و ملی که مقارن با تجدید

حیات طبیعت پس از

خواب عمیق

زمستانی است،

برای ایرانیان

عیدی بس بزرگ

و ملی است.به

غیر از اتصال

وپیوندنوروزبا

طبیعت که

جلوه ای از زنده

شدن مجددطبیعت

است، این عید فرخنده

دارای آداب خاص خود

است.تطهیر ونظافت وپاکیزگی

و آلایش فردی و اجتماعی و محیط

و نیز منازل در قالب «خانه تکانی » پایان سال، هفت سین، دادن هدایا و عیدی به یکدیگر، دید و بازدیدها... از جمله آدابی است که در دوران باستان نیز وجود داشته است. اما برخی از آداب اجتماعی که هم اینک در نوروز وجود دارد، دست کم به صورت فعلی در گذشته معمول نبوده و تغییراتی به خود گرفته است. از جمله تغییر و تحولات فوق در آداب و سنن نوروز، برخی آداب اجتماعی نوروز است که تحت تاثیر فرهنگ دینی و اسلامی قرار گرفته و این عید باستانی را به عید دینی و ملی تبدیل کرده است که ذیلا به برخی موارد اشاره می گردد. این تاثیر فرهنگ دینی بر عید باستانی به گونه ای است که اینک به خوبی می توان حضور دین و ارزش های دینی را در نوروز مشاهده نمود:

1- حضور قرآن به صورت ثابت و گسترده در آداب اجتماعی نوروز به گونه ای که قرآن این کتاب آسمانی مسلمانان، امروز جزو یکی از ارکان سفره هفت سین است. و نیز قرائت قرآن و بوسیدن آن در ساعات تحویل سال توسط یکایک اعضای خانواده و نیز قرار دادن پول در لای قرآن و دادن هدیه از سوی بزرگ ترها به اعضای کوچک تر خانواده از جمله آداب دینی نوروز است.

2- قرائت دعای تحویل سال «یا مقلب القلوب و الابصار و...» که معمولا جنبه

عمومی وهمگانی داردازدیگرآداب دینی نوروز است.

3- رفتن به زیارت اهل قبور در آغازین روزهای سال نو و نیز حتی برگزاری مراسم تحویل سال در میان قبور شهدا از دیگر آداب دینی نوروز است.

4- تشرف و حضور در اماکن مقدسه و مشاهد ائمه علیهم السلام و برگزاری مراسم تحویل سال نو در آنجا را نیز می توان از جمله آداب دینی نوروز بر شمرد.

5- حضور پرشور در مساجد و تکایا و زیارت گاه ها و انجام نمایش های اسلامی به صورت جمعی در هنگام تحویل سال - که در برخی شهرها مرسوم است - را می توان از آداب دینی نوروز برشمرد.

6- قرار دادن تشت یا ظرف بزرگ پر از آب زلال آمیخته به زعفران و گاهی شکر و خواندن سوره مبارکه یاسین توسط چهل تن از حاضران و فوت کردن آب و سپس تقسیم آب میان حضار به عنوان هدیه ای شفابخش از دیگر آداب دینی نوروز است.

7- رفتن به دیدار سادات و علمای محل و عرض تبریک به آنان و گاهی گرفتن عیدی از آنان را نیز می توان از آداب دینی نوروز برشمرد.

8- دادن لباس نو به مستمندان، توزیع غذا و... به فقرا و برگزاری جشن نیکوکاری در هنگامه سال نو از دیگر آداب دینی نوروز باستانی است.

9- صله رحم و دید و بازدیدهای فامیلی و زدودن کدورت ها در روزهای سال نو نیز از دیگر آداب دینی است.

10- تقدم قائل شدن در دید و بازدیدها میان همسایگان و بزرگان فامیل و احترام خاص به آنان نیز از جمله آداب دینی نوروز است.

11- برگزاری مراسم ازدواج، ولیمه و... جشن هایی ازاین دست دیگر آداب دینی نوروز است.

12- دیدار جمعی با مصیبت دیدگان در سال گذشته وتغییرلباس های سیاه در ایام نوروز از این قبیل خانواده ها نیز از جمله سنن حسنه دینی نوروز است.

موضوع : نوروز

منبع : پايگاه اطلاع رساني حوزه نت

ز فیض مقدم گل شد جهان پیر ، جوان

*

ز کوی یار می آید نسیم باد نوروزی

از این باد اَر مدد خواهی ، چراغ دل بیفروزی

بهار به عنوان بهترین فصلِ سال و فروردین به عنوان اولین و بهترین ماه از بهترینِ فصل ها شناخته شده است . ما ایرانیان ، روز اوّل فروردین را «نوروز» می نامیم و آن را همه سال جشن می گیریم . جشن نوروز ، یعنی جشن زنده شدن طبیعت و جماد و نبات .

آدمی نیست که عاشق نشود فصل بهار

هر گیاهی که به نوروز نجنبد ، حَطَب است

در سال جدید ، لباس نو و تازه می پوشیم تا به وضع ظاهرمان تازکی و طراوت بخشیم؛ ولی در حقیقت ، سال به سال ، پیرتر و فرسوده تر می گردیم :

نو بهار است ، در آن کوش که خوش دل باشی

که بسی گُل بدمد باز و تو در گِل باشی

*

آن همه ناز و تنعّم که خزان می فرمود

عاقبت در قدم باد بهار آخر شد

پیامبر گرامی اسلام می فرماید : «هر گاه که بهار را می بینید ، مرگ و حشر و نشر قیامت را یاد کنید» .

سؤالی که به ذهن می آید ، این است که : چرا مردم ، اصرار دارند لباس و پوشش نو داشته باشند ، در حالی که سال به سال ، به مرگ ، نزدیک تر می شوند؟ پاسخ ، این است که : پیری و فرسودگی و مرگ ، درجاتی از رُشد و کمال اند .

تن آدمی شریف است به جان آدمیّت

نه همین لباس زیباست نشان آدمیّت

و اگر واقع بین تر باشیم ، اصلاح و آراستگی انسان ، میسّر نمی شود ، مگر با پیمودن این درجات و کمالات . حتی برخی عرفا ، مرگ را از نعمت های پنهان الهی برشمرده اند .

سخن در پرده می گویم ، چو گُل از غنچه بیرون آی

که بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی

در واقع ، غفلت و بی خبریِ ماست که مانع پیشرفت و اصلاح ما شده است و «غفلت» را باید مرگ انسان بدانیم ، نه «مرگ» را که کوچ کردن انسان از این جهان به جهانِ آخرت است .

ابر و باد و مه خورشید و فلک در کارند

تا تو نانی به کف آریّ و به غفلت نخوری

تاریخچه نوروز

نوروز ، واژه ای مرکّب از دو جزء و بر روی هم به معنای روز نوین است که بر نخستین روز از شروعِ فروردین ، اطلاق می گردد . نکته مهم تر آن که بنیانگذارانِ نوروز در اولین روز بهار ، ایرانیان هستند و تنها ملّتی که فصلِ شکفته شدن گیاه و نبات و آغاز شکوفاییِ هستی و نظام را عید بزرگ ملّی خویش شمرده اند ، ایرانیان اند . ایرانیان ، پیدایش نوروز را به زمان پیشدادیان نسبت می دهند و جمشید ، پادشاهِ پیشدادی را پایه گذار نوروز می دانند .

مسعودی می گوید : بیشتر مردمان بر این باورند که نوروز ، در روزگار جمشید شاه پدید آمد و نیز در زمان پادشاهی وی ، آیین هایی در نوروز ، برگزار گردید .1

فردوسی در شاهنامه چنین سروده :

سر سال نو ، هرمزِ فروَدین

بر آسوده از رنج رویِ زمین

به نوروزِ نو ، شاهِ گیتی فروز

بر آن تخت بنشست فیروز روز

چنین جشن فرّخ از آن روزگار

بما ماند از آن خسروانْ یادگار

با رویِ کار آمدن دولت صفوی و برگزیدن تشیّع به عنوان مذهب رسمی ، این جشن ، رونق و تازگی و درخششی دیگر یافت . در این عصر ، علمای شیعه به گردآوری احادیث پیامبر (ص) و امامان (ع) در مورد نوروز ، اقدام کردند که از همه مهم تر ، کتاب «السّماء والعالم» تألیف علاّمه مجلسی است که جلد چهاردهم بحار الأنوار را تشکیل می دهد و مشتمل بر روایات و اعمال مستحبّی و اذکار و فضایل نوروز است .

نوروز از دیدگاه احادیث

نوروز ، آن روزی است که خداوند به دعای یکی از پیامبرانش بر مردم ، بارانِ رحمتش را فرو فرستاد و چون آب به عنوان مظهرِ صفا و پاکی شمرده می شده است ، از زمان قدیم ، مرسوم بوده که در نوروز به یکدیگر آب می پاشیدند (جشن آبریزان)2 و این رسم ، هنوز هم در برخی از نواحی ایران ، معمول و متداوّل است و این کار را شُگون می گیرند .

مُعلاّ پسر خُنَیس می گوید : در نوروز ، به محضر امام صادق (ع) رسیدم . ایشان به من فرمودند : «آیا این روز را می شناسی؟» . گفتم : فدایتان شوم! ایرانیان ، این روز را بزرگ می شمارند و در این روز ، برایِ یکدیگر هدیه می برند . حضرت فرمود : «به خانه خدا در مکّه سوگند ، مبارکیِ این روز ، به خاطر چند واقعه قدیمی است که آن را برایت شرح می کنم . ای مُعَلاّ! روز نوروز ، روزی است که خداوند از بندگان خود بر عبادتش عهد و میثاق گرفت و این روز ، اولین روزی است که خورشید در آن طلوع کرد و بادها به وزش درآمدند و کشتی حضرت نوح ، بر کوه جودی (آرارات) قرار گرفت . در این روز ، جبرئیل (ع) بر پیامبر خدا نازل شد . در این روز ، پیامبر خدا ، امیرالمؤمنین را بر دوش خود سوار کرد تا بُت های قریش را از روی خانه کعبه به زیر انداخت و در هم شکست و در همین روز در غدیر خُم ، او را به جانشینی خود برگزید و برایش بیعت گرفت ... و این روز ، همان روزی است که قائم ما در آن ، ظهور خواهد کرد و در همین روز ، قائم ما بر دجّال ، پیروز خواهد گشت و او را در زباله دان کوفه به دار خواهد کشید و هیچ روز نورزی نیست ، مگر آن که ما ، در آن ، انتظار فرج داریم . این روز ، از ایّام ماست و از روزهای شیعیان ما به شمار می آید که ایرانیان ، آن را حفظ کردند و شما عرب ها آن را ضایع ساختید»3 .

همچنین از امام صادق (ع) روایت شده که : «هرگاه نوروز شد ، غسل کن و پاکیزه ترین لباس های خود را بپوش و با بهترین عطرهایت خود را خوشبو نما و در این روز ، روزه دار باش»4 .

دعای مخصوص نوروز

در مفاتیح الجنان ، در اعمال روز نوروز ، این دعا ذکر شده است : «پروردگارا! این سال ، سالی است جدید و تو پادشاه و فرمانروایی قدیم هستی . از درگاه تو مسئلت دارم که از خیرات این سال و هر چه خوبی در این سال خواهد بود ، برخوردارم کنی و از بدی های این سال و زشتی هایی که در آن است ، مرا پناه دهی و خودت عهده دار تأمین هزینه و اشتغالاتم در این سال باشی ، ای پروردگار صاحب جلال و بزرگواری!» .

نوروز باستانی در فرهنگ ایرانیان

پیامبر اکرم (ص) فرمود : «باد بهاری با بدن های شما همان گونه عمل می کند که با درختان می کند»5 و چه خوش سروده است مولوی :

گفت پیغمبر به اصحابِ کِبار

تن مپوشانید از باد بهار!

همه اقوام ایرانی را رسم بر این است که در آغاز اسفند ماه ، به نو کردن جامه ها بیندیشند ، یا جامه نو بدوزند یا بخرند یا بشویند! چنان که گویا این آیین نونگری و نوسازی و نوبینی ، لازمه نوروز و سالِ نو و زندگیِ نو است . شاید این سخن خراسانی ها که می گویند : «کچل هم برای عیدش کلاه می خواهد» ، ریشه در همین آیین دیرینه آریایی داشته باشد که نوروز ، همه چیز را نو می خواهد ، لذا باید از کفش تا کلاه ، نو باشد و گرنه نوروز نمی شود!

بی گمان ، آنچه به «نو شدن» یا «نو بودنْ» معنا می دهد ، پاکیزگی است . به همین دلیل ، در روزگار تنگ دستی و نداری ، ایرانی ، آنچه را دارد ، می شوید و پاکیزه می سازد و همان را به جای جامه نو ، می پوشد و روانش روشن ، دلش شاد و آرام و خُرسند است که پاکیزه است و مراسم خانه تکانی ، جلوه ای زیبا و روح نواز از این سنّت است .

آری ، با آب ، پاکیزگی به وجود می آید . لذا در آیین ایرانیان باستان ، آب ، حرمت و قداست دینی داشت و آلوده کردن و هدر دادن آن ، گناه بود و کیفر و کفّاره داشت (آب را گِل نکنیم) . در اوستا ، آب ، ستوده شده و به همه دریاها ، رودها و آب های زمین ، درود فرستاد شده است .

سنّت های ماندگار نوروزی

پاکیزه یا نو کردن خانه و جامه و وسایل زندگی در آستانه نوروز ، به دیدار قبور مردگان رفتن در پنج شنبه پایان سال ، دید و بازدید ایام عید و عیدی دادن به کودکان و مهربانی کردن با آنها ، حلالیت طلبیدن از کسانی که کدورتی از ما به دل دارند و بخشیدن آنها که به ما بدی کرده اند ، شکرگزاری و استغفار و آرزوهای خوب کردن در لحظه تحویل سال و رفتن به دامن طبیعت در پایان جشن های نوروز ، همه از سنّت های زیبا و ماندگار نوروزی اند . که اگر چه ریشه در سنّت های پیش از اسلام ایرانیان دارند ، امّا انسانی و جهانی اند و چنان که یاد کردیم ، اسلام نیز آنها را تأیید و بلکه تشویق کرده است .

کاش لحظه به یادماندنیِ سالْ تحویل را از یاد نبریم و هنگام تحویل سال ، همه افراد خانواده به قرآن کریم بنگرند و آیاتی از قرآن بخوانند و برای استقرارِ حکومت عدل جهانی حضرت مهدی (ع) دعا کنیم و سپس آیین مهروزیِ ایرانی را آغاز کرده ، روبوسی با همدیگر و دستبوسی والدین و احوال پرسی خویشان و دوستان و همسایگان و رد و بدل کردن هدایای دل نواز نوروزی را از یاد نبریم!

چه شوری! یادش و نام نوروز ، هماره گرامی باد ، که در دل و درون فرهنگ ایرانی ـ اسلامی ، جاودانه جای دارد!

پانوشت ها

1 . مروج الذهب ، ج 1 ، ص 223 .

2 . آثار الباقیه ، ص 325 .

3 . بحار الأنوار ، ج 56 ، ص 91 .

4 . وسائل الشیعه ، ج 12 ، ص 428 .

5 . بحار الأنوار ، ج 55 ، ص 18 .

منابع

1 . نوروز ، تاریخچه و مرجع شناسی ، پرویز اذکایی ، تهران : انتشارات فرهنگ و هنر مرکز مردم شناسی ایران ، ص 85 .

2 . مجلّه آموزش و پرورش ، سال 13 ، شماره 6 ، ص 5 .

3 . نوروز در اسلام از دیدگاه علمی فقهی استدلالی ، [علاّمه[ سیّد عبدالرّضا حسینی شهرستانی ، ص 24 .

منابع مفید دیگر :

1 . آثار الباقیه ، ابو ریحان بیرونی ، ترجمه و تحقیق : پرویز اذکایی ، تهران : میراث مکتوب ، 1382 .

2 . فصل نامه علوم حدیث ، ش 15 ، «نوروز در روایات اسلامی» ، مهدی مهریزی . (بخش علمی)

موضوع : نوروز

منبع : پايگاه اطلاع رساني حوزه نت

اغلب ملل جهان برای بعضی از روزهای سال به فراخور فرهنگ و سنن ملی و مذهبی خود اعتبار و احترام خاصی قائلند. ایرانیان نیز مطابق مذهب و سنن قدیمی خود بعضی از روزها را محترم می شمرند، که مهم ترین و معروف ترین آن ه، روزهای (نوروز)، (جشن مهرگان1)، (جشن سده2) و گاهنبارها3) است.

با این که بسیاری از سنت های ملی و دینی ایرانیان با پذیرش آیین اسلام از میان رفته و سنن اسلامی جای آن را فراگرفته، اما عظمت نوروز هم چنان پا برجا و ماندگار است.

شاید این پرسش به ذهن خیلی از افراد خطور کند که آیا اسلام عید نوروز را به رسمیت شناخته است؟ و اصولاً علل بقای این عید باستانی در ایران اسلامی چیست؟

در پاسخ به این سؤال ه، نخست باید نوروز را از نظر تاریخی مطالعه کنیم، سپس روایات مربوط به آن را از نظر گذرانده و به داوری نهایی بنشینم.

ابوریحان بیرونی در کتاب خود به صورت مبسوط از نوروز سخن به میان آورده است. وی می نویسد: نوروز یا روز نو، اول سال پارسیان می باشد و آن طولانی ترین روز سال است و از جمشید به یادگار مانده است و این انتخاب به دو علت است: یکی، علت طبیعی; مانند دراز بودن و امتداد سایه انسان در ظهر که شناخت آن نیازمند هیئت و رصد نمی باشد. دوم، علت اجتماعی; می گویند: جمشید در چنین روزی به جنگ رفت و روز پنجم با فتح و پیروزی برگشت و بدین جهت این روز را نوروز بزرگ خواندند و آب پاشیدن به یک دیگر را سنت قرار دادند، چرا که به عقیده ایشان، اسم روز پنجم (اسفندارمذ) همان مَلِک موکل بر آب است.4

از مجموع لغت نامه ها و تاریخ ایران باستان معلوم می شود که سال فرس قدیم، دوازده ماه بوده و هر روزی اسمی خاص داشته است. هرگاه اول سال می شد، ماه اول را فروردین و روز اول را نوروز می خواندند.

فردوسی، شاعر آزاده و حماسه سرا می گوید:

چنین روز فرّخ از آن روزگار

بمانده از آن خسروان یادگار

نوروز در عصر ساسانیان

در دوره ساسانیان که هنگام ظهور اسلام بود، موسم این جشن با گردش سال تغییر می کرد و آغاز فروردین هر سال ثباتی نداشت، بلکه مانند عید فطر و قربان در گردش بود و چون مبدأ جلوس یزدگرد، آخرین شاه ساسانی، نوروز بود، از این رو همه ساسانیان در روز نوروز تاج گذاری می کردند. و این جشن مصادف با 16 حزیران بود که تقریباً اوایل تابستان می شد. پس از آن، چهار سال یک روز این جشن به دلیل عدم اجرای کبیسه عقب تر افتاد و در حدود 392 هجری قمری، این جشن به اول حمل رسید و در سال 467، نوروز به 23 برج حوت (هفده روز به پایان زمستان) افتاد. در این جا بود که به دستور ملکشاه سلجوقی، علمای نجوم از جمله حکیم عمر خیام، سال را اولِ بهار، مقارن تحویل آفتاب به برج حَمَل قرار دادند که به نوروز جلالی مشهور شد و تاریخ رسمی گردید. سعدی در این باره سروده است:

اول اردیبهشت ماه جلالی

بلبل گوینده بر منابر قضبان

نوروز در عصر ظهور اسلام

در عصر رسول خدا و خلفای سه گانه از نوروز خبری نبوده است. تنها در زمان خلافت حضرت علی(ع) روایتی نقل شده است، ولی در عصر خلفای بنی امیه و بنی عباس رواج داشته است، چون در مراسم عید نوروز اهدای هدایا به پادشاهان و حاکمان مرسوم بود. مضافاً این که رنگ سیاسی نیز داشت، زیرا هواداران خلفای بنی عباس هم از برامکه بودند، تبار ایرانی داشتند، و هم از مؤبدان بودند که از طرف داران نوروز و مهرگان محسوب می شدند.5

نوروز در منابع اسلامی

یکم) در منابع اهل سنت، حدیثی درباره نوروز دیده نمی شود. آلوسی در (بلوغ الارب) نقل می کند: خداوند متعال بهتر از آن را (عید فطر و قربان) به من داده است.

نظیر این حدیث به صورت مرسل از موسی بن جعفر(ع) بازگو شده که منصور برای جلوس عید نوروز استدعا کرد. حضرت فرمود: من در اخبار جدم رسول الله جست وجو کردم، برای این عید، خبری نیافتم. پناه به خدا می برم از چیزی که سالارم محو کرده من آن را زنده سازم; ولی منصور اصرار کرد و آقا جلوس نمود.6

دوم) در منابع شیعی، روایات متعددی از (معلی بن خنیس) با مضامین مختلفی از امام صادق بازگو شده است که تمام آن روایات از قداست عید نوروز حکایت دارد. در بعضی از آن ها (به غسل و پوشیدن لباس نو، استعمال بهترین عطرها و روزه گرفتن و نماز و دعا) توصیه شده است.7 و همین روایت باعث شده که بسیاری از فقها برای اثبات استحباب غسل، روزه و نماز در عید نوروز فتوا بدهند.

سوم) مرحوم مجلسی در بحارالانوار می فرماید: رأیت فی بعض الکتب المعتبره: رَوی فضل الله بن علی بن عبیدالله… تا به معلی بن خنیس می رساند و امام می فرماید: قسم به بیت عتیق، نوروز روزی است که خداوند از بندگان میثاق گرفت، کشتی نوح آرام شد، علی در غدیر منصوب گردید و موارد بسیاری را ذکر می کند.

چهارم) احمد بن فهد در کتاب المهذب می گوید: امام صادق(ع) فرمود: نوروز همان روزی است که پیامبر عهد و پیمان علی را از مردم گرفت تا مؤمنان به عنوان امارت بیعت کنند و آن روز غلبه آن حضرت بر نهروانی ها و کشته شدن ذو الثدیه است.8

پنجم) مهذب البارع حدیث دیگری درباره عید نوروز آورده است که مضمون آن به روایت بحارالانوار نزدیک است.9

ششم) مفضل بن عمر از امام صادق حدیث مبسوطی آورده است که به مضمون حدیث معلی بن خنیس نزدیک است، منتها می فرماید: به حزقیل پیامبر وحی شد: (هذا یوم شریف عظیم قدره…; این روز شریف و با ارزشی است نزد من و سوگند خورده ام کسی که این روز حاجتی از من طلب کند برآورده سازم.)

حمزة بن الحسن اصفهانی از متخصصان فن فلک شناسی است، وی در جدول کتابش به نام (سنن الملوک والانبیا) می نویسد: نوروز در سال دهم هجرت مصادف با یک شنبه 17 محرم بوده است. نوروز هر سال را مطابق ماه قمری تعیین می کند، و در بعضی از سال ها می گوید: نوروز ندارد. یعقوبی می نویسد: علی در روز سه شنبه 23 ذی الحجه به خلافت رسیده و خورشید در جوزاء (خرداد) 26 درجه و 40 دقیقه بود.

در هر صورت عید نوروز از نظر اسلام اهمیت و قداست خاصی دارد، چرا که همراه با فراهم کردن لباس نو برای مستمندان و یتیمان، دید و بازدید از علما و بزرگان، صله ارحام، ایجاد الفت و از بین بردن کدورت ها است. خانه تکانی پوشیدن لباس نو، غسل کردن و دعای یا محول الحول والاحوال خواندن نیز از محاسن عید نوروز است.

سردبیر

پی نوشت ها:

1ـ مهرگان: روز شانزدهم مهر ماه و آن عیدی از اعیاد ایرانی است که در این روز جشنی عظیم کنند که بعد از جشن عید نوروز از آن بزرگ تر جشنی نباشد; لغت نامه دهخدا، ماده مهرگان.

2ـ جشن سده: نام روز دهم بهمن ماه است و در این روز فارسیان عید کنند و جشن سازند و آتش بسیار افروزند; لغت نامه دهخد، ماده جشن.

3ـ گاهنبار: گاهنبار و گاه باره هر دو دارای یک معنا است و آن شش روزی است که خدای تعالی عالم را در آن آفرید; لغت نامه دهخد، ماده گاهنبار.

4ـ قانون مسعودی، ج59، ص91.

5 ـ تاریخ یعقوبی، ج2، ص306.

6 ـ مناقب، ج4، ص318; مرحوم مجلسی این حدیث را حمل بر تقیه کرده است و حال آن که هیچ وجهی برای تقیه دیده نمی شود، چرا که بنی العباس هوادار آن بودند. مضافاً این که حدیث به صورت حُکِیَ نقل شده است و راوی آن مجهول است، و نمی تواند صحیح باشد.

7 ـ وسائل الشیعه، ج2، ص96 و ج5، ص288 و ج7، ص346; مرحوم شیخ طوسی این روایت را بدون سند آورده، ولی مرحوم مجلسی در زاد المعاد می فرماید: به سندهای معتبر از معلی بن خنیس که از اصحاب خاص امام صادق(ع) است، نقل شده است.

8 ـ وسائل الشیعه، ج5، ص288.

9ـ همان، ص289.

موضوع : نوروز

منبع : پايگاه اطلاع رساني حوزه نت