هتک حرمت قرار ندهید . باید برنامه‏ها و دیدگاههای خود را در جوی سالم به مردم ارائه دهید تا مردم با بصیرت و درایت و رعایت همه جوانب کاندیدای مورد نظر خود را انتخاب کنند . و بدانید که این انتخابها یک امتحان است و پیروز آن کسی است که به تکلیف و وظیفه الهی خود عمل کرده باشد .
حضرت امام (ره) خطاب به نامزدهای انتخاباتی و طرفداران آنها چنین می‏فرماید:
«همه این امور اعتباری و زودگذر است و همه در محضر حق هستیم و آنچه در صحیفه کردار ما ماندنی است اعمال و رفتار ما و آنچه موجب سعادت و جاودانگی ما می‏شود، صفای معنویت و ثمرات خلوص بندگی است، و ما نباید خلوص عمل و جامعه اسلامی خودمان را به زنگار کدورت‏ها و اختلافات آلوده کنیم و رقابت‏های انتخاباتی هم هرگز نباید موجبات تفرقه و جدایی را فراهم نماید .» (20)
نکته‏ای که لازم است‏به نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی تذکر داده شود این است که علاوه بر اینکه شما باید صفا و صمیمیت و به دور از اختلاف رقابت انتخاباتی داشته باشید باید در تبلیغات نهایت صرفه جویی را بنمائید . همانطوری که می‏دانید امروز عده کثیری از مردم در فقر و مشکلات اقتصادی بسر می‏برند . از چاپ عکس و پوسترهای رنگارنگ و زائد بر حد اعتدال و ضرورت، پرهیز نمائید و در حد شناسایی خودتان که ضرورت ایجاب می‏کند استفاده کنید . و مطمئن باشید که مردم ما گول تبلیغات کذایی و عکس و پوسترهای آنچنانی که نوعا منجر به اسراف می‏شود را نخواهند خورد . بلکه آنچه مهم است این است که شما اهداف و دیدگاهها و برنامه‏های خودتان را برای مردم بیان کنید و خودتان را به مردم تحمیل نکنید . بگذارید مردم شریف و آگاه خودشان آزادانه و از روی معیار و ملاکهایی که دارند شخص مورد نظرشان را انتخاب نمایند .
در این قسمت‏به بیان شیوا و گهربار امام راحل (ره) گوش جان می‏سپاریم:
«گرچه همه حق تبلیغات صحیح برای خود یا کاندیداهای خود یا دیگران را دارند و هیچ کس نمی‏تواند جلوگیری از این حق نماید . و البته لازم است تبلیغات موافق مقررات دولت‏باشد .» (21)
بنابراین تبلیغات حق طبیعی و قانونی کاندیدها و طرفداران آنها می‏باشد ولی این تبلیغات باید برابر مقرراتی باشد که برای آنها در قانون معین شده و همه باید رعایت قانون را بر خودمان واجب بدانیم و دیگران را هم به رعایت قانون ارشاد کنیم .

3) وظیفه ناظران و مجریان انتخابات از دیدگاه امام خمینی (ره):

الف: وظیفه ناظران (شورای نگهبان):
وظیفه شورای محترم نگهبان را قانون معین نموده . اولین وظیفه‏ای که در این بخش دارند این است که صلاحیت کلیه نامزدهای انتخاباتی را با دقت‏بررسی نمایند و افرادی که صلاحیت‏برای کاندیدای انتخاباتی مجلس را دارند به مردم معرفی نمایند . بدیهی است که شورای محترم نگهبان بدون هیچ گونه مسامحه‏ای با دقت کامل سوابق و خصوصیات کاندیدها را بررسی می‏کنند و به وظیفه قانونی و شرعی خود عمل خواهند نمود . اما وظیفه دیگری که آن شورای محترم به عهده دارد نظارت بر سلامت و صحت انتخابات می‏باشد . بعد از برگزاری انتخابات، شورای نگهبان کلیه مدارک و اسناد راجع به برگزاری انتخابات حوزه‏های انتخابیه را با دقت مورد بررسی قرار می‏دهند تا حق هیچ کس ضایع نشود و سپس مهر صحت‏بر انتخابات خواهند گذاشت .
حضرت امام (ره) در باره وظیفه شورای نگهبان چنین می‏فرماید:
«اعضای محترم شورای نگهبان - ایدهم الله تعالی - را که حافظ مصالح اسلام و مسلمین هستند . . . من به آقایان هشدار می‏دهم که تضعیف و توهین به فقهای شورای نگهبان امری خطرناک برای کشور و اسلام است . . . لازم است همه به طور اکید به مصالح اسلام و مسلمین توجه کنیم و به قوانین، هر چند مخالف نظر و سلیقه شخصی مان باشد احترام بگذاریم . . . و به شورای نگهبان تذکر می‏دهم که در کار خود استوار باشید و با قاطعیت و دقت عمل فرمایید و به خدای متعال اتکال کنید .» (22)
اما وظیفه دیگری که بعهده شورای محترم است، بررسی کلیه مصوبات مجلس شورای اسلامی جهت تطابق داشتن با موازین شرع و قانون اساسی می‏باشد . در اصل نود و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چنین آمده است:
«تشخیص عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با احکام اسلام با اکثریت فقهای شورای نگهبان و تشخیص عدم تعارض آنها با قانون اساسی بر عهده اکثریت همه اعضای شورای نگهبان است .» (23)
بنابر این باید مصوبات مجلس به تایید شورای محترم نگهبان برسد تا اعتبار قانونی پیدا کند . در اصل نود و سوم قانون اساسی چنین آمده است:
«مجلس شورای اسلامی بدون وجود شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد مگر در مورد تصویب اعتبارنامه نمایندگان و انتخاب شش نفر حقوقدان اعضای شورای نگهبان‏» (24)
شورای محترم نگهبان بدون در نظر گرفتن منافع جناحی با استقلال طبق وظیفه‏ای که بعهده دارند در جهت پاسداری از اسلام و قانون اساسی عمل خواهند نمود . حضرت امام (ره) می‏فرماید:
«اگر در مجلس اشتباهی واقع بشود شورای محترم نگهبان با کمال قدرت و استقلال عمل خواهد کرد .» (25)
ب: وظیفه مجریان انتخابات:
امام (ره) خطاب به مجریان انتخابات چنین می‏فرماید: شما مسؤول این مساله (انتخابات) هستید هم مسؤول کار خودتان و هم مسؤول مسؤولین دیگری که تحت نظر شما هستند هستند، که جریان انتخابات یک جریان صحیح باشد . هیچ کس در انتخابات بر دیگری مقدم نیست، همه افراد ملت‏یک جور هستند در انتخابات یعنی همان آدمی که یک کار کوچکی انجام می‏دهد با آن کسی که در راس همه امور هست در باب انتخابات هیچ با هم فرقی ندارند، این یک رای دارد آن هم یک رای دارد . . . . انتخابات جوری باشد که مردم پسند باشد . . . یعنی مردم احساس بکنند به اینکه مساله انتخابات به آنطوری که قانون انتخابات گفته است، به آن طوری که اسلام می‏خواهد، دارد عمل می‏شود . عمل مال شماست، قانون یک ثبتی است که می‏شود، یک وظیفه‏ای تعیین می‏کند، لکن آنی که مهم است در مقام عمل است، مقام عمل جوری باشد که تطبیق بکند با قانون و مردم در راضی باشند در عمل . . . توجه کنید که اخلال گرها نباید خرابکاری بکنند . . . کسی بیاید مثلا نزدیک صندوق بخواهد به مردم بگوید به این رای بدهید . . . آنجا دیگر جای این حرف نیست که آنجا بایستد و بگوید فلانی خوب است فلانی بد است . . . باید جلوگیری بشود، تا انشاءالله یک انتخابات خوبی داشته باشیم .» (26)
اجرای انتخابات بعهده وزارت کشور، استانداران، فرمانداران، و بخشداران می‏باشد که مسؤولین مربوطه طبق قانون به وظیفه خودشان عمل خواهند نمود . همان طوری که از بیانات امام راحل (ره) استفاده شد مجریان انتخابات باید انتخابات را در یک جو سالم برگزار نمایند و جوری عمل نمایند که همه مردم واجد شرایط رای بدون هیچگونه دغدغه‏ای با کمال آرامش و اطمینان به کاندیدای مورد نظر خودشان رای بدهند و توجه به این نکته لازم است که باید برای مجریان امر انتخابات هیچ تفاوتی بین کاندیدها برایشان نباشد آنچه وظیفه آنهاست و برای مجریان اهمیت دارد این است که انتخابات را سالم برقرار نمایند و قطعا آن شخصی که اکثریت آراء مردم را کسب کرده باشد به مجلس راه خواهد یافت .
حضرت امام (ره) خطاب به مجریان انتخابات چنین می‏فرماید:
«شما فرمانداران و بخشداران‏و . . . همه‏تان موظفید به اینکه در این امر (انتخابات مجلس) دقت کنید که خوب انجام بگیرد، نبادا یک وقت‏خدای نخواسته یک تقلبی در کار بیاید .» (27)
بنابراین همه باید در اجرای برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی همکاری لازم را با مجریان امر بنمائیم تا انشاءالله انتخابات با حضور گسترده ملت همیشه در صحنه درست‏برگزار شود . مسؤولین اجرایی انتخابات انشاء الله تمام تلاش خود را در حسن اجرای انتخابات خواهند داشت و به وظیفه شرعی و قانونی خودشان عمل خواهند نمود . و بار دیگر دشمنان انقلاب و اسلام را مایوس خواهند نمود و مصلحت نظام اسلامی را بر همه چیز مقدم می‏دارند .

4) وظایف نمایندگان مجلس شورای اسلامی از دیدگاه امام خمینی (ره):

نمایندگان مجلس شورای اسلامی باید با کمال حسن نیت و برادری قوانین و مصوباتی که وضع می‏کنند بر خلاف اسلام و قانون اساسی نباشد و همانطوری که در اصل شصت و هفتم قانون اساسی آمده که در اولین جلسه مجلس سوگند نامه یاد می‏کنند و متن آن را امضاء می‏نمایند از همان جلسه اول تا پایان دوره نمایندگی مجلس به آن اصول پای بند باشند و در انجام وظیفه و حفظ حقوق ملت لحظه‏ای کوتاهی ننمایند . حضرت امام خطاب به نمایندگان مجلس شورای اسلامی چنین می‏فرماید:
«و از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در این عصر و عصرهای آینده می‏خواهم که اگر خدای نخواسته عناصر منحرفی با دسیسه و بازی سیاسی وکالت‏خود را به مردم تحمیل نمودند، مجلس اعتبارنامه آنان را رد کنند و نگذارند حتی یک عنصر خرابکار وابسته به مجلس راه یابد . . . و از همه نمایندگان خواستارم که با کمال حسن نیت و برادری با هم مجلسان خود رفتار و همه کوشا باشند که قوانین، خدای نخواسته از اسلام منحرف نباشد و همه به اسلام و احکام آسمانی آن وفادار باشید تا به سعادت دنیا و آخرت نائل آیید .» (28)
نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی باید در قبال این مسوؤلیت مهم احساس وظیفه نمایند و به دور از احساسات و اغراض جناحی به فکر رفع گرفتاری و مشکلات مردم محروم کشورمان باشند . و در این زمینه حضرت امام چنین می‏فرماید:
«و انشاءالله نمایندگان محترم مجلس سنگینی بار مسؤولیت و رسالت‏خود را در این امر خطیر احساس کرده و می‏کنند و به خوبی دریافته‏اند که نظام و مردم از آنان چه انتظاری دارند، که باید گفت مجموعه خواسته‏ها و انتظارات اسلامی مردم از مجلس رفع گرفتاری‏ها و محرومیت‏ها و دگرگونی در نظام پر پیچ و خم اداری کشور، از انتظارات به حقی است که باید آنها را جدی گرفت . و نمایندگان محترم مجلس قبل از پرداختن به لوایح و تبصره‏ها و مواد غیر ضروری به فکر مسائل اصلی و کلیدی کشور باشند و بر اساس اسلام عزیز در کمیسیون‏ها با طرح قوانین و لوایح به سمتی حرکت کنند که مشکلات اساسی مرتفع و سیاستهای زیربنایی کشور در امور فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در راستای کمک به محرومین و رفع استضعاف مدون و به مورد اجرا در آید . » (29)
نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی همان گونه که مطلع هستید مجلس محل بحث و گفتگو و انتقاد و استیضاح است اما با رعایت موازین و اخلاق اسلامی و بدون در نظر گرفتن اهداف شخصی و جناحی باید به فکر اصلاح امور جامعه باشید . حضرت امام (ره) چنین می‏فرماید:
«مجلسی که اساس یک کشور است‏باید محلی برای بحث و ساختن اخلاق جامعه باشد و انتقاد و استیضاح حق مجلس است اما برخورد با متخلف با آرامی و طرح مسائل اخلاقی بهتر رفع اختلاف می‏کند تا با الفاظ نیش دار و مقابله کردن با یکدیگر . . . خودشان را یک واعظ حساب بکنند که می‏خواهند مردم را موعظه کنند و مردم هم احساس کنند که این آقایان خیر و صلاح آنها را می‏گویند .» (30)
همانطوری که می‏دانید وظیفه نمایندگان در قانون معین شده است و این نوشتار گنجایش تمام شرح وظایف را نداشته و لذا ما به اختصار به گوشه هایی از وظایف نمایندگان مجلس شورای اسلامی از دیدگاه حضرت امام خمینی - رحمة‏الله علیه - اشاره کردیم . انشاءالله خداوند توفیق دهد همه بتوانیم به رهنمودهای آن امام بزرگوار و جانشین شایسته‏اش حضرت آیة‏الله العظمی خامنه‏ای مدظله عمل نموده و در مسیر اهداف عالیه آن امام راحل و ولی امر مسلمین حرکت کنیم و همیشه مدافع اسلام و انقلاب و ولایت فقیه باشیم و مصلحت نظام اسلامی را مقدم بر همه چیز بداریم . والسلام

پی نوشت :

1 . قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، ص 45 .
2 . صحیفه نور، ج 20، ص 194 .
3 . وصیتنامه سیاسی الهی، ص 17 و صحیفه نور، ج 21 .
4 . وصیتنامه سیاسی الهی، ص 18 و صحیفه نور، ج 21 .
5 . وصیتنامه سیاسی الهی، ص 19 و صحیفه نور، ج 21 .
6 . صحیفه نور، ج 18، ص 232 .
7 . قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ص 45 .
8 . صحیفه نور، ج 7، ص 13 .
9 . سوره شوری، آیه 38 .
10 . سوره آل عمران، آیه 259 .
11 . من لا یحضرالفقیه، ج 4 .
12 . وصیت نامه سیاسی الهی ، ص 19، و صحیفه نور ج 21 .
13 . الغدیر، ج 8 ص 291 .
14 . صحیفه نور، ج‏18، ص‏152 .
15 . صحیفه نور، ج 18، ص 198 .
16 . صحیفه نور، ج‏20 ، ص 194 .
17 . همان .
18 . وصیت نامه سیاسی الهی، ص 18، صحیفه نور، ج 21 .
19 . صحیفه نور، ج 20، ص 194 .
20 . صحیفه نور، ج 20، ص 215 .
21 . صحیفه نور، ج 18، ص 232 .
22 . صحیفه نور، ج 18، ص 280 .
23 و 24 . قانون اساسی جمهوری اسلامی، ص 53 .
25 . صحیفه نور، ج 18، ص 264 .
26 . صحیفه نور، ج 18، ص 252 .
27 . صحیفه نور، ج 18، ص 205 .
28 . وصیتنامه سیاسی الهی، ص 18، و صحیفه نور، ج 21 .
29 . صحیفه نور، ج 20، ص 214 .
30 . صحیفه نور، ج 18، ص 59 .

منبع: ماهنامه پاسدار اسلام

از این رو افراد در جامعه اسلامی دارای توانایی انتخاب نسبت‏به سرنوشت جمعی خویش بوده و آزادی سیاسی مولود اختیاری است که خداوند ارزانی داشته است . و انقلاب اسلامی که به رهبری حضرت امام خمینی (ره) و پشتیبانی مردم به پیروزی رسید و زمینه مشارکت امت و اداره امور کشور را متکی به آراء عمومی مردم نهاد و به همین جهت جمهوری اسلامی ایران در همه پرسی 12 فروردین 1358 (ه . ش) به تایید ملت همیشه در صحنه ایران رسید .
در اصل پنجاه و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چنین آمده است:
«حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست، و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعی حاکم ساخته است . هیچ‏کس نمی‏تواند این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد و ملت این حق خدادادی را از طرقی که در اصول بعد می‏آید اعمال می‏کند .» (1)
حضرت امام (ره) در این مورد چنین می‏فرماید: «مردم در انتخابات آزادند و احتیاج به قیم ندارند و هیچ فرد یا گروه و دسته‏ای حق تحمیل فرد یا افرادی را به مردم ندارند . جامعه اسلامی ایران که با درایت و رشد سیاسی خود جمهوری اسلامی و ارزشهای والای آن و حاکمیت قوانین خدا را پذیرفته‏اند و به این بیعت و این پیمان بزرگ وفادار مانده‏اند . . .» (2)
در آستانه ششمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی هستیم . اهمیت و جایگاه مجلس شورای اسلامی و نقش حضور مردم در صحنه بر همه روشن است . هر چه از عمر پر برکت جمهوری اسلامی ایران می‏گذرد و مردم متعهد و انقلابی ایران اسلامی به اهمیت‏حضور و نقش تعیین کننده خود در تمامی صحنه‏های انقلاب، آگاهتر می‏شوند و راز دوام و بقاء انقلاب خود را بهتر در می‏یابند .
از آغاز انقلاب اسلامی تا کنون یکی از اهداف شوم استکبار جهانی دورکردن مردم از صحنه‏های انقلاب بوده و به انواع ترفندها متوسل شده‏اند ولی به لطف خداوند تبارک و تعالی ملت‏شریف و سرافراز ایران با حضور عظیم خود در صحنه‏های گوناگون انقلاب این حقیقت را به اثبات رسانیده‏اند که از وحدت و انسجام آنان چیزی کم نشده و استکبار و مزدوران آنان تا ابد حسرت گسستن اتحاد و یکپارچگی ملت ما را به گور خواهند برد .
حضرت امام (ره) ضمن اشاره به وضعیت مجلس قبل از انقلاب اسلامی به اهمیت مجلس شورای اسلامی و نقش مردم چنین می‏فرماید:
«ما دیدیم که اسلام و کشور ایران چه صدمات بسیار غم انگیزی از مجلس شورای غیر صالح و منحرف از بعد از مشروطه تا عصر رژیم جنایتکار پهلوی و از هر زمان بدتر و خطرناکتر در این رژیم تحمیلی فاسد (پهلوی) خورد چه مصیبتها و خسارتهای جان فرسا از این جنایتکاران بی ارزش و نوکر مآب به کشور و ملت وارد شد . از بعد از مشروطه هیچگاه به قانون اساسی عمل نشده، . . . اکنون که با عنایت پروردگار و همت ملت عظیم الشان سرنوشت کشور به دست مردم افتاده و وکلاء از خود مردم و با انتخاب خودشان بدون دخالت دولت و خان‏های ولایات به مجلس شورای اسلامی راه یافتند و امید است که با تعهد آنها به اسلام و مصالح کشور جلوگیری از هر انحراف بشود» (3)
حضرت امام در ادامه آن مطلب می‏فرماید:
«اکنون که بحمدالله موانع رفع گردیده و فضای آزاد برای دخالت همه طبقات پیش آمده است هیچ عذری باقی نمانده و از گناهان بزرگ نابشخودنی، مسامحه در امر مسلمین است . هر کس به مقدار توانش و حیطه نفوذش لازم است در خدمت اسلام و میهن باشد و با جدیت از نفوذ وابستگان استعمار و منحرفان از مکتب بزرگ اسلام جلوگیری نمایند و بدانند که مخالفین اسلام و کشورهای ابرقدرت چپاولگر بین المللی هستند با تدریج و ظرافت در کشور ما و کشورهای اسلامی رخنه و با دست افراد خود ملتها، کشورها را به دام استثمار می‏کشانند باید با هوشیاری مراقب باشید و با احساس اولین قدم نفوذی به مقابله برخیزید و به آنها مهلت ندهید .» (4)
بنابراین همه مردم در سرنوشت جامعه خویش مسؤول هستند و هیچ عذر و بهانه‏ای از کسی پذیرفته نیست که نسبت‏به سرنوشت اداره امور جامعه اسلامی بی تفاوت باشد و بی تفاوت بودن و کناره‏گیری نسبت‏به سرنوشت اداره امور جامعه از گناهان کبیره محسوب می‏شود . پس همه مردم باید خود را دخیل و سهیم در اداره امور جامعه بدانند و هر کس به هر اندازه‏ای که توان دارد نسبت‏به سرنوشت جامعه اسلامی تلاش نماید و حضور تک تک مردم در صحنه‏های سیاسی و اجتماعی جامعه اسلامی به عنوان یک وظیفه شرعی، عقلی و سیاسی می‏باشد . و مطمئن باشیم که حضور گسترده مردم در صحنه‏های مختلف، دشمن را ناامید و انقلاب را بیمه می‏کند .

1) وظیفه و نقش مردم در انتخابات از دیدگاه امام خمینی (ره):

از دیدگاه حضرت امام (ره) جایگاه و نقش مردم در انتخابات، اساسی، حساس و تعیین کننده است . در زیر وظایف مردم نسبت‏به انتخابات را به فهرست ذکر می‏کنیم:
الف: شرکت فعالانه در انتخابات:
حضرت امام (ره) همه آحاد ملت را به شرکت در انتخابات فرا می‏خوانند:
«وصیت من به ملت‏شریف آن است که در تمامی انتخابات چه انتخابات رئیس جمهور و چه نمایندگان مجلس شورای اسلامی و . . . در صحنه باشند و اشخاصی را که انتخاب می‏کنند روی ضوابطی باشد که اعتبار می‏شود . عدم دخالت مردم، از مراجع و علماء بزرگ تا طبقه بازاری و کشاورز و کارگر و کارمند، همه و همه مسؤول سرنوشت کشور و اسلام می‏باشند، چه در نسل حاضر و چه در نسلهای آینده، و چه بسا که در بعض مقاطع عدم حضور و مسامحه گناهی باشد که در راس گناهان کبیره است . پس علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد و الا کار از دست همه خارج خواهد شد و این حقیقتی است که بعد از مشروطه لمس نموده‏اید و نموده‏ایم . چه علاجی بالاتر و والاتر از آن نیست که ملت در سرتاسر کشور در
کارهائی که محول به اوست‏بر طبق ضوابط اسلامی و قانون اساسی انجام دهد .» (5)
پس همه اقشار ملت در سرنوشت کشور اسلامی خود مسؤول هستند . و لذا همه باید شرکت در انتخابات را بعنوان یک وظیفه شرعی و قانونی خود بدانیم و بدون هیچگونه درنگ و مسامحه‏ای در صحنه‏های حساس انقلاب حضور فعال داشته باشیم و بدانیم که اگر به خاطر عدم حضور ما در سرنوشت جامعه، ضربه‏ای به انقلاب وارد شود همه ملت در پیشگاه خداوند و شهدای عزیز مسؤول خواهند بود . حضرت امام (ره) در این زمینه چنین می‏فرماید:
«اگر خدای نخواسته بر اسلام یا کشور اسلامی از ناحیه عدم دخالت در سرنوشت جامعه لطمه و صدمه‏ای وارد شود، یک یک تمام ملت در پیشگاه خدای قهار توانا مسؤول خواهیم بود و نسل‏های آینده که ممکن است از کناره‏گیری‏های کنونی مورد هزار گونه تجاوز واقع شوند ما را نبخشند . یکی از وظایف مهم شرعی و عقلی ما برای حفظ اسلام و مصالح کشور حضور در حوزه‏های انتخابیه و رای دادن به نمایندگان صالح و کاردان و مطلع بر اوضاع سیاسی جهان و سایر چیزهایی که کشور به آنها احتیاج دارد می‏باشد و مجلس محتاج به متخصصین رشته‏های مختلفی است که کشور احتیاج به آنها دارد . (6)
و در اصل ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چنین آمده است:
«در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکاء آراء عمومی اداره شود، از انتخابات، انتخابات رئیس جمهور، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای شورای اسلامی و نظایر اینها یا از همه پرسی در مواردی که در اصول دیگر این قانون معین می‏گردد .» (7)
پس نقش حضور مردم در سرنوشت جامعه امری روشن و واضح است و در جمهوری اسلامی ایران اداره امور کشور به عهده خود مردم می‏باشد که از طریق برگزاری انتخابات این مسؤولیت را به افراد واجد شرایط واگذار می‏کنند . و شکی نیست که هر فرد مسلمانی نسبت‏به سرنوشت اداره امور جامعه‏اش احساس مسؤولیت دارد . و همه اقشار مختلف مردم در انتخابات سرنوشت‏ساز مجلس شورای اسلامی حضور فعال خواهند داشت . و انقلاب متعلق به همه اقشار مردم می‏باشد و همه در انقلاب سهیم هستند و مردم فهیم و آگاه کشور اسلامی ایران نسبت‏به سرنوشت کشورشان بی‏تفاوت نخواهند بود .
حضرت امام (ره) در این زمینه می‏فرماید:
«همانطوری که هر آدمی خودش را موظف می‏داند که بچه خودش را، اطفال خودش را اداره کند . . . این احساس باید در ما پیدا بشود که این مملکت عائله ما هستند و خانه ماست . . . صاحبخانه هم یکی نیست، دو تا نیست، همه‏اند . . . همه کشور مال همه است .» (8)
ب: مشورت کردن:
مشورت از دستورات اسلامی است و خداوند مؤمنین را به مشورت فرا خوانده و می‏فرماید:
«و امرهم شوری بینهم‏» (9) و در جای دیگر می‏فرماید: «وشاورهم فی الامر» (10) و در روایات متعددی بر اهمیت مشورت تاکید شده است . تا جایی که حضرت امیرالمؤمنین علی علیه‏السلام در وصیت‏خود چنین می‏فرماید: «اضمم آراء الرجال بعضها الی بعض ثم اقربها الی الصواب و ابعدها من الارتیاب‏» (11) یعنی نظریات صاحبان رای را جمع آوری کن و سپس نزدیکترین آن را به صواب و دورترین آن را از شک انتخاب کن .
ما از آیات و روایات اصل لزوم مشورت را استفاده می‏کنیم . از آنجا که مجلس از اهمیت والایی برخوردار است و تصمیمات مجلس شورای اسلامی در امور کشور نقش بسزایی دارند لذا ما برای اینکه کاندیدای اصلح را انتخاب کنیم با افراد مورد اطمینان مشورت کنیم و همه امور و مصالح کشور را در نظر گرفته و بعد خودمان تصمیم بگیریم که به چه کسی رای بدهیم . در این مورد حضرت امام (ره) وظیفه همگان را روشن می‏کند:
«در تعیین رئیس جمهوری و وکلاء مجلس با طبقه تحصیل کرده متعهد و روشن فکر با اطلاع از مجاری امور و غیر وابسته به کشورهای قدرتمند استثمارگر، و اشتهار به تقوی و تعهد به اسلام و جمهوری اسلامی مشورت کرده، و یا علماء و روحانیون با تقوی و متعهد به جمهوری اسلامی مشورت نموده (نمائید) .» (12)
پس بنابراین مردم مؤمن و انقلابی ما برای انتخاب نماینده خود با افراد مؤمن و متعهد که مورد اعتمادشان هست مشورت می‏نمایند و در مقام مشورت کسی حق ندارد که رای و نظر خود را بر دیگران تحمیل کند . مردم ما در انتخاب وکلاء خود کاملا آزاد هستند و خودشان طبق معیار و ضوابطی که معین شده نامزدهای انتخاباتی را شناسایی نموده و به شخص مورد نظرشان رای خواهند داد .
ج: انتخاب اصلح:
با توجه به این اصل کلی که مسؤولیت‏ها باید در دست صالح‏ترین افراد باشد مردم نباید بی توجه از کنار این مساله بگذرند بلکه وظیفه دارند از روی آگاهی و شناخت کامل شایسته‏ترین فرد را انتخاب کنند .
مرحوم علامه امینی درکتاب الغدیر می‏فرماید، ابن عباس از رسول خدا چنین نقل می‏کند: «من استعمل عاملا من المسلمین و هو یعلم ان فیهم اولی بذلک منه و اعلم بکتاب الله و سنة نبیه فقد خان الله و رسوله و جمیع المسلمین .» (13)
یعنی: هر کس از مسلمانان عاملی (کارگزاری) را بر سر کار بیاورد - و به او مسئوولیت‏بدهد - در حالی که می‏داند در بین مسلمانان فردی وجود دارد که او برای این کار سزاوارتر است و به کتاب و سنت پیامبر - صلی الله علیه و آله - آشناتر است آن کس به خدا و رسول خدا - صلی الله علیه و آله - و جمیع مسلمین خیانت کرده است .
بنابراین بر افراد جامعه اسلامی لازم است تا ویژگیهای افراد را بررسی نمایند و از بین آنها بهترین و شایسته‏ترین فرد را برای تصدی امور و کارگزاری نظام اسلامی انتخاب کنند .
حضرت امام خمینی (ره) معنا و معیار اصلح را چنین بیان می‏فرماید: «اگر (انتخاب اصلح) برای خودتان باشد شیطانی است و اما اگر انتخاب اصلح برای مسلمانهاست، کی و از کجاست، مطرح نیست، از هر گروهی باشد، حزب باشد، یا غیر حزب، نه حزب اسباب این شود که غیر آن فاسد و نه صد در صد حزبی بودن باعث صلاح آنهاست . و انتخاب اصلح برای مسلمین یعنی انتخاب فردی که تعهد به اسلام و حیثیت آن داشته باشد و همه چیز را بفهمد و چون در مجلس اسلام تنها کافی نیست‏بلکه باید مسلمانی باشد که احتیاجات مملکت را بشناسد و سیاست را بفهمد و مطلع به مصالح و مفاسد کشور باشد و ممکن است‏به شما و گروه شما هم مربوط نباشد، که اگر اصلح را انتخاب کردید، کاری اسلامی می‏کنید و این یک محکی است‏برای خودتان که تشخیص بدهید انتخاب برای اسلام است‏یا برای صلاح خودتان . امیدوارم که تا آخر هم اینطور باشد و هر دوره انتخابات بهتر انجام شود . و این مساله، مساله شخصی نیست‏بلکه برای اسلام و از امور مهمه است .» (14)
و در جایی دیگر حضرت امام (ره) ملاک و معیار انتخاب اصلح را برای مردم چنین بیان می‏کند: «اشخاصی را انتخاب کنیم که از هر جهت صالح باشند . مسلمان بودن تنها فایده‏ای ندارد، باید جمهوری اسلامی را قبول داشته باشد و از مسائل روز اطلاع داشته باشد . سعی کنید مثل مرحوم مدرس را انتخاب کنید . کسانی را که انتخاب می‏کنید باید مسائل را تشخیص دهند، نه از افرادی باشند که اگر قدرت دیگری تشری زد بترسند، باید بایستند و مقابله کنند .» (15)
ملت هوشیار و همیشه در صحنه ایران اسلامی با در نظر گرفتن ملاک و معیارهای لازم به خاطر خدا و مصالح نظام اسلامی کشورمان با دقت کامل سوابق و ویژگیهای نامزدهای انتخاباتی را بررسی نموده به دور از گرایشهای جناحی و گروه گرائی شایسته‏ترین و صالح‏ترین افراد را برای نمایندگی مجلس شورای اسلامی انتخاب خواهند نمود . و بدانند که با حضور گسترده در انتخابات و انتخاب اصلح ضربه بزرگی بر دشمنان اسلام و انقلاب وارد خواهند کرد .
از بیانات و رهنمودهای حضرت امام (ره) استفاده کنیم: «در هر حال مردم با بصیرت و درایت کاندیداهایی را شناسایی کرده و به سوابق و روحیات و خصوصیات دینی - سیاسی نامزدهای انتخاباتی توجه نمایند . تمییز بین کسانی که در تفکر خود، خدمت‏به اسلام و محرومان را اصل قرار داده‏اند با دیگران کار مشکلی نیست .» (16) ملت انقلابی و سرافراز ایران اسلامی با شرکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی و انتخاب کاندیدای اصلح مشت محکمی بر دهان دشمنان انقلاب اسلامی خواهند زد و بیعت مجددی با آرمانهای بلند امام راحل و مقام معظم رهبری حضرت آیة‏الله خامنه‏ای - مدظله العالی - می‏باشد .

2) وظایف و شرایط نامزدهای انتخاباتی از دیدگاه حضرت امام:

وظیفه و نقش نامزدهای انتخاباتی در سلامت انتخابات و حضور پرشور مردم به پای صندوقهای اخذ رای اهمیت‏به سزایی دارند .
الف: شرایط نمایندگان (کاندیدهای انتخاباتی) :
نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی علاوه بر شرایط عمومی که در قانون اساسی ذکر شده را دارا هستند باید دارای شرایط دیگری نیز باشند تا بهتر بتوانند به مردم خدمت کنند و در مصوبات مجلس قدرت و توان اظهار نظر و نقد و بررسی لازم را داشته باشند و در مشکلات کلیدی جامعه بتوانند تصمیمات لازم را بگیرند و همیشه مصالح نظام را مقدم بر هر چیزی بدانند .
حضرت امام (ره) شرایط کاندیدای انتخاباتی (نمایندگان) را این طور بیان می‏فرماید: «مردم شجاع ایران با دقت تمام به نمایندگانی رای دهند که متعبد به اسلام وفادار به مردم باشند و در خدمت‏به آنان احساس مسؤولیت کنند و طعم تلخ فقر را چشیده باشند و در قول و عمل مدافع اسلام پابرهنگان زمین، اسلام مستضعفین، اسلام رنج دیدگان تاریخ، اسلام عارفان مبارزه جو، اسلام‏پاک‏طینتان‏عارف‏و در یک کلمه، مدافع اسلام ناب محمدی - صلی الله علیه و آله - باشند و افرادی را که طرفدار اسلام سرمایه داری، اسلام مستکبرین، اسلام مرفهین بی درد، اسلام منافقین، اسلام راحت طلبان، اسلام فرصت طلبان و در یک کلمه، اسلام امریکایی هستند طرد نموده و به مردم معرفی نمایند .» (17)
شرایط کاندیداهای انتخاباتی (نمایندگان) عبارتند از :
1 - متعبد به اسلام و اعتقاد به جمهوری اسلامی ایران
2 - پشتیبان ولایت فقیه و متعبد به اوامر او
3 - وفادار به مردم
4 - مطلع و آگاه به مسائل روز
5 - هدف خدمت‏به محرومین
بنابر این نماینده شایسته کسی است که نمایندگی را راهی برای نیل به پست و مقام قرار ندهد هدف خدمت‏به اسلام و انقلاب و رفع گرفتاری‏های محرومین جامعه باشد و مصالح نظام اسلامی را بر مصالح شخصی و جناحی مقدم بدارد .
حضرت امام - رضوان الله تعالی علیه - در وصیتنامه خود بخشی از شرایط وکلای مجلس را اینگونه ترسیم می‏نماید:
«ملت در هر دوره از انتخابات وکلاء دارای تعهد به اسلام و جمهوری اسلامی که غالبا متوسطین جامعه و محرومین می‏باشند و غیر منحرف از صراط مستقیم به سوی غرب یا شرق و بدون گرایش به مکتبهای انحرافی و اشخاص تحصیل کرده و مطلع بر مسائل روز و سیاستهای اسلامی به مجلس بفرستند .» (18)
ب: شرایط تبلیغات نامزدهای انتخاباتی:
تبلیغات نامزدهای انتخاباتی یکی از عوامل مهم، سلامت‏برگزاری انتخابات می‏باشد . کاندیداهای محترم مجلس شورای اسلامی همانطوری که مطلع هستند هدف از وکیل شدن خدمت‏به اسلام و مردم می‏باشد . بنابر این تبلیغات باید در چهارچوب اسلام باشد . و شما از همان قدم اول نیت را خالص کنید و برای رضای خداوند تبارک و تعالی حرکت کنید تا در آینده بتوانید منشا خدمات شایانی برای جامعه اسلامی باشید .
شرایط تبلیغات نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی از دیدگاه حضرت امام (ره) :
«نصیحتی است از پدری پیر به نامزدهای مجلس شورای اسلامی که سعی کنید تبلیغات انتخاباتی شما در چهارچوب تعالیم و اخلاق عالیه اسلام انجام شود و از کارهایی که با شؤون اسلام منافات دارد جلوگیری گردد . باید توجه داشت که هدف از انتخابات در نهایت‏حفظ اسلام است اگر در تبلیغات، حریم مسائل اسلامی رعایت نشود چگونه منتخب حافظ اسلام می‏شود . باید سعی شود که خدای ناکرده به کسی توهین نگردد و در صورتی که رقیب انتخاباتی به مجلس راه نیافت، به دوستی و برادری - که چیزی شیرین‏تر از آن نیست - لطمه‏ای نخورد .» (19)
نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی این نصیحت پدرانه امام راحل (ره) را آویزه گوشتان قرار دهید و بدانید که اگر می‏خواهید به این ملت‏شریف و بزرگوار خدمت کنید باید مسائل اسلامی را رعایت کنید . این ملت‏برای اسلام قیام کردند و در این راه پر فراز و نشیب علاوه بر اینکه سختیها و مشکلات فراوانی را متحمل شدند شهدای گرانقدری را تقدیم اسلام و انقلاب (نموده‏اند) کرده‏اند . و شکی نیست که شهدای عزیز و امام شهدا ناظر بر اعمال و حرکات ما هستند و ما باید سعی کنیم در مسیر اهداف آن بزرگواران حرکت کنیم . شما باید در تبلیغات انتخاباتی به گونه‏ای عمل کنید که به وحدت و انسجام مردم لطمه‏ای وارد نشود و خدای نخواسته کاندیدای رقیب خود را مورد توهین و هتک حرمت قرار ندهید . باید برنامه‏ها و دیدگاههای خود را در جوی سالم به مردم ارائه دهید تا مردم با بصیرت و درایت و رعایت همه جوانب کاندیدای مورد نظر خود را انتخاب کنند . و بدانید که این انتخابها یک امتحان است و پیروز آن کسی است که به تکلیف و وظیفه الهی خود عمل کرده باشد .
حضرت امام (ره) خطاب به نامزدهای انتخاباتی و طرفداران آنها چنین می‏فرماید:
«همه این امور اعتباری و زودگذر است و همه در محضر حق هستیم و آنچه در صحیفه کردار ما ماندنی است اعمال و رفتار ما و آنچه موجب سعادت و جاودانگی ما می‏شود، صفای معنویت و ثمرات خلوص بندگی است، و ما نباید خلوص عمل و جامعه اسلامی خودمان را به زنگار کدورت‏ها و اختلافات آلوده کنیم و رقابت‏های انتخاباتی هم هرگز نباید موجبات تفرقه و جدایی را فراهم نماید .» (20)
نکته‏ای که لازم است‏به نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی تذکر داده شود این است که علاوه بر اینکه شما باید صفا و صمیمیت و به دور از اختلاف رقابت انتخاباتی داشته باشید باید در تبلیغات نهایت صرفه جویی را بنمائید . همانطوری که می‏دانید امروز عده کثیری از مردم در فقر و مشکلات اقتصادی بسر می‏برند . از چاپ عکس و پوسترهای رنگارنگ و زائد بر حد اعتدال و ضرورت، پرهیز نمائید و در حد شناسایی خودتان که ضرورت ایجاب می‏کند استفاده کنید . و مطمئن باشید که مردم ما گول تبلیغات کذایی و عکس و پوسترهای آنچنانی که نوعا منجر به اسراف می‏شود را نخواهند خورد . بلکه آنچه مهم است این است که شما اهداف و دیدگاهها و برنامه‏های خودتان را برای مردم بیان کنید و خودتان را به مردم تحمیل نکنید . بگذارید مردم شریف و آگاه خودشان آزادانه و از روی معیار و ملاکهایی که دارند شخص مورد نظرشان را انتخاب نمایند .
در این قسمت‏به بیان شیوا و گهربار امام راحل (ره) گوش جان می‏سپاریم:
«گرچه همه حق تبلیغات صحیح برای خود یا کاندیداهای خود یا دیگران را دارند و هیچ کس نمی‏تواند جلوگیری از این حق نماید . و البته لازم است تبلیغات موافق مقررات دولت‏باشد .» (21)
بنابراین تبلیغات حق طبیعی و قانونی کاندیدها و طرفداران آنها می‏باشد ولی این تبلیغات باید برابر مقرراتی باشد که برای آنها در قانون معین شده و همه باید رعایت قانون را بر خودمان واجب بدانیم و دیگران را هم به رعایت قانون ارشاد کنیم .

3) وظیفه ناظران و مجریان انتخابات از دیدگاه امام خمینی (ره):

الف: وظیفه ناظران (شورای نگهبان):
وظیفه شورای محترم نگهبان را قانون معین نموده . اولین وظیفه‏ای که در این بخش دارند این است که صلاحیت کلیه نامزدهای انتخاباتی را با دقت‏بررسی نمایند و افرادی که صلاحیت‏برای کاندیدای انتخاباتی مجلس را دارند به مردم معرفی نمایند . بدیهی است که شورای محترم نگهبان بدون هیچ گونه مسامحه‏ای با دقت کامل سوابق و خصوصیات کاندیدها را بررسی می‏کنند و به وظیفه قانونی و شرعی خود عمل خواهند نمود . اما وظیفه دیگری که آن شورای محترم به عهده دارد نظارت بر سلامت و صحت انتخابات می‏باشد . بعد از برگزاری انتخابات، شورای نگهبان کلیه مدارک و اسناد راجع به برگزاری انتخابات حوزه‏های انتخابیه را با دقت مورد بررسی قرار می‏دهند تا حق هیچ کس ضایع نشود و سپس مهر صحت‏بر انتخابات خواهند گذاشت .
حضرت امام (ره) در باره وظیفه شورای نگهبان چنین می‏فرماید:
«اعضای محترم شورای نگهبان - ایدهم الله تعالی - را که حافظ مصالح اسلام و مسلمین هستند . . . من به آقایان هشدار می‏دهم که تضعیف و توهین به فقهای شورای نگهبان امری خطرناک برای کشور و اسلام است . . . لازم است همه به طور اکید به مصالح اسلام و مسلمین توجه کنیم و به قوانین، هر چند مخالف نظر و سلیقه شخصی مان باشد احترام بگذاریم . . . و به شورای نگهبان تذکر می‏دهم که در کار خود استوار باشید و با قاطعیت و دقت عمل فرمایید و به خدای متعال اتکال کنید .» (22)
اما وظیفه دیگری که بعهده شورای محترم است، بررسی کلیه مصوبات مجلس شورای اسلامی جهت تطابق داشتن با موازین شرع و قانون اساسی می‏باشد . در اصل نود و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چنین آمده است:
«تشخیص عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با احکام اسلام با اکثریت فقهای شورای نگهبان و تشخیص عدم تعارض آنها با قانون اساسی بر عهده اکثریت همه اعضای شورای نگهبان است .» (23)
بنابر این باید مصوبات مجلس به تایید شورای محترم نگهبان برسد تا اعتبار قانونی پیدا کند . در اصل نود و سوم قانون اساسی چنین آمده است:
«مجلس شورای اسلامی بدون وجود شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد مگر در مورد تصویب اعتبارنامه نمایندگان و انتخاب شش نفر حقوقدان اعضای شورای نگهبان‏» (24)
شورای محترم نگهبان بدون در نظر گرفتن منافع جناحی با استقلال طبق وظیفه‏ای که بعهده دارند در جهت پاسداری از اسلام و قانون اساسی عمل خواهند نمود . حضرت امام (ره) می‏فرماید:
«اگر در مجلس اشتباهی واقع بشود شورای محترم نگهبان با کمال قدرت و استقلال عمل خواهد کرد .» (25)
ب: وظیفه مجریان انتخابات:
امام (ره) خطاب به مجریان انتخابات چنین می‏فرماید: شما مسؤول این مساله (انتخابات) هستید هم مسؤول کار خودتان و هم مسؤول مسؤولین دیگری که تحت نظر شما هستند هستند، که جریان انتخابات یک جریان صحیح باشد . هیچ کس در انتخابات بر دیگری مقدم نیست، همه افراد ملت‏یک جور هستند در انتخابات یعنی همان آدمی که یک کار کوچکی انجام می‏دهد با آن کسی که در راس همه امور هست در باب انتخابات هیچ با هم فرقی ندارند، این یک رای دارد آن هم یک رای دارد . . . . انتخابات جوری باشد که مردم پسند باشد . . . یعنی مردم احساس بکنند به اینکه مساله انتخابات به آنطوری که قانون انتخابات گفته است، به آن طوری که اسلام می‏خواهد، دارد عمل می‏شود . عمل مال شماست، قانون یک ثبتی است که می‏شود، یک وظیفه‏ای تعیین می‏کند، لکن آنی که مهم است در مقام عمل است، مقام عمل جوری باشد که تطبیق بکند با قانون و مردم در راضی باشند در عمل . . . توجه کنید که اخلال گرها نباید خرابکاری بکنند . . . کسی بیاید مثلا نزدیک صندوق بخواهد به مردم بگوید به این رای بدهید . . . آنجا دیگر جای این حرف نیست که آنجا بایستد و بگوید فلانی خوب است فلانی بد است . . . باید جلوگیری بشود، تا انشاءالله یک انتخابات خوبی داشته باشیم .» (26)
اجرای انتخابات بعهده وزارت کشور، استانداران، فرمانداران، و بخشداران می‏باشد که مسؤولین مربوطه طبق قانون به وظیفه خودشان عمل خواهند نمود . همان طوری که از بیانات امام راحل (ره) استفاده شد مجریان انتخابات باید انتخابات را در یک جو سالم برگزار نمایند و جوری عمل نمایند که همه مردم واجد شرایط رای بدون هیچگونه دغدغه‏ای با کمال آرامش و اطمینان به کاندیدای مورد نظر خودشان رای بدهند و توجه به این نکته لازم است که باید برای مجریان امر انتخابات هیچ تفاوتی بین کاندیدها برایشان نباشد آنچه وظیفه آنهاست و برای مجریان اهمیت دارد این است که انتخابات را سالم برقرار نمایند و قطعا آن شخصی که اکثریت آراء مردم را کسب کرده باشد به مجلس راه خواهد یافت .
حضرت امام (ره) خطاب به مجریان انتخابات چنین می‏فرماید:
«شما فرمانداران و بخشداران‏و . . . همه‏تان موظفید به اینکه در این امر (انتخابات مجلس) دقت کنید که خوب انجام بگیرد، نبادا یک وقت‏خدای نخواسته یک تقلبی در کار بیاید .» (27)
بنابراین همه باید در اجرای برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی همکاری لازم را با مجریان امر بنمائیم تا انشاءالله انتخابات با حضور گسترده ملت همیشه در صحنه درست‏برگزار شود . مسؤولین اجرایی انتخابات انشاء الله تمام تلاش خود را در حسن اجرای انتخابات خواهند داشت و به وظیفه شرعی و قانونی خودشان عمل خواهند نمود . و بار دیگر دشمنان انقلاب و اسلام را مایوس خواهند نمود و مصلحت نظام اسلامی را بر همه چیز مقدم می‏دارند .

4) وظایف نمایندگان مجلس شورای اسلامی از دیدگاه امام خمینی (ره):

نمایندگان مجلس شورای اسلامی باید با کمال حسن نیت و برادری قوانین و مصوباتی که وضع می‏کنند بر خلاف اسلام و قانون اساسی نباشد و همانطوری که در اصل شصت و هفتم قانون اساسی آمده که در اولین جلسه مجلس سوگند نامه یاد می‏کنند و متن آن را امضاء می‏نمایند از همان جلسه اول تا پایان دوره نمایندگی مجلس به آن اصول پای بند باشند و در انجام وظیفه و حفظ حقوق ملت لحظه‏ای کوتاهی ننمایند . حضرت امام خطاب به نمایندگان مجلس شورای اسلامی چنین می‏فرماید:
«و از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در این عصر و عصرهای آینده می‏خواهم که اگر خدای نخواسته عناصر منحرفی با دسیسه و بازی سیاسی وکالت‏خود را به مردم تحمیل نمودند، مجلس اعتبارنامه آنان را رد کنند و نگذارند حتی یک عنصر خرابکار وابسته به مجلس راه یابد . . . و از همه نمایندگان خواستارم که با کمال حسن نیت و برادری با هم مجلسان خود رفتار و همه کوشا باشند که قوانین، خدای نخواسته از اسلام منحرف نباشد و همه به اسلام و احکام آسمانی آن وفادار باشید تا به سعادت دنیا و آخرت نائل آیید .» (28)
نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی باید در قبال این مسوؤلیت مهم احساس وظیفه نمایند و به دور از احساسات و اغراض جناحی به فکر رفع گرفتاری و مشکلات مردم محروم کشورمان باشند . و در این زمینه حضرت امام چنین می‏فرماید:
«و انشاءالله نمایندگان محترم مجلس سنگینی بار مسؤولیت و رسالت‏خود را در این امر خطیر احساس کرده و می‏کنند و به خوبی دریافته‏اند که نظام و مردم از آنان چه انتظاری دارند، که باید گفت مجموعه خواسته‏ها و انتظارات اسلامی مردم از مجلس رفع گرفتاری‏ها و محرومیت‏ها و دگرگونی در نظام پر پیچ و خم اداری کشور، از انتظارات به حقی است که باید آنها را جدی گرفت . و نمایندگان محترم مجلس قبل از پرداختن به لوایح و تبصره‏ها و مواد غیر ضروری به فکر مسائل اصلی و کلیدی کشور باشند و بر اساس اسلام عزیز در کمیسیون‏ها با طرح قوانین و لوایح به سمتی حرکت کنند که مشکلات اساسی مرتفع و سیاستهای زیربنایی کشور در امور فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در راستای کمک به محرومین و رفع استضعاف مدون و به مورد اجرا در آید . » (29)
نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی همان گونه که مطلع هستید مجلس محل بحث و گفتگو و انتقاد و استیضاح است اما با رعایت موازین و اخلاق اسلامی و بدون در نظر گرفتن اهداف شخصی و جناحی باید به فکر اصلاح امور جامعه باشید . حضرت امام (ره) چنین می‏فرماید:
«مجلسی که اساس یک کشور است‏باید محلی برای بحث و ساختن اخلاق جامعه باشد و انتقاد و استیضاح حق مجلس است اما برخورد با متخلف با آرامی و طرح مسائل اخلاقی بهتر رفع اختلاف می‏کند تا با الفاظ نیش دار و مقابله کردن با یکدیگر . . . خودشان را یک واعظ حساب بکنند که می‏خواهند مردم را موعظه کنند و مردم هم احساس کنند که این آقایان خیر و صلاح آنها را می‏گویند .» (30)
همانطوری که می‏دانید وظیفه نمایندگان در قانون معین شده است و این نوشتار گنجایش تمام شرح وظایف را نداشته و لذا ما به اختصار به گوشه هایی از وظایف نمایندگان مجلس شورای اسلامی از دیدگاه حضرت امام خمینی - رحمة‏الله علیه - اشاره کردیم . انشاءالله خداوند توفیق دهد همه بتوانیم به رهنمودهای آن امام بزرگوار و جانشین شایسته‏اش حضرت آیة‏الله العظمی خامنه‏ای مدظله عمل نموده و در مسیر اهداف عالیه آن امام راحل و ولی امر مسلمین حرکت کنیم و همیشه مدافع اسلام و انقلاب و ولایت فقیه باشیم و مصلحت نظام اسلامی را مقدم بر همه چیز بداریم . والسلام

پی نوشت :

1 . قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، ص 45 .
2 . صحیفه نور، ج 20، ص 194 .
3 . وصیتنامه سیاسی الهی، ص 17 و صحیفه نور، ج 21 .
4 . وصیتنامه سیاسی الهی، ص 18 و صحیفه نور، ج 21 .
5 . وصیتنامه سیاسی الهی، ص 19 و صحیفه نور، ج 21 .
6 . صحیفه نور، ج 18، ص 232 .
7 . قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ص 45 .
8 . صحیفه نور، ج 7، ص 13 .
9 . سوره شوری، آیه 38 .
10 . سوره آل عمران، آیه 259 .
11 . من لا یحضرالفقیه، ج 4 .
12 . وصیت نامه سیاسی الهی ، ص 19، و صحیفه نور ج 21 .
13 . الغدیر، ج 8 ص 291 .
14 . صحیفه نور، ج‏18، ص‏152 .
15 . صحیفه نور، ج 18، ص 198 .
16 . صحیفه نور، ج‏20 ، ص 194 .
17 . همان .
18 . وصیت نامه سیاسی الهی، ص 18، صحیفه نور، ج 21 .
19 . صحیفه نور، ج 20، ص 194 .
20 . صحیفه نور، ج 20، ص 215 .
21 . صحیفه نور، ج 18، ص 232 .
22 . صحیفه نور، ج 18، ص 280 .
23 و 24 . قانون اساسی جمهوری اسلامی، ص 53 .
25 . صحیفه نور، ج 18، ص 264 .
26 . صحیفه نور، ج 18، ص 252 .
27 . صحیفه نور، ج 18، ص 205 .
28 . وصیتنامه سیاسی الهی، ص 18، و صحیفه نور، ج 21 .
29 . صحیفه نور، ج 20، ص 214 .
30 . صحیفه نور، ج 18، ص 59 .

منبع: ماهنامه پاسدار اسلام

پی‌نوشت‌ها:
 

6-رعد / 11.
7-فاطر / 43.
8-اعراف / 96.
9-صحیفه ی نور، ج 12، ص 6.
10-نهج البلاغه، حکمت 176.
11-میزان الحکمه، ج 2، ص 512.
12-نهج البلاغه، ج 5، نامه ی 33.
13-آل عمران / 186.
14-تصنیف غرر الحکم، ص 280.
15-هود / 118.
16-تصنیف غرر الحکم، ص 341.
17-تصنیف غرر الحکم، ص 341.
18-همان، ص443.
19-همان، ص481.
20-نهج البلاغه: ص411.
21-تصنیف غررالحکم، ص 209.
22-مجادله / 22.
23- مریم / 96.
24-توبه / 128.
25-آل عمران / 159.
26-میزان الحکمه، ج 6، ص 233.
27-تصنیف غرر الحکم، ص 432.
28-میزان الحکمه، ج 3، ص 239.
29-میزان الحکمه، ج 3، ص 341.
30-تصنیف غرر الحکم، ص 341.
31-نهج البلاغه، حکمت 251.
32-نهج البلاغه، نامه ی 46.
33-میزان الحکمه، ج 4، ص 40.
34-الحیاه، ج 1، ص 355.
35-الحیاه، ج 1، ص 356.
36-الحیاه، ج 1، ص 359.
37-میزان الحکمه، ج 8، ص 484.
38-میزان الحکمه، ج 8، ص 484.
39-نهج البلاغه، نامه ی 53.
40-وسائل الشیعه، ج 11، ص 44.
41-تصنیف غررالحکم، ص 345.
42-نهج البلاغه، نامه ی 53.
43-نهج البلاغه، نامه ی 53.
44-توبه / 61.
45-نهج البلاغه، نامه ی 53.
46-میزان الحکمه، ج 6، ص 426.
47-تصنیف غرر الحکم، ص 55.
48-نهج البلاغه، نامه ی 27.
49-تصنیف غرر الحکم، ص 340.
50-میزان الحکمه، ج 2، ص 195.
51-تصنیف غرر الحکم، ص 345.
52-نهج البلاغه، نامه ی 53.