جمعه 30 بهمن 1388 ساعت 12:26 AM
|
|
| • سال 88 از سوي رهبر معظم انقلاب به سال " اصلاح الگوي مصرف "ناميده شد. درباره اين اقدام مهم، توجه به نکاتي لازم است: • 1) ضرورت پرهيز از همايش وسمينار از گذشته دور تا کنون هر بار که امام يا مقام معظم رهبري موضوعي را پيشنهاد داده اند در اولين گام از سوي مسؤولان مربوطه، ستاد پي گيري وسپس يک يا چند همايش مقدماتي تشکيل شده وسرانجام هم به دست فراموشي سپرده مي شد! که يکي از آخرين آن ها را مي توان به فرمان رهبري مبني بر ضرورت تحول در حوزه ها اشاره کرد که پس از تشکيل ستاد ويژه در يک سال اخير اقدام قابل توجهي صورت نگرفته است. از اين رو بايد مراقب بود که اين فرمان مهم نيز به سرنوشت فرامين قبلي مبتلا نشود. علاوه بر اين، تشکيل اين گونه همايش ها با روح اين فرمان در تعارض است، زيرا صرف هزينه زياد در اين گونه همايش ها که غالبا با ريخت وپاش هاي فراوان همراه است، با اصلاح الگوي مصرف در تعارض است. از سوي ديگر تشکيل همايش براي تلاش در جهت فهم درست موضوع و بررسي راه حل هاي آن است، در حالي که ناپسند بودن آن بر کمتر کسي مخفي مانده است. بنا براين، بايد قبل از هر چيز در عملياتي کردن اين امر روشن کوشيد. • مشکلات فراروي طرح اصلاح مصرف • 2) يکي از مشکلات فراروي اصلاح الگوي مصرف، عدم اعتقاد برخي مسؤولان نظام به اين طرح مهم است؛ زيرا آن ها براين باورند چنان چه الگوي مصرف اصلاح شود تشريفات و زندگي اشرافي که هويت آن ها را تشکيل مي دهد در هم خواهد ريخت. از اين رو همواره در جريان طرح تحول اقتصادي سنگ اندازي مي کنند. • 3) ترديدي نيست رييس جمهور محترم که از خوي ساده زيستي برخوردار است و به تبع ايشان دولت وهمکاران ايشان نيز از اين روحيه بهره مندند. تشکيل ستاد عملياتي کردن فرمان رهبري در وزارت خانه ها قبل از ساير دستگاه ها حکايت از وجود اين روحيه در ميان آن ها دارد، چنان چه ساير مسؤولان در مجمع تشخيص، مجلس و دستگاه قضايي الگوي مصرف خود را تغيير دهند انتظار مي رود که مردم نيز از مسؤولان خود تاسي بجويند، زيرا بر اساس "الناس علي دين ملوکهم" توده مردم از مسؤولان خود الگو مي گيرند. از اين رو نمي شود از يک سو از مردم خواست از اسراف وتبذير بپرهيزند و از سوي ديگر مهماني ها، عروسي ها، مسافرت ها و بذل و بخشش هاي برخي مسؤولان، اشرافي وهمراه با اسراف وتبذير بي حد و حصر باشد. نمي توان در سال اصلاح الگوي مصرف، بودجه مجلس را به 4 برابر و مجمع تشخيص را به بيش از 7 برابر رساند ودر عين حال از مردم انتظار داشته باشيم آن را رعايت کنند. بايد از سفرهاي خارجي غير ضروري جلوگيري کرد؛ سفر هيات 200نفره و 150 نفره همراه آقاي هاشمي به مکه ومدينه و عتبات عراق به مدت يک هفته و تحميل بودجه آن بر شانه مردم از نمونه هايي است که بايد اصلاح شود. آيا اين گونه سفرها با اين حجم، آن هم از بودجه بيت المال با الگوي مصرف در تنافي نيست؟! براستي آيا وقت آن نرسيده که سازماني به تحقيق و بررسي ونظارت بر بودجه مجلس و مجمع تشخيص بپردازد تا مردم نيز در جريان نحوه هزينه آن قرار گيرند؟ 4) عدم اعتقاد برخي مسؤولان به اصلاح الگوي مصرف مشکل ديگر فراروي آن است، زيرا بر اساس اقتصاد ليبراليستي مصرف بيشتر، توليد بيشتر را در پي دارد از اين رو به جاي تن دادن به اصلاح مصرف به تبليغ مصرف بيشتر مي پردازند اين افراد گر چه به ظاهر به خاطر رعايت افکار عمومي از اصلاح الگوي مصرف دم مي زنند ولي بر اساس نگرش اقتصاد غربي که باور آن هاست به هيچ وجه حاضر به حمايت از آن نيستند. آن ها با ترويج روحيه مصرف گرايي به دنبال سود بيشتر در سايه توليد بيشترند، هر چند در آن اسراف وحيف وميل باشد.در حالي که مقام معظم رهبري ضمن باطل دانستن شيوه هاي بر گرفته از غرب، بر استراتژي توليد بيشتر ومصرف کمتر وجلوگيري از اسراف تاکيد دارند " عادت هاى ما، سنت هاى ما، روش هاى غلطى که از اين و آن ياد گرفتهايم، ما را سوق داده است به زيادهروى در مصرف به نحو اسراف. يک نسبتى بايد در جامعه ميان توليد و مصرف وجود داشته باشد؛ يک نسبت شايستهاى به سود توليد؛ يعنى توليد جامعه هميشه بايد بر مصرف جامعه افزايش داشته باشد. جامعه از توليد موجود کشور استفاده کند؛ آنچه که زيادى هست، صرف اعتلاى کشور شود. امروز در کشور ما اينجورى نيست. مصرف ما به نسبت، از توليدمان بيشتر است؛ اين، کشور را به عقب مي رساند؛ اين، ضررهاى مهم اقتصادى بر ما وارد مي کند؛ جامعه دچار مشکلات اقتصادى مي شود. در آيات شريفهى قرآن بارها راجع به پرهيز از اسراف در امور اقتصادى تأکيد شده؛ اين به خاطر همين است. اسراف، هم لطمهى اقتصادى مي زند، هم لطمهى فرهنگى مي زند. وقتى جامعهاى دچار بيمارى اسراف شد، از لحاظ فرهنگى هم بر روى او تأثيرهاى منفى مي گذارد. بنابراين مسئلهى صرفهجوئى و اجتناب از اسراف، فقط يک مسئلهى اقتصادى نيست؛ هم اقتصادى است، هم اجتماعى است، هم فرهنگى است؛ آيندهى کشور را تهديد ميکند." آثار وعواقب منفي اسراف 5) الگوي نامناسب مصرف واسراف وتبذير آثار و عواقب نامطلوب و شومي در بر دارد که به برخي از آن ها اشاره مي کنيم از نظر اقتصادي به اقتصاد کشور آسيب جدي مي زند ، زيرا مصرف بي رويه، بخشي از جامعه را دچار فقر وناهنجاري هاي اجتماعي مي کند واز سوي ديگر انسان ها را به انسان هاي بي تفاوت و بي مبالات تبديل کرده که در برابر فقر و گرسنگي هم نوعان خود عکس العملي نشان نمي دهند؛ اين گونه افراد بر اثر منطق چشم وهم چشمي هر روز بر تشريفات مهماني ها و دکورهاي منازل خود مي افزايند و مع الاسف گاه به اندازه خوراک ده ها انسان گرسنه و فقير از باقيمانده همان غذاها در سطل آشغال مي ريزند! البته منطق آن ها اين است که تمام محتواي سفره را با پول خودشان تهيه کرده اند! غافل از اين که اين نعمت ها متعلق به آحاد جامعه است واقشار ثروتمند هم بيش از سهم خود حق ندارد مصرف کنند. اين در حالي است که همان مواد غذايي از عرق جبين طبقات ضعيف وغالب آن ها با يارانه دولت که آن هم از سهم مردم ضعيف است، تهيه شده است.6) همان گونه که مقام معظم رهبري فرمودند زياده روي در مصرف، از نظر فرهنگي واجتماعي نيز آثار بسيار مخربي به جا مي گذارد، زيرا جامعه را به سوي فرهنگ پرخوري سوق مي دهد که عامل اکثر بيماري ها و بدبختي هاست. تاسيس رستوران هاي ساعتي در شمال تهران و به تدريج در ساير نقاط کشور، ادامه روند حاکميت الگوي مصرف غربي است که بريز و بپاش ها را يک نوع کلاس براي خودشان به حساب مي آورند! در رستوران هاي ساعتي که جديدترين ره آورد غربي است، افراد با پرداخت مبلغ بالايي وارد رستوران مي شوند وبه صورت سلف سرويس طي مدت مقرر از غذاهاي متنوع موجود هر آن چه بخواهند مي خورند. طبيعي است فردي که براي ورود به چنين رستوراني مثلا 100 هزار تومان پرداخته، حق خود مي داند که از انواع غذاها آزادانه هر آن چه مي خواهد بر دارد ودر نتيجه، هم زياد مي خورد وهم باقيمانده آن را که مقدار زيادي است در سطل آشغال ريخته شود! بر دولت محترم مخصوصا سازمان جهان گردي است که جلوي تاسيس اين گونه رستوران ها را بگيرد و موارد تاسيس شده را نيز مهر وموم کند وگرنه طولي نمي کشد که اين گونه رستوران ها در محلات اشرافي شهرهاي بزرگ وکوچک به عرف تبديل خواهد شد. روشن است که اين نوع مصرف کردن هم فرهنگ جامعه را تهديد مي کند هم سلامت آن را. شايد کساني باور نکنند که اين مدل ها براي کشور خطر آفرين باشد ولي با اندکي تامل بر زندگي گذشتگان، عمق خطر روشن مي شود؛ در روزگاري نه چندان دور اکثريت قريب به اتفاق کشور براي نان احترام ويژه اي قايل بودند، هم خوردن ته مانده هاي سفره را ثواب مي دانستند وهم اگر لقمه اي نان را در کوچه يا خيابان مي يافتند از روي زمين بر داشته آن را مي بوسيدند، ولي امروزه مع الاسف اکثريت مردم با الگوگيري از خوي و خصلت اشراف، ريخت و پاش واسراف نان را براي خود نوعي کلاس تلقي مي کنند وکار را بدان جا رسانده اند که بيش از ثلث نان توليدي کشورکه با آن همه زحمت به دست مي آيد دور ريخته مي شود! برنج نيز که روزگاري فقط به اشراف اختصاص داشت وعمده مردم تنها در شب عيد نوروز از آن تناول مي کردند، امروز به خوراک غالب آن ها تبديل شده و طبق برخي آمارها روزانه ده ها تن ازآن فقط در تهران به سطل آشغال ريخته مي شود. انرژي نيز قصه پر غصه اي دارد که هر انسان کم خيالي را به تامل وا مي دارد.از اين رو ضرورت دارد که هر چه زودتر الگوي مصرف متناسب با اسلام و آموزه هاي ديني طراحي وبه اجرا در آيد تا جلوي نابودي سرمايه هاي ملي گرفته شود. 7) متاسفانه لايحه هدفمند کردن يارانه ها که دولت محترم در راستاي اهداف فوق به مجلس فرستاده بود مورد بي مهري واقع شد ولي با تاکيد مقام معظم رهبري مبني بر ضرورت اصلاح الگوي مصرف قطعا مجلس بايد دوباره آن را در دستور کار قرار دهد. معظم له اين طرح را يکي از زمينه هاي مناسب براي اعلان دهه پيش رو به دهه عدالت وپيشرفت دانسته اند "نمونهى ديگر، همين مسئلهى هدفمند کردن يارانههاست، که اين ناشى از تجربهى بلندمدت نخبگان کشور است که در طول اين سالها به اين نقطه رسيدهاند که يارانههائى که از کيسهى بيتالمال - يعنى از جيب عموم مردم - بيرون مي رود و به عموم تعلق مي گيرد، بيشتر متوجه به قشرهائى بشود که نياز آن ها بيشتر است؛ يعنى قشرهاى محروم و طبقات متوسط به پائين جامعه، از بيتالمال و از کيسهى عمومى ملت بيشتر برخوردار شوند تا طبقات بسيار مرفه و کسانى که در حقيقت احتياجى هم به اين يارانهها ندارند. رسيدن به اين حقيقت و تصميم و عزم راسخ بر اجراى آن، ناشى از تجربهى طولانىمدتى است که در طول اين سال ها متراکم شده است و به مرحلهى عمل درآمده است". بنابر اين شاسته است مجلس بويژه رياست محترم آن، کار کارشناسي را بيشتر مورد توجه قرار دهند واز ورود به دسته بندي هاي سياسي بپرهيزند تا تلقي عموم مردم بر اين نشود که مجلس يا رييس آن با دولت ورييس جمهور موضع دارند وضرورت پيدا نکند که مقام معظم رهبري براين مساله خاص ورود پيدا کنند. http://noorportal.net/1/25682/25688.aspx |
