از آنجا که ثروت , قدرت می آفریند و فقر, ضعف و سستی , قدرت اقتصادی توانگران ,از دیرباز, حربه ای بوده است برای نفوذ در ممالک زیر سلطه و وسیله ای برای ترویج فرهنگی و مکتب دولت حاکم و قدرتمند بر ملل فقیر و ضعیف و در مواردی برای به زانو درآوردن آنان و وضعیت کشورهای مختلف جهان معاصر, شاهدی است براین مدعا.

تحلیل گران سیاسی , تنگناهای اقتصادی به وجود آمده از جانب دولت مستکبر آمریکا رااز مهمترین علل سقوط دولت ساندنیسیت , قلمداد کرده اند. روزنامه[ وال استریت] , با درج مقاله ای در رابطه با انتخابات نیکاراگوئه نوشت :

[ درانتخابات ریاست جمهوری ... دموکراسی پیروز نشد بلکه تروریستهای مورد حمایت کاخ سید به پیروزی دست یافتند... جورج بوش , رئیس جمهوری آمریکا, در ماه نوابر گذشته , با خانم جامورو, در کاخ سفید دیدار کرد و قول داد که در صورت پیروزی او, درانتخابات ریاست جمهوری , تحریم اقتصادی علیه نیکاراگوئه را لغو خواهد کرد. مخالفان , بااین شعار تبلیغاتی برای پیروزی درانتخابات , وارد میدان شدند: [علیه ساندنیستیها رای دهید] یا[ شاهد مرگ کودکانتان باشید] تحریم اقتصادی نیکاراگوئه , به منظور فشار به ساندیستیها و ساقط کردن رژیم ماناگوا وضع شده بود] 1 .

بنابراین , وابستگی اقتصادی ,از عوامل مهم واساسی نفوذ استعمارگران , در ممالک جهان سوم است . هر ملتی که بخواهد خود رااز سلطه اجانب نجات بخشد, می بایست بر توان خویش تکیه کند و دست حاجت , به سوی دیگران دراز نکند. تجربه ثابت کرده است که : ملتهااگر بخواهند مستقل باشند, خواهند توانست . بهبود وضع نابسامان اقتصادی , آبادانی شهرهای ویران , ترمیم خسارتهای عظیم جنگی و تلاش در راه زندگی عزتمند, راهی است که بسیاری از کشورها و ملتهای بااراده طی کرده اند.

اسلام و خودکفایی

در مکتب اسلام , به مسئله حفظ هویت واستقلال اقتصادی ,ارزش بسیار داده شده است .

مسلمانان ,از هرگونه رکون و وابستگی به ظالمین , که قطبهای اقتصادی امروز, مصداق بارز آنند, به شدت نهی شده اند : [ ولا ترکنوا الی الذین ظلموا فتمسکم النار] 2 .

بدون تردید وابستگی اقتصادی , می تواند راهی باشد برای رکون و تکیه مالی به دشمنان اسلام , که فرجامی جز شکست و آتش در بر نخواهد داشت .

در روایات اسلامی , به کار و فعالیت , در جهت بی نیازی از دیگران , ارزش بسیار داده شده تحمل و زحمت و رنج برای رسیدن به غنا و بی نیازی عبادت به شمار آمده است .

امام باقر[ ع] در هوای بسیار گرم نامناسب در مزرعه خویش به کار مشغول بود. و در پاسخ معترض که کار کردن در سن پیری را بر آن حضرت , خرده می گیرد و قصد موعظه آن حضرت را دارد, می فرماید:

[من , به قصد بی نیازی از تو و مردم , کار می کنم واین عبادت است و اگر دراین حالت بمیرم در حال طاعت خداونداز دنیا رفته ام] 3 .

و یاامام صادق[ ع] در حال کشاورزی و کار, در جواب کسی که می گوید:

این بیل را به من بدهید تا من کار راانجام دهم . می فرماید:

[نه , من اساسا دوست دارم که مرد برای تحصیل روزی رنج بکشد و آفتاب بخورد] 4 .

علاوه بر روایاتی که کار را عبادت دانسته اند, روایاتی داریم که از تنبلی و سستی , به شدت نکوهش کرده اند.

امام امت ,از دیرباز, به مساله خودکفایی توجه داشته است واز وابستگی اقتصادی کشورهای اسلامی وایران زمین , به دشمنان اسلام , رنج می برده و همواره خواستار قطع وابستگی و سلطه اقتصادی اجانب و رسیدن به خودکفایی ملت اسلام بوده است :

[...من اعتقادم این است , که انسان اگر با هر زحمت و مرارتی زندگی کند و زندگیش مال خودش باشد, مستقل باشد... و نان جو خودش را بخورد...ارزشش صدها مقابل این است که انسان در آپارتمانهای عظیم بنشیند و دستش , پیش دیگران دراز باشد] 6 .

[آیا برای مسلمانان جهان ننگ نیست که بااین همه سرمایه های انسانی و مادی و معنوی , با داشتن مکتب مترقی و پشتوانه الهی , تن به سلطه قدرتمندانه مستکبر و دزدان دریایی و زمینی قرن می دهند] 7 .

مسلمین , نباید تحت سلطه کفار باشند خدای تبارک و تعالی , برای هیچ یک از کفار سلطه بر مسلمین قرار نداده است و نباید مسلمین ,این سلطه کفار را قبول کنند. 8

پس از ذکراین مقدمه ,اینک , به اجمال رهنمودهای امام خمینی را در راستای رسیدن به خودکفایی , مورد مطالعه قرار می دهیم .

محورهایی که ما, دراین نوشته بحث می کنیم , عبارتنداز:

1 شرائط خودکفایی .

2 موانع .

3 موجبات .

موضوع : توليد ملي ، حمايت از كار وسرمايه ايراني

منبع : پايگاه اطلاع رساني حوزه نت

با توجه به این که بیشتر مُدهای رایج در بین جوانان و نوجوانان برگرفته از الگوهای بیگانه و غیر خودی است، می توان گفت که مدگرایی به معنای جدید آن، نوعی از خودبیگانگی و تقلید از فرهنگ غربی را القا می کند، تا آن جا که الآن بعضی از جوان ها از نوک پا تا فرق سرشان غربی است و حتّی وقتی نگاه می کنی، می بینی کلمات یا جملاتی بر روی لباس یا داشبورد ماشین یا آینه و کُمد شخصی یا درِ ورودی مغازه شان نوشته شده که کم تر ارتباطی با زندگی شخصی یا آرمان ها و علایق فردی آنها دارد و گاه حتّی معنای آن را نیز به درستی نمی دانند و شاید اگر بدانند، موجب شگفتی، خنده یا ناراحتی شان بشود، عباراتی مثل: «ما پسران شیطانیم»، «گروه لجن!»، «سفید، امّا آشغال»، «گروه سیاهان بوگندو!»، «زیبایی کثیف»، «عشق نشئه»، «گناه تا مرگ»، «بوسه بر صندلی الکتریکی» و...

این، چیزی است که از مُدگرایی یا مدپرستی جوانان امروز ما به چشم می آید ؛ چیزی که شاید بتوان گفت تا حدّ زیادی، ناشی از تقلید کورکورانه و غفلت از خویش است ؛ چرا که کلمات و عبارات بالا، شعارهای آخرین مُدهای شخصیتی ای است که غربی ها به جوانان جهان تقدیم کرده اند، درحالی که جوان امروز ما، نگاه خاص خودش، شخصیّت خودش و حتی مشکلات خودش را دارد!

تقلید هر روزه از آخرین مدهای رایج در جهان غرب، به چه معناست، جز: از خودبیگانگی، بحران هویت، تزلزل شخصیت، وابستگی اقتصادی، احساس حقارت و...؟ از همه دردناک تر، این است که بسیاری از رفتارها و هنجارهایی که امروزه به عنوان مُد در جامعه ما مطرح است و از سوی عده ای تبلیغ هم می شود، با اصول اخلاقی و ارزش های فرهنگی جامعه ما به هیچ وجه همخوانی ندارد. روابط بی قید و شرط دختر و پسر، عدم رعایت پوشش اسلامی، آرایش مو و صورت صرفا به قصد جلب توجه (مثلاً به سبک جنس مخالف و یا به سبک های بسیار پیچیده و وقتگیر)، آرایش مو به سبک جوانان منحرف غربی (مثلاً به سبک همجنس گرایان)، به کارگیری وسایل تزئینی غیرمتعارف (مثلاً حلقه بینی برای دختران و حلقه گوش و انگشتر طلا برای پسران) و... همه به نحوی شخصیت جوان مدگرای امروزی را به نمایش می گذارند ؛ مدهایی که به اتلاف وقت و انرژی و قابلیت های فکری و سرمایه های مادّی جوانان و خانواده می انجامند و شاید بتوان گفت که هیچ سهم و نقشی در نو شدن و امروزی شدن جوان و جامعه ندارند!

فرهنگ خودی، اصلی ترین ضابطه مدگرایی و امروزی شدن

فرهنگ و ارزش های اجتماعی از اساسی ترین عناصر یک نظام اجتماعی هستند که پایه ارزیابی ما را از پدیده های اطرافمان تشکیل می دهند و در واقع، رفتار ما را نسبت به آنها تنظیم می کنند. بنابراین، در پذیرش یا عدم پذیرش الگوها و مدهایی که در جامعه رواج می یابند، ابتدا باید رابطه آنها را با نظام ارزشی حاکم بر جامعه و اصول و مبانی مورد قبول آن مردم، مورد ارزیابی قرار داد و میزان همگرایی یا واگرایی آنها را از یکدیگر سنجید.

به عنوان نمونه، مدهای لباس، اگر در عین جذابیّت و امروزی بودن، برخاسته از فرهنگ خودی باشند و با اصول و مبانی اعتقادی و اخلاقی جامعه ما تعارض نداشته باشند، نشانه خلاقیّت و نوآوری جوانان ما بوده، هویت فرهنگی آنان را به نمایش می گذارند. بنابراین، باید تدابیری سنجیده شود تا مُدها و مُدل ها، هم نیاز به تنوع طلبی و نوجویی و میل به امروزی شدن جوانان را تأمین کنند و هم جوانان ما از پیامدهای منفی مدگرایی، درامان بمانند.⁽⁸⁾

نکته آخر

همه ما به خوبی می دانیم که پیروی از الگوها و مدهای غربی و پوشیدن لباس های با آرم خارجی یا تقلید از مدل موی سر فلان فوتبالیست، نمی تواند به ما شخصیت اعطا کند و موجب پیشرفت و ترقّی ما گردد. عوامل اصلی موفقیت در تمامی زمینه ها، خودباوری (اعتماد به نفس) و پایبندی به اصول اعتقادی و ارزش های اخلاقی است. تا زمانی که علم و دانش در وجود ما شکوفا نگردد و زیرساخت های شخصیت ما مبتنی بر الگوهای فرهنگ اصیل این مرز و بوم، شکل نگیرد، آرایش ظاهر و تقلید از مدها و الگوهای دیگران، جز بحران هویت و دور شدن از اصالت فرهنگی خویشتن، نتیجه ای در پی نخواهد داشت.

پس بیایید یک بار دیگر در رفتارمان تجدیدنظر کنیم و اصالت های فرهنگی مان را در پرتو جذابیت های دروغین فرهنگ بیگانه از دست ندهیم.

همان گونه که میل به امروزی شدن و مُدگرایی (که از ویژگی های دوران جوانی است)، ناخواسته ما را به پیروی از الگوهای بیگانه می کشانَد، غرور و احراز هویت نیز به همین دوره سنّی اختصاص دارد. چه خوب است غرور ملی و غیرت دینی را در خویش تقویت کنیم و میل به امروزی شدن و مدگرایی را با الهام گرفتن از آموزه های تمدّن ساز اسلام و فرهنگ غنی اسلامی ـ ایرانی خویش و متناسب با هویت فرهنگی خود، به فعلیت برسانیم.

موضوع : توليد ملي ، حمايت از كار وسرمايه ايراني

منبع : پايگاه اطلاع رساني حوزه نت