موضوع : راهکارهای حمایت از تولید ملی

براستی صنعت پتروشیمی ما در چه وضعیتی قرار دارد و آیا سرمایهگذاریهای گسترده در این صنعت، توانسته آن را به جایگاه مطلوب و قابل رقابت برساند؟ در این میان نقش واحدهای تحقیق و توسعه چیست؟ دکتر زاهدی رئیس واحد تحقیق و توسعه پتروشیمی اراک در گفتگویی با مرکز مطالعات توسعه تکنولوژی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، جذب تکنولوژی را مهمترین وظیفه مراکز تحقیق و توسعه میداند

تولیدات ما رقابتی است

ما با استفاده از روش مهندسی معکوس در زمینه پلیمرهای پایه توانستهایم همپای بعضی از کشورهای آسیای جنوب شرقی مانند کره محصولات خود را با کیفیتی همسان با آنها تولید نماییم. محصولات پتروشیمی اراک همانند نمونههای خارجی است و کاملاً با آنها رقابت میکند و آزمایشاتی که روی محصولات انجام دادهایم این مطلب را تایید میکند. البته ما ضعف در محصولاتمان راکتمان نمیکنیم و کم و بیش، پیش میآید که محصولاتمان مشکل داشته باشد، اما در حالت کلی کیفیت محصولات ما خوب است.

در بعضی موارد کیفیت محصولات ما از روزهای اول تولید هم بهتر شده است. اوایل، صنایع لاستیک از ما خیلی شکایت میکردند، اما الان به ندرت این اتفاق میافتد و اگر میزان شکایتها را شاخصی از نارضایتی مشتریان در نظر بگیریم، در این مورد یک سیر کاملاً نزولی داشتهایم.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

پیشکسوتان صنعت نفت در ایران از خود می پرسند چرا در کشور ما شرکت های بزرگ و توانمندی که بتوانند مسوولیت کلی و معماری اقتصادی طرح و توسعه جامع یک میدان گاز یا نفت را به عهده بگیرند، تا کنون ابراز وجود نکرده اند؟

مقصود این نوشتار طرح مقوله ای جدید در فرهنگ اقتصادی ایران، آن هم در زمینه پروژه های بزرگ صنعت یکصدساله نفت ایران است که به زبان انگلیسی Developer خوانده می شود.

ترجمه آن به نحوی که همه ویژگی های اصلی این مقوله را یکجا به ذهن متبادر سازد در دست نیست. اصطلاح کارآفرین که بیشتر مفهوم عام enterpreneur را تداعی می کند، معادل مقوله مورد نظر این نوشتار نمی باشد.

ارائه تعریف این مقوله در بخش شهرسازی آسان تر و برای جامعه ایرانی مانوس تر است. Developer بنگاهی است که سرزمینی را در اختیار می گیرد و با سرمایه خویش و منابع مالی بانکی، نسبت به توسعه همه جانبه آن اقدام می کند. فعالیت با ارائه یک طرح جامع برای زیر ساخت های اصلی آغاز می شود. مسیر جاده ها، خطوط انتقال نیرو، تلفن و شبکه لوله های گاز، آب و فاضلاب، اماکن عمومی مثل فضای سبز، مدرسه، مسجد، باشگاه، بیمارستان، سینما، تئاتر، مراکز خرید، ساختمان های اداری، تجاری و مسکونی همگی در این طرح جامع پیش بینی می شود.اقدامات اجرایی برای ایجاد زیر ساخت ها به کمک پیمانکاران طرف قرارداد با Developer انجام می شود.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

آقای اسماعیل ثریایی، رییس امور مشاوران و پیمانکاران وزارت نفت در گفتگویی با شبکهٔ تحلیلگران تکنولوژی ایران، ابعاد برنامه توسعهٔ صنعت نفت را با رویکرد به صنعت پتروشیمی و سرمایه گذاری خارجی در این صنعت مورد بررسی قرار داد:

به نظر آقای ثریایی, در برنامه های توسعه پتروشیمی و کلاً هر برنامهٔ توسعه ای، باید توسعهٔ منابع انسانی و ارتقای توانایی های تکنولوژیک مدنظر قرار گیرد و برنامه ای را نباید پیش گرفت که توان داخلی ظرفیت لازم انجام آن را ندارد. وی معتقد است: "به جای یک برنامه توسعهٔ سریع که توسعه نیروی انسانی در آن لحاظ نشده است، بهتر است توسعه با سرعت کمتر و همراه با پرورش نیروی انسانی، ارتقای توانایی های تکنولوژیک و ایجاد شرکتهای توانمند داخلی انجام شود. چون اگر نیروی انسانی در ضمن توسعه، پرورش نیابد, در حقیقت توسعه به معنای اصلی تحقق نیافته است؛ توسعه باید هرمی و متوازن باشد نه سینوسی و ناهماهنگ. همه عوامل باید به صورتی هماهنگ به طرف قله هرم توسعه، حرکت کنند."وی در جواب این پرسش که چگونه توسعه باید به صورت هرمی و متوازن باشد, در حالیکه به نظر می رسد برنامه توسعه صنعت نفت و پتروشیمی کشور, به صورت جهشی و بدون پیشبینی توان شرکت های داخلی طراحی شده است, به این نکته اشاره کرد: "توسعه باید متناسب با ظرفیت بوده و برای ارتقای ظرفیت ها نیز تمهیدات لازم اندیشیده شود. این چیزی است که متاسفانه متولی مشخصی در کشور ما ندارد. اگرچه سازمان مدیریت و برنامه ریزی به نحوی متولی این کار است ولی تناسب سرمایه گذاری ها با ظرفیت ها رعایت نشده است.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

از دهه 1960 که براي نخستين بار اصطلاح جهاني شدن در فرهنگ لغات آکسفورد وارد شد، به عنوان فرايندي اقتصادي شناخته شد. فرايندي که در آن به تدريج پديده ها و روابط اقتصادي جنبه جهاني مي يابند. از آن پس در دانش اقتصاد به خصوص اقتصاد حقوق بين الملل، جهاني شدن به تدريج به موضوعي محوري تبديل گرديد و تا به امروز بسياري از نظريه هاي مروبط به جهاني شدن ماهيت اقتصادي دارند. اما بايد ديد که چه تحولاتي در عرصه اقتصاد جهاني اتفاق افتاده که مورد استفاده و تعبير و تفسير نظريه پردازان قرار گرفته است. همان طور که آمار و ارقام رسمي نشان مي دهد مبادلات و تعاملات اقتصادي- تجاري در سطح جهاني به طرز روز افزوني در حال افزايش است و رژيمها و استانداردها و نرمهاي جهاني در حوزه اقتصاد و تجارت در حال شکل گيري است. براي نشان دادن بعضي از نمودهاي اين فرايند از آمار و ارقام رسمي کنفرانس تجارت و توسعه ملل متحد استفاده مي کنيم.
آمار نشان مي دهد که تجارت جهاني دايما در حال رشد بوده و به ويژه در دهه هاي 1980 و 1990 حجم تجارت جهاني به سرعت گسترش يافته است. حجم تجارت جهاني در پايان دهه 1990 به حدود 9 برابر اواسط دهه 1980 رسيده است (Gilpin و2002 و p .5). به طوري که اقتصاد کشورها روزبه روز بيشتر به تجارت وابسته مي شود. البته ميزان رشد تجارت جهاني و سهم آن در توليد ناخالص کشورهاي مختلف ممکن است با سالهاي طلايي تجارت جهاني در دهه 1910 مقايسه شود، اما با توجه به افزايش حجم توليد جهاني، مي توان گفت که حجم تجارت جهاني در پايان قرن بيستم بسيار بيشتر، مؤثرتر و تعيين کننده تر از گذشته است.نکته جالب در رشد تجارت جهاني، افزايش حجم تجارت کالا و خدمات است. اگر در گذشته بخش مهمي از تجارت جهاني به مبادله موارد خام اختصاص داشت، در دهه هاي پاياني قرن بيستم، رشد صادرات مصنوعات کارخانه اي و خدمات انکار ناپذير است.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

با وجود تمام تعريف‌هاي گوناگوني كه از فرآيند جهاني شدن و ابعاد پيچيده و درهم تنيده آن شده يك نكته را به‌طور قطع مي‌توان دراين‌باره گفت و آن، اين كه پس از گسترش انقلاب الكترونيك و در پي آن انقلاب ارتباطات و گسترش دامنه ارتباطات بين انساني بر اين اساس، حوزه‌هاي مختلف دانش و معرفت بشري و به‌طور كلي فرهنگ، سياست و اقتصاد از گونه‌اي در هم‌تنيدگي معرفتي برخوردار شده‌اند.
از اين رو، فرهنگ‌هاي بومي همواره با اين چالش جهاني شدن مواجهند كه در عين حفظ ريشه‌هاي هويتي خود، چگونه مي‌توانند با اين فرآيند همگاه و همگام شوند؟‌[مفاهيم: جهاني‌شدن چيست؟]
در اين مقاله از اين زاويه مواجهه ايران در بعد فرهنگي با پديده جهاني شدن بررسي و تلاش خواهد شد فرصت‌ها و تهديدهاي ناشي از اين پديده در پرتو بحث‌هاي نظري به بحث گذاشته شود.
جهاني شدن يك فرايند است به اين معنا كه دربرگيرنده يك روايت ثابت ولايتغير نيست؛ بلكه در درون آن روايت‌ها و طرح‌هاي متفاوتي در حال شكل‌گيري است. از اين جهت جهاني شدن هرچند كه گريزناپذير است اما يك نقطه شروع و يك پايان حتمي و از پيش تعيين شده ندارد. درواقع جهاني شدن فرصتي براي ايجاد بسترهاي مناسب جهت تعامل و همكاري هرچه بيشتر اجزاي جامعه جهاني است.