قرص نانی که خمیرمایه تاریخی پخت و خورد نیاکان مان دارد در روزگار کنونی به ده ها نام، نوع و نرخ عرضه و دشر سفره قوت عمومی نهاده می شود.
براین مبنا، برای ستاندن چند قرص نان، قبل از هر تصمیم باید نانوایی و قیمت نان مورد نظر و این که ماشینی یا تنوری، آرد ۷۵، ۴۵۰ یا ۴۰۰۰ریالی نیز شناسایی شود باید توجه به مبلغ مقتضی نوع نان نیز مدنظر باشد. ضمناً توصیه می شود پول خرد و سکه ۲۵۰ریالی و... نیز همراه داشته باشید!
برای یک لقمه نان چقدر آداب به هم بافته شده است؟ برای تهیه نان اگر به هر دلیلی نتوانستید در صف های طویل بایستید می توانیدبه فانتزی پزها بروید و نان دانه ای ۴۰۰۰ریال و یا لقمه ای ۱۲عددی پلاستیک پیچ شده ۶۰۰۰ریالی و یا...، بدون صف و سردرگمی و در اسرع وقت خریداری کرده و در سبد اقتصادی خود بگذارید.
دیدگاه و اظهارنظر تیپ های گوناگون مردم، رئیس اتحادیه نانوایان و صاحب نظران اقتصادی درباره چند و چون تحولات انجام شده در تنوع قیمت ها، تعدد نوع پخت و... پیشنهادها در جهت آرامش خاطر بیشتر مصرف کنندگان انواع نان را در این سری گزارش می خوانیم.
● سردرگمی مردم در چند نرخی بودن نان
چند نرخی بودن نان سبب گیجی و سردرگمی مردم شده است. این را «علیزاده» که شغل آزاد دارد، می گوید و می افزاید: «سال های نه چندان دور، نانوایی های سنتی پز یک جور نان و یک نوع نرخ داشتند که خیال مردم هم راحت بود. مثلاً نان سنگک صدتومان بود. حالا هم به نظر من لازم است نرخ های نان یکی شوند، لواش، تافتون و غیره. البته این مستلزم آن است که نرخ آرد یکسان گردد، در این ارتباط باید افزود که نان فانتزی، جدا از مقوله نان های سنتی است. نان سنتی، نان مصرف اکثریت مردم است. اگرچه نان های فانتزی از جمله نرخ باگت که تا یک دو سال پیش ۱۰۰-۱۲۰تومان بود خرده خرده بالا رفت تا این که الان اگرچه مقداری بزرگ تر شده هر دانه ۴۰۰تومان فروخته می شود. درباره نرخ و وزن نان سنتی نیز باید گفت که نظارت خاصی وجود ندارد چراکه به عنوان نمونه در خیابان... سنگک کنجدی هر دانه ۷۵۰تومان پخت می شود.» وی همچنان بر یک نرخ شدن هر نوع نان های سنتی تأکید می کند.
«مرتضی» بربری پز یکی از خیابان های مرکزی شهر، پیشتر با آرد کیلویی ۷۵ریال، نان ساده ۱۲۵تومان و کنجددار ۱۵۰تومان پخت می کرد. حالا آرد هر کیلو ۴۵۰ریال مصرف می کند و نان ساده ۱۵۰ و با کنجد۲۰۰تومان می فروشد. اطراف درون نانوایی را نگاه می کنم «بنر» (کد شناسایی، نوع پخت، وزن چونه و قیمت آرد) نصب نشده است. آقای نانوا می گوید: «اتحادیه هنوز تابلو شناسایی به ما نداده است!»
با پول خرد به نانوایی بروید
در یکی از خیابان های فرعی میانی شهر، با رهگذری که یک قرص نان تافتون در دست دارد درباره کم و کیف تعدد نوع و نرخ های مختلف نان سنتی سؤال می کنم. «صامت» قرص نان را بالا می آورد به یک دو نکته جالب اشاره می کند و می گوید: «تا حدود دو ماه پیش این نان ۶۰تومان و بزرگتر بود اما حالا دانه ای ۹۰تومان و وزنش سبک تر شده است.» او که ساکن همین محل قدیمی است می گوید: «حالا کسی که یک نان می خرد و اسکناس صدتومانی می دهد، نانوا به علت این که پول خرد- سکه ۱۰تومانی- ندارد، مابقی پول مشتری را نمی دهد.» این شهروند حالا نانی که در دست دارد را چهار تا می کند و مقداری از نان خشک شده روی زمین ریخته می شود. لبخندی می زند: «از بس قطر نان نازک است!» و سپس خرده های نان را کنار پیاده رو جمع می کند.
یک شهروند دیگر به نام «سلیمان بلدی کوهی» همین مشکل خرده پول مانده نزد نانوا را مطرح می کند و می گوید: «حالا یک مشکل برای برخی مشتریان این است، شخصی که دو تا نان تافتون به قیمت ۱۸۰ تومان می گیرد نانوا می گوید پول خرد ندارد و ۲۰ تومان باقی مانده پول به مشتری داده نمی شود.» او می گوید: «قبلا تافتون ۶۰ تومانی هم بزرگتر و هم خوشمزه تر بود. الآن آن طعم را ندارد.» ضمنا وی از برخورد بد نانوای محل با مشتریان، گلایه می کند.
