زمينههاي توجه صندوق
اين صندوق به دليل تنوع معلوليتها و اختلاف شرايط و اوضاع کمک گيرندگان و قشرهاي مشمول خدمات صندوق، زمينههاي مختلفي براي فعاليت دارد. اين زمينهها را ميتوان به اين شکل دستهبندي کرد:
کلمهي »معلول« در مورد کساني به کار ميرود که از ناحيهي حسي، حرکتي و يا عقلاني دچار نقصي باشند؛ که گاهي ممکن است يک نفر از چند معلوليت رنج ببرد. اين افراد براساس نوع معلوليت خود به خدمات ويژهاي نيازمندند که ميتوان به اين موارد اشاره کرد:
1 - ارائهي خدمات پزشکي و درماني جسم و روان؛
2 - ارائهي خدمات اجتماعي؛
3 - ارائهي خدمات فرهنگي و تربيتي؛
4 - ارائه خدمات آموزشي فني - حرفهاي؛
5 - فراهم ساختن دستگاهها و وسايل مورد نياز معلولين برحسب نوع معلوليت آنها؛
6 - ايجاد اماکن و بناهاي مجهز براي ارائهي خدمات در سطوح مناسب، با توجه به نوع نيازهاي افراد معلول؛
7 - آموزش و آمادهسازي کادرهاي متخصص در زمينهي ارائهي خدمات ويژه؛
8 - ايجاد زمينهي مناسب براي تحقيقات و پژوهشهاي علمي در ارتباط با معلولين و ريشهيابي معلوليتها و راههاي جلوگيري از آن و بررسي خدماتي که معلولان بدان نيازمندند و بررسي چگونگي تحول و پيشرفت در ارائهي اين پژوهشها و خدمات؛
9 - اهداي کمکهاي مادي به برخي از خانوادههاي معلولين به منظور فراهم ساختن نيازهاي افراد معلول يا خانوادههاي آنان، بخصوص زماني که فرد معلول سرپرست خانواده نيز باشد و در طول زمان درمان، درآمد خانواده کاهش يافته و يا قطع شده باشد.
10 - ارائهي برنامههاي فرهنگي - تبليغي و اجتماعي با هدف تغيير ديدگاه جامعه نسبت به معلولين و ايجاد تحول در اين راستا که موجب رهاندن معلولين از انزوا شده و آنها را در حرکتهاي اجتماعي سهيم سازد.
گروه خاص به کساني اطلاق ميشود که با مشکلات اجتماعي، رواني و يا جسمي مواجهند. اين گروه شامل افرادي از سنين مختلف، اعم از کودک، نوجوان و پير ميشود. اين گروه کمتر از معلولين و يا گروههاي اجتماعي ديگر نيستند و ارائهي خدمات به ايشان از توصيههاي مؤکد شرع مقدس است. آنان نيز حق دارند که ضمن تأمين نيازهايشان، فرصت مشارکت در فعاليتهاي اجتماعي و زندگي، در حد شرايط و توانشان، به آنها داده شود.
صندوق، براي افراد اين گروههاي خاص خدمات متنوعي، متناسب با شرايط آنان، فراهم کرده و در اختيارشان ميگذارد. برخي از اين خدمات به اين قرار است:
1 - هماهنگي با مراکز حمايت از نوجوانان به منظور ارائهي خدمات بيشتر و در سطح بالاتر در زمينههاي مختلف تربيتي و رواني، و آماده سازي نوجوانان براي فعاليت در زمينههاي گوناگون مطابق با توانايي و شرايط فردي آنان.
پس از پايان يافتن برنامههاي حمايتي، اين مراکز، همچنان بر نحوهي زندگي خصوصي افراد مذکور نظارت داشته و با فراهم کردن فرصت شغلي به نيازهاي معيشتي و مشکلات اجتماعي آنان ياري ميرساند.
2 - حمايت از افراد بيسرپرست در دو شکل کلي و اساسي انجام ميگيرد؛ نخست حمايت رواني و تربيتي از آنان؛ به طوري که بتوانند بر مشکلات اجتماعي خويش غلبه کنند و با مشکلات رواني و اجتماعي در سطح بالايي سازگاري نمايند.
جنبهي دوم حمايت از اين افراد، شامل همکاري با گروهها و مراکز مختلف جامعه است که اين افراد را به عنوان اعضاي طبيعي خويش بپذيرند؛ اين همکاري ميتواند در زمينهي روابط اجتماعي و يا فني و شغلي باشد .
اين صندوق همچنين با نهادهاي مسؤول براي جلوگيري از رواج پديدهي بيمسؤوليتي در مقابل فرزندان و چشمپوشي از آنان، همکاري ميکند و با ارائهي برنامههاي ارشادي و آموزشي به اين نهادها ياري ميکند.
ادامه دارد ...
منبع :
اهداف صندوق
احياي نقش وقف در توسعه و پايبندي به اصول معتبر شرعي، اقتضا ميکند که درآمد موقوفات در جهت هدفها و مقاصد مشخصي به کار گرفته شود، که اين هدفها مي تواند خدمت به رفاه حال اشخاصي معين يا ايجاد زمينه براي خدمت به آنان باشد. بر اين اساس وقتي که اموالي براي مقاصدي مشخص درنظر گرفته ميشود؛ نبايد صرف نهادي گردد که مأمور تحقق بخشيدن به آن مقاصد است؛ زيرا تقديم اين اموال و خدمات به نيازمندان هدفي است که با تأمين و تقويت بودجهي نهاد مأمور اجراي اين مقاصد، متفاوت است. طبعا اگر اين اموال هر چه مستقيمتر و کاملتر صرف برآورده ساختن آن هدفها و مقاصد شود، از نظر شرعي به صواب و ثواب نزديکتر است.
از طرفي ديگر بايد ميان درآمدهاي حاصل از وقف که مستقيما صرف خدمت به استفاده کنندگان و نيازمندان ميشود، با سرمايهي اوليه صندوق که به عنوان سرمايهي اصلي، وقف شده، تفاوتهايي قائل شويم؛ زيرا هيچ بعيد نيست که مراکز تجاري وجود داشته باشند و يا در آينده تأسيس شوند که همين خدمات را براي کساني ارائه کنند که ضمن نياز به اين خدمات، استطاعت مالي داشته باشند؛ و در اينجاست که صندوق وقفي ميتواند سرمايهي اصلي خود را به صورت فردي يا مشارکتي در اين مراکز تجاري به کار بيندازد؛ و ضمنا هر گاه يکي از استفاده کنندگان، واجد شرايط لازم براي بهره گيري از خدمات اين مرکز تجاري شود، صندوق ميتواند خدمات مورد نياز را به فرد مذکور ارائه دهد.
بر اين اساس ميتوان دو هدف کلي براي اين صندوق مشخص کرد:
1 - برآورده کردن نياز اين قشرها طبق حقوق بشر و اصول انساني و حقوقي که شرع براي آنها در جامعه معين کرده است؛
2 - بر عهده گرفتن بار مسؤوليت حمايت از اين قشرها تا آنجا که امکان دارد؛
3 - ايجاد تحول در احساس متقابل بين اين گروهها و ساير افراد جامعه، بدين معنا که اين اقشار وبالي بر گردن جامعه نيستند؛ بلکه ميتوانند اعضايي مؤثر و مثبت نيز به شمار آيند؛
4 - آماده ساختن اين گروهها براي اتکاي به خود و ايجاد زمينهي مشارکت آنان در حد توان براي فراهم آوردن نيازهاي جامعه.
1 - فراهم کردن امکانات رفاهي و مالي براي گروههاي خاصي که به دلايلي اجتماعي و مالي از آن رفاه محرومند؛
2 - تهيهي سرمايه و کمک به مراکزي که مأمور ارائهي خدمات به اين گروهها هستند، ولي با کسري بودجه يا عدم استطاعت مالي مواجهند؛
3 - ارائهي خدماتي که ساير مراکز از انجام آن عاجزند و يا فاقد آن خدمات هستند.
ادامه دارد ...
منبع :
مادهي 29
صندوق در تمام فعاليتهاي خود بايد به احکام شرعي پايبند باشد و در چارچوب اهداف مشخص خود فعاليت کند و به مقررات و دستورالعملهايي که طرفهاي ذي ربط در دبيرخانهي مرکزي صادر ميکنند، گردن نهد.
صندوقها مجاز نيستند در هيچ زمينهاي سرمايهگذاري تجاري کنند.
مدير هر يک از صندوقها موظف است هر سه ماه يک بار، گزارشي از فعاليتهاي صندوق را به هيأت مديرهي صندوق ارائه کند و يک نسخه از آن را پس از تأييد هيأت مديره، به دفتر دبير کل ارسال دارد.
هر صندوق موظف است، گزارش ساليانهاي را، طبق نمونهاي که دبيرخانهي مرکزي آماده ميسازد، به هيأت مديرهي امور اوقاف ارائه دهد.
مقدمه
صندوق حمايت از معلولين و اقشا خاص، صندوقي فعال و مهم است که به گروههاي نيازمند حمايت فراوان، به طور مستمر خدمت ميکند. ناگفته پيداست که خدمت به قشرهاي نيازمند و ياري رساندن به آنها در جهت رفع نيازهايشان و ايجاد رفاه براي آنان، از جملهي مهمترين اعمال نيکي است که دين مبين اسلام به آن سفارش کرده است؛ و اکثر نيکوکاراني که به اوقاف کمک ميکنند، مايلند که کمکهاي ايشان در اين راه صرف شود. و همچنين توجه و حمايت از اين گروههاي نيازمند، طبق معيارهاي امروزي، يکي از نشانههاي پيشرفت و تحول جوامع به شمار ميآيد.
اساسنامهي اين صندوق طوري تنظيم شده است که ضمن گسترش اهداف آن، تمام گروههاي معلول و استثنايي را در برميگيرد و با اين کار علاوه بر برآورده شدن آمار دبيرخانهي صندوق که احياي نقش وقف درتوسعهي اجتماعي را مدنظر دارد، خواستهي واقفان نيز برآورده ميشود.
ادامه دارد ...
منبع :
مادهي 20
صندوق ميتواند براي رفع نيازهاي فني، اداري و مالي در زمينهي تمام فعاليتهاي خود از بخشهاي مختلف دبيرخانهي مرکزي کمک ميگيرد، بويژه در اين دو زمينه:
1 - خريد عمدهي مواد مورد نياز صندوقها به شرطي که هر کدام از صندوقها بهاي سهم خود را بپردازند؛
2 - انجام دادن مشورتهاي قانوني، مالي، اداري، فني و خدمات اداري ديگر.
دبيرخانهي مرکزي، فعاليت بخشهاي مختلف صندوقها را پيگيري ميکند و براي مطمئن شدن از پايبندي صندوقها به اصول و مقررات برروند فعاليتهاي آن نظارت دائمي دارد.
دبيرخانهي مرکزي مجاز است که براي تحقق و تحليل و آشنايي با نقاط قوت و ضعف فعاليتهاي هر صندوق، اطلاعات و صورت اسناد صندوقها را بخواهد و پس از بررسي در گزارشي نتايج آن را به مقامات ذي ربط اعلام کند.
صندوقها مجازند که فعالتهاي مشترکي با همديگر داشته باشند. همچنين يک يا چند صندوق ميتواند با نهادهاي دولتي، بخش خصوصي و جمعيتهاي عام المنفعه به طور هم زمان و يا جدا جدا طرحهاي مشترکي را به اجرا گذارد.
صندوق مجاز است يک يا چند طرح وقفي را بنا به درخواست يکي از نيکوکاران که هزينهي آن را برعهده ميگيرد، اجرا کند به شرطي که هدف اين طرح، با اهداف صندوق هم سويي داشته باشد.
هر صندوق ميتواند با جمعيتهاي عامالمنفعه يا هر طرف ديگري که اهداف آن با اهداف صندوق يکي باشد، همکاري کند.
هر صندوق مجاز است طرحهاي وقفي را که در جهت تحقق بخشيدن به اهداف صندوق است، اجرا کند. هيأت مديرهي صندوق، حجم هر طرح و شکل اجزا، ساختار تشکيلاتي و ارتباط آن با صندوق، صلاحيت اشخاصي که در آن کار ميکنند، درآمدهاي مالي و تمام امور مالي، اداري و فني آن را مشخص ميکند.
صندوقها مجاز نيستند که طرحهاي مشابه و يا خدمات مشابهي انجام دهند و در ضمن حوزهي فعاليت صندوقها فقط به داخل کشور محدود ميشود.
صندوقها و طرحهاي اجرايي آنها، به عنوان موقوفهاي با مقاصد مشخص به شمار ميآيد و بايد در چارچوب احکام شرعي و قانوني ويژهي وقف انجام گيرد.
ادامه دارد ...
منبع :
