صنایع دستی یزد:هنر زیلو بافی

هنر زيلو بافي در يزد

در استان يزد به دليل موقعيت خاص آب و هوايي و وضعيت اقتصادي، مردم به صنايع دستي روي مي آورند. صنايع دستی یزد از زمانهاي قديم تا به امروز مورد توجه هنرمندان و هنرشناسان بوده است. از اين ميان زيلو از صنايع دستی معروف استان يزد مي باشد كه قدمت آن به دوره پيش از اسلام مي رسد كه در ميان اعراب وجود داشته است.

 گشت و گذار تاریخی در دیدنی‌ترین طبیعت ایران! این یک پیشنهاد ویژه برای پر کردن اوقات فراغت پاییزی خانواده‌هایی است که تصمیم دارند سفر را در خنکای مهر‌ماه تجربه کنند.

اگر به بازدید از بناهای معروف ایران علاقه دارید، سر زدن به چند باغ بین‌المللی با شهرت جهانی را در برنامه‌تان قرار دهید. برای سفر به این باغ‌ها کافیست یکی از استان‌های فارس، اصفهان، کرمان، خراسان جنوبی، یزد یا مازندران را به عنوان مقصد سفر انتخاب کنید تا بتوانید باغ‌های ایرانی ثبت شده در فهرست میراث فرهنگی جهانی را از نزدیک ببینید.باغ شاهزاده ماهان کرمان، باغ عباس‌آباد بهشهر، باغ چهلستون اصفهان، باغ فین کاشان، باغ ارم شیراز، باغ پاسارگاد، باغ دولت‌آباد یزد، باغ پهلوان پور یزد و باغ اکبریه بیرجند 9باغی هستند که تابستان سال 90 در فهرست یونسکو به ثبت رسیدند. چیزی که توجه داوران یونسکو را به باغ‌های ایرانی جلب کرد طراحی متنوع و سبک منحصر به فرد معماری آنها بود. در این باغ‌ها معماری بر اساس شرایط آب و هوا و خاک صورت گرفته اما ویژگی‌های فرهنگ ایرانی به عنوان وجه اشتراک تمام باغ‌ها قابل مشاهده است.باغ شاهزاده یکی از زیباترین باغ‌های سنتی ایران است که آن را می‌توانید در نیم فرسنگی ماهان در استان کرمان ببینید. شاهزاده ماهان نه تنها در دل کویرهای کرمان یک لکه سبز و خوش آب و هوا ایجاد کرده، بلکه معماری جالبی هم دارد.

 قدیمی‌ترین باغ ایرانی
قدیمی‌ترین باغ ایرانی، باغ پاسارگاد است که از قرن ششم پیش از میلاد و دوران کوروش کبیر به جا مانده. کتیبه‌های موجود نشان می‌دهند که کوروش شخصا طراحی این باغ را انجام داده و شکل کاشت درختان هندسی‌سازی باغ را تعیین کرده است.

 به همین دلیل باغ‌های ایرانی دیگری که در سال‌های بعد ساخته شد همگی وجه تشابه‌هایی با باغ پاسارگاد دارند. باغ پاسارگاد در 135کیلومتری شیراز و سه کیلومتری جاده شیراز به آباده قرار دارد.

باغ شازده‌های قاجاری
باغ شاهزاده یکی از زیباترین باغ‌های سنتی ایران است که آن را می‌توانید در نیم فرسنگی ماهان در استان کرمان ببینید. شاهزاده ماهان نه تنها در دل کویرهای کرمان یک لکه سبز و خوش آب و هوا ایجاد کرده، بلکه معماری جالبی هم دارد.

  باغ شاهزاده
کوشک دو طبقه ای در این باغ ساخته شده که در گذشته به عنوان استراحتگاه مورد استفاده قرار می‌گرفت. این باغ به دستور حاکم کرمان در اواخر دوره قاجار ساخته شده و می‌گویند وقتی خبر مرگ ناگهانی حاکم را به ماهان بردند، بنایی که مشغول تکمیل سردر ساختمان بود تغار گچی را که به دست داشت محکم به دیوار کوبید و فرار کرد! جای خالی کاشی‌هایی که بر سردر ورودی می‌بینید، یادگار همان فرار بنا از کار است!

 بهشت شداد شیراز
باغ ارم هم یکی دیگر از باغ‌هایی است که باید آن را در انتهای خیابان ارم شیراز ببینید. این باغ در دوره سلجوقیان ساخته شده اما عمارتی که امروز در باغ می‌بینید، کار ناصرالدین شاه قاجار است. در میان باغ کوشکی سه طبقه قرار دارد که در گوشه و کنار آن تصاویری از ناصرالدین شاه قاجار، داستان‌هایی از فردوسی و نظامی ‌و ادبیات کهن فارسی و قصه‌های مذهبی کاشیکاری شده است.

 باغ ارم
 زیرزمین این کوشک یک حوض خانه برای استراحت در روزهای گرم دارد و استخر بزرگی هم در جلوی عمارت ساخته شده که تصویر عمارت در آن منعکس می‌شود. باغ ارم شیراز در حال حاضر به عنوان باغ گیاه‌شناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در اختیار دانشگاه شیراز است.

جزیره‌ای در بهشهر
اما باغ عباس‌آباد را شاید در سفرهایتان به مازندران دیده باشید. این باغ در بهشهر قرار دارد و در میان جنگل‌های کوهستانی و در نزدیکی دریاچه‌‌ طبیعی ساخته شده است.

باغ عباس‌آباد

 بنیانگذار این باغ شاه عباس اول بود که دستور داد آن را به صورت پلکانی در سه سطح بسازند. برای رسیدن به این باغ باید راهی راه آسفالته‌ای شوید که از جاده اصلی بهشهر- گرگان منشعب شده و بعد از عبور از روستای التپه به محوطه مذکور منتهی می‌شود.

چهلستون چهل پنجره
باغ چهلستون درون بافت شهری اصفهان و در غرب خیابان چهار باغ پایین و شمال خیابان سپه و شرق میدان نقش جهان قرار دارد. این باغ نمونه‌ای از یك باغ سلطنتی از دوره صفوی است که ساخت آن را به شاه عباس نسبت می‌دهند. شاه عباس در میان باغ عمارتی به شكل كلاه فرنگی با اتاق‌های كوچك ساخت که برای پذیرایی از میهمانان دربار استفاده می‌شد. با شروع سلطنت شاه عباس دوم،عمارت چهلستون توسعه داده شد و تالارها و ایوان‌هایی در آن به وجود آمد. باغ چهلستون طوری ساخته شده که دسترسی به آن از طریق دیگر باغ‌های اصفهان امکان‌پذیر بود.

آخرین باغی که امیر دید
ششمین باغی که در فهرست میراث فرهنگی به ثبت رسید، باغ فین کاشان است که هر ایرانی حداقل یک بار آن را دیده و حکایت‌هایش را شنیده است.

باغ فین

 این باغ در جنوب غربی شهر کاشان قرار دارد و چشمه معدنی سلیمانیه در جنوب آن جریان دارد. در واقع باغ فین به جز سابقه تاریخی و مرگ امیرکبیر در آن، به خاطر این چشمه شناخته می‌شود که از صخره‌ای به نام کوه دندانه در شش کیلومتری غرب کاشان می‎جوشد و املاح زیادی را با خود حمل می‌کند و به فین می‌آورد.

زمردهای یزد
دو باغ بعدی از استان یزد به ثبت رسیدند. یکی باغ دولت‌آباد که شامل باغ بیرونی و اندرونی است و در آن میدان جلوخان، عمارت طهرانی، بهشت آئین، تالار آیینه، آب انبار، دژ نگهبانی، اصطبل و بناهایی از این دست به چشم می‌خورد. قنات تاریخی دولت‎آباد هم با قدمتی بیش از 200 سال در این باغ قرار دارد.

باغ دولت‌آباد

باغ پهلوان پور هم که در اواخر دوره قاجار ساخته شده، در مهریز یزد قابل دیدن است. شهرت این باغ به خاطر قنات «حسن‌آباد» است که آب آن فقط به این باغ می‌ریزد و دو درخت تنومندی را که در اطراف آن قرار دارد، سیراب می‌کند. باغ پهلوان پور نماد تغییرات سبک باغ‌سازی کهن ایرانی است و شامل یک مجموعه ورودی، ساختمان کوشک یا شربتخانه، بنای زمستانخانه، بنای سرایداری، حمام و آشپزخانه می‌شود.

کوهستان سبز
باغ اکبریه هم آخرین باغ این فهرست است که می‌توانید آن را در بیرجند انتهای خیابان معلم، روستای اکبریه ببینید. این باغ در بستری کوهستانی قرار گرفته و ساخت آن به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه برمی‌گردد.

باغ اکبریه

  باغ اکبریه محل سکونت، پذیرایی و انجام امور دیوانی بود و در لهجه محلی به کلاته سرکار امیر معروف است. از بخش مرکزی باغ اکبریه به عنوان موزه باستان‌شناسی و مردم‌شناسی استفاده می‌شود و بخش ساخته شده در دوره پهلوی کاربری اداری دارد. دیگر بخش‌های مجموعه هم امروز تبدیل به سفره‌خانه و چایخانه سنتی شده‌اند.

چهل نکته جالب درباره "حرم امام رضا(ع)"
 در سال ۴۰۰ هجرى قمرى به دستور سلطان محمود غزنوى بناى بقعه و حرم تجدید بنا و مناره‎ اى بر آن افزوده شد و پس از آن در زمان‎ هاى مختلف اقداماتى به مرور صورت گرفته است.

نکته۱
در سال ۲۰۳ و به قولى ۲۰۲ هجرى قمرى که حضرت رضا علیه السلام در طوس به شهادت رسیدند بدن مطهر آن امام همام را در باغ حمید بن قحطبه و در کنار قبر هارون خلیفه عباسى به خاک سپردند و نخستین بناى حرم مطهر همان بقعه هارون الرشید است که بعدها حرم را روى دیوارهاى قدیمى آن بنا نهادند و از آن به بعد طوس به مشهد الرضا تغییر نام یافت.

نکته۲
در سال ۴۰۰ هجرى قمرى به دستور سلطان محمود غزنوى بناى بقعه و حرم تجدید بنا و مناره‎ اى بر آن افزوده شد و پس از آن در زمان‎ هاى مختلف اقداماتى به مرور صورت گرفته است.

نکته۳
سنگ مرقد نخستین که برای مشخص نمودن مدفن امام بر زمین نصب شده، سنگ بنای ساخت ضریح هم بوده است. آنچه مسلم است تا قرن هشتم هجری قمری ضریحی بر مضجع شریف نصب نبوده است.

نکته۴
در ابتدا حرم مطهر به صورت بنایی ساده، با مصالح ویژه آن دوران بنا شده بود، چنانکه بقعه مطهر تنها یک در ورودی ساده در پیش روی مبارک داشت و دارای تزئیناتی مختصر به سبک آن زمان بود.

نکته ۵
مشهور است که از زمان صفویان گذاشتن ضریح بر مرقد امام مرسوم شده است و برخی احتمال دادند که ساخت ضریح از عصر تیموریان متداول گشته است.
نکته۶
۲۸ هزار لامپ در حرم امام رضا علیه السلام روشن می‎ باشد، که اکنون علاوه بر ۲۸ هزار شعله برق، شش هزار لوستر نیز در ابعاد مختلف و با قدمت‎ های طولانی مورد استفاده قرار گرفته است.

نکته۷
ضریح اول، ضریحی چوبی بوده، با تسمه‎ های فلزی و پوششی از صفحات طلا و نقره. این ضریح در زمان شاه طهماسب صفوی یعنی سال ۹۵۷ هجری قمری ساخته و بر روی صندوق چوبی مضجع منور نصب می‎ شود. در سال ۱۳۱۱ همزمان با تعویض صندوق به دلیل فرسودگی پایه‎ ها ضریح برچیده شده، پوشش طلا و نقره و جواهرات آن از چوب‎ ها جدا و به خزانه آستان قدس منتقل می‎ شود.

نکته۸
ضریح دوم، ضریحی بوده فولادی مرصع، معروف به ضریح نگین نشان. این ضریح در سال ۱۱۶۰ به دستور شاهرخ فرزند رضا قلی میرزا نوه نادرشاه ساخته و به وقف بر فراز مرقد شریف نصب می‎ شود. ضریح فولادی یا ضریح نگین نشان سقف نداشته، پنجره‎ ها و شبکه‎ های چهار طرف آن دارای گوی و ماسوره‎ هایی بوده است که با نگین‎ های کوچک یاقوت و زمرّد تزیین یافته و تعداد آنها به ۲۰۰۰ بالغ می‎ شده است. به دلیل وضعیت ویژه این ضریح ذیلاً به عین کتیبه آن اشاره می‎ شود. « نیاز رحمت ایزد مستعان، و تراب اقدام زوّار این آستان ملک پاسبان، سبط سلطان نادر شاه الحسینی الموسوی الصفوی، بهادرخان به وقف و نصب این ضریح و قبه‎ های مرصع چهار گوشه ضریح مقدس مبارک موفق گردید. (سنه ۱۱۶۰قمری) »

نکته۹
در زمان تولیت میرزا سعیدخان برای مصون ماندن نذورات داخل ضریح دوم، شبکه و پوشش طلایی روی ضریح منور قرار می‎ گیرد، و بدین ترتیب سقف آن پوشش می‎ یابد. این ضریح به دلیل وقف دائمی بودن تا قبل از شروع عملیات جایگزینی و نصب اخیر ضریح مطهر جدید یعنی پنجمین ضریح بر مضجع شریف و زیر ضریح پیشین قرار داشت. ضمن عملیات اخیر محل نصب این ضریح تغییر یافت و به قسمت تحتانی حرم مطهر منتقل گردید.

نکته۱۰
در عصر پادشاهی فتحعلی شاه قاجار ضریحی فولادی و ساده به ابعاد (۳× ۴) و ارتفاع ۲ متر ساخته و روی ضریح نگین نشان (ضریح دوم) نصب می‎ شود که در اصل ضریح سوم محسوب می‎ شود.
نکته۱۱
سقف ضریح سوم با چوب‎ های طلاکوب پوشش داشته و در سمت پایین ضریح در کوچک مرصعی قرار داشته است. به دلیل کوچکی و غیر مناسب بودن این ضریح پس از مدتی برداشته شده و به جای آن ضریح چهارم نصب می‎ گردد. در حال حاضر این ضریح در موزه مرکزی آستان قدس رضوی در معرض تماشای بینندگان قرار دارد.

نکته۱۲
ضریح چهارم ضریح ملمع یا ضریح طلا و نقره، معروف به شیر و شکر است، این ضریح در سال ۱۳۳۸ بر روی ضریح نگین نشان یا ضریح دوم نصب می‎ گردد.
نکته۱۳
طراحی ضریح چهارم توسط مرحوم استاد حافظیان انجام یافته و تحت نظارت ایشان کار اجرا و قلمزنی توسط مرحوم استاد هنرمند حاج محمد تقی ذو فن اصفهانی انجام گرفت.
نکته۱۴
ضریح چهارم دارای ۰۵/۴ متر طول و ۰۶/۳ متر عرض و ۹۰/۳ ارتفاع و ۱۴دهانه به نشان چهارده معصوم بوده است. اضافه بر بهره‎ برداری از طلا و نقره و جواهرات.

نکته ۱۵
پایه‎ ها، ستون‎ ها، کتیبه‎ های سیمین با نقش‎ های مختلفی در نهایت مهارت قلمزنی شده بود. بین هر دو زاویه از پنجره‎ های ضریح مقدس یک صفحه بیضی شکل از طلا، که مجموعاً به هیجده عدد می‎ رسید و هر یک به وزن تقریبی پنجاه مثقال بود احادیثی درباره فضیلت زیارت حضرت رضا علیه السلام به خط حاج شیخ احمد زنجانی معصومی کتیبه نوشته شده است.

نکته ۱۶
بر روی هر یک از دهانه‎ های ضریح مقدس، از سمت پیش روی مبارک اسمی از اسمای چهارده معصوم علیهم السلام بر صفحه‎ ای فیروزه نشان از طلا و به خط ثلث و به قلم مرحوم حاج شیخ احمد زنجانی معصومی مکتوب بود. در بالای صفحات بیضی شکل، کتیبه‎ ای از نقره به طور برجسته، سوره مبارکه هل اتی را به قلم همان کاتب در برداشت.
نکته ۱۷
در چهار گوشه ضریح چهار خوشه انگور به عنوان نمادی از نحوه شهادت حضرت قرار داشت. بالای کتیبه سوره مبارکه « یس» و بر لب ضریح چهل و چهار برگ از نقره ملمع بین چهل و چهار گلدان ملمع نصب شده بود که بر روی صفحه مدور و محدب هر یک از آنها اسمی از اسمای حسنی الهی به طور برجسته و به خط ثلث و به رنگ سفید در زمینه لاجوردی مکتوب بود.

نکته ۱۸
پس از گذشت بیش از چهل سال از نصب ضریح پیشین موجباتی همچون فرسودگی، و سست شدن پایه‎ ها و ساختار ضریح و ساییدگی پوشش و روکش‎ های نقره‎ ای و طلایی آن، ساخت و نصب پنجمین ضریح را ضروری می‎ نمود.
نکته ۱۹
به دستور مقام معظم تولیت آستان قدس رضوی حضرت آیة الله واعظ طبسی، از سال ۱۳۷۲ مطالعات و بررسی‎ های مقدماتی ساخت ضریح آغاز گردید، و به دنبال آن طرح‎ های متعددی از طرف هنرمندان نامی کشور ارایه شد و نهایتاً توفیق طراحی ضریح نصیب استاد برجسته نگارگری کشور جناب آقای فرشچیان گردید.

نکته۲۰
به منظور ساختن آخرین ضریح نخست بر اساس طرح موجود پایه‎ ها و ساختار ضریح که ترکیبی از کار آهنگری و نجاری است توسط واحدهای مربوطه در آستان قدس رضوی در نهایت استحکام انجام گرفت و ساختاری مرکب از آهن و فولاد و چوب گردو برای نصب روکش‎ ها و پوشش طلا و نقره ساخته شد.

نکته۲۱
با آماده شدن طرح استاد فرشچیان کار قلمزنی و زرگری و به عبارت دیگر اجرای طرح که اساس کار ساخت ضریح و صورت پذیری آنست از تاریخ ۱۲/۱۱/۷۵ تحت نظارت عالیه هنری استاد فرشچیان شروع شد و از میان چند نفر از هنرمندان قلمزن همچنان توفیق کار قلمرنی ضریح مطهر، نصیب استاد خدادادزاده اصفهانی گردید.
نکته ۲۲
پس از چهار سال با کار بی وقفه روزانه و بعضاً شبانه و همچنین با کار متوسط روزانه شش نفر در کمال ظرافت و امتیاز هنری و در نهایت صلابت و استحکام کار قلمزنی پایان یافت و ضریح برای حمل و نصب آماده گردید. از ویژگی‎ های ضریح مطهر جدید، ضخامت پوشش نقره‎ ای آن است که حتی بعضاً به بیش از سه میلیمتر می‎ رسد.

نکته ۲۳
عملیات اجرایی برچیده شدن ضریح پیشین و نصب پنجمین ضریح از شامگاه روز شنبه ۲۱/۱۰/۷۹، پس از مراسم غبارروبی آغاز گردید، و با هماهنگی کامل نیروهای فنی – تخصصی مورد نیاز به طور متوسط روزانه هفتاد نفر در سازمانی منظم و منسجم با تقسیم کار و تعیین مسئولیت هر یک از بخش‎ های عملیاتی و مدیران مربوطه طبق جدول زمان‎ بندی شده، تحت مدیریت جناب آقای مهندس مهدی عزیزیان، مدیر عامل سازمان عمران و توسعه حریم حرم امام رضا علیه السلام به مدت پنجاه روز جریان خود را طی نمود. کار بنای عشق و کعبه مقصود، و فراز آمدن معبد خورشید در فضایی معنوی و شورانگیز آغاز شد.

نکته ۲۴
محدوریت وقف به نصب بودن ضریح و عدم جواز شرعی انتقال آن از یک سو و از طرف دیگر، وجود موانع و مشکلات جدی فنی و معماری بر سر راه استحکام سازی پایه‎ های نصب ضریح جدید موجب گردید تا پس از بررسی و مطالعات زیاد چاره کار به انتقال ضریح به قسمت زیرین حرم مطهر و نصب محاذی اطراف مضجع شریف دیده شود.

نکته ۲۵
از جمله اقدامات اساسی دیگری که همزمان با نصب ضریح مطهر صورت پذیرفت، بتون ریزی و کف سازی و مفروش نمودن کف حرم مطهر با سنگ‎ های مرمر بسیار نفیس همراه با کانال کشی و برقراری سیستم تهویه و هوا دهی زمینی و دیواری است، و نیز مرمت آیینه کاری‎ ها و کاشی‎ کاری‎ ها و کتیبه‎ های روضه منوره از جمله دیگر اقداماتی بود که در جریان عملیات نصب ضریح به آن مبادرت شد.
نکته ۲۶
سنگ پلاک پیشین مضجع، که مرکب از ۱۲ قطعه سنگ بود برداشته شده، به موزه مرکزی آستان قدس رضوی انتقال یافت، و به جای آن سنگ نفیس مرمر یکپارچه به طول ۲۰/۲ و عرض ۱۰/۱ و ارتفاع ۹۰ سانت که در نهایت جلا و صفا و زیبایی حجاری شده بود نصب گردید.

نکته ۲۷
در اطراف ضریح مطهر به نشانه چهارده معصوم چهارده دهانه به شکل محراب طراحی و اجرا شده است. سیر نقش‎ ها و جهت قوس‎ های آن یکدیگر را همراهی و تکمیل کرده، و مدار یگانه آنها که نهایتاً به مرکز و نقطه واحدی می‎ رسد، تداعی کننده اصل اصیل عرفانی مشاهده وحدت در کثرت و کثرت در وحدت می‎ باشد، و نیز وحدانیت ذات باری‎ تعالی و قائمیت و بازگشت پذیری کائنات و ممکنات را به او متجلی می‎ سازد.

نکته ۲۸
در هشت لچکی چهار گوش ضریح مطهر، به سبک هنر اصیل ایرانی، از گل آفتابگردان که نمادی از شمس الشموس که یکی از القاب امام رضا علیه السلام است نقش‎ هایی تعبیه شده است. در اطراف ضریح مقدس گل‎ هایی پنج و هشت برگی به نشانه خمسه طیبه و هشتمین امام طراحی و اجرا شده است.
نکته ۲۹
دو سوره مبارکه « یس» و « هل اتی» ، در بالای ضریح مطهر به صورت کتیبه دور تا دور ضریح نوشته شده است. طول کتیبه بالایی یعنی سوره مبارکه « یس» دارای ۶۶/۱۷ و عرض ۱۸ سانتیمتر و طول کتیبه « هل اتی» ۷۶/۱۶ و عرض آن ۱۴ سانت می‎ باشد، هر دو کتیبه و دیگر خطوط بیرونی و داخلی ضریح مطهر که مشتمل بر آیاتی از کلام الله مجید و اسمای حسنی الهی و نام‎ های حجج خداوندی است، در کمال قوت و استحکام توسط خوشنویس نامی جناب آقای موحد نوشته شده است.

نکته۳۰
برای اولین بار پوشش داخلی ضریح مطهر، سقف و دیوارهای آن با نقش و نگارها و کتابت اسماء الهی، با خاتم‎ کاری یه طرز بسیار بدیع و زیبا تزیین یافته است. طراحی نقوش داخل ضریح مطهر، توسط استاد فرشچیان انجام یافته، و اجرا و یا خاتم‎ کاری توسط استاد هنرمند کشتی آرای شیرازی و همکارانشان صورت پذیرفته است.
نکته۳۱
ضریح مطهر جدید حدود ۱۲ تن وزن داشته، ضخامت پوشش نقره‎ ای و طلایی آن و اتصال روکش‎ های بدون پیچ یکی از ویژگی‎ های این ضریح است. طول ضریح ۷۸/۴ و عرض آن ۳۷/۳ و ارتفاع آن با محاسبه سنگ پایه ۹۶/۳ متر می‎ باشد.

نکته۳۲
حرم مطهر مجموعه‎ ای است تقریباً مدور، که مرکز آن مضجع منور امام ابوالحسن الرضا علیه السلام قرار دارد. همچنین حرم مطهر که گنبد درخشان و طلایی برفراز آن قرار دارد، تقریباً در مرکز بناهای آستان مقدس واقع شده، و از نقطه نظر معماری و هنری بسیار بدیع و استوار، و زیبا و دل انگیز است.
نکته۳۳
سالانه در این حرم مطهر بیش از ۷۰۰ هزار مُهر نماز مورد استفاده و جایگزین مُهرهای شکسته و کثیف می‎ شود.

نکته۳۴
نام‎ های حرم مقدس امام رضا علیه السلام به ترتیب ذیل می‎ باشد:
آستان ملائک پاسبان – ارض اقدس – بقعة مبارکه – حرم مطهر – روضة رضویه – روضة مقدسه – روضة منوره – عتبة عالیه – قبلة هفتم – کعبة آمال – مرقد ملکوتی – مرقد منور – مضجع شریف – معین الضعفاء.

نکته ۳۵
سقف حرم دارای دو پوشش است، پوشش اول: که از زیر مشهود است، به صورت مقعر و مقرنس بوده، ارتفاع آن از سطح حرم تا نقطه پایانی سقف ۸۰/۱۸ متر می‎ باشد، و پوشش دوم: همان لایه خارجی گنبد مطلی است.
نکته ۳۶
حرم مطهر تقریباً به شکل مربع بوده، و مساحت آن پس از توسعه‎ یی که پس از انقلاب اسلامی انجام شد، به ۱۳۹ متر مربع بالغ شده است، سطح حرم با سنگ مرمر مفروش گردیده، و تمام ازاره دور حرم با کاشی‎ های ممتاز و ظریف چینی مانند، با رنگ‎ های بسیار دلپذیر، مشهور به کاشی‎ های سنجری مزین شده است، بر روی این کاشی‎ ها آیات قرآن و احادیث معصومین علیهم السلام با خط رقاع و ثلث، همراه با نقش‎ های اسلیمی نوشته و تزئین یافته است.

نکته ۳۷
از طریق چهار صفه یا ممر حرم مطهر، با رواق‎ های اطراف اتصال یافته، و زائرین از طریق آنها حضور حضرت تشرف حاصل می‎ نمایند. پیش از این، در ضلع جنوبی حرم مطهر (پیش روی مبارک) ، دو محراب بسیار نفیس و ممتاز از جنس کاشی چینی نصب بوده، که پس از توسعه به لحاظ قدمت و نفاست، به موزه آستان قدس منتقل شده است.
نکته ۳۸
حرم مطهر در اوایل قرن ششم یعنی دوران سلطان سنجر سلجوقی، با کاشی‎ های بسیار نفیس تزیین یافته، و وجود تاریخ ۶۱۲ هجری قمری، که بیانگر دوران سلطنت سلطان محمد خوارزم‎ شاه می‎ باشد، گویای اقدامات و فعالیت‎ هایی است، که در این زمان، در زمینه توسعه و مرمت ابنیه حرم مطهر انجام یافته است.

نکته ۳۹
حرم پاک امام، اضافه بر جلال معنوی و جذبه روحانی، و زیبایی و شکوه معماری، مزین به برخی از نفایس و مآثر ارزشمند است، تعدادی از هدایای بزرگان و حکمرانان گذشته، در قاب‎ هایی تعبیه شده، در مکان‎ هایی از حرم مطهر، در برابر دید زائران قرار دارد. این جواهرات و نفایس که در هشت قاب چیده شده، شامل ۱۰۴ قلم اشیای مختلف است. قدیمی‎ ترین آنها سلیمانیه‎ هایی است، با دور نقره، مربوط به ۵۵۰ سال قبل، و دیگر شمشیری جواهر نشان و خنجر الماس نشان، و مروارید و تسبیح و انگشترهایی از الماس و برلیان درشت.

نکته۴۰
گنبد حرم از آجر ساخته شده، و سپس روی آن را با الواح مسی، که روکشی از طلا دارد پوشانده‎ اند، تذهیب این گنبد برای آخرین بار در سال ۱۰۱۰ تا ۱۰۱۶، در زمان شاه عباس صورت گرفته، و به طوری که از گفته‎ های محققان بر می‎ آید، رویه و سطح این گنبد پیش از آن کاشی‎ کاری بوده است.
منبع:yjc.ir

ملیله به دوخت هایی اطلاق می شود که از مفتول های طلایی، نقره و آلیاژهای مختلف که به شکل فنری در آمده اند، برای تزئین سطح پارچه استفاده می شود. ملیله بر خلاف نخ های سرمه قابلیت انعطاف ندارد و براثر کشش زیاد از فرم خود خارج می شود.

برای آماده کردن پارچه یک قطعه متقال یا کتان به اندازه مخمل یا ترمه ای که می خواهند بر آن ملیله دوزی کنند، می برند و با قلم موی پهن به تمام نقاط آن به طور یک نواخت محلول غلیظی از سریش و آب مالیده، مخمل یا ترمه را روی آن قرار می دهند و با دست چند مرتبه روی آن می کشند تا صاف شود و به پارچه زیرین متقال یا کتان بچسبد.

پس از آن که پارچه ها خشک شد نقش هایی را که قبلا آماده شده است، روی پارچه مخمل یا ترمه منتقل می کنند یعنی دور کار را ملیله می دوزند و ملیله را کاملا با نخ و سوزن محکم می کنند. سپس به توردوزی می پردازند و داخل نقش را ملیله می دوزند و این کار را ادامه می دهند تا تمام نقش با ملیله پر شود. در قسمت های اصلی و برجسته نقشه، ابتدا مقداری پنبه به اندازه گل یا بوته تکه تکه می کنند و روی قسمت های مورد نظر قرار می دهند و آن را با نخ ساده روی پارچه می دوزند و سپس آن را ملیله دوزی می کنند.

در دوران حکومت ساسانیان برای زینت دادن به لباس های رسمی لشگری و کشوری از ملیله دوزی استفاده می شده است.نمونه بسیار زیبایی از دوخت ملیله، روی مخمل دست باف می باشد که در حال حاضر در موزه آستان قدس رضوی نگه داری می شود. این نوع رودوزی در اکثر نقاط کشور رواج دارد. روش نگه داری آن حفاظت از رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه مستقیم و مداوم خورشید، سفیدکننده های شیمیایی و اشیای برنده است و برای شست و شوی آن می توان از آب و صابون و شوینده های معمولی و غیر اسیدی استفاده کرد.

قدمت اين دوخت با شواهد تاريخ و اشيا به دست آمده از حفاريها به 2500 الي 3000 سال پيش مي رسد . هنر زري دوزي و دوختن نقشها و خطوط موازي با زري، بر روي شلوارها در زمان هخامنشيان معمول بوده است لكن آنچه دقيقا گوياي مليله براي تزئين لباس ها و پارچه ها مي باشد، تكه هائي است كه در ناحيه لولان در منتهي اليه شرق ايران كنوني بدست آمده است . اين نمونه ها چند تكه مليله دوزي و قلابدوزي است كه در حفاريها كشف شده است و به نظر مي رسد كه مربوط به دوره اشكانيان باشد.

در اين نمونه نقش يك درخت مو مليله دوزي ديده مي شود كه داراي شاخه هاي پيج در پيچ است و قسمتهاي باز را برگ و انگور پر كرده است . اين هنر زيبا و ظريف با گذشت زمان، دوران تكاملي را نيز طي كرده و هنرمندان، اين نمونه از سوزن دوزي را با دانه هاي مرواريد همراه كردند.

از مطالعه اساطير و آيينها و مناسك و رسوم مختلف مردم در سراسر جهان بر مي‌آيد كه آب همواره به عنوان «بن مايه آفرينش» و بارور كننده و زاينده مورد تقديس و ستايش بوده است و همواره اقوام گوناگون براي آن سرشتی جادويی قائل بوده اند.

در حوزه‌هاي گوناگون فرهنگي و با توجه به جغرافياي بومي آيينها، باورداشت هاي گوناگوني در مورد آب مشاهده مي شود. يكي از اين حوزه‌هاي فرهنگي ايران است كه با توجه به خصوصيات جغرافيايي اقليمهاي متفاوتي را در بر مي‌گيرد. در بیشتر اين آيينها، ترس از خشكسالي به چشم مي‌خورد؛ از همين روي، مراسمي چون عروسي آب و دعاهاي باران و نماز و نيايش براي طلب باران و يا شستن تابوت در آب و يا نهادن علم عزاداري براي باران خواهي پديد مي‌آيد؛ و يا اينكه در باور مردم آب همواره از سرشتي جادويي برخوردار است، چنانكه شبها كاريزها و قناتها و چشمه‌ها و رودخانه‌ها مأوای موجودات وهمي و جنيان و پريان مي‌شود .

مراسم دعاي باران در حوزه كوير:
با توجه به اينكه فلات ايران - بويژه نواحي مركز و حاشيه و اطراف كويرهاي بزرگ «لوت» و «نمك» - خشك و كم آب است، يكي از مشكلات اساسي‌ مردم شهری و در روستایی تأمین آب است. ارزش حياتي باران براي كشاورزان و دامداران - كه بشدت به نم و رطوبت زمين‌متكي اند - سبب شده است كه هميشه چشم به آسمان بدوزند و در انتظار آمدن ابرهاي بارانزا باشند و همين امر موجب برگزاري مراسم براي طلب و تمناي باران شده است. این مراسم به دو صورت فردی و گروهی انجام مي‌گيرد .

نمونه‌های فردی:
- نهادن قيچی در زير ناودان (در روستاهای سربند، علي‌آباد، مهاجران، فراهان).
- وارونه گذاردن بيل در آبراه خانه‌ها (در روستاهای مشك آباد، خمين، محلات، ساوه، سربند).
- نوشتن نام هفت يا چهل كچل و گره زدن ريسمان و آويختن آن از ناودان (در روستاهاي سربند، ده كوهر، ده داوود، هند رود، ‌شازند، خمين، محلات، و در ميان بختياريها).

نمونه‌هاي گروهي:
- نماز استسقاء يا نماز باران، چمچه گلين، ‌عروسي قنات.

در اين بخش، باختصار و به عنوان نمونه مراسم «چمچه گلين» و «عروسي قنات» را برای شما شرح می دهیم:

 
چمچه گلين:
اين مراسم از جمله مراسم فراگير و رايج در آيين نمايشي باران خواهي در نقاط مختلف ايران و حتي ديگر كشورهاست (از جمله تركيه، بلغارستان، يوگسلاوي، سوريه، تركمنستان، تاجيكستان، پاكستان) .

اين مراسم با كار بچه‌هايي شروع مي‌شود كه يكي از آنها «چمچه» يا قاشق بزرگ چوبي را در دست دارد. بچه‌ها لباس عروسكي را كه از قبل آماده كرده‌اند به تن‌ چمچه مي‌پوشانند و آن را چمچه گلين (عروس باران) مي‌نامند. يكي از بچه‌ها چمچه گلين را به دست مي‌گيرد و همراه بچه‌هاي ديگر، در حالي كه ترانه عروس چمچه و تمناي باران را مي‌خوانند، براي گرفتن هديه به در خانه‌ها در (شهر يا روستا) مي‌روند.

بر در هر خانه، رئيس يا بزرگ خانه سطل يا ظرفي آب روی عروس چمچه مي‌ريزد و مقداری حبوبات و مواد خوراكی يا پول به بچه‌ها مي‌دهد. در پايان، بچه‌ها با موادی كه گردآوری كرده‌اند آش مي‌پزند و آن را ميان خود و نيازمندان تقسيم مي‌كنند.

اين مراسم از جمله آيينهايی است كه برای طلب باران در بیشتر روستاهای مركزی و بويژه منطقه سربند و شازند ‌و روستاهای ترك زبان اجرا می شده است و هنوز در برخی روستاها اجرا مي‌شود. نظير اين مراسم در ساير نقاط ايران در حوزه فرهنگي گيلان با عنوان «كتراگئشه»‌ در بوشهر با عنوان «گلين» و «عروس زشت» برگزار مي‌شود. به اين طريق كه عروسي را (كه مظهر زيبايي و نشانه باروري است) به صورت زشتي جلوه‌گر مي‌سازند و با تكدي از اجتماع و طبيعت براي چنين مظهري طلب نعمت مي‌كنند.

آنچه در تمامي اين مراسم مشابه است كار گروهي و طلب نعمت كردن است، به نشانه بركتي كه قرار است از طبيعت نازل شود؛ و به طور معمول، در همه آنها ترانه‌ای دسته جمعی برای طلب باران خوانده می ‌شود.

از ديگر نمونه های اين مراسم اجری نمايش باران خواهی «گلی» در دشتستان و نيريز و ممسنی و روستای چاه انجير سروستان و سيف‌آباد لرستان و همچنين در بوشهر و در ايل «باصری» است.

عروسی قنات

عروسی قنات امروزه در بسياری از نقاط ايران از جمله روستاهاي اراك، تفرش، ملاير، تويسركان، محلات، خمين، ‌گلپايگان،‌ دليجان، چهارمحال، اصفهان، دامغان،‌ شاهرود، يزد، شهركرد، متداول است. در حال حاضر، در ايران اين آيين ويژه قنات است. احتمال دارد كه در دوران باستان عروسي چشمه و رودخانه و ... نيز وجود داشته است.

در مراسم عروسی قنات، اجراي شادي و دادن طعام نماد بركت و نعمت خواهي از طبيعت است و شايد عروس قنات بازمانده‌اي از رسم كهن قرباني دادن براي آب باشد. در حوزه‌هاي متفاوت جغرافيايي و فرهنگي، مراسم و آيينهاي گوناگوني براي باران خواهي در مورد تقدس آب برگزار مي‌شود، آنچه مهم است اين است كه ممکن است صورت ظاهري اجراي اين آيينها متفاوت باشد، ولي ريشه‌هاي مشتركي دارند.

در مراسمي چون «جشن آب نو» (تعويض آب حوضها و آب انبارها به هنگام سال نو) «جشن تيرگان»، بردن آب به سر سفره عقد و نوروز، سپردن سبزه به آب در سيزده نوروز، عروسي باران و يا چهل كچلون، كوسن گلين، اعتقاد به جاندار بودن آب در باورداشت هاي مردم، به چشم مي‌خورد كه همواره نماد بركت و زايش و فزوني نعمت است.
منبع:irandeserts.com

 باید به یاد داشته ‌باشید که بدترین زمان ممکن برای تصمیم‌گیری پیرامون برداشتن وسایل مورد نیازتان در سفر زمانی است که در حال بستن چمدان خود هستید، پس باید از قبل حسابی به آن فکر کنید. اولین قدم برای داشتن یک سفر بی‌دردسر این است که یک فهرست از تمامی لوازم و وسایل مورد نیاز خود تهیه کرده و پس از هر سفر و تجربه جدید آن را بازنگری و تکمیل کنید. قبل از شروع سفر، وسایل‌تان را مطابق این فهرست به دقت همراه خود ببرید. سبک مسافرت کنید. از حمل وسایل غیرضروری و حجیم خودداری کنید. در کل فردی آسانگیر باشید و در سفر زیاد سخت نگیرید. تا می‌توانید از تشریفات سفر کم کنید.در اینجا تمام چیزهایی که برای یک سفر خوب به آنها احتیاج دارید برای‌تان آورده‌ایم، البته نگران نباشید‌ لیست پیشنهادی آنقدر افراطی نیست که بارتان را سنگین کند.

چک لیست
* پول
* مدارک
* بلیت هواپیما، قطار یا اتوبوس
* واچر رزرو هتل
*  شارژر موبایل یا تبلت
* قرص‌های لازم
*  نقشه و راهنمای سفر مقصد
*  وسایل بهداشتی مثل برس، مسواک و....
*  سوزن و نخ
*  دوربین
*  کیسه فریزر
*  یک موچین کوچک
* گیره لباس یا سنجاق قفلی بزرگ
* یک بسته دستمال کاغذی
*  کپی تمام مدارک
*  کمی آبنبات یا شکلات

کرم ضدآفتاب این بار مهم‌تر از همیشه
در سفر قرار نیست در اتاق بنشینید پس بیشتر از همیشه به ضدآفتاب، عینک آفتابی و کلاه نیاز دارید. اشعه‌های مضر خورشید که تابستان را فصل قدرت‌نمایی خودش می‌داند، بیشتر از هر چیز روی چشم و پوست تاثیر می‌گذارد. یک عینک آفتابی راحت و سبک که ترجیحا فلزی نباشد و در گرما داغ نشود همراه یک کرم ضدآفتاب مرغوب می‌تواند راه‌حل خوبی برای محافظت از پوست و چشم‌های‌تان باشد. کلاه‌های لبه‌دار هم به عینک و ضدآفتاب کمک می‌کند و هم جلوی آسیب زدن آفتاب به موها را می‌گیرد، کلاه بزرگی انتخاب نکنید چراکه جای زیادی در چمدان می‌گیرد.

داروخانه با خود حمل نکنید
درست است که باید در سفر داروها و وسایل لازم برای حفظ سلامت را به همراه داشته ‌باشید اما لازم نیست یک داروخانه با خود حمل کنید. علاوه بر قرص‌های همیشگی‌تان برداشتن چند عدد قرص مسکن، ضدحساسیت و سرماخوردگی ، یک کرم ضددرد، یک کرم ضدخارش و چند چسب زخم کفایت می‌کند، البته یادتان باشد در مسافرت‌های خارجی قرص استامینوفن کدئین همراه خود نبرید چراکه همراه داشتن کدئین در بسیاری از کشورها جرم محسوب می‌شود.

دوربین‌های کوچک نه بزرگ و حرفه‌ای
از رکن‌های مهم هر سفری دوربین است اما باید حواس‌تان باشد که اگر دوربین‌تان دست‌وپاگیر یا نحوه استفاده آن نیازمند دانش و تجربه زیادی باشد، ممکن است خیلی برای یک سفر ساده مناسب نباشد چراکه تقریبا موفق به استفاده از آن نخواهید بود. دوربین‌های کوچک و به‌اصطلاح cyber shot به چند دلیل برای سفر گزینه‌های بهتری هستند؛ یکی اینکه همیشه در دسترس و کار با آنها ساده است، دیگر اینکه توجه دزدها کمتر به آن جلب می‌شود و اگر در شهر یا کشوری غریب باشید، می‌توانید با خیال راحت‌تری خاطرات‌تان را ثبت کنید.

کدام کفش را انتخاب کنید؟
حتما کفش راحت انتخاب کنید. مطمئنا با کفش کتانی نمی‌توانید روی شن‌های ساحل راه بروید، نمی‌توانید صحرانوردی کنید، حتی قادر نیستید از کوه بالا بروید، علاوه بر اینکه پاها را خیلی داغ می‌کند، باید چند بار پاها و کفش‌ها را بشویید تا از بوی احتمالی پا خلاص شوید، حتی جالب است بدانید در برخی مراجع گردشگری به گردشگران توصیه ‌می‌کنند که کتانی سفید به پا نکنند چراکه به سرعت توریست بودن آنها مشخص می‌شود و همین آنها را به یک طعمه خوب برای دزدها تبدیل می‌کند. یک جفت صندل یا کفش تابستانی راحت همراه داشته باشید. البته اگر قصد پیاده‌روی‌های طولانی دارید، به کفش کتانی هم نیاز پیدا خواهید کرد، مگر اینکه از راحتی و طبی بودن صندل‌های‌تان اطمینان داشته باشید. یادتان باشد کفش نو با خود برندارید چراکه احتمالا پای‌تان را اذیت خواهد کرد.

اگر یک همسفر کوچولو دارید
اگر به سفری خانوادگی می‌روید و می‌خواهید سفر خوبی داشته‌باشید، باید به نیازهای فرزندتان نیز حسابی توجه داشته ‌باشید. اگر فرزندتان به اندازه کافی بزرگ است از او بخواهید اسباب‌بازی‌های دلخواهش را برای مسافرت انتخاب کرده و همراه خود بیاورد. اگر فرزندتان مدرسه می‌رود، به او اجازه دهید بازی‌های الکترونیکی، تخته نقاشی کوچک یا کتاب‌هایش را همراه بیاورد؛ اما برای کودکان کوچک‌تر چند اسباب‌بازی همراه خود بردارید و آنها را به تناوب در اختیارش بگذارید. مسافرت‌های طولانی با هواپیما یا حتی ماشین و قطار برای کودکان که مجبورند یک جا بنشینند، دشوارتر است، میان‌وعده‌های سبکی که کودکان دوست دارند هم انتخاب خوبی برای سرگرم‌کردن‌شان است. اگر نوزاد همراه دارید حتما همه وسایل مورد نیاز او  را همراه ببرید.

اگر با ماشین شخصی سفرمی کنید
شما در سفر با ماشین باید روغن ترمز و کلاچ روغن موتور، روغن گیربکس، روغن کمک و واسکازین دیفرانسیل‌ها و تمامی گریس‌خورهای گاردان و فرمان را کنترل و درصورت لزوم روانکاری کنید، یادتان باشد رینگ‌های آلومینیومی برای سفرهای خارج از جاده مناسب نیستند و احتمال شکستن آنها وجود دارد، رینگ‌های فابریک خودرو در چنین سفرهایی بهترین انتخاب است. همچنین لاستیک‌هایی که دارای گلهای جهت‌دار هستند و برای سرعت‌های بالا طراحی شده‌اند، برای خارج از جاده مناسب نبوده و علاوه بر اینکه به سرعت صدمه می‌بینند از کارایی مطلوبی برخوردار نیستند.

نکته مهم در سفرهای خارجی
1.  به طور کلی در سفرها و به‌خصوص سفرهای خارجی هیچ‌وقت همه مدارک‌تان را با خود این طرف و آن طرف نبرید. مدارک مهم را در هتل بگذارید و یک کپی از آنها با خود همراه داشته باشید. بهتر است روزانه مبلغی در کیف پول خود گذاشته و باقی پول را به همراه مدارک مهم در جعبه ایمن یا همان safety box  هتل نگه دارید. کیف‌‌های کوچک گردنی معمولا بهترین گزینه برای حفظ پول و مدارک در مقابله با هرگونه سرقت یا گم شدن هستند.

2.  فراموش نكنید در طول سفر به هیچ عنوان گذرنامه خود را به هیچ فرد غیرمرتبطی ندهید و این را بدانید كه تنها پلیس حق خواستن گذرنامه را از شما دارد و هتل مركز اقامت‌تان نیز باید آن را بررسی كرده و پس از تهیه یك فتوكپی از آن در حضورتان آن را به شما برگرداند.

3.  سعی كنید حتما نشان یا علامتی روی چمدان داشته باشید كه البته برای این كار می‌توانید از برچسب‌های مخصوص شركت‌های هواپیمایی استفاده كنید و نام، نشانی و مقصد خودتان را همراه شماره پاسپورت روی آن یادداشت كنید تا هم در قسمت تحویل بار، چمدان‌ها را راحت‌تر پیدا کنید و هم اگر گم شدند به‌راحتی به دست‌تان برسند.

4.  هرگز به درخواست افرادی كه از شما می‌خواهند بسته یا ساكی را در فرودگاه مقصد به شخصی تحویل دهید یا به دلیل اضافه‌بارشان قصد دارند یكی از ساك‌های خودشان را روی بار شما بگذارند، جواب مثبت ندهید. اگر اخبار را خوانده باشید هرساله تعداد زیادی از مسافران به همین دلیل دچار مشكلات جدی و ناگواری می‌شوند.

5.  از نزدیک‌ترین سفارتخانه یا دفتر حافظ منافع ایران در کشور مقصدتان باخبر باشید چراکه این اداره‌ها مسئول حمایت شما درصورت بروز مشکلات احتمالی هستند بنابراین سعی کنید نشانی، شماره تلفن و وب‌سایت آنها را پیش از آغاز سفرتان یادداشت کرده و به همراه داشته‌ باشید.

پارک ساحلي مرجان که در مجاورت بازار مرجان واقع شده، يکي از زيباترين مراکز ديدني کيش است که بازار مرجان را به دريا ارتباط مي دهد. بسياري از مسافران و ساکنين جزيره اوقات تفريحي خود را در کنار اين پارک گذرانده و از مناظر زيباي ساحلي کيش لذت مي برند.

آلاچيق ها و محوطه سازي جذاب اين پارک ساحلي فرصت مناسبي را براي شما بوجود مي آورد که فارغ از هياهوي بازار به ديدار دريا و چشم انداز هاي زيباي طبيعت اطراف برويد و در طول اقامت خود در جزيره کيش از اين منطقه که داراي ساحلي بسيار زلال و شفاف مي باشد ديدن کنيد و عکسهاي به ياد ماندني بگيريد.

علاوه بر اين تماشاي طلوع آفتاب از اين پارک، خاطره اي فراموش نشدني است.

 پارک ساحلي مرجان

  پارک ساحلي مرجان

  پارک ساحلي مرجان

  پارک ساحلي مرجان

  پارک ساحلي مرجان

  پارک ساحلي مرجان

منبع:hellokish.com