رسانه جمعی (Mass Media)
رسانهای است که در زمان واحد، پيامهای يکسان را برای تعداد زيادی از
افراد ارسال میکند. جامعه امروز بدون وسايل ارتباط جمعی غير قابل تصور
است. وسايل ارتباط جمعی برای جوامع مهم بوده و بسته به نوع نظامی که رسانه
تابع آن است و علايق و نيازهای افراد خاص و ميزان توسعه يافتگی آن جامعه
کارکردهای متنوعی دارند.
مهمترين
ويژگی رسانههای جمعی « نهادی بودن» آنها است. به اين معنا که پيام درون
يک نظام منسجم ارتباطی و با هدف اثر گذاری بر آگاهیهای مخاطب تهيه و
ارسال میشود. بايستی به اين نکته توجه کرد که پيام مورد نظر يک وسيله
ارتباط جمعی با چه هدفی و با توجه به چه نوع رسالت و مأموريتی مطرح شده
است.
در
هر يک از رسانهها مجموعهای از کارکردهای قابل تصور است که هارولد لاسول
در تحقيقات خود در سال 1967 سه کارکرد عمده برای رسانهها برشمرد:
1)
نظارت بر محيط به معنی جمعآوری و توزيع اطلاعات در مورد رويدادهای محيط
اطراف، هم در داخل و هم در خارج يک جامعه خاص و اين امر تا اندازهای،
نظير آن چيزی است که عموماً به مثابه اداره و هدايت اخبار مورد نظر قرار
میگيرد.
2)
همبستگی بخشی از جامعه در واکنش به محيط: همبستگی در اينجا شامل تفسير
اطلاعات مربوط به محيط و توصيه در مورد نحوه رفتار در واکنش به اين
رويدادها است. اين فعاليت تا حدودی به عنوان ويرايش يا تبليغ سياسی شناخته
میشود.
3)
انتقال ميراث اجتماعی از نسلی به نسل ديگر: لاسول میگويد که انتقال فرهنگ
معطوف منتقل کردن اطلاعات، ارزشها و هنجارهای اجتماعی از نسلی به نسل ديگر
يا از اعضای يک گروه به تازه واردهای آن گروه است. اين امر عموماً به
مثابه فعاليت آموزشی شناخته میشود.
رايت به اين سه کارکرد مقوله تفريح و سرگرمی را اضافه کرده که به اعمال ارتباطی اشاره دارد که جهت سرگرمی و تفريح صورت میگيرند.
با
توجه به موارد مطرح شده پيرامون کارکردهای رسانهها میتوان گفت که کارکرد
رسانهها در اين دنيای شبکهای شده فراتر از کارکردهای مطرح شده از سوی
اين صاحبنظران ارتباطی است. زيرا با توسعه و گسترش فنآوری و ايجاد يک
جامعه اطلاعاتی نقش رسانهها پر رنگتر و سنگين تر شده است به اين مفهوم که
رسانهها بتوانند با رسانههای ديگر به رقابت برخيزند و به وظيفه خود عمل
کنند.
رسالت هر رسانهای با رسانه ديگر متفاوت است به عنوان مثال اگر از رسانه به عنوان يک service provider
نام ببريم يعنی تامين کننده/ فراهم کننده سرویس برای يک جامعه؛ کاملاً
تفاوت آن رسانه با رسانه ديگر از لحاظ کارکرد و وظيفه مشخص خواهد شد و در
واقع اين سرويس میتواند اجتماعی، اقتصادی، آموزشی، فرهنگی، فنآوری،
اطلاعرسانی، تفريحی و ... باشد.
به طور خلاصه، کارکردهای رسانهها با توجه به رسالت و مأموريت آن رسانه تعريف میشود و آن به اين مفهوم نيست که به طور کامل کارکردهای رسانهها متفاوت از هم است و با توجه به تعريف رسانه مورد نظر در يک جامعه میتوان کارکرد و وظيفه اصلی آن را مشخص نمود و اين امر مستلزم اتخاذ راهبردهای مناسب در جهت رسيدن به اهداف عملياتی و کارکردی مورد نظر رسانه میباشد
لينک مطلب
توسط صغری شکوهی در دوشنبه 31 خرداد 1389 ساعت 3:09 AM
نظرات 0