سال 88

روش درست نگهداری نان

اگر شما هم مانند بسیاری از خانواده ها، نان به تعداد زیاد می خرید حتما مطلب زیر را بخوانید.

۱) چیدن نان های داغ بر روی هم، كپك زدگی را تسریع، فساد زدگی را تسهیل و ضایعات نان را تشدید می كند؛

۲) قبل از سرد شدن كامل نان ها، آنها را دسته نكنید. نان سرد شده را نیز در پلاستیك در بسته بگذارید.

۳) حرارت نان سبب كپك زدگی زودرس آن می شود بنابراین از دسته كردن نان داغ جدا بپرهیزید؛

۴) نان خوب مستلزم داشتن آرد با كیفیت، نانوای خوب و نگهداری صحیح است.

۵) همان گونه كه بعضی از برنج ها پخت خوبی ندارند، آرد نامرغوب نیز پخت خوبی نخواهد داشت؛

۶) دادن نان كپك زده به گاوها مضر و سرطان زا است. در ضمن موجب آلوده شدن شیر آنها می شود؛

۷) در ایجاد ضایعات نان، مردم ۲۰ درصد، نانوایان ۳۰ درصد و آرد مصرفی ۵۰ درصد تاثیرگذارند؛

۸) خرید نان مازاد بر نیاز روزانه، یكی از علل افزایش ضایعات نان است. از خرید نان اضافی خودداری كنید؛

۹) از خوردن نان سبوس دار در وعده های غذای خود غافل نشوید؛ مصرف نان سبوس دار در هر وعده غذایی ۳۰ تا ۴۰ درصد خطر ابتلا به بیماری های قلبی و گوارشی را كاهش می دهد؛

۱۰) خوردن نان سبوس دار مانع از جذب سریع قند و چربی در خون می شود.

۱۱) نان های تیره (حاوی سبوس بیشتر) ارزش غذایی بالاتری نسبت به نان های سفید و روشن دارند؛

۱۲) قرار دادن نان در یخچال، بیات شدن نان را تسریع می كند.

۱۳) هنگام خرید نان حتما یك سفره پارچه ای یا پلاستیكی به همراه داشته باشید؛ نانی كه پس از سرد شدن با سفره حمل و نگهداری شود، مطبوع تر و ماندگارتر خواهد بود.

۱۴) بین حرارت، رطوبت و كپك زدگی رابطه مستقیم وجود دارد؛ در نتیجه نان هایی كه به صورت داغ بر روی هم دسته شوند، محیط مناسبی را برای فساد میكروبی و كپك زدگی فراهم می سازند؛

۱۵) آرد حاصل از گندم تازه و نارس، سبب تولید نان های سفت و بدهضم خواهد شد؛

۱۶) نان خوب نانی است كه آرد آن خوب، خمیر آن تخمیر شده، نانوایش ماهر و مصرف كننده آن واقف به اصول نگهداری صحیح باشد.

نگاشته شده توسط مرجان ب در چهارشنبه 12 اسفند 1388 ساعت 9:01 AM | نظرات 0 | لينک مطلب

اصلاح الگوي مصرف نان

خبرگزاري فارس: دبير كميسيون تعزيرات آرد و نان شهرستان سمنان گفت: كارخانه‌هاي آردسازي سمنان بايد در تامين آرد مطلوب مورد نياز نانوايي‌ها بيشتر بكوشند.

حميد طاهري امروز در گفتگو با خبرنگار فارس در سمنان مرغوبيت آرد، نيروي كار مجرب و دستگاه‌هاي توليدي را از جمله عوامل موثر در كيفيت نان برشمرد.
وي افزود: كيفيت پايين نان‌هاي توليدي مي‌تواند در نتيجه ناقص بودن هر يك از عوامل ذكر شده باشد.
دبير كميسيون تعزيرات آرد و نان شهرستان سمنان اضافه كرد: همكاري شركت غله و كارخانه‌هاي آردسازي در تامين آرد مطلوب و همچنين ارسال گندم مرغوب و نظارت بر كارخانه‌هاي آردسازي توسط شركت غله مي‌تواند در بهبود كيفيت نان تاثيرگذار باشد.
طاهري با اشاره به ميزان بالاي سرانه مصرف آرد در ايران گفت: به علت پايين بودن قيمت نان و نوع تغذيه ايرانيان، سرانه مصرف آرد و نان در كشور بالاست.
وي تصريح كرد: اين سرانه در استان سمنان حدود 9 كيلوگرم و در شهرستان سمنان كمتر از اين ميزان است.
دبير كميسيون تعزيرات آرد و نان شهرستان سمنان لزوم صرفه‌جويي در مصرف نان را هم‌اكنون ضروري دانست و تاكيد كرد: با عنايت به پرداخت مبلغ 43 هزار ميليارد ريالي يارانه دولت در بخش نان، صرفه‌جويي در زمينه مصرف نان بر همگان واجب است.
طاهري راهكار مقابله با با افزايش غيرمنطقي تقاضاي مردم براي خريد نان اضافي را ارتقاي سطح كيفي نان اعلام كرد.
وي ادامه داد: چگونگي نگهداري صحيح نان نيز مي‌تواند مصرف نان اضافي را كاهش دهد.
دبير كميسيون تعزيرات آرد و نان شهرستان سمنان در‌باره حذف كلي جوش شيرين و اثر آن در بهبود كيفيت نان گفت: هرچند استفاده از جوش شيرين در بهبود كيفيت برخي از نان‌ها موثر است اما به سبب مضرات اين ماده بر دستگاه گوارش انسان و وجود مشكلات حاد بهداشتي از فرايند توليد نان بايد به طور كلي حذف شود.
طاهري همچنين درباره ميزان آموزش كارگران نانوايي‌ها و نقش مهارت كارگران در ارتقاي كيفيت نان نيز گفت: آموزش كارگران و استفاده از شيوه‌هاي علمي نوين و فناوري روز دنيا و به كارگيري كارگران متخصص و مجرب در كيفيت نان موثر است.
وي گفت: حضور مستمر و نظارت هميشگي متصديان نانوايي‌ها در محل كارشان مي‌تواند در دقت و اهتمام كارگران نانوايي‌ها موثر باشد كه نتيجه آن توليد نان‌هاي مرغوب است.
انتهاي پيام/ص10.

منبع خبر: فارس

نگاشته شده توسط مرجان ب در چهارشنبه 12 اسفند 1388 ساعت 8:58 AM | نظرات 0 | لينک مطلب

نگاهى گذرا به فلسفه تحريم اسراف و تبذير

گرايش به تجمل، و تفنن در مصرف كه غالبا همراه با ولخرجيها و غفلت از مسؤوليتهاى مالى و اجتماعى همچون انفاق و زكات پديد مى‏آيد، آدمى را به انحراف از اخلاق انسانى رهنمون مى‏شود.

بى گمان آموزه‏هاى زندگى ساز اسلام ـ كه پاره‏اى از آن در احكام فقهى به چشم مى‏خورد ـ ناظر به روند حيات فرد و جامعه بشرى بوده و مصلحتهاى همگانى را در بر دارد. به سخنى ديگر حلال و حرام در شرع مقدس اسلام بر پايه فلسفه‏ها و حكمتهايى استوار گشته است كه هر كدام، از خيرگرايى و رهنمونى انسانها به رستگارى دنيا و آخرت حكايت دارد.

برخى حكمها و قانونهاى اسلام، در مكتب امامان معصوم ـ عليهم‏السلام ـ همراه با فلسفه آن به دست داده شده و يا در گفتار و سيره نبوى و نيز در آيات قرآن كريم بدان اشاره رفته است. برخى ديگر را مى‏توان از رهگذر خردورزى و تأمل در چند و چونى احكام و حدود الهى به دست آورد. به هر حال هيچ حكم و قانونى در اسلام، در بوته ابهام و تاريكى نبوده و به سهولت مى‏توان مقصود از انجام يا ترك و پرهيز از آن را فراچنگ آورد.

ناگفته نماند كه مقوله فلسفه احكام يا رازگشايى از چرايى اوامر و نواهى خداوند ـ در حد توان و استخراج از منابع فقهى ـ از ديرباز در ميان فقيهان مورد نظر و اهتمام بوده است.

در اين مجال، نگاهى گذرا به فلسفه حكم تحريم اسراف و تبذير خواهيم داشت. البته باكوشش بيش‏تر مى‏توان به شمار فزون‏ترى از علل تحريم اسراف و نيز نكوهش و كيفر دنيوى و اخروى اسراف پيشگان دست يافت.

1ـ اسراف، سبب ساز فقر

در ميان عوامل تباهى و عقب ماندگى انسانها و جوامع بشرى نمى‏توان فاجعه آفرين‏تر از فقر عاملى را سراغ گرفت. از اين روست كه اسلام در آموزه‏هاى الهى‏اش همواره به كار سفارش نموده و مسلمانان را به تكاپوى مستمر براى كسب روزى در زمين فرا خوانده و تن آسايى و بى كارى را نكوهش كرده است:

«فاذا قضيت الصلوة فانتشروا فى الارض و ابتغوا من فضل الله و اذكروا الله كثيرا لعلكم تفلحون»(1)

«و چون نماز گزارده شد، در [روى] زمين پراكنده گرديد و فضل خدا را جويا شويد و خدا را بسيار ياد كنيد، باشد كه رستگار گرديد.»

فقر ستيزى اسلام از اين حقيقت حكايت دارد كه آيينى زندگى‏بخش بوده و عزت و سرافرازى مسلمانان را در دنيا و آخرت مى‏طلبد. چنين مكتبى نمى‏تواند از فقر و ناتوانى پيروان خويش خرسند بوده و آنان را به ترك كار و فعاليت اقتصادى سوق دهد.

در ميان عوامل تباهى و عقب ماندگى انسانها و جوامع بشرى نمى‏توان فاجعه آفرين‏تر از فقر عاملى را سراغ گرفت. از اين روست كه اسلام در آموزه‏هاى الهى‏اش همواره به كار سفارش نموده و مسلمانان را به تكاپوى مستمر براى كسب روزى در زمين فرا خوانده و تن‏آسايى و بى كارى را نكوهش كرده است.

بندگى حقيقى در اسلام در بى‏نيازى مسلمان از غير حق تجلى مى‏كند. اما مفهوم تعالى و تقرب به حق، اين نيست كه بر اثر معنويت‏گرايى، ماديات و نصيب خويش از دنيا را از ياد ببرد و دريوزگى پيشه نمايد. گرايشهاى دنياگريزانه و صوفيانه ـ كه پس از هجوم مغول به سرزمينهاى جهان اسلام و فروپاشى تمدن مسلمانان نيرو گرفت ـ سبب‏ساز پندار نارواى برخى شرق‏شناسان گشت تا اسلام را به جانب‏دارى از فقر و نكوهش دنيا متهم كنند.

پيامبر اسلام ـ صلى الله عليه و آله و سلم ـ فقر را همسايه كفر تلفى مى‏كند و مسلمانان را از افتادن در ورطه بى دينى هشدار مى‏دهد:

«كاد الفقر ان يكون كفرا»(2)

«نزديك است كه فقر آدمى را به كفر كشاند.»

در جاى ديگر فقر عامل كاهش دين و ايمان و همچنين پريشان فكرى و بدخواهى انسانها نسبت به يكديگر خوانده شده است:

«اِنَّ الفقرَ مَنْقَصَةٌ للدّين، مُدْهِشَةٌ لِلْعَقْلِ، داعِيَةٌ لِلْمَقْتِ.»(3)

«قطعا فقر سبب كاستن از دين و پريشانى خرد و نيز دعوت‏گر به دشمنى است.»

چنان كه از اين حديثها بر مى‏آيد، فقر از يك سو به ايمان و دين‏دارى انسان آسيب مى‏رساند و مؤمن را از تعالى و نيل به درجات ايمان باز مى‏دارد، و از ديگر سو عقل او را دستخوش پريشانى و نابسامانى در تشخيص خير و شر مى‏سازد. شكى نيست كه اين همه بسترساز كژروى از فطرت الهى و دشمنى انسانها نسبت به يكديگر مى‏شود و در نهايت گمراهى و پراكندگى نيروهاى انسانى را پديد مى‏آورد.

تبه‏كاريها و بزه‏كاريهاى اجتماعى ـ كه در جوامع رشد يافته يا عقب مانده و توسعه نيافته به گونه‏اى فزاينده به چشم مى‏خورد ـ ريشه در فقر معنوى يا فقر مادى دارد.

عوامل درونى و برونى فقر

در تحليل و ريشه يابى هر پديده‏اى ناگزير از واقع‏گرايى و واكاوى عوامل گوناگونى خواهيم بود كه بسترساز پيدايش و استمرار آن گشته است. بى ترديد فقر به عنوان يك پديده منفى و نكبت‏خيز، عوامل پديد آورنده‏اى دارد و نمى‏توان در نگرش فقرشناسانه به يك عامل بسنده كرد.

با توجه به ابعاد فردى و اجتماعى فقر، مى‏بايد عواملِ درونى و برونى ايجاد كننده فقر را سراغ گرفت. پاره‏اى از اين عوامل در پيوند با منش و روش افراد شكل مى‏گيرد كه از بى بهرگىِ آنان از عقل و تدبير و فعاليت مادى حكايت دارد.

در اين جا مى‏توان مواردى مانند خو گرفتن به زندگىِ انگلى، تنبلى و ريخت و پاشهاى مالى و گرايش به نيازهاى كاذب در خريد را نام برد كه هر كدام سهمى در فقر شهروندان دارد و به روشنى حاكى از فقدان مديريت و خردورزى در زندگى شخصى است.

دير يا زود مصايب اين بى تدبيريها گريبان‏گير آنان شده و در برخى شرايط جدايى همسران و از هم پاشيدگى كانونهاى خانوادگى را سبب مى‏گردد كه فاجعه سازى آن براى جامعه در خور نگرانى است.

چنان كه پيامبر اسلام ـ صلى الله عليه و آله و سلم ـ درباره تبذير چنين فرموده است:

«مَنْ بَذَّرَ اَفْقَرَهُ اللّهُ»(4)

«كسى كه ريخت و پاش كند، خداوند او را تنگ‏دست مى‏كند.»

حضرت امير ـ عليه السلام ـ از اسراف به عنوان عامل فقر ياد مى‏كند:

«سببُ الفقرِ الاسرافُ»(5)

«زياده روى در خرج مايه تنگ دستى است.»

بدين سان، آنان كه بر اثر اسراف و تبذير در اموال‏شان فقير مى‏شوند، مى‏بايد خود را ملامت كنند. فرا افكنيهايى كه اينان به هنگام شكوه و شكايت از زمانه و سرنوشت و بخت بر زبان مى‏آورند، دلالت بر كوتاهيها و نابخرديهاى خودشان دارد؛ زيرا در صورت رعايت تعادل در امور مالى و پرهيز از ولخرجيها و ريخت و پاشها وسعى در پس‏انداز و تأمين آتيه مى‏توانستند بيش و كم پاسخ‏گوى نيازهاى مادى خود باشند.

اندازه نگاه داشتن در هزينه‏هاى مالى از اصول مديريت و سرپرستى هر خانواده بوده و نمودار عقل اقتصادى به شمار مى‏آيد. امام صادق ـ عليه‏السلام ـ در سخنى پيشرفت و سرافرازى مردان و زنان ميانه‏رو در امر معاش را خود تضمين كرده است:

«ضَمَّنْتُ لِمَنْ اقْتَصَدَ اَنْ لايَفْتَقِرَ.»(6)

«براى كسى كه در خرج كردن ميانه‏روى دارد ضمانت مى‏كنم كه هيچ گاه تنگدست نگردد.»

پرهيز از افراط و اسراف در عرصه اقتصادى نه فقط از فقر و قرض و گرفتاريهاى ديگر مى‏رهاند، بلكه عامل بركت و فزونى دارايى انسان نيز خواهد گشت. امام على ـ عليه السلام ـ ميانه روى و زياده روى در امور مالى را در تقابل با هم قرار داده و همگان را به رعايت عدالت در دخل و خرج دعوت كرده است:

«اَلْقَصْدُ مِثْراةٌ وَ السَّرْفُ مَثْواةٌ»(7)

«ميانه‏روى فزونى ثروت را به همراه دارد، و زياده‏روى تباهى آن را.»

2ـ اسراف، زمينه‏ساز فساد اخلاقى

اقتصاد و اخلاق در ابعاد فردى و جمعى ارتباط تنگاتنگى با هم داشته و هر يك در ديگرى تأثير مثبت يا منفى خواهد داشت. حاكميت ارزشهاى اخلاقى بر روشها و انگيزه‏هاى اقتصادى سبب جهت‏گيرى آن به سمت خير و عزت فرد و جامعه خواهد بود.

تبه‏كاريها و بزه‏كاريهاى اجتماعى ـ كه در جوامع رشد يافته يا عقب مانده و توسعه نيافته به گونه‏اى فزاينده به چشم مى‏خورد ـ ريشه در فقر معنوى يا فقر مادى دارد.

انبيا كه بشر را به توحيد و اقامه قسط و عدل در روابط و مناسبات خود فرا مى‏خواندند، به لزوم معنويت و مكارم اخلاق انسانى نظر داشتند. آنان در هر زمان و مكانى دست پروردگان خود را به كوشش خداپسندانه در دنيا رهنمون مى‏ساختند؛ به گونه‏اى كه برخورداريهاى مادى آنان را از رشد انديشه و ايمان و خصلتهاى ستوده باز ندارد.

چنان كه در متون دينى ما آمده است، نفس و دنيا پيوسته همراهى در طريق ظلم و طغيان داشته و انسان را از رهگذر تعلقات نفسانى و دنيوى به زيان كارى مى‏كشانند.

حُبّ دنيا نفس آلوده به معصيت و تجاوزگر از حدود الهى را به اسارت مى‏كشد و او را به تكذيب قيامت و حساب و جزاى خداوند برمى‏انگيزد. بدين گونه است كه راه تبه‏كارى به روى غافلان از حق و آخرت گشوده مى‏شود و حقايق مكتب هدايت‏گر وحى از ديده و دل‏شان پنهان مى‏ماند:

«كَلاّ بل تُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ وَ تَذَرُونَ الاْآخِرةَ»(8)

«ولى نه! [شما دنيايى] زودگذر را دوست داريد و آخرت را وا مى‏گذاريد.»

اسراف‏گرايى در زندگى مترفين و خوش گذرانان ـ كه نسبت به مردم از لحاظ اقتصادى و بهره مندى از دنيا و لذات آن در موقعيت نظرگيرى قرار گرفته‏اند ـ آنان را بيگانه از كششهاى معنوى مى‏سازد. سستى عقيده و باور داشتهاى دينى، خواه ناخواه در پى مصرف گراييهاى طبقه مرفه شكل مى‏گيرد و زشتى گناه و فساد اخلاقى را در چشم‏شان ناچيز مى‏سازد.

چنين كسانى كه درآمدهاى هنگفت دارند و به سهولت در دست‏يابى به خواسته‏هاى فسادانگيزشان كامياب مى‏شوند، كم‏تر مجال تهذيب نفس و پيراستگى روان را خواهند يافت. ترديدى نيست كه اسراف گرايان سعى در جذب نيروهاى انسانى جامعه داشته و آنان را به فساد و فحشا سوق مى‏دهند تا از دنيا كامروايى فزون‏ترى داشته باشند. زنان و جوانان بيش از ديگر گروه‏هاى اجتماعى در شمار قربانيان افراد و قدرتهاى اسراف‏گرند.

از اين روست كه قرآن كريم مردم را از اسراف گرايى بر حذر داشته و اسراف گرايان را بى نصيب از محبت و لطف پروردگار متعال مى‏شمارد:

«يا بنى آدم خذوا زينتكم عند كل مسجد و كلوا و اشربوا و لا تسرفوا انه لا يحب المسرفين»(9)

«اى فرزندان آدم! جامه خود را در هر نمازى برگيريد، و بخوريد و بياشاميد و[لى[ زياده روى مكنيد كه او اسراف كاران را دوست نمى‏دارد.»

اسلام هرگز رهبانيت و ترك دنيا و لذّت را سفارش نكرده و انسان را از بهره‏هاى مادى دنيا و زندگى محروم نساخته است. چنان كه آيه بعدى صراحت دارد، انسانها رخصت استفاده از زيباييهاى زندگى دنيا را دارند و خداوند اين همه را براى آنان پديد آورده است:

«قُلْ من حرّم زينة الله التى اخرج لعباده و الطيبات من الرزق قل هى للذين آمنوا فى الحياة الدنيا خالصةً يوم القيامةِ»(10)

«[اى پيامبر] بگو: زيورهايى را كه خدا براى بندگانش پديد آورده و [نيز [روزيهاى پاكيزه را چه كسى حرام گردانيده؟ بگو: اين [نعمتها] در زندگى دنيا براى كسانى است كه ايمان آورده‏اند و روز قيامت [نيز] خاص آنان مى‏باشد.»

آن چه در ارتباط با دنيا و موقعيتهاى تعيين كننده اقتصادى و مالى مى‏بايد مورد نظر قرار گيرد، همان بهره بردارى عادلانه و بهينه از نعمتها و زيباييهاى حيات و خلقت است.

قرآن كريم مردم را از اسراف گرايى بر حذر داشته و اسراف گرايان را بى نصيب از محبت و لطف پروردگار متعال مى‏شمارد.

گرايش به تجمل، و تفنن در مصرف كه غالبا همراه با ولخرجيها و غفلت از مسؤوليتهاى مالى و اجتماعى همچون انفاق و زكات پديد مى‏آيد، آدمى را به انحراف از اخلاق انسانى رهنمون مى‏شود. خودخواهيهاى مهار گسيخته و فزاينده اسراف گرايان انگيزه‏هاى نوع دوستى و خيرگرايى و فضيلت جويى را در باطن مى‏ميراند و آنان را تبهكار و سزاوار غضب آفريدگار مى‏سازد.

امام صادق ـ عليه السلام ـ در حديثى به اين مقوله اشاره فرموده است:

«اِنَّ السَّرْفَ اَمْرٌ يُبْغِضُهُ اللّهُ.»(11)

«قطعا اسراف چيزى است كه خداوند آن را دشمن دارد.»

بدين سان اسراف‏كاران خود را از قلمرو محبت الهى بيرون رانده و خداوند آنان را به حال خويش رها مى‏كند تا در فساد و خسران فرو روند.

مفاسد اقتصادى جامعه از جمله رشوه خوارى و رباخوارى را بايد حاصل نگرش و روش اسراف گرايانه مسرفان به شمار آورد. تمركز قدرت و ثروت در طبقه مترفين و مسرفين، واقعيت تلخ و فراگيرى است كه در جهان امروز به چشم مى‏خورد و سياستهاى استبدادى و استعمارى را جهت مى‏بخشد.

در حقيقت، اين قطبهاى اقتصادى دنيا هستند كه مهره‏هاى سياسى را پرورش مى‏دهند و استضعاف سياسى و اقتصادى را در كشورهاى محروم از توسعه سبب مى‏گردند. سلطه صهيونيستها بر مراكز تصميم سازى و راهبردى سياست امريكا و اروپا را مى‏توان مصداقى بارز از فساد اسراف‏گرايان در دنيا دانست.

تهاجم فرهنگى غرب به سرزمينهاى اسلامى و شكار جوانان مسلمان از رهگذر برنامه‏ها و ايده‏ها و سرگرميهاى مبتذل هنرى و سينمايى را بايد در روند فساد مترفين نگريست كه به منظور تداوم اسراف‏گرايى خود مى‏كوشند.

جنگ افروزيهاى استكبار بين‏المللى و همچنين تهاجم نظامى به افغانستان و عراق و اشغال سرزمينهاى قبله را مى‏بايد نمود ديگرى از سياست ظالمانه اسراف پيشگان در ابعاد فرا منطقه‏اى دانست.

چهره منافقانه اسراف‏كاران در عرصه قدرت آشكارتر از آن است كه بتوان زير نقاب صلح خواهى و نظم نوين جهانى پوشيده داشت!

قرآن كريم اسراف را منشاء فساد در قدرت و حاكميت مى‏شمارد و مردم را از فرمان برى اسراف گرايانِ سلطه گر باز مى‏دارد. آنان در منظر خداوند، تبهكارانى اند كه خود را در گفتارهاى تبليغى‏شان اصلاح‏گر مى‏شناسانند؛ زيرا از هر موقعيتى به منظور تباهى نسلها بهره مى‏جويند و زمين و زمان را جولان‏گاه اهداف حق ستيزانه‏شان ساخته‏اند:

«و لا تطيعوا امر المسرفين الذين يفسدون فى الارض و لا يصلحون»(12)

«و فرمان اسراف‏كاران را پيروى مكنيد؛ آنان كه در زمين فساد مى‏كنند و اصلاح نمى‏كنند.»

اساسا اسراف با اصلاح ناسازگار است؛ چرا كه اسراف‏گران پيوسته در تصاحب قدرت و ثروت جامعه بوده و ناگزير از تضعيف و تحقير مردم مى‏باشند. تفاخر و تكاثر در عرصه‏هاى سياسى و تبليغاتى و اقتصادى ـ كه قرآن از شاخصه‏هاى دشمنان دين و پيامبر تلقى كرده است ـ در واقع نمايانگر اسراف در ابعاد روانى و اجتماعى آن مى‏باشد. به سخنى ديگر ذهنيت مسرفين در جهت ستم و جفا شكل گرفته و آنان معيارهاى جاهلى را جايگزين ملاكهاى انسانى و خدا پسندانه ساخته‏اند. بدين سان فزون خواهيهاى اسراف‏گران در قدرت و ثروت را مى‏بايد در ارتباط با تمايلات جاهلانه آنان توجيه كرد.

تبذير و فساد

امام صادق ـ عليه السلام ـ تبذير را مصداقى از فساد تلقى نموده و آن را سبب محروميت از محبت خداوند خوانده است. بشر بن مروان روايت مى‏كند كه با گروهى خدمت آن حضرت رسيدند. خرما آوردند و كسى هسته خرمايى را دور انداخت. حضرت دست او را گرفت و فرمود:

«لاتَفْعَلْ اِنَّ هذا مِنَ التَّبْذيرِ اِنَّ اللّهَ لايُحِبُّ الْفَسادَ»(13)

«اين كار را نكن، زيرا دور انداختن هسته‏اى كه مى‏توان آن را مورد استفاده قرار داد، تبذير است و خداوند فساد را دوست ندارد.»

شايد در نگاه برخى كسان اين نوع برخورد، شگفت‏انگيز باشد. حقيقت اين است كه كوتاهى در موارد جزيى اسراف و تبذير، اندك‏اندك شخص را به بى‏اعتنايى در موارد ديگر مى‏كشاند تا آن جا كه زياده‏روى و ريخت و پاش در نعمتهاى خداوند به صورت يك عادت و روش در مى‏آيد.

كسى كه در خريد و مصرف نيازهاى زندگى اعتدال و اقتصاد را رعايت نكند، بى‏گمان نمى‏تواند به توصيه‏هاى اخلاقى در پرهيز از ولخرجى و هدر دادن فرصتها و نعمتها پايبندى داشته باشد.امام صادق ـ عليه السلام ـ اصحاب خويش رااين گونه تعليم داده و تربيت مى‏كرد تا آنان را از زياده رويها و ريخت و پاشهاى بزرگ و فسادآميز باز دارد.

3ـ اسراف، عامل وابستگى اقتصادى و سياسى

استقلال اقتصادى هر كشورى پيش از هر عرصه‏اى در عرصه فرهنگى، اعتقادى و اخلاقى مردم شكل مى‏گيرد و روابط اقتصادى جامعه بر پايه منش و روش انسانها، جهت‏گيرى تكاملى يا انحطاطى خواهد يافت. ملتى كه به خودباورى دست يافته و سعى در خود اتكايى و كسب استقلال همه جانبه دارد، زندگى فردى و جمعى خود را به دور از هر گونه اسراف و تبذير سامان مى‏بخشد؛ زيرا تجربه تلخ دوران وابستگى اقتصادى و سياسى را كه به تحقير فرهنگى و ملى‏اش انجاميده است، هنوز از ياد نبرده است.

بدون ترديد، غرب‏زدگى و مصرف‏گرايى و گريز از انديشه و كوشش براى توليد، به تدريج روحيه ستم‏پذيرى و وابستگى به قطبهاى اقتصادى و سياسى جهان صنعتى و استعمارگر را پديد مى‏آورد و رقابت در مصرف كالاهاى گوناگون ـ كه اقلام قابل توجهى از آن مورد نياز خانواده‏ها نيست ـ جايگزين رقابت در عرصه ابتكار و خلاقيت و توليد مى‏گردد.

زمينه‏ساز اصلىِ وابستگى اقتصادى به بازار و سرمايه و سلطه غرب، همان اسراف و تبذير است كه بسا زشتى و زيانمندى آن بسادگى به چشم نمى‏آيد. هر كس قدرت خريد و مصرفش را نشانه خوشبختى و مديريت دريافتن راههاى درآمد سرشار دانسته و آن همه را به حساب عقل و تدبير اقتصادى‏اش مى‏گذارد. اما در نگاهى فراتر از محاسبه‏هاى فردى كه در آن، مصالح كلان جامعه و كشور مطرح مى‏شود، به روشنى مى‏توان اسراف و مصرف گرايىِ بى‏حدّ را بستر سلطه‏پذيرى و وابستگى اقتصادى نگريست.

اسلام و اسراف‏ستيزى

مكتب اسلام كه بر پايه فطرت و عدالت استوار است و آموزه‏هاى فردى و اجتماعى آن ناظر به ابعاد شخصيتى و رفتارى انسان است، همواره او را به نظم و تعقل در معاش و معاد فرا خوانده است. برنامه‏ريزى به منظور سامان بخشى زندگى مادى و مالى در منظر هر مسلمان يك تكليف اجتناب‏ناپذير است؛ زيرا ايمان و تقواى او در گرو كاربرد درست نعمتهاى الهى بوده و اين بدون تنظيم امور معيشت روزانه ميسر نخواهد شد. بى‏توجهى به معاش و چگونگى تأمين و بهره بردارى از ماديات، بى‏گمان بر روند رشد معنوى هر كس اثر مى‏گذارد و دانسته يا ندانسته او را در گرايشهاى دينى‏اش به سستى و بى‏خبرى مى‏كشاند.

مسلمانان در صدر اسلام زندگى ساده‏اى داشته‏اند و با گرايش به قناعت و اسراف ستيزى در پرتو تعاليم اسلامى امتى نيرومند و متكى به خود ساخته بودند و در سايه همين عقيده و عمل بود كه بر مشركان و دشمنان خود غلبه كردند و پيروزيهاى پياپى به ارمغان آوردند.

فضيلتِ قناعت‏مندى و اعتدال ورزى در خريد و مصرف مادى را مى‏بايد از رهگذر تعقل و تفكر به دست آورد تا بتوان ميانه روى و پرهيز از ولخرجى را بر رفتار اقتصادى خود و خانواده حاكم ساخت. دين در عين حال كه انسانها را به كوشش و استفاده از پديده‏هاى طبيعى و دستاوردهاى مادى‏شان دعوت مى‏كند، آنان را در مديريت مالى به تكاپوى فكرى و نظارت دقيق بر امور خريد و مصرف بر مى‏انگيزد.

هم بر اين اساس است كه حضرت على ـ عليه السلام ـ سودمند بودنِ برنامه‏ريزى مالى در جهت قناعت و كفاف را ياد آور شده است:

«حُسْنُ التَّقْديرِ مَعَ الْكَفافِ خَيْرٌ مِنَ السَّعْىِ فِى الاِْسْرافِ»(14)

«برنامه‏ريزى همراه با كوشش در حد كفاف، بهتر است از زياده‏روى»

تاريخ ملتهاى مستضعف حاكى از اين واقعيت تلخ است كه آنان بر اثر اسراف‏گرايى در برابر فشار و محاصره اقتصادى سلطه‏گران تاب نياورده و ناچار از تسليم و سازش گشته‏اند؛ زيرا به مصرف بى‏رويه خو گرفته و تحمل كم و كاستى در خوراك و پوشاك و ديگر مواد مصرفى را نداشته‏اند.

در روايتى كه امام صادق ـ عليه السلام ـ از مولاى متقيان ـ عليه السلام ـ در اين باره دارد، مى‏توان آفت زدگىِ جامعه مسلمانان را بر اثر حاكميت روحيه اسراف به دست آورد. آن حضرت تقليد و خودباختگى در نحوه پوشش و خوراك را زمينه ساز ذلت اجتماعى آنان بر مى‏شمارد:

«لاتَزالُ هذِهِ الاُْمَّةُ بِخَيْرٍ ما لَمْ يَلْبَسُوا لِباسَ الْعَجَمِ وَ يَطْعَمُوا طَعامَ الْعَجَمِ‏فَاِذا فَعَلوُا ذلِكَ ضَرَبَهُمُ اللّهُ بالذُّلِّ.»(15)

«اين امت همواره به راه سعادت و خوبى خواهد رفت تا زمانى كه به اسراف روى نياورند؛ مانند بيگانگان لباس نپوشند و مانند آنان غذا نخورند [تا زمانى كه مصرف‏گر نشوند] و هر گاه چنين شوند به خوارى و ذلت دچار خواهند شد.»

سخن على ـ عليه السلام ـ درباره جامعه‏اى است كه پيامبر اكرم ـ صلى اللّه عليه و آله و سلم ـ نظام الهى و توحيدى را در آن پى افكنده است. آن حضرت چنان كه تاريخ صدر اسلام نشان مى‏دهد، با سيره زاهدانه و پارسايانه‏اش مسلمانان را به قناعت و استقامت سوق داده بود. اما با فتوحات و رويكرد بسيارى از مسلمانان به دنيا و لذّتهاى گوناگون ـ كه در دست‏يابى به غنايم و اسيران جنگى ظهور يافته بود ـ آرام آرام امت اسلامى از مدار اعتدال به اسراف گراييد و تبذير جايگزين قناعت گشت.

مشاهده لباسها و خوراكهاى رومى و ايرانى ـ كه در چشم اعراب بيابان گرد و محروم از تمدن و شهر نشينى به منزله يك رؤيا بود ـ دل و دين آنان را ربود و زندگى اشرافى را در ميان سرداران مسلمان پديد آورد. از آن پس بود كه امت اسلام به لحاظ اخلاقى و اجتماعى دچار آفت زدگى شد و از رسالت نجات بخشى خويش كه همان توحيد و احياى كرامت انسانى بود، غفلت ورزيد.

على ـ عليه السلام ـ وارث حاكميتى بود كه چند دهه از جريان اصيل و متعادل نبوى در دين و سياست و معيشت فاصله گرفته بود. سفارشهاى آن حضرت در دوران خلافت كوتاه مدت خويش ـ كه بر محور تقواى الهى بود ـ روشنگر ضرورت بازگشت مسلمانان به سنت حسنه رسول اكرم ـ صلى اللّه عليه و آله و سلم ـ و برنامه زاهدانه مومنان نخستين اسلام در مكه و مدينه است.

يكى از حديث‏شناسان معاصر در تحليل اين حديث به رمز نيرومندى مؤمنان در چيرگى بر باطل اشاره كرده كه همان ايمان و گرايش عملى به قناعت و مصرف در حد كفاف و ضرورت بوده كه آنان را از سلطه دشمنان رهانيده است:

«مسلمانان در صدر اسلام زندگى ساده‏اى داشته‏اند و با گرايش به قناعت و اسراف ستيزى در پرتو تعاليم اسلامى امتى نيرومند و متكى به خود ساخته بودند و در سايه همين عقيده و عمل بود كه بر مشركان و دشمنان خود غلبه كردند و پيروزيهاى پياپى به ارمغان آوردند. اما بى‏گمان مصرف‏گرايى و آفت اسراف مى‏توانست آنان را به هلاكت و خوارى بكشاند.»(16)

حضرت امام كاظم ـ عليه السلام ـ استمرار نعمتها و امكانات مادى را در گرو قناعت و تعادل‏گرايى دانسته و مسلمانان را از خطر محروميت بر اثر اسراف و تبذير مى‏آگاهاند:

«هر كس در زندگى ميانه روى و قناعت را پيشه خود سازد، نعمتهاى خدا براى او باقى مى‏ماند، و آن كه تبذير و اسراف كند، نعمتهاى پروردگار را از دست مى‏دهد.»(17)

بى‏گمان اين آموزه گران سنگ درباره جوامع نيز محقق است؛ چه آنكه در صورت تمايل به اسراف و تبذير در نعمتهاى خداوندى، آن همه را از كف خواهند داد. وابستگى اقتصادى و سياسى هر ملت از رهگذر اسراف پديد مى‏آيد و آنان را به تدريج بى‏هويت و از خود بيگانه خواهد ساخت.

-------------------------------------------------------------------------------

1ـ سوره جمعه (62) آيه 10.

2ـ بحارالانوار، ج 69، ص 30؛ اصول كافى، ج 2، ص 307.

3ـ همان، ص 53.

4ـ بحارالانوار، ج 100، ص 21.

5ـ غررالحكم و دررالكلم، ج 1، ص 431.

6ـ اصول من الكافى، ج 4، ص 53.

7ـ همان.

8ـ سوره قيامت (75) آيه 20 و 21.

9ـ سوره اعراف (7) آيه 31.

10ـ سوره اعراف (7) آيه 32.

11ـ وسائل الشيعة، ج 15، ص 257.

12ـ سوره شعراء (26) آيه 151 و 152.

13ـ بحارالانوار، ج 72، ص 303.

14ـ شرح غررالحكم و دررالكلم، ج 1، ص 377.

15ـ بحارالانوار، ج 79، ص 303.

16ـ الحياة، محمدرضا حكيمى، ج 4، ص 235.

17ـ تحف‏العقول، ص 297.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

منبع:فصلنامه فرهنگ جهاد، شماره 36

احمد خراسانى

نقل از:پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی

نگاشته شده توسط مرجان ب در چهارشنبه 12 اسفند 1388 ساعت 8:57 AM | نظرات 0 | لينک مطلب

اصلاح الگوي مصرف، پيش شرط توسعه است

محمد باقر قاليباف، شهردار تهران، در حاشيه بازديد از پروژه احداث تونل توحيد، درباره موضوعات مختلفي از جمله اصلاحالگوي مصرف، تغييرات مديريتي دربخشهايي از شهرداري تهران و شائبههاي مطرح شده درخصوص تغيير مديريت سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران پاسخ داد .

شهردار تهران گفت: در آغازين روز سال 88 رهبر معظم انقلاب همچون سالهاي قبل با نامگذاري اين سال مسير حركت و تمركز بخشهاي مديريتي را مشخص فرمودند .

معظمله با نامگذاري امسال به نام «اصلاح الگوي مصرف» لزوم دقت و بازنگري در شيوه مصرف را متذكر شدند تا مديران و مسئولان محترم كشور در اين راستا به شيوهاي درست براي مصرف بهينه بپردازند .

محمد باقر قاليباف در گفتوگو با سما، بيان اين مطلب اظهار داشت: شهرداري تهران نيز از جمله سازمانهايي است كه از همان روزهاي آغاز سال جديد به تبيين سياستهاي جديد در اين دستگاه براساس اصلاح درست الگوي مصرف پرداخت .

وي درباره اصلاح الگوي مصرف و چگونگي اصلاح اين الگو در شهرداري تهران افزود: اصلاح مفهومي الگوي مصرف نيازمند فرهنگسازي با هدف تغيير پايدار الگوهاي رفتاري است كه خود نيز راهكارهاي متنوعي را ميطلبد تا تمامي اقشار جامعه را در اين عزم عمومي و ملي به مشاركت رهنمون سازد .

در آن صورت ميتوان به الگويي نهادينه شده دست يافت كه به يك رفتار اجتماعي، فرهنگي در عرصههاي مختلف مصرف تبديل شود. شهردار تهران با اشاره به اينكه اصلاح الگوي مصرف يكي از الزامات مهم در برنامهريزي توسعه است، يادآور شد: از اينرو با عنايت به رهنمودهاي مقام معظم رهبري ميتوان استنباط نمود كه اصلاح الگوي مصرف تنها به سال 88 محدود نشده و بايد همواره مد نظر قرار گيرد .

وي در تشريح برنامههاي شهرداري براي نهادينهسازيفرايند اصلاح الگوي مصرف ادامه داد: بدينمنظور ستادي در شهرداري تهران تشكيل شده كه الگوسازي در زمينه مديريت بهينه منابع و فرهنگسازي در زمينه مصرف خردمندانه از اولويتهاي اصلي آن است .

تلاش ما اين است كه در اين راستا مصاديق اصلي و عيني اصلاح الگوي مصرف نظاممند شهري را استخراج كرده و براي هر مصداق، وضعيت مناسبي را تبيين كنيم. اين انگيزه و اقدام مسلماً در برگيرنده تعيين شاخصهاي ارزيابي براي كنترل بهينه و تشريح اقدامات و گامهاي اصلي براي تبديل الگوي مصرف موجود ( غيربهينه) به وضعيت مطلوب نيز خواهد بود .

محمد باقر قاليباف با اشاره به محورهاي كلي در حوزههاي مختلف مديريت شهري به تشكيل شورايعالي اصلاح الگوي مصرف در شهرداري تهران اشاره كرد و بيان داشت: مقرر شده است با در نظر گرفتن تجارب پيشين و مفاد مقررات مندرج در برنامه اول و دوم توسعه، واحدهاي مختلف شهرداري اقدامات خود را براي اصلاح الگوي مصرف در حوزههاي مربوط به مديريت منابع مالي و مصرف كالا و خدمات، برنامهريزي كنند و در زمينه جلوگيري از استفاده از محصولات وارداتي، عدماستفاده از كالاهاي تشريفاتي، استفاده بيشتر از توليدات داخلي و ارتقاي بهرهوري منابع انساني، استفاده از فناوري نوين در ارائه خدمات و استانداردسازيو ارتقاي كيفيت پروژههاي شهري كوشا باشند .

از سوي ديگر، محمد باقر قاليباف، شهردار تهران در پاسخ به سؤالي درباره شائبه تغيير مديريت سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران و جايگزيني فرد ديگري در اين سمت، گفت: با توجه به رويدادهاي مهم پيش رو و حساسيت فضاي رسانهاي كشور، خبرها و گمانهزنيهايي از اين دست بيشتر شنيده خواهد شد كه بهنظرم نبايد خيلي به آنها توجه كرد .

وي افزود: اگر هم نياز باشد تغييراتي در بخشهايي از شهرداري انجام شود، مديريت شهري مثل هر نهاد ديگري از اختيار عزل و نصب برخوردار است و در زمان مناسب تصميمگيري خواهد كرد.شهردار تهران اظهار داشت: جناب آقاي نوريان بهعنوان رئيس سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران مشغول فعاليتهستند و اميدواريم همچون گذشته حضور ايشان در حوزههاي فرهنگي مديريت شهري منشأ خير و بركت باشد .

منبع:همشهری

نگاشته شده توسط مرجان ب در چهارشنبه 12 اسفند 1388 ساعت 8:55 AM | نظرات 0 | لينک مطلب

اسراف در نگاه پیامبر)ص( و امام علی)ع

اسراف در نگاه پیامب( ص) و امام علی( ع )

اسراف در نگاه پیامبر

حضرت محمد ( ص )

1. یکی از اقسام اسراف اینست که هر چه می خواهی بخوری . ( نهج الفصاحه ، ح 918)

2. بخورید و بنوشید و صدقه دهید و بپوشید بی اسراف و تکبّر . ( نهج الفصاحه ، ح 2181)

3. هر که اندازه نگهدارد خدایش روزی دهد و هر که اسراف کند خدایش محروم دارد( نهج الفصاحه ، ح 2754)

4. هر که میانه روی کند خدا بی نیازش کند و هر که اسراف کند خدا فقیرش کند و هر که فروتنی کند خدایش بردارد و هر که بزرگی فروشد خدایش در هم شکند ) نهج الفصاحه ، ح 2939)

امام علی ) علیه السلام )1. ولخرجى و اسراف قرين و همراه ورشكسته‏اى است . ( غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف )

2. اسراف نشانه و سرآغاز فقر و نيازمندى است . ( غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف (

3. آگاه باشيد كه پرداخت اين مال در غير جاى آن، تبذير و اسراف است . ( غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

4. آفت جود و بخشش ، بيهوده خرج كردن ) اسراف ) است . ( غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

5. بر تو باد كه تبذير و اسراف را واگذارده و به عدل و انصاف خو بگيرى . ( غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

6. كسى كه به تبذير افتخار كند به افلاس و ندارى دچار شده و حقير گردد . ( غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

7. بالاترين شرافتها خود دارى از تبذير و اسراف است . ( غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف )

8. دورى كردن از تبذير و به كار بردن تدبير نيكو از نشانه‏هاى عقل است ) غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف )

9. هيچ نادانى مانند اسراف کردن نيست .( غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف )

منبع isca.ac.ir :

نگاشته شده توسط مرجان ب در چهارشنبه 12 اسفند 1388 ساعت 8:54 AM | نظرات 0 | لينک مطلب

ضرورت بازخوانی آمارهای مصرف انرژی در ایران

امسال در حالی وزارت نفت برای عملی کردن الگوی بهینه مصرف عزم جزم کرده و برنامه های راهبردی برای کاهش هدر روی سوخت ارائه می کند که نگاهی به آمارهای دهه های اخیر ضرورت این کار را بیش از پیش نمایان می سازد. خلاصه کلام آن که ایران کشوری پر مصرف از نظر انرژی است و اگر به همین صورت پیش برویم، ممکن است برای مصرف داخلی خودمان نیز محتاج نفت دیگران باشیم.

یارانه های سوخت ایران بیشتر از چین

برای مثال، نمی توان به راحتی از کنار گزارش صندوق بین‌المللی پول گذشت وقتی که می گوید ایران دومین کشور جهان از نظر پرداخت یارانه انرژی با رقم 37 میلیارد دلار است؛ چرا که مصرف سرانه انرژی ایران برای هر نفر بیش از پنج برابر مصرف سرانه اندونزی و دو برابر کشور چین است. کشوری که یک میلیارد و 300 میلیون نفر جمعیت دارد. از سوی دیگر، در حوزه گاز، ایران بعد از کشورهای امریکا و روسیه در رتبه سوم جهان قرار دارد؛ پیش بینی ها می گوید که در سال 2012 میزان مصرف به 277 میلیارد متر مکعب برسد.

با این روند مصرف در آینده ایران به مصرف کننده ای بزرگ تبدیل می شود و فشار بر دولت افزایش می یابد. برای مثال، سال گذشته دولت 134 هزار میلیارد ریال یارانه گاز به مشترکان بخش خانگی اختصاص داده است. این تنها بخشی از 90 هزار میلیارد تومان یارانه ای است که دولت هر سال در اختیار مشترکان قرار می دهد.

19.8 میلیارد دلار واردات بنزین در 7 سال

سایه همیشگی و همزاد افزایش مصرف بنزین، افزایش واردات آن است. به طوری که وقتی سال 85 متوسط میزان مصرف به روزانه 73.6 میلیون لیتر می رسد، عقربه واردات نیز 27.5 را نشان می دهد. هرچند سال بعد با اجرای طرح سهمیه بندی بنزین میزان مصرف به 64.5 میلیون لیتر می رسد، اما سالی که گذشت دوباره شاهد افزایش مصرف بنزین در کشور هستیم. این همه ماجرا نیست؛ چون افزایش مصرف یعنی خارج شدن ارز از کشور. ضرب و تقسیمی ساده در رابطه با پولی که در هفت سال اخیر برای واردات خارج شده عدد 19.8 میلیارد دلار را نشان می دهد.

بنزین ارزان؛ مدال برنز برای ایران

این پول در حالی صرف خرید بنزین شده است که ایران از نظر ارائه بنزین ارزان، سومین کشور جهان محسوب می شود. خودروهای ایرانی به طور متوسط روزی 11 لیتر بنزین می سوزانند، در حالی که متوسط مصرف سوخت در کشورهای دیگر مثل آلمان و ژاپن 2.5 در انگلیس 3.5، در فرانسه 1.9، در کانادا 6.5 و در کشور آمریکا 7.3 لیتر در روز است. در حالی که نرخ رشد میزان مصرف سوخت در جهان یک تا دو درصد بیشتر نیست، هر 10 سال یک بار مصرف سوخت در ایران حدود دو برابر بیشتر می‌شود. جالب اینجاست که برای دو برابر شدن این میزان، دنیا به 50 سال زمان نیاز دارد. یعنی ایران در مقایسه با میانگین جهانی چهار تا پنچ برابر بیشتر سوخت مصرف می‌کند. این رتبه سومی در رابطه با میزان مصرف گاز هم در رابطه با ایران صادق است. میزان مصرف گاز سالانه 11 درصد رشد دارد.

چه بنزین ها که دود نکرده ایم

افزایش جمعیت کشور و ماشین ها، به طور طبیعی افزایش سوخت را به همراه دارد. دیگر از آن زمانی که ایرانی ها تا دهه 20 تنها 662 میلیون و 840 هزار لیتر بنزین مصرف کردند، خیلی وقت است که می گذرد. از دهه 30 به بعد ما میلیاردی بنزین سوزانده ایم، طوری که در هفت سال دهه 80 بیش از 177 میلیارد لیتر بنزین را در اتومبیل های ایرانی دود شده است. اینجاست که نام گذاری امسال به نام اصلاح الگوی مصرف می تواند بهانه ای باشد تا نگاه دوباره ای به آمارهای مصرفی سوخت در کشور بیندازیم. آن زمان است که می توان به راه حل های فنی و فرهنگی برای کاهش مصرف از سوی صاحب نظران امید داشت. کاری که شاید تنها با همکاری تمام سازمان ها و افراد مسئول در دوره ای بلند مدت امکان پذیر باشد.

گزارش از علی شاکر

نگاشته شده توسط مرجان ب در سه شنبه 11 اسفند 1388 ساعت 10:24 PM | نظرات 0 | لينک مطلب

فرهنگ سازی راهکار اصلی و اجرایی اصلاح الگوی مصرف است

سرپرست شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت، فرهنگ سازی، ترویج و آموزش اصول مصرف بهینه را از راهکارهای اصلی و اجرایی اصلاح الگوی مصرف خواند.

مهندس اصلان کیانی در گفت و گو با خبرنگار شانا در مناطق نفت خیز جنوب افزود: اصلاح الگوی مصرف از ضرورت های حتمی و حیاتی کشور به ویژه در شرایط بحران اقتصادی جهان است و با توجه به اشاره های متعدد قرآن کریم بر عدم اسراف و تاکید مقام معظم رهبری و عنوان سال 1388 به نام سال اصلاح الگوی مصرف اهمیت و ضرورت استفاده بهینه منابع انرژی در تمام زمینه ها باید به عنوان یک اصل کلی مورد توجه قرار گیرد.

وی تصریح کرد: مهم ترین راهکار اجرایی در اصلاح الگوی مصرف فرهنگ سازی، ترویج و اشاعه این فرهنگ در تمام زمینه های ممکن است؛ با ارائه آمار باید تاثیر اقتصادی، اجتماعی و نقش این فرهنگ در تندرستی افراد (در باره نحوه تغذیه، استفاده دارو، نوشت افزار و غیره)، استفاده از سیستم های اطلاعاتی مکانیزه به جای کاغذ و دیگر موارد مهم، مردم را آگاه ساخت.

سرپرست شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت گفت: فرهنگ سازی و اطلاع رسانی به عنوان یکی از بارزترین و کاربردی ترین شیوه هایی است که چنانچه به طور عام و در سطوح مختلف جریان یابد تاثیر بیشتری خواهد داشت و برای تقویت این بخش بهتر است موارد قابل اصلاح در هر سازمان شناسایی و متناسب با موضوع، راهکاری اجرایی نیز مشخص و نتیجه عملکردها حداقل به صورت ماهیانه بررسی و ارزیابی شد.

کیانی یادآور شد: مدیران شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت با احساس نیاز و درک شرایط و با هدف تبیین راهکارهای اصولی در یک نشست عملیاتی، زمینه های مختلف صرفه جویی و بهینه سازی امور جاری را مورد توجه قرار داده و تدابیر مناسبی اخذ کرده اند.

وی ادامه داد: با تاکید مقام معظم رهبری بر اصلاح الگوی مصرف، انگیزه مضاعفی به وجود آمد؛ به نحوی که تمهیدات و تدابیر گسترده تری در زمینه های ممکن اندیشه شده و این تمهیدات مورد توجه مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب نیز قرار گرفته است.

کیانی، برنامه ریزی های خرید اقلام یدکی و مواد مصرفی مورد نیاز از تولید کنندگان اصلی، بازسازی و تغییر کاربری دستگاه های بدون استفاده به منظور به کارگیری در عملیات با هدف کاهش استفاده از خدمات اشخاص ثالث، توسعه استفاده از سیستم اتوماسیون اداری و کاهش مصرف کاغذ و تسریع در زمان، برنامه ریزی های لازم برای بهینه سازی مصارف بنزین، نفت گاز، برق، آب، لوازم یدکی، لوازم اداری مصرفی و دیگر موارد، ادغام تعدادی از قراردادها با هدف کاهش هزینه ها و کاهش سقف تعدادی از قراردادها و یا تغییر در شرح کار به منظور کاهش هزینه را از جمله تمهیدات و تصمیم گیری ها در نشست عملیاتی مدیران شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت برشمرد.

نگاشته شده توسط مرجان ب در سه شنبه 11 اسفند 1388 ساعت 10:23 PM | نظرات 0 | لينک مطلب

رشد مصرف انرژی؛ نگرانی آینده صنعت نفت

مصرف انرژی در کشور در سال های اخیر حدود 10 درصد رشد کرده و این درحالی است که رشد تولید ناخالص ملی 5 تا 6 درصد برآورد شده است.

الف- انرژی در دنیای امروز نقش حیاتی و انکارناپذیری داشته و در پیشرفت و توسعه پایدار جهانی بسیار تاثیرگذار است. از ابتدای دهه هفتاد میلادی با تحریم نفتی و افزایش جهانی قیمت نفت، دنیا به اهمیت بیش از پیش انرژی پی برده و در جهت افزایش بهره‌وری و کاهش شدت مصرف انرژی (شدت انرژی نشان دهنده انرژی مصرفی در مقابل 1000 دلار تولید است) تلاش کرده است، اما متأسفانه این افزایش قیمت در کشور ما تاثیری معکوس داشته و باعث رشد مصرف و اسراف شده به گونه ای که در حال حاضر شدت مصرف در ایران 3 برابر استاندارد جهانی است.

مصرف انرژی به خودی خود چیز بدی نیست به شرط این که باعث توسعه و پیشرفت شود. اما متأسفانه در سال های اخیر رشد مصرف انرژی در کشور ما حدود 10درصد بوده در حالی که رشد تولید ناخالص ملی بین 5 تا 6 درصد محاسبه شده است. با ادامه روند فعلی در آینده ای نزدیک از یک صادرکننده بزرگ انرژی به یک وارد کننده تبدیل شده و در تأمین انرژی داخلی نیز دچار مشکل خواهیم شد.

در حال حاضر سهم قابل توجهی از تولید کشور صرف یارانه های انرژی می شود که با قیمت های فعلی منطقه‌ای در حدود 35 هزار میلیارد تومان برآورد شده است و هر سال با رشد فزآیندی در حال افزایش است. یعنی سرمایه‌ای که می‌بایست در خدمت رشد و توسعه کشور قرار گیرد، به راحتی سوزانده شده و محیط‌ زیست کشور را نیز آلوده می‌کند. آمارها و برآوردها نشان می‌دهد که میزان قابل توجهی از انرژی مصرفی کشور ما هدر می‌رود و هیچ نقشی در تولید ندارد.

طبق برآوردها در ایران پتانسیل صرفه‌جویی و اصلاح الگوی مصرف وجود دارد. در صورتی که با استفاده از راهکارهای بهینه‌ 30درصد از مصرف انرژی کاهش یابد بیش از ده میلیارد دلار صرفه جویی حادث شده که حدود نیمی از بودجه عمرانی کشور است. یعنی با بهره‌گیری از راهکارهای مدیریت مصرف علاوه بر کاهش هدر رفتن منابع ملی و حفظ ذخایر کشور، باعث رونق اقتصادی، افزایش اشتغال، حفظ نقش مهم کشور در بازارهای صادرات انرژی و افزایش قدرت ملی شده و البته آلودگی محیط‌ زیست نیز به شدت کاهش خواهد یافت، مقوله‌ای که کمتر به آن توجه شده است.

ادامه رشد مصرف و هدر رفتن منابع کشور به ویژه دورنمای خطرناک آینده، رهبر معظم انقلاب را بر آن داشت تا با تدبیر، تیزبینی و هوشمندی سال جاری را سال اصلاح الگوی مصرف نامگذاری کنند تا توجه و همدلی مسئولان، دست اندرکاران، احزاب، رسانه‌ها و کلیه آحاد مردم را به این مهم هدایت فرموده و در آینده‌ای نزدیک جهت‌گیری رشد مصرف و سوزاندن منابع به سمت رشد تولید و توسعه ملی هدایت شود.

ب- راهکارهای اجرای بهبود و ارتقای کارآیی انرژی را می‌توان به دو دسته عمده شامل راهکارهای قیمتی و غیر قیمتی تقسیم کرد؛ هر چند که این دو دسته جدای از هم قابل بررسی نیستند. در کشور قیمت واقعی حامل‌های انرژی در 30 سال گذشته کاهش یافته در حالی که این قیمت در بازار جهانی به شدت افزایش یافته است؛ به عنوان نمونه قیمت واقعی نفت گاز 3 برابر و برق بیش از 2 برابر شده است.

ارزان بودن نسبی قیمت ها در مقایسه با قیمت جهانی منجر به استفاده غیر بهینه از این حامل ها شده و بخش عظیمی از سرمایه ملی به این سو میل کرده است. دولت در ارائه این یارانه‌ها به هیچ وجه نتوانسته به اهداف اصلی خود که افزایش کارآیی تولید، توسعه منطقه‌ای و بخشی، بهینه‌سازی تولید و مصرف و از همه مهم تر عدالت اجتماعی، دست یابد.

در شرایطی که قیمت‌های انرژی انعکاس دهنده هزینه‌های واقعی اقتصاد نباشد، نمی‌توان به بهبود کارآیی انرژی فکر کرد؛ از این رو پیگیری سیاست‌های مدیریت تقاضا و مدیریت عرضه و در سطحی بالاتر مدیریت انرژی کشور منوط به ایجاد انگیزه و اصلاح قیمت‌ها است. راهکارهای قیمتی و سیاست‌های قیمت‌گذاری به دلیل پیچیدگی های خاص اقتصاد ایران مشکل بوده و تبعات فراوانی در پی دارد. هر چند که سامان دادن به بازار انرژی کشور و اصلاح قیمت امری ضروری است، اما می بایست با راهکارهای فرهنگی زمینه را برای اجرای این سیاست آماده کرد.

کشور ما از لحاظ منابع سوخت های فسیلی در وضعیت مناسبی قرار داشته و منابع قابل توجه نفت و گاز در کشور وجود دارد که در یک قرن گذشته پایگاه اصلی توسعه کشور بوده است، اما با رشد جمعیت و توسعه شهرنشینی در این دوران همراه با تغییر الگوی مصرف انرژی و افزایش امکان دسترسی در شهرها و روستاها به حامل های انرژی، افزایش مصرف کالاها، مصرف داخلی انرژی افزایش یافته به این ترتیب مزیت مثبت بودن تراز انرژی از دست رفته است. برای تغییر این روند، تغییر نگرش جامعه و همه اقشار نیاز است. در این میان جدای از راهکارهای فرهنگی، نقش قوانین و مقررات و ایجاد استانداردهای مرتبط بسیار پررنگ است که به اختصار به چند نمونه اشاره می‌شود.

1- اصلاح ساختار صنعت- با توجه به این که بخش عمده‌ای از انرژی مصرفی در واحدهای تولیدی و خدماتی به مصرف می‌رسد، لازم است فرآیندهای تولیدی و پروسه تولید کالا‌ها ( به لحاظ مراحل مختلف تولید و مصرف انرژی) مورد ممیزی دقیق قرار گرفته و اصلاح تکنولوژی با هدف کاهش مصرف در دستور کار قرار گیرد. از آنجاکه صنایع و مصرف کنندگان سالهاست که به مصرف انرژی ارزان خو گرفته و کالای با راندمان پایین نیز ارزان تر است، دخالت دولت بسیار مهم خواهد بود که می‌بایست در قالب سیاست‌های تشویقی و تنبیهی اجرا شود و البته نباید نقش استانداردها ، اصلاح مقررات و تدوین معیارهای مصرف فراموش شود، هر چند که در سال های گذشته فعالیت‌های خوبی در این رابطه شده که کافی نیست.

2- حمایت از تولید تجهیزات با راندمان بالا
3- اصلاح قوانین مالیاتی با هدف حمایت از تولید تجهیزات با کیفیت و راندمان بالا و وضع مالیات محیط زیست
4- اصلاح قوانین گمرکی و سود بازرگانی با هدف حمایت از ورود کالاهای با راندمان بالا و مصرفی انرژی نو یا سوخت‌های جایگزین و کاهش ورود کالا‌های کم بازده
5- افزایش راندمان تولید انرژی در نیروگاه ها و پالایشگاه ها و کاهش تلفات بخصوص سیکل ترکیبی کردن تمام نیروگاه ها
6- کاهش تلفات در تولید، انتقال و توزیع انرژی بخصوص برق
7- حمایت از تولید و مصرف انرژی‌های نو و تجدید پذیر شامل: معافیت‌‌های مالیاتی و گمرکی و خرید تضمینی
8- راهکارهای جایگزینی سوخت نظیر گاز و دیزل
9- بازنگری در استانداردهای موجود و وضع استانداردهای جدید بخصوص در جهت افزایش راندمان تجهیزات
10- استقرار دولت الکترونیک در جهت حذف سفرهای زاید
11- اصلاح بحث 19 مقررات ملی ساختمان و اجرای آن در کلیه بخش‌ها با اهرم‌های تشویقی و تنبیهی
12- حمایت از طرح های پژوهشی
13- اصلاح ساعت کار سازمان ها و صنایع و واحدهای خدماتی در جهت کاهش مصرف در ساعت های اوج آن.
14- حمایت جدی از کمیته‌های انرژی استان ها با تخصیص بودجه خاص
15- تشکیل شرکت های خصوصی بازرسی برای بررسی و تأیید ضوابط در صنایع و ساخت و سازها و ایجاد قوانین و مقررات مرتبط

ج- در حوزه مدیریت تولید چند سالی است که واحد بهینه‌سازی مصرف انرژی تشکیل شده و در حال اصلاح امور است. برای کل مناطق نفت‌خیز برنامه‌ای تهیه شده تا طی یک دوره مشخص حدود 30 درصد از مصرف انرژی کاهش یاید. در این خصوص ممیزی انرژی در برخی از واحدها اجرا شده و درحال حاضر نیز در شرکت بهره‌برداری نفت و گاز مارون در جریان است و تعدادی از راهکارهای اقتصادی برتر در حال اجرا هستند. مطالعات تمام پروژه‌ها از دیدگاه مصرف انرژی بررسی شده و نقطه نظرات اصلاحی در نظر گرفته می‌شود. رعایت مبحث 19 مقررات ملی ساختمان نیز در مناطق نفت خیز جنوب سالهاست که اجباری بوده و رعایت می‌شود.

ممیزی انرژی در ساختمان های این شرکت در حال انجام بوده و پروژه‌های خوبی در رابطه با پوشش سقف و اجرای راهکارهای بهینه در ساختمانها در دست اجراست. استفاده از انرژی خورشیدی شروع شده و در حال حاضر استفاده از آبگرمکن خورشیدی در ساختمانها و استفاده از برق خورشیدی در تأسیسات سرچاهی در دستور کار قرار دارد. کلیه تجهیزات دوار شامل پمپ ها، کمپرسورها و توربین ها در حال بررسی بوده و تجهیزات فرسوده و راندمان کم با تجهیزات جدید تعویض شده یا خواهد شد. در این خصوص چند پروژه بزرگ در نظر گرفته شده است که از مهم ترین آنها پروژه بوسترهای سه گانه نفت (اهواز- امیدیه و گوره) است که تأثیر مهمی در کاهش مصرف خواهند داشت.

این مدیریت در حال تدوین معیار مصرف انرژی برای تولید نفت و گاز است که تاکنون در کشور انجام نشده است . در ضمن کلیه سیستم های روشنایی و تهویه از دیدگاه مصرف انرژی و نوع تکنولوژی مورد بررسی قرار گرفته و سیستم های با راندمان کم و یا اضافی حذف شده و خواهند شد. شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب شرکتی است که استفاده از لامپ های رشته ای، مدادی و بخار جیوه مستقیم را محدود و ممنوع کرده و سیستم های روشنایی با تکنولوژی جدید را مورد استفاده قرار داده است. این شرکت سیستم های تهویه جذبی را در جهت پیک‌سائی مدنظر قرار داده و بسیاری از پروژه های خود را به این سیستم مجهز کرده است.

د- فرهنگ یک نظام مفهومی یکسان در میان همه یا غالب افراد یک جامعه است. نظام مفهومی یکسان دربرگیرنده مجموعه‌ای از صفات ویژه کلیدی است که افراد به آنها ارج می‌نهند. جامعه دارای یک فرهنگ غالب و مجموعه‌های بی‌شماری خرده فرهنگ است فرهنگ غالب بیان کننده ارزش‌های بنیادی مشترک میان اکثریت جامعه است.

این فرهنگ بر رفتارهای افراد تأثیر قوی دارد و مشخصه‌ یک فرهنگ مناسب ارزش‌های بنیادی آن است. ارزش‌هایی که افراد در نگهداری آن بسیار کوشا و حساس و دقیق هستند؛ از این رو فرهنگ مناسب ثبات رفتارهای افراد را افزایش می‌دهد و آنچه باعث می‌شود فرهنگ برای شکل دادن و هدایت رفتار توانا شود، همان جنبه‌ مفهوم مشترک است؛ بنابراین در فرهنگ غالب انتظار می‌رود اشخاص با زمینه‌های متفاوت و سطح آگاهی نسبی، توصیفی یکسان از یک موضوع داشته باشند. فرهنگ غالب بدون نیاز به داشتن دلایل و مدارک نوشتاری به هدف خاص خود خواهد رسید. هرچه فرهنگ قوی‌‌تر باشد، مدیریت خواهد داشت و رفتارها بیشتر درونی می‌شوند و هنگامی که فرهنگی استقرار یافت بعید است از بین برود.

سنت‌ها و رسوم جاری و شیوه رایج رفتارها و طرز تلقی‌ها عمدتا به آنچه قبلا انجام شده و میزان توفیقی که آن کوشش‌ها داشته‌اند، بستگی دارد. این موضوع ما را به منبع اصلی فرهنگ غالب هدایت می‌کند.

مؤلفه‌هایی چون ارتقای سطح آگاهی عمومی، هدایت مصرف کنندگان در جهت مصرف منطقی، آموزش مصرف کنندگان در زمینه روش‌های صرفه جویی انرژی و ترویج دستورات دینی و باورهای مذهبی در جلوگیری از اسراف و حفظ محیط ‌زیست، همگی در بهینه سازی مصرف انرژی و توسعه پایدار نقش اساسی دارند؛ هر چند کتمان نمی توان کرد که توسعه فرهنگی و فرهنگ‌سازی نیازمند برنامه‌های بلند مدت و کوتاه مدت است.

مهندس علی آغاجریان - مدیر تولید شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب

نگاشته شده توسط مرجان ب در سه شنبه 11 اسفند 1388 ساعت 10:21 PM | نظرات 0 | لينک مطلب

ایران بالاترین یارانه ها را به حامل های انرژی پرداخت می کند

بنابر اعلام آژانس بین المللی انرژی، ایران در سال 2007 بالاترین یارانه های انرژی را میان کشورهای غیر عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (او.یی.سی.دی) پرداخت می کند.

به گزارش شانا، آژانس بین المللی انرژی در گزارش سال 2008 خود اعلام کرد ایران در سال 2007 بیشترین یارانه حامل های انرژی را در میات کشورهای غیر عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (او.ای.سی.دی) پرداخت می کند و رقم عمده یارانه ها به فرآورده های نفتی و سپس گاز طبیعی اختصاص یافته است.

همچنین در این مدت در میان کشورهای غیر عضو این سازمان، ایران و روسیه بیش از 50 میلیارد دلار یارانه انرژی پرداخت می کنند و چین با فاصله زیادی پس از آنها قرار دارد.

به عبارت دیگر، ایران با بیش از 55 میلیارد دلار یارانه از کشورهای روسیه، چین، عربستان سعودی و هند پیشی گرفته است. این کشورها 20 میلیارد تا 50 میلیارد دلار یارانه انرژی در سال 2007 پرداخته کرده اند.

برزیل، ویتنام، نیجریه، تایلند، مالزی، پاکستان، قزاقستان، آفریقای جنوبی و آرژانتین کمتر از 10 میلیارد دلار یارانه انرژی در سال 2007 پرداخت کرده اند.

یارانه پرداختی به انرژی در کشورهای عضو «او.یی.سی.دی» در حداقل است و این کشورها سیاست هایی را برای حذف یارانه به صورت تدریجی در پیش گرفته اند.

با وجود این، بحث یارانه های پرداختی به کالاهای اساسی و برخی کالاها همانند بنزین یکی از جدی ترین و اساسی ترین مباحثی است که امروزه توجه کارشناسان کشور را به خود جلب کرده است، اما همان طور که می دانیم، این مسئله از ابعاد و جنبه های بسیار پیچیده اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و سیاسی برخوردار است؛ بنابراین اقدام در زمینه حذف، کاهش یا تعدیل این سیاست ها بدون توجه به مقوله های یادشده می تواند هزینه های فراوانی بر کشور تحمیل کند.

اما اجرای صحیح و بهنگام برنامه های تعدیل یا حذف یارانه های انرژی به ویژه بنزین می تواند گام موثری در اصلاح الگوی مصرف این کالا همچون سایر کشورهای جهان باشد.

نگاشته شده توسط مرجان ب در سه شنبه 11 اسفند 1388 ساعت 10:20 PM | نظرات 0 | لينک مطلب

اجلاس بین المللی مدیریت راهبردی انرژی خرداد ماه امسال برگزار می شود

اجلاس بین المللی مدیریت راهبردی انرژی با تأکید بر اهمیت اصلاح الگوی مصرف انرژی، بررسی نقش و چشم انداز مجمع کشورهای صادر کننده گاز و تشکیل تروئیکای گازی بین ایران، روسیه و قطر، 11 در خرداد ماه سال جاری در مرکز همایش های بین المللی صدا و سیما برگزار می شود.

به گزارش شانا، اجلاس بین المللی مدیریت راهبردی انرژی 11 خرداد ماه سال جاری (اول ژوئن 2009 میلادی) به مدت یک روز در سالن همایش های بین المللی صدا و سیما برگزار می شود.

اهمیت اصلاح الگوی مصرف انرژی، شناسایی راهکارهای تحقق جایگاه شایسته انرژی صنایع نفت، گاز و پتروشیمی و صنایع آب و برق در سند چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران، یادآوری اهمیت نقش و جایگاه ایران در مدیریت انرژی در سطح منطقه، محوریت اقتصاد انرژی در توسعه تا چند دهه آینده و موقعیت ویژه ژئواقتصادی، ژئوپولتیک و ژئواستراتژیک ایران از جمله محورهای اصلی اجلاس بین المللی مدیریت راهبردی انرژی است که در این گردهمایی مورد تأکید قرار می گیرد.

همچنین تأکید بر اهمیت و الزام اثرگذاری و ایفای نقش مناسب تر در آینده انرژی ایران، تأکید بر اجرای صحیح پروژه های نفت، گاز، پتروشیمی و پروژه های کلان آب و برق، طراحی و مدیریت به روز و موفق پروژه های مرتبط با انرژی به عنوان یکی از راهکارهای اصلی، لزوم مدیریت راهبردی انرژی به عنوان یکی از زیربناها و ارکان اصلی اجرای موفق پروژه های صنایع انرژی بر مبنای هزینه، زمان، کیفیت و راندمان و نقش اوپک گازی، تروئیکای ایران، روسیه و قطر و چشم انداز آن از دیگر محورهای این گردهمایی یک روزه به شمار می آید.

در حاشیه اجلاس بین المللی مدیریت راهبردی انرژی سه کارگاه تخصصی با موضوع های آینده مدیریت راهبردی انرژی در جهان، اصلاح الگوی مصرف و نقش ایران در تأمین انرژی دنیا و جایگاه آب و برق در مدیریت راهبردی انرژی برپا می شود، همچنین در پایان برگزاری این کارگاه های تخصصی گواهینامه GIC انگلستان به نام مشارکت کنندگان اعطا خواهد شد.

بر اساس برنامه تدوین شده در اجلاس بین المللی مدیریت راهبردی انرژی چهار پانل تخصصی نیز برگزار خواهد شد، همچنین برپایی یک نمایشگاه جانبی به منظور ارائه توانمندی بخش توسعه اقتصادی تولید، صنایع و سازمان های منتخب هیئت داوری نیز پیش بینی شده است.

نگاشته شده توسط مرجان ب در سه شنبه 11 اسفند 1388 ساعت 10:20 PM | نظرات 0 | لينک مطلب