همراه با رویكردی به دیدگاه بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران
مطبوعات با تركیب جدید امروزی از جمله مهمترین وسایل ارتباط جمعی و رسانه های گروهی است كه از ورود آن به حوزه ادبیات و فرهنگ انسانی چندان زمانی نگذشته است. این رسانه مهم و تاثیر گذار در چند دهه گذشته و در پی تعامل و داد و ستد فرهنگی با غرب به حوزه زبان و ادبیات فارسی راه یافت. تا پیش از این مكتوبات بشری در قالب كتب و رساله های مختلف زمینه ارتباط فكری و تعامل فرهنگی میان افراد جامعه را ممكن می ساخت، لكن آنچه امروزه از آن با عنوان مطبوعات یاد می كنیم، تركیب جدیدی از ابزار اطلاع رسانی و فرهنگ سازی عمومی است كه تا پیش از این هرگز به این صورت مطرح نبود. این پدیده همچون هر پدیده نوظهور دیگر با اهداف و رسالت های خاصی به عرصه مبادلات فكری و فرهنگی انسان پا نهاد كه در فرهنگ ها و مكاتب متفاوت تا حدی گوناگون بود. اما آنچه رسالت این پدیده را در یك جامعه دینی در مقایسه با جوامع غیر آن متفاوت می سازد مجموعه نكاتی است كه در ادامه این نوشتار با رویكردی به دیدگاه بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران به برخی از مهم ترین آن اشاره خواهیم داشت:
1. تعالی فرهنگ دینی جامعه؛
نخستین و مهم ترین و یژگی نظام جمهوری اسلامی، دینی بودن آن است. اصل دوم قانون اساسی بر این نكته تاكید دارد كه جمهوری اسلامی نظامی است مبتنی بر ایمان به خدای یكتا و اختصاص حاكمیت و تشریع به او و لزوم تسلیم در برابر امر او. قهراً التزام به دین و ضرورت انجام وظایف الهی، تاثیر بسزایی در تمام شئون و عملكردهای اجتماعی از جمله رسانه های گروهی و مطبوعات بر جای می گذارد.
از دیدگاه بنیان گذار جمهوری اسلامی نقش رسانه ها و مطبوعات در معرفی اسلام واقعی و به دنبال آن ارتقاء فرهنگ دینی جامعه برجسته است.[1]
ایشان رویكرد قلم و بیان یك مسلمان را در خدمت تعالی اسلام، كشور و ملت مسلمان می دانستند. معیار و ارزش قلم در نگاه ایشان به الهی بودن آن خلاصه می شد. اگر غایت الهی را از جهت گیری قلم حذف كنیم در این صورت این وسیله همچون ابزارهای جنگی و مخّرب خواهد بود كه در راستای مصالح بشر قرار نداشته باشد:
«ارزش قلم به غایتی است كه برای او قلم زده می شود ارزش مسلسل هم به غایتی است كه برای او مسلسل كشیده می شود. اگر این ارزش غایتی نداشته باشد و اگر آن مقصد، مقصد انسانی و الهی نباشد نه مسلسل آلتی است كه به درد بخورد و نه قلم، و خطر قلم بیشتر از مسلسل است و خطر بیان بیشتر از توپ و تانك است و خطر علم بیشتر از همه اینهاست. لكن اگر چنانچه به خدمت خلق باشد و به دستور ایشان باشد و در خدمت انسان باشد و در خدمت خدای تبارك و تعالی باشد تمام این ها ارزش پیدا می كند...»[2]
2. تربیت جامعه بشری:
در یك نظام دینی كه ارزش ها و مواضع منبعث از دین است، تربیت ابناء بشر نیز می بایست در راستای آموزه های دین شكل پذیرد. مهم ترین بخش این مسئولیت بر عهده ی اصحاب قلم و صاحبان اندیشه و بیان است. حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه) برای قلم و بیان، مسئولیت و تعهدی سنگین قایل بود. به اعتقاد ایشان قلم و بیان و مطبوعات می بایست در خدمت تربیت و رشد ابعاد مختلف وجودی انسان قرار گیرد تا ذهن انسان در مسیر الهی رشد یابد:
«قلم بدست بگیرید برای تربیتِ بشر، آن قدری كه بشر از قلم های صحیح نفع برده است از چیزی دیگر نبرده است و آن قدر كه ضرر كشیده است از چیزهای دیگر ضرر نبرده است. قلم ها و بیان ها با مغزهای مردم رابطه دارند اگر قلم ها و بیان ها و علم ها و تعلیم ها برای خدا باشد مغزها را الهی تربیت می كنند و اگر چنانچه بر خلاف این باشد مغزها، مغزهای غرورمند و مغزهای طاغوتی از آن پیدا می شود.»[3]
ایشان مطبوعات را به مدرسه ای سیّار و بنگاه هدایت تشبیه می كردند. مدرسه ای كه بتواند ضمن آشنا نمودن مردم با مسایل روز و انعكاس آرمان ملّت آنان را از انحرافات باز دارد.[4]
3. اطلاع رسانی و تبلیغات سالم؛
یكی از مهم ترین اهداف استكبار در مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران، تخریب اصول و ارزش های بنیادین نظام و القای افسردگی و نا امیدی در میان ملت ایران و ملت های مسلمان جهان از طریق رسانه های گروهی بوده است. در مقابل، مهمترین بخش در خنثی سازی این توطئه استكبار بر دوش اصحاب قلم و بیان از طریق رسانه های جمعی داخلی از جمله مطبوعات می باشد. حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه) از یكسو بر وظیفه اطلاع رسانی سالم مطبوعات و رسانه های گروهی و امانت داری آنان در انتشار اخبار و اطلاعات تاكید داشتند و از سوی دیگر اصحاب قلم را از تبلیغات ناسالم و نادرست پرهیز می دادند:
«در جمهوری اسلامی باید صادقانه تمامی اخبار... برای مردم بازگو شود... امروز كارهای ایران مورد توجه دنیا و خبرگزاری ها و مطبوعات... است. همه آنها مراقب هستند كه چیزی پیدا نموده و با اضافات و دروغ پردازی ها صدمه بزنند.»[5]
«گاهی آدم می بیند مسئله این طور نبوده است، تیترش یك جور است و مسئله اش یك جور دیگر، مردم این تیترها را نگاه می كنند و باید توجه كنید كه روزنامه ای تیترش چیزی نباشد، كه محتوایش آن طور نباشد... این غش است... این حرام است و اگر تیتر با محتوا نخواند غش است كه شما با قلم هایتان می كنید.»[6]
4. حفظ حدود و قوانین اسلامی؛
گرچه در نظام اسلامی هر یك از آحاد اجتماعی می بایست خود را موظف به حفظ حدود و احكام الهی بدانند اما این وظیفه در خصوص رسانه های جمعی با توجه به عملكرد آنان كه در مرعی و منظر عموم قرار می گیرد حایز اهمیت ویژه ای خواهد بود. وظایف فوق در حقیقت رعایت حدودی است كه در شرع مقدس اسلام مورد تاكید قرار گرفته است.
حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه) در مواضع مختلف، به برخی از این حدود اشاره نموده اند. پرهیز از ارتكاب به مواردی چون اضلال و گمراه سازی،[7] توهین به مقدسات،[8] توهین به اشخاص حقیقی یا حقوقی محترم،[9] افشای اسرار محرمانه،[10] اشاعه فحشا،[11] نشر اكاذیب،[12] و... از جمله مواردی است كه از دیدگاه حضرت امام (رحمه الله علیه) رعایت آن بر مطبوعات و رسانه های گروهی الزامی است.
5. حفظ نظام اسلامی:
امیر مومنان علی - علیه السّلام- در نهج البلاغه می فرمایند: «خداوند ایمان را مایه پاكی از شرك و امامت (رهبری و پیشوایی اجتماع) را موجب نظام امت و اطاعت از حاكم را سبب تنظیم و بزرگداشتِ امامت و پیشوایی قرار داده است.[13] ایشان همچنین در فرازی دیگر از این سخنان می فرمایند:
«از جمله بزرگترین حقوقی كه خداوند واجب ساخته حق والی بر ولایت و حق رعیت بر والی است. خداوند با این قرار داد آن را مایه برقراری الفت، توقیر و بزرگداشت دینشان ساخته است. بنابراین رعیت راه صلاح نخواهد پیمود مگر با صالح بودن حكام، و پیشوایان جامعه نیز قادر به كاری نیستند مگر با پابرجایی و استقامت رعیت... آنگاه كه رعیت بر والی بشورد یا والی بر رعیت ستم كند نشانه های جور آشكار، آسیب بر دین وارد و سنن الهی ترك می گردد. هوا و هوس مورد پیروی قرار گرفته، احكام الهی تعطیل و لطمات روحی، فراوان خواهند شد در آن وضعیت نباید از تعطیلی و تضییع حقوق بزرگ و رواج و عمل به امور باطل تعجب نمود.»[14]
بدیهی است رعایت این هنجار در جامعه دینی از مهم ترین وظایف مطبوعات و دیگر وسایل ارتباط جمعی است. بنیانگذار جمهوری اسلامی بارها به رسانه های گروهی ضرورت پاسداری از اركان و اساس نظام اسلامی را تاكید نموده و در موارد مختلف به آنان هشدار می دادند مبادا با موضع گیری های نادرست خویش در راستای تضعیف نظام حركت كنند:
«همه نویسنده ها مكلف اند به حفظ نظام... آقایان توجه كنند كه قلم آنها قلمی نباشد كه جمهوری اسلامی را تضعیف كند و من می بینم بعضی قلم ها این طور است و این ها توجه بكنند من همیشه میل دارم كه با نصیحت... با ملایمت با آقایان رفتار كنم... لكن اگر چنانچه یك وقت اقتضا بكند، مصلحت اسلام (ایجاب كند)... وضع دیگری پیش می آید.»[15]
روشن است كه این سخنان امام هرگز به مفهوم بستن راه نقد و انتفاد نیست. زیرا كه ایشان همواره بر ضرورت باز نهادن این مسیر تاكید و آن را از امتیازات بزرگ جامعه اسلامی می دانستند بلكه آنچه از نظر ایشان مذموم بود جدال و مخاصمه در جهت منافع دشمنان و تضعیف نظام اسلامی بود و نه طرح انتقادات سازنده:
«یك وقت مخاصمه است این طرف می خواهد او را بكوبد آن طرف می خواهد او را بكوبد، این نه راه اسلام است نه مقصد اسلامی می تواند داشته باشد... یك وقت مباحثه است و مطلب را گفتن است و صحبت كردن، این البته باید باشد، باید معایب را گفت، باید دنبال مطلب رفت، باید نقایص را گفت.»[16]
«انتفاد از اموری است كه سازنده است... همان طوری كه علوم اسلامی بی مباحثه به مقصد نمی رسد، امور سیاسی هم بی مباحثه به مقصد نمی رسد، مباحثه می خواهد، اشكال می خواهد، رد و بدل می خواهد... »[17]
6. نظارت بر امور؛
از وظایف بسیار مهم و خطیر رسانه های گروهی و از جمله مطبوعات نظارت در امور مختلف جامعه اسلامی است. آنان می بایست با برجسته نمودن تبعات ناخوشایند بدی ها و ناهنجاری ها و نمایان ساختن محسنات خوبی ها، آحاد جامعه اسلامی اعم از مردم یا مسئولین را بر یكی ترغیب و از دیگری باز دارند زیرا كه این مسئله از مصادیق بارز اهتمام به امور و مصالح مسلمین است و لذا حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه) در فرازهای مختلف از بیانات خویش می فرمایند:
«دعوت به خلوت با خدای تبارك و تعالی معنی اش این نبوده است كه مردم در خانه اشان بنشینند و از مصالح مسلمین غفلت كنند.»[18]
«... ما باید اهتمام به امور مسلمین داشته باشیم و اهتمام به امور مسلمین... (شامل) امور سیاسی و اجتماعی و سایر گرفتاری های مسلمین است كه هر كس به آنها اهتمام نكند مسلمان نیست.»[19]
«... مطبوعات باید به صورتی شایسته از انحرافات جلوگیری كنند و اگر كسی انحرافی دید با آرامش در رفع آن بكوشد.»[20]
نتیجه:
رسالت مطبوعات در یك جامعه اسلامی را می توان در دو بخش كلیِ هدایت، تربیت و ارتقاء فكری و فرهنگی جامعه اسلامی از یك سو و از سوی دیگر مبارزه با انحرافات و جلوگیری از ناهنجاریها قرار داد. مسیر این هدایت می بایست در چهار چوب تدوین شده معارف دینی و اطلاع رسانی صحیح و شایسته باشد. در بخش مبارزه با انحرافات نیز رسالت سنگینی متوجه مطبوعات به عنوان ركن مهمی از ابزار ارتباط جمعی در جامعه اسلامی است. این رسالت ضمن پرهیز دادن مطبوعات از نقض حدود تعیین شده و خطوط قرمز در شرع مقدس اسلام، وظایف سنگینی متوجه آنان می سازد این وظایف شامل برنامه ریزی دقیق و اصولی در راستای خط دهی به روند حركتی جامعه و نیز پركردن صحیح اوقات فراغت افراد به ویژه جوانان و نوجوانان با الهام از مبانی و ارزشهای دینی و اسلامی است. این مسئله به ویژه در عصر كنونی با گسترش ارتباطات و تبلیغات زهر آگین دشمنان و تلاش آنان در ایجاد انحرافات فكری و اخلاقی جوامع مسلمان، مسئولیت خطیری است كه رسالت مطبوعات و دیگر وسایل ارتباط جمعی را در مبارزه با آن بیش از پیش نمایان می سازد.
منبع : اندیشه قم
مطبوعات با تركیب جدید امروزی از جمله مهمترین وسایل ارتباط جمعی و رسانه های گروهی است كه از ورود آن به حوزه ادبیات و فرهنگ انسانی چندان زمانی نگذشته است. این رسانه مهم و تاثیر گذار در چند دهه گذشته و در پی تعامل و داد و ستد فرهنگی با غرب به حوزه زبان و ادبیات فارسی راه یافت. تا پیش از این مكتوبات بشری در قالب كتب و رساله های مختلف زمینه ارتباط فكری و تعامل فرهنگی میان افراد جامعه را ممكن می ساخت، لكن آنچه امروزه از آن با عنوان مطبوعات یاد می كنیم، تركیب جدیدی از ابزار اطلاع رسانی و فرهنگ سازی عمومی است كه تا پیش از این هرگز به این صورت مطرح نبود. این پدیده همچون هر پدیده نوظهور دیگر با اهداف و رسالت های خاصی به عرصه مبادلات فكری و فرهنگی انسان پا نهاد كه در فرهنگ ها و مكاتب متفاوت تا حدی گوناگون بود. اما آنچه رسالت این پدیده را در یك جامعه دینی در مقایسه با جوامع غیر آن متفاوت می سازد مجموعه نكاتی است كه در ادامه این نوشتار با رویكردی به دیدگاه بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران به برخی از مهم ترین آن اشاره خواهیم داشت:
1. تعالی فرهنگ دینی جامعه؛
نخستین و مهم ترین و یژگی نظام جمهوری اسلامی، دینی بودن آن است. اصل دوم قانون اساسی بر این نكته تاكید دارد كه جمهوری اسلامی نظامی است مبتنی بر ایمان به خدای یكتا و اختصاص حاكمیت و تشریع به او و لزوم تسلیم در برابر امر او. قهراً التزام به دین و ضرورت انجام وظایف الهی، تاثیر بسزایی در تمام شئون و عملكردهای اجتماعی از جمله رسانه های گروهی و مطبوعات بر جای می گذارد.
از دیدگاه بنیان گذار جمهوری اسلامی نقش رسانه ها و مطبوعات در معرفی اسلام واقعی و به دنبال آن ارتقاء فرهنگ دینی جامعه برجسته است.[1]
ایشان رویكرد قلم و بیان یك مسلمان را در خدمت تعالی اسلام، كشور و ملت مسلمان می دانستند. معیار و ارزش قلم در نگاه ایشان به الهی بودن آن خلاصه می شد. اگر غایت الهی را از جهت گیری قلم حذف كنیم در این صورت این وسیله همچون ابزارهای جنگی و مخّرب خواهد بود كه در راستای مصالح بشر قرار نداشته باشد:
«ارزش قلم به غایتی است كه برای او قلم زده می شود ارزش مسلسل هم به غایتی است كه برای او مسلسل كشیده می شود. اگر این ارزش غایتی نداشته باشد و اگر آن مقصد، مقصد انسانی و الهی نباشد نه مسلسل آلتی است كه به درد بخورد و نه قلم، و خطر قلم بیشتر از مسلسل است و خطر بیان بیشتر از توپ و تانك است و خطر علم بیشتر از همه اینهاست. لكن اگر چنانچه به خدمت خلق باشد و به دستور ایشان باشد و در خدمت انسان باشد و در خدمت خدای تبارك و تعالی باشد تمام این ها ارزش پیدا می كند...»[2]
2. تربیت جامعه بشری:
در یك نظام دینی كه ارزش ها و مواضع منبعث از دین است، تربیت ابناء بشر نیز می بایست در راستای آموزه های دین شكل پذیرد. مهم ترین بخش این مسئولیت بر عهده ی اصحاب قلم و صاحبان اندیشه و بیان است. حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه) برای قلم و بیان، مسئولیت و تعهدی سنگین قایل بود. به اعتقاد ایشان قلم و بیان و مطبوعات می بایست در خدمت تربیت و رشد ابعاد مختلف وجودی انسان قرار گیرد تا ذهن انسان در مسیر الهی رشد یابد:
«قلم بدست بگیرید برای تربیتِ بشر، آن قدری كه بشر از قلم های صحیح نفع برده است از چیزی دیگر نبرده است و آن قدر كه ضرر كشیده است از چیزهای دیگر ضرر نبرده است. قلم ها و بیان ها با مغزهای مردم رابطه دارند اگر قلم ها و بیان ها و علم ها و تعلیم ها برای خدا باشد مغزها را الهی تربیت می كنند و اگر چنانچه بر خلاف این باشد مغزها، مغزهای غرورمند و مغزهای طاغوتی از آن پیدا می شود.»[3]
ایشان مطبوعات را به مدرسه ای سیّار و بنگاه هدایت تشبیه می كردند. مدرسه ای كه بتواند ضمن آشنا نمودن مردم با مسایل روز و انعكاس آرمان ملّت آنان را از انحرافات باز دارد.[4]
3. اطلاع رسانی و تبلیغات سالم؛
یكی از مهم ترین اهداف استكبار در مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران، تخریب اصول و ارزش های بنیادین نظام و القای افسردگی و نا امیدی در میان ملت ایران و ملت های مسلمان جهان از طریق رسانه های گروهی بوده است. در مقابل، مهمترین بخش در خنثی سازی این توطئه استكبار بر دوش اصحاب قلم و بیان از طریق رسانه های جمعی داخلی از جمله مطبوعات می باشد. حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه) از یكسو بر وظیفه اطلاع رسانی سالم مطبوعات و رسانه های گروهی و امانت داری آنان در انتشار اخبار و اطلاعات تاكید داشتند و از سوی دیگر اصحاب قلم را از تبلیغات ناسالم و نادرست پرهیز می دادند:
«در جمهوری اسلامی باید صادقانه تمامی اخبار... برای مردم بازگو شود... امروز كارهای ایران مورد توجه دنیا و خبرگزاری ها و مطبوعات... است. همه آنها مراقب هستند كه چیزی پیدا نموده و با اضافات و دروغ پردازی ها صدمه بزنند.»[5]
«گاهی آدم می بیند مسئله این طور نبوده است، تیترش یك جور است و مسئله اش یك جور دیگر، مردم این تیترها را نگاه می كنند و باید توجه كنید كه روزنامه ای تیترش چیزی نباشد، كه محتوایش آن طور نباشد... این غش است... این حرام است و اگر تیتر با محتوا نخواند غش است كه شما با قلم هایتان می كنید.»[6]
4. حفظ حدود و قوانین اسلامی؛
گرچه در نظام اسلامی هر یك از آحاد اجتماعی می بایست خود را موظف به حفظ حدود و احكام الهی بدانند اما این وظیفه در خصوص رسانه های جمعی با توجه به عملكرد آنان كه در مرعی و منظر عموم قرار می گیرد حایز اهمیت ویژه ای خواهد بود. وظایف فوق در حقیقت رعایت حدودی است كه در شرع مقدس اسلام مورد تاكید قرار گرفته است.
حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه) در مواضع مختلف، به برخی از این حدود اشاره نموده اند. پرهیز از ارتكاب به مواردی چون اضلال و گمراه سازی،[7] توهین به مقدسات،[8] توهین به اشخاص حقیقی یا حقوقی محترم،[9] افشای اسرار محرمانه،[10] اشاعه فحشا،[11] نشر اكاذیب،[12] و... از جمله مواردی است كه از دیدگاه حضرت امام (رحمه الله علیه) رعایت آن بر مطبوعات و رسانه های گروهی الزامی است.
5. حفظ نظام اسلامی:
امیر مومنان علی - علیه السّلام- در نهج البلاغه می فرمایند: «خداوند ایمان را مایه پاكی از شرك و امامت (رهبری و پیشوایی اجتماع) را موجب نظام امت و اطاعت از حاكم را سبب تنظیم و بزرگداشتِ امامت و پیشوایی قرار داده است.[13] ایشان همچنین در فرازی دیگر از این سخنان می فرمایند:
«از جمله بزرگترین حقوقی كه خداوند واجب ساخته حق والی بر ولایت و حق رعیت بر والی است. خداوند با این قرار داد آن را مایه برقراری الفت، توقیر و بزرگداشت دینشان ساخته است. بنابراین رعیت راه صلاح نخواهد پیمود مگر با صالح بودن حكام، و پیشوایان جامعه نیز قادر به كاری نیستند مگر با پابرجایی و استقامت رعیت... آنگاه كه رعیت بر والی بشورد یا والی بر رعیت ستم كند نشانه های جور آشكار، آسیب بر دین وارد و سنن الهی ترك می گردد. هوا و هوس مورد پیروی قرار گرفته، احكام الهی تعطیل و لطمات روحی، فراوان خواهند شد در آن وضعیت نباید از تعطیلی و تضییع حقوق بزرگ و رواج و عمل به امور باطل تعجب نمود.»[14]
بدیهی است رعایت این هنجار در جامعه دینی از مهم ترین وظایف مطبوعات و دیگر وسایل ارتباط جمعی است. بنیانگذار جمهوری اسلامی بارها به رسانه های گروهی ضرورت پاسداری از اركان و اساس نظام اسلامی را تاكید نموده و در موارد مختلف به آنان هشدار می دادند مبادا با موضع گیری های نادرست خویش در راستای تضعیف نظام حركت كنند:
«همه نویسنده ها مكلف اند به حفظ نظام... آقایان توجه كنند كه قلم آنها قلمی نباشد كه جمهوری اسلامی را تضعیف كند و من می بینم بعضی قلم ها این طور است و این ها توجه بكنند من همیشه میل دارم كه با نصیحت... با ملایمت با آقایان رفتار كنم... لكن اگر چنانچه یك وقت اقتضا بكند، مصلحت اسلام (ایجاب كند)... وضع دیگری پیش می آید.»[15]
روشن است كه این سخنان امام هرگز به مفهوم بستن راه نقد و انتفاد نیست. زیرا كه ایشان همواره بر ضرورت باز نهادن این مسیر تاكید و آن را از امتیازات بزرگ جامعه اسلامی می دانستند بلكه آنچه از نظر ایشان مذموم بود جدال و مخاصمه در جهت منافع دشمنان و تضعیف نظام اسلامی بود و نه طرح انتقادات سازنده:
«یك وقت مخاصمه است این طرف می خواهد او را بكوبد آن طرف می خواهد او را بكوبد، این نه راه اسلام است نه مقصد اسلامی می تواند داشته باشد... یك وقت مباحثه است و مطلب را گفتن است و صحبت كردن، این البته باید باشد، باید معایب را گفت، باید دنبال مطلب رفت، باید نقایص را گفت.»[16]
«انتفاد از اموری است كه سازنده است... همان طوری كه علوم اسلامی بی مباحثه به مقصد نمی رسد، امور سیاسی هم بی مباحثه به مقصد نمی رسد، مباحثه می خواهد، اشكال می خواهد، رد و بدل می خواهد... »[17]
6. نظارت بر امور؛
از وظایف بسیار مهم و خطیر رسانه های گروهی و از جمله مطبوعات نظارت در امور مختلف جامعه اسلامی است. آنان می بایست با برجسته نمودن تبعات ناخوشایند بدی ها و ناهنجاری ها و نمایان ساختن محسنات خوبی ها، آحاد جامعه اسلامی اعم از مردم یا مسئولین را بر یكی ترغیب و از دیگری باز دارند زیرا كه این مسئله از مصادیق بارز اهتمام به امور و مصالح مسلمین است و لذا حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه) در فرازهای مختلف از بیانات خویش می فرمایند:
«دعوت به خلوت با خدای تبارك و تعالی معنی اش این نبوده است كه مردم در خانه اشان بنشینند و از مصالح مسلمین غفلت كنند.»[18]
«... ما باید اهتمام به امور مسلمین داشته باشیم و اهتمام به امور مسلمین... (شامل) امور سیاسی و اجتماعی و سایر گرفتاری های مسلمین است كه هر كس به آنها اهتمام نكند مسلمان نیست.»[19]
«... مطبوعات باید به صورتی شایسته از انحرافات جلوگیری كنند و اگر كسی انحرافی دید با آرامش در رفع آن بكوشد.»[20]
نتیجه:
رسالت مطبوعات در یك جامعه اسلامی را می توان در دو بخش كلیِ هدایت، تربیت و ارتقاء فكری و فرهنگی جامعه اسلامی از یك سو و از سوی دیگر مبارزه با انحرافات و جلوگیری از ناهنجاریها قرار داد. مسیر این هدایت می بایست در چهار چوب تدوین شده معارف دینی و اطلاع رسانی صحیح و شایسته باشد. در بخش مبارزه با انحرافات نیز رسالت سنگینی متوجه مطبوعات به عنوان ركن مهمی از ابزار ارتباط جمعی در جامعه اسلامی است. این رسالت ضمن پرهیز دادن مطبوعات از نقض حدود تعیین شده و خطوط قرمز در شرع مقدس اسلام، وظایف سنگینی متوجه آنان می سازد این وظایف شامل برنامه ریزی دقیق و اصولی در راستای خط دهی به روند حركتی جامعه و نیز پركردن صحیح اوقات فراغت افراد به ویژه جوانان و نوجوانان با الهام از مبانی و ارزشهای دینی و اسلامی است. این مسئله به ویژه در عصر كنونی با گسترش ارتباطات و تبلیغات زهر آگین دشمنان و تلاش آنان در ایجاد انحرافات فكری و اخلاقی جوامع مسلمان، مسئولیت خطیری است كه رسالت مطبوعات و دیگر وسایل ارتباط جمعی را در مبارزه با آن بیش از پیش نمایان می سازد.
منبع : اندیشه قم
لينک مطلب
توسط صغری شکوهی در دوشنبه 31 خرداد 1389 ساعت 2:27 AM
نظرات 0